بررسی الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی سویه های پاتوژن باکتری جدا شده از بیماران مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400

آنتی بیوتیک ها درمان اصلی برای درمان اصلی عفونت های باکتریایی به کار می روند. با این حال استفاده بیش از حد و غیرمنطقی از آنتی بیوتیک ها، باعث افزایش مقاومت آنها می شود و همچنین افزایش هزینه ها نیز با عواقب ان مرتبط است. شایعترین سویه های جدا شده از نمونه های بالینی در بیمارستان ها سودوموناس آئروزینوزا، اشرشیا کلی ، سویه های  اسینتو باکتر، استافیلوکوک اورئوس، سویه های کلبسیلاو انتروکوک است. هدف از این مطالعه شناسایی عفونت های باکتریایی و تعیین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی سویه های پاتوژن باکتری جدا شده از بیماران مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال 98 تا 1400 می باشد.  در نتیجه می توان بر اساس آنها پنل آنتی بیوتیکی مناسبی را برای بیماران استفاده کرد.

Antibiotics have used as main treatment for bacterial infections. Although the overuse and irrational  of antibiotics have caused to increase of their resistance. Also, the boost of the costs is  associated  with its consequences. Additionally, the most common strains isolated from clinical samples in hospitals are Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Acinetobacter strains, Staphylococcus aureus, Klebsiella, enterococcus species. The aim of this study is identificatification of bacterial infections of patients refferd to  Zahedan Ali ebne abital hospital during 2019 to 2021 and determine of antibiotic resistance pattern  which use the apropriate antibiotic panel for patient.

عفونتهای بیمارستانی یکی از مشکلات عمده بهداشت عمومی در سراسر جهان است. افزایش مقاومت آنتی بیوتیکی پاتوژن های مرتبط با عفونت های بیمارستانی به یک چالش عمده درمانی برای پزشکان تبدیل شده است.(1) .  عفونت های بیمارستانی به آن دسته از عفونت های گفته می شود که به عنوان عفونت موضعی یا سیستمیک پس از 48 ساعت بستری شدن از بیمار ایجاد می شود. این عفونت در کشورهای در حال توسعه روز به روز در حال افزایش هستند و به نظر می رسد عملکرد ضعیفی برای پیشگیری از این عفونت وجود دارد. این عفونت ها شامل عفونت خون(Blood stream culture)، عفونت دستگاه ادراری(UTI)، عفونت محل جراحی(SSI)و عفونت دستگاه تنفسی(RTI) ازشایع ترین عفونت ها هستند(2) از طرفی درمان بیماران مبتلا به باکتریمی، افزایش جمعیت سالخورده ، نیاز بیشتر بیماران به بستری و استفاده از دستگاههای تجهیزات پزشکی خطرات بیشتری را در ابتلا به باکتریمی در بیماران ایجاد می کند(3). همچنین عفونت دستگاه ادراری یکی از شایع ترین عفونت های باکتریایی است که در کشورهای در حال توسعه پزشکان با آن مواجه می شوند. مطالعات نظارتی خاص با هدف کسب دانش در مورد نوع پاتوژن های مسئول عفونت های دستگاه ادراری  و الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی به پزشک در انتخاب صحیح آنتی بیوتیک کمک می کند(4).   از آنجایی که محیط بیمارستان محل مناسبی برای گردش باکتری های مقاوم به دارو است، نظارت مستمر الگوهای مقاوم به آنتی بیوتیک یک رویکرد مهم برای مدیریت بهتر بیماران است(5).

 در حال حاضر ، آنتی بیوتیک ها درمان اصلی برای درمان اصلی عفونت های باکتریایی به کار می روند. با این حال استفاده بیش از حد و غیرمنطقی از آنتی بیوتیک ها، باعث افزایش مقاومت آنها می شود و همچنین افزایش هزینه ها نیز با عواقب ان مرتبط است(6, 7). عفونت با پاتوژن های مقاوم به آنتی بیوتیک در بیمارستانها در بخش های مراقبت ویژه شایع تر است، اما علت اصلی افزایش ممکن است افزایش پیوسته در تعداد ناقلین بدون علامتی باشد که وارد بیمارستان ها می شوند و شناسایی نمی شوند و در میان بیمارستان ها، مراکز مراقبت و جامعه حرکت می کنند(8). 

شایعترین سویه های جدا شده از نمونه های بالینی در بیمارستان ها سودوموناس آئروزینوزا، اشرشیا کلی ، سویه های  اسینتو باکتر، استافیلوکوک اورئوس، سویه های کلبسیلاو انتروکوک است. سودوموناس آئروژینوزا پاتوژن فرصت طلب و یکی از مهم ترین عوامل در عفونت های بیمارستانی و عامل عفونت ادراری، عفونت زخم در بیماران بخش سوختگی، عفونت تنفسی در بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک می باشد(9, 10).

در مطالعه Hrbecek  مقاومت آنتی بیوتیکی به پاتوژن های جدا شده از نمونه ادراری بیماران  بستری در بیمارستانهای اروپای مرکزی در سال های 2011 تا 2019 انجام شد، نتایج نشان داد بیشترین سوش جداشده مربوط به پاتوژن های اشرشیا کلای(26%)، انتروکوک(22.4%)، سودوموناس آئروژینوزا(7.3%)، کلبسیلا (11.3%)و پروتئوس(6.2%) بود(11).

در مطالعه ای در رشت، میزان مقاومت آنتی بیوتیکی در بیمارستانها نشان می دهد که بیشترین پاتوژن جدا شده از کلیه نمونه های بالینی، سودوموناس آئروژینوزا(29.3%)، استافیلوکوک های کوآگولاز منفی(22.2%)  و استافیلوکوک اورئوس(12.9%) و اشرشیا کلای (12.4%) است. بیشترین مقاومت به سفتریکسون (44%) و سفوتاکسیم (38%) می باشد(12). در مطالعه ای در بیمارستان کودکان مفید تهران انجام گرفت، بیشترین ایزوله جدا شده از باسیل های گرم منفی(GNB) از نمونه های بالینی مختلف مربوط به سودوموناس آئروژینوزا، کلبسیلا، اسینتوباکتر، ای کلای و انتروباکتر و بیشترین مقاومت مربوط به سفتریکسون(68%) بود(13) .

در مطالعه Tsegay  در یکی از بیمارستانهای اتیوپی الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی نشان داد بیشترین مقاومت به آمپی سیلین(88.4%)، سولفومتوکسازول تری متوپریم (88.4%) ، سفتریکسون(85.1%)، جنتامایسین(84.3%) و سفوروکسیم(83.7%) بود(2).

 در مطالعه ادبی و همکاران در سال  98الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی بر روی نمونه های استافیلوکوک اورئوس MRSA در بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان انجام شد، بیشترین  مقاومت به پنی سیلین و کمترین مقاومت به ونکومایسین گزارش شد. همچنین بیشترین تعداد این سویه در بخش اطفال دیده شد.

بر اساس مطالعه کیخا و همکاران میزان مقاومت آنتی بیوتیکی بر روی سویه های اشرشیا کلای در نمونه های ادراری بیماران سرپایی بیمارستان نبی اکرم زاهدان در سال 96 بررسی شد که بیشترین مقاومت مربوط به آنتی بیوتیک کوتریموکسازول(66%) و نالدیکسیک اسید(63%) و کمترین مقاومت مربوط به ایمی پنم(4.5%) و جنتامایسین(13.7%) بود. همچنین از بین 87 نمونه 70% سویه ها مربوط به زنان جداسازی شد.

در مطالعه اردونی و همکاران که برروی سویه های اسینتوباکتر بومانی از بیمارستان های آموزشی زاهدان در سال 98 جدا شد، بیشترین و کمترین مقاومت میکروبی به ترتیب مربوط به SXT،CAZ،IMP با فراوانی 97.2% و SAM  با فراوانی 21.3% بود.

هدف از این مطالعه شناسایی عفونت های باکتریایی و تعیین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی می باشد که بتوان بر اساس آنها پنل آنتی بیوتیکی مناسبی را برای بیماران استفاده کرد.

وضعیت دموگرافیک(سن، جنس، بخش) بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400  چگونه است؟

نوع و سویه باکتری   پاتوژن های جدا شده از نمونه های بالینی   بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400  چگونه است؟

فراوانی و  الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی باکتری پاتوژن های جدا شده از  بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400  چگونه است؟

آیا ارتباطی بین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی و نوع نمونه در  باکتری پاتوژن های جدا شده از  بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400  وجود دارد؟

آیا ارتباطی بین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی و بخش  و نوع نمونه جدا شده در  بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400 وجود دارد؟

بررسی  الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی سویه های پاتوژن  باکتری جدا شده از بیماران مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400

تعیین وضعیت دموگرافیک(سن، جنس، بخش) بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400 

تعیین  پاتوژن های جدا شده از بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400

تعیین فراوانی مقاومت آنتی بیوتیکی پاتوژن های جدا شده از  بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400 

ارتباط بین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی و نوع نمونه در پاتوژن های جدا شده از  بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400 

ارتباط بین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی و بخش در  بیماران  مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400 

تعیین پنل آنتی بیوتیکی مناسب بر اساس میزان مقاومت آنتی بیوتیکی، نوع نمونه و بخش بیماران بستری شده یا سرپایی جهت کاهش مقاومت آنتی بیوتیکی

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

مقاومت آنتی بیوتیکی: مقاومت آنتی بیوتیکی یا به اختصار AMR شرایطی است که هر گونه میکروب از قبیل باکتری، ویروس، قارچ و یا انگل، دیگر نسبت به دارویی مورد استفاده که سابقا برایش کشنده بوده، پاسخ ندهد.

مقطعی از نوع توصیفی- تحلیلی

نمونه های بالینی( خون، ادرار، زخم، تراشه،آسیت، پلور) از بیماران بستری و سرپایی مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان

معیار ورود: نمونه های بالینی از کلیه بخش ها و کلیه بیماران بستری و سرپایی

معیار خروج: نمونه های بالینی کشت داده شده دارای آلودگی و فلور نرمال بدن حذف خواهند شد.

کلیه نمونه های بالینی جداشده از بیماران بستری و سرپایی مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان از سال 98 تا 1400. تعداد کل نمونه ها حدود 3500 نمونه تخمین زده شده است.

نمونه های بالینی مختلف شامل خون، ادرار، و لوله تراشه، آسیت و پلور بیماران از بخش های مختلف و بیماران سرپایی مراجعه کننده به بیمارستان ­علی ابن ابی طالب شهر زاهدان جداسازی و مورد بررسی قرار گرفتند.

 فرم های جمع آوری داده های دموگرافیک، علایم بالینی و مشاهدات آزمایشگاهی

- روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود):

جمع آوری نمونه ها و کشت:

کلیه نمونه های خون، ادرار، زخم، آسیت، پلور وسایر نمونه های بالینی تنفسی بیماران که از بخش های مختلف بیمارستان و یا سرپایی جمع آوری شده است بلافاصله پس از دریافت در محیط های کشت آزمایشگاهی روتین مثل محیط بلاد آگار ، مکانکی آگار و شکلات آگار تلقیح پس از انکوباسیون در 37 درجه سانتیگراد، بعد از 24-48 ساعت رشد باکتری ها در محیط کشت مورد ارزیابی قرار گرفتند. کلنی های باکتری، بصورت میکروسکوپی و ماکروسکوپی مورد بررسی قرار گرفتندنمونه ها طبق دستورالعمل های استاندارد  در ظروف مخصوص استریل کشت ادرار ، لوله فالکون( برای نمونه های تراشه) و سواپ استریل( برای کشت زخم)از بیماران سرپایی و بستری   گرفته شده و بلافاصله در جعبه مخصوص حمل نمونه به آزمایشگاه و بخش میکروبشناسی ارسال شده است. نمونه ها پس از تحویل کشت آنها انجام شده است.

شناسایی باکتری ها بر اساس تست های تکمیلی:

با توجه به رنگ آمیزی گرم و نتایج تست های کلیدی، جهت تعین جنس و گونه باکتری ها، تست های تکمیلی مختلف شامل تست های افتراقی TSI، سیمون سیترات،SIM، MR-Vp،Urease برای سوش های گرم منفی و تست های  کاتالاز، مانیتول سالت آگار، Dnase، کواگولاز لوله ای، بایل اسکولین و نمک 6.5 درصد، PYR،بررسی همولیز برای سوش های گرم مثبت انجام می شود و پس از مشاهده نتایج این تست ها، جنس و گونه باکتری ها تایید می شوند.

نگهداری سویه های باکتریایی:

پس از جداسازی و شناسایی سوش های مختلف، سویه ها در 2 میلی لیتر محیط کشت BHI broth حاوی 15 % گلیسرول منتقل شده و در دمای منفی 70 درجه سانتیگراد نگهداری می شود.

ارزیابی حساسیت آنتی بیوتیکی:

آزمون حساسیت آنتی بیوتیکی با استفاده از روش دیسک دیفیوژن و بر اساس دستورالعملCLSI

(Clinical and laboratory standards institute) اﻧﺠﺎم خواهد شد( CLSI2022). تعیین انواع آنتی بیوتیک ها برای هر نوع باکتری خاص جهت انجام آنتی بیوگرام، طبق دستورالعمل CLSI و پروتکل های ارائه شده توسط WHO می باشد(CLSI2022, GlASS). دیسک های آنتی بیوتیکی از شرکت MAST خواهد بود و آنتی بیوگرام برای همه سویه ها بر روی محیط مولر هینتون آگار انجام خواهد شد. پس از انکوباسیون نتایج تست آنتی بیوگرام بصورت مقاوم/ نیمه حساس/ حساس گزارش می شوند.برای انتی بیوتیک هایی نظیر کولیستین برای سوش های اسینتوباکتر بومانی و سودوموناس آئروژینوزا طبق دستورالعمل CLSI باید از روش MIC استفاده کرد. با توجه به هزینه بر بودن این روش و تعداد بالای نمونه ها  فقط روی نمونه هایی که مقاوم به  دیسک کولیستین بودند  از این روش استفاده شد. همچنین طبق دستورالعمل CLSI برای نمونه های استافیلوکوک اورئوس از نوار E-test استفاده شد.

پس از جمع آوری داده ها ، نتایج با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آماری  رگرسیون لجستیک، 2X ، کواریانس  بر اساس نوع داده ها مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار خواهند گرفت و یافته ها در قالب جداول ، تصاویر و نمودار ارائه خواهند شد.

بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی

 کدهای 10،11،13،15،16،17،25،26،27،28،29،30  در این طرح رعایت خواهد شد.

با توجه به گذشته نگر بودن مطالعه احتمال عدم دسترسی به دیتای بعضی بیماران وجود دارد. احتمال اینکه بعضی بیماران چندین نوبت یک نمونه داشته اند و شناسایی این بیماران امکانپذیر نمی باشد، لذا باید کلیه بیماران با کد بیمار و شماره پرونده بررسی شوند تا ازبیماران و نمونه های  تکراری جلوگیری شود.

مقاومت آنتی بیوتیکی، پاتوژن میکروبی

1.           Mulu W, Kibru G, Beyene G, Damtie M. Postoperative nosocomial infections and antimicrobial resistance pattern of bacteria isolates among patients admitted at Felege Hiwot Referral Hospital, Bahirdar, Ethiopia. Ethiopian journal of health sciences. 2012;22(1):7-18.

2.           Alemayehu T, Tadesse E, Ayalew S, Nigusse B, Yeshitila B, Amsalu A, et al. High burden of Nosocomial infections caused by multi-drug Re-sistant pathogens in pediatric patients at Hawassa university comprehensive specialized hospital. Ethiopian Medical Journal. 2019;58.

3.           Biedenbach DJ, Moet GJ, Jones RN. Occurrence and antimicrobial resistance pattern comparisons among bloodstream infection isolates from the SENTRY Antimicrobial Surveillance Program (1997–2002). Diagnostic microbiology and infectious disease. 2004;50(1):59-69.

4.           Beyene G, Tsegaye W. Bacterial uropathogens in urinary tract infection and antibiotic susceptibility pattern in jimma university specialized hospital, southwest ethiopia. Ethiopian journal of health sciences. 2011;21(2):141-6.

5.           Feleke T, Eshetie S, Dagnew M, Endris M, Abebe W, Tiruneh M, et al. Multidrug-resistant bacterial isolates from patients suspected of nosocomial infections at the University of Gondar Comprehensive Specialized Hospital, Northwest Ethiopia. BMC research notes. 2018;11(1):1-7.

6.           Amini Tapouk F, Nabizadeh R, Mirzaei N, Hosseini Jazani N, Yousefi M, Valizade Hasanloei MA. Comparative efficacy of hospital disinfectants against nosocomial infection pathogens. Antimicrobial Resistance & Infection Control. 2020;9(1):1-7.

7.           Leejae S, Taylor PW, Voravuthikunchai SP. Antibacterial mechanisms of rhodomyrtone against important hospital-acquired antibiotic-resistant pathogenic bacteria. Journal of medical microbiology. 2013;62(1):78-85.

8.           Smith DL, Dushoff J, Perencevich EN, Harris AD, Levin SA. Persistent colonization and the spread of antibiotic resistance in nosocomial pathogens: resistance is a regional problem. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2004;101(10):3709-14.

9.           Zahedani S, Jahantigh M, Amini Y. Determining a pattern for antibiotic resistance in clinical isolations of pseudomonas aeruginosa. Tehran University Medical Journal. 2018;76(8):517-22.

10.        Jahantigh M, Tahmasbi H, Bakaeiyan M. Antibiotic Resistance Pattern of Pseudomonas aeruginosa Strains Isolated from Burn Patients. medical journal of mashhad university of medical sciences. 2019;62(5):1121-31.

11.        Hrbacek J, Cermak P, Zachoval R. Current antibiotic resistance trends of uropathogens in Central Europe: Survey from a Tertiary hospital urology department 2011–2019. Antibiotics. 2020;9(9):630.

12.        Keihanian F, Saeidinia A, Abbasi K, Keihanian F. Epidemiology of antibiotic resistance of blood culture in educational hospitals in Rasht, North of Iran. Infection and drug resistance. 2018;11:1723.

13.        Azimi T, Maham S, Fallah F, Azimi L, Gholinejad Z. Evaluating the antimicrobial resistance patterns among major bacterial pathogens isolated from clinical specimens taken from patients in Mofid Children’s Hospital, Tehran, Iran: 2013–2018. Infection and drug resistance. 2019;12:2089.

بررسی  الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی سویه های پاتوژن جدا شده از بیماران مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400                                 کد فرم

نام :                  نام خانوادگی :              نام پدر:             جنس:  □         سن:     □

1. بخش مراقبت بیمار:                بستری □           سرپایی □
2. نوع پاتوژن جدا شده از بیمار .....

3. الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی

آنتی بیوتیک ها  برای درمان اصلی عفونت های باکتریایی به کار می روند. با این حال استفاده بیش از حد و غیرمنطقی از آنتی بیوتیک ها باعث افزایش مقاومت در آنها می شود. همچنین افزایش هزینه ها نیز با عواقب آن مرابط است. شایعترین سویه های جدا شده از نمونه بالینی در بیمارستان ها شامل سودوموناس آئروژینوزا،اشرشیا کلی، سویه های اسینتوباکتر، استافیلوکوک اورئوس، سویه های کلبسیلا و انتروکوک است. هدف از این مطالعه شناسایی عفونت های باکتریایی و تعیین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی سویه های پاتوژن باکتری جدا شده از بیماران مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال های 98 تا 1400 می باشد. در نتیجه می توان بر اساس آنها پنل آنتی بیوتیکی مناسبی را برای بیماران تعریف کرد.

ندارد.

تعیین و انتخاب صحیح آنتی بیوتیک توسط پزشکان برای هر پاتوژن، آگاهی از میزان آلودگی نمونه های مختلف بالینی برای هر بخش و انتخاب راه حل مناسب و صحیح برای کاهش عفونت بیمارستانی.

ندارد

ندارد

ندارد

ندارد

در این طرح کلیه اطلاعات بیماران محرمانه حفظ می شود وهیچ گونه اطلاعات بیمار عنوان نخواهد شد

کاربردی ندارد.

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اینکه نمونه های بیماران در دسترس نیست اطلاعات از پرونده بیماران استخراج می شود برای اخذ کد اخلاق نیاز به موافقت و اجازه کمیته را دارد.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.