پدیدار شناسی زندگی با ملال جنسیتی: یک مطالعه هرمنوتیک

دیسفوریا جنسیتی غالبا همراه با عدم رضایت فرد نسبت به ظاهر فیزیکی اش می باشد.مشکلات مربوط به تصویر بدنی تنها ناشی از ویژگیهای جنسی است. ظاهر فیزیکی نامتناسب ممکن است منجر به سخت ترشدن تطابق روانشناختی و قرارگرفتن در معرض تبعیض و انگ بیشتری شود. از آنجا که عدم تطابق میان جنسیت تجربه شده توسط فرد و جنسیت نسبت داده شده به وی در جامعه منبع نارضایتی می باشد. برای درک نقش کلیدی زندگی با دیسفوریا جنسیتی نیاز است؛ تجارب روزمره و مستقیم افراد تراجنسی یا به عبارتی؛ تجارب زیسته آنها را در مورد پدیده زندگی با دیسفوریا جنسیتی مورد کنکاش قرار دهیم و معنای این پدیده را در تجارب زیسته آنها دریابیم. بر این اساس؛ این پژوهش در پی یافتن پاسخ این پرسش است که معنای پدیده زندگی با پریشانی جنسیتی در تجارب زیسته افراد دیسفوریا جنسیتی چیست؟         

Transgenderism is often associated with a person's dissatisfaction with his physical appearance. Disproportionate physical appearance may lead to harder psychological adjustment and greater exposure to discrimination and stigma. Since the mismatch between the gender experienced by the individual and the gender attributed to him in society is a source of dissatisfaction, being transgender is assumed as a body image syndrome. To understand the key role of living with gender distress is needed; let’s explore the daily and direct experiences of transgender people and find out the meaning of this phenomenon in their lived experiences. According to this; this research seeks to find the answer to the question, what is the meaning of the phenomenon of living with gender distress in the lived experiences of transgender people?

در بیشتر افراد تراجنسی یک احساس نارضایتی جنسیتی دایمی همراه با پریشانی و عدم رضایت از ویژگی های فیزیکی بدنی وجود دارد [1, 2]. صفات افراد تراجنسی به صورت معمول در اوایل کودکی بروز کرده و سالها تا زمان تغییر جنسیت میتواند پایدار بماند. تشخیص و اقدامات زودرس درطی کودکی و نوجوانی می تواند احتمال بروز بیماریهای همراه این وضعیت را کاهش دهد و کیفیت زندگی و به طورکلی بقای فرد را بهبود بخشد[3]. ویژگی های افراد تراجنسی در بعد تصویر بدنی از خود بیشتر نمایان می شود. تصویر بدنی شخص از خویشتن نه تنها یک تصویر ظاهری نیست بلکه  موارد دیگری چون نگرشها، تجارب و ادراک مربوط به ظاهرفیزیکی فرد نیز در آن اثر می گذارند این موارد برپایه مشاهدات فرد نسبت به خویشتن و واکنشهای دیگران شکل می گیرد و به میزان رضایت یا عدم رضایتی که شخص از ویژگی های فیزیکی بدنش دارد روی تصور ذهنیش نسبت به خود در ارتباط با مسایل اجتماعی اثرگذاراست[1, 2]..

تراجنسیتی غالبا همراه با عدم رضایت فرد نسبت به ظاهر فیزیکی اش می باشد.مشکلات مربوط به تصویر بدنی تنها ناشی از ویژگیهای جنسی است. ظاهرفیزیکی نامتناسب ممکن است منجر به سخت ترشدن تطابق روانشناختی و قرارگرفتن در معرض تبعیض و انگ بیشتری شود. از آنجا که عدم تطابق میان جنسیت تجربه شده توسط فرد و جنسیت نسبت داده شده به وی در جامعه منبع نارضایتی می باشد، تراجنسی بودن  به عنوان یک سندروم تصویر بدنی فرض می شود[4]. هویت جنسی برروی تمامی جنبه های زندگی افراد اثرگذاراست. افراد تراجنسی درجاتی از تبعیض را به علت تجارب جنسیتی که در راستای ارزش های معمول جامعه نمی باشد را تجربه می کنند. افرادی ازاین گروه که توانایی روبرو شدن با قضاوت های جامعه را ندارند، تجارب ناگوار متعددی را در زندگی روزانه متحمل می شوند و درنتیجه امکان دارد احساسات خود را نسبت به هویت جنسی خود پنهان کنند. بعد از جراحی تغییر جنسیت بسیاری از اشخاص تراجنسی ترجیح می دهند تا در محیط اجتماعی متفاوتی زندگی کرده و گذشته خود را پنهان کنند[5]. جراحی تغییر جنسیت بر کیفیت زندگی،حمایت خانواده و روابط بین فردی افراد تراجنسی دارای تاثیر مثبن می باشد و نگرانی های ناشی ازتبعیض های جنسیتی را کاهش می دهد[5-7].حمایت اجتماعی در بهبود کیفیت و رضایت زندگی افراد تراجنسی موثرمی باشد[8].حمایت اجتماعی و تبعیض آثار متفاوتی در کیفیت زندگی افراد تراجنسی دارند. یافته های مطالعات بیانگر لزوم بررسی اهمیت حمایت اجتماعی و تبعیض در امور بالینی مرتبط با افراد ترا جنسی می باشد .علاوه برآن استراتژی هایی برای بهبود و تقویت حمایت خانواده و دوستان توسط درمانگران برای افراد مبتلا به این وضعیت باید درنظرگرفته شود[9]. برخی مطالعات بیانگر شیوع بالای اختلالات روانپزشکی در افراد تراجنسی و تعداد دیگری نیز نشانگرسطوح پایین آسیب های روانشناختی در این افراد می باشد. افراد تراجنسی خطر بالاتری برای ابتلا به بیماری های همراه روانشناختی دارند. برای اکثریت این افراد تجربه مداوم روانی تضاد هویت جنسی و ناراحتی نسبت به جنسیتی که با آن زاده شده اند می تواند شرایط استرس آوری را برایشان فراهم کند و پریشانی بالینی یا نقص در بخش های مختلف عملکردشان ایجاد کند[10-12]. یافته های بالینی نشانگر این است که خطر ابتلا به اسکیزوفرنی در افراد تراجنسی بالاتراست [13]. افراد تراجنسی ممکن است درخطر ابتلا به اختلالات مربوط به خوردن نیز باشند[13].اگرچه درمانهای طبی مرتبط با تغییرجنسیت برای بهبود عملکرد و تسکین بیماریهای همراه روانشناختی درمیان افراد تراجنسی کافی نیست و مداخلات مناسب جهت کاهش بیماری های همراه روانشناختی و مشکلات این افراد لازم است[14].

از سوی دیگر، عمل جراحی تغییرجنسیت در بهبود وضعیت روانی-اجتماعی افراد تراجنسی نقش دارد[15].تعدادی از عوامل  مرتبط با عدم رضایت شخص پس از مداخلات مربوط به تغییر جنسیت عبارتند از عدم تطابق فیزیک بدنی با نقش جدید جنسیتی، حمایت اجتماعی ضعیف و عوارض شدید روانشناختی. تصویربدنی و ظاهر فیزیکی با سلامت روان افراد ترا جنسی مرتبط می باشد[4]. در افراد تراجنسی احتمال بالاتری برای قرارگرفتن در معرض خشونت کلامی و فیزیکی وجود دارد. همچنین احتمال بیکاری، جدایی از شریک دگرجنس خواه و احساس تنهایی در روابط نزدیک در این افراد بعد از بیان عمل تغییرجنسیتشان شایع است. تمامی این موارد اثر مخرب  بر سلامت روانی-اجتماعی،رضایت اززندگی ،عملکرد روانی و کیفیت زندگی دراین افراد را افزایش می دهد. همچنین خطر آسیب های روانی و بروز خودکشی را افزایش می دهد[5]. عمل تغییرجنسیت تندرستی افراد تراجنسی را بهبود می بخشد و رضایت شخصی و عمومی، اعتمادبه نفس و کیفیت و رضایت شخصی و عمومی، اعتماد به نفس و کیفیت زندگی شان را افزایش می دهد[10].همچنین تغییر جنسیت که شامل هورمون درمانی هم می باشد عملکرد اجتماعی، جنسی و به طورکلی کیفیت زندگی افراد تراجنسی را بهبود می بخشد[15].

برای درک نقش کلیدی زندگی با پریشانی جنسیتی نیاز است؛ تجارب روزمره و مستقیم افراد تراجنسی یا به عبارتی؛ تجارب زیسته آنها را در مورد پدیده زندگی با پریشانی جنسیتی مورد کنکاش قرار دهیم و معنای این پدیده را در تجارب زیسته آنها دریابیم. بر این اساس؛ این پژوهش در پی یافتن پاسخ این پرسش است که معنای پدیده زندگی با پریشانی جنسیتی در تجارب زیسته افراد تراجنسی چیست ؟       

مروری بر متون

در پژوهش کیفی دو دیدگاه در زمینه مرور پیشینه پژوهش وجود دارد. یک دیدگاه می گوید قبل از اتمام تحلیل داده ها هیچ مروری بر متون مربوطه نباید صورت گیرد، لیکن دیدگاه دیگر مرور اجمالی پیشینه پژوهش در ابتدای تحقیق را رهگشا می داند. دیدگاه نخست معتقد است هر چه پژوهشگر پیش ذهنیات کمتری نسبت به پدیده داشته باشد احتمال سوگیری نیز کمتر خواهد شد و دیدگاه بعدی بر این باور است که مرور اجمالی در ابتدای تحقیق برای ایجاد نگرش کلی نسبت به موضوع لازم می باشد و مرور جامع بعد از انجام تحلیل داده ها جهت تکمیل فرآیند تحقیق ضرورت دارد. در مطالعات پدیدارشناسی هرمنوتیک، مرور متون در ابتدای پژوهش به دلیل اطمینان از ضرورت اجرای طرح و انتخاب روش و چهارچوب مناسب جهت هدایت هر چه بهتر مطالعه انجام می شود. لذا با توجه به فلسفه هدایت کننده پدیدارشناسی هرمنوتیک، قبل از انجام پژوهش مروری اجمالی بر متون و پژوهش های  مربوط به پدیده تحت مطالعه انجام گرفته است. بررسی ها در پایگاه های اطلاعاتی داخل کشور نشان داد که مطالعه کیفی با رویکرد پدیدارشناسی هرمنوتیک در زمینه پدیده زندگی با پریشانی جنسیتی در ایران انجام نگردیده است. در اینجا به برخی متون نزدیک به موضوع تحت مطالعه اشاره می گردد.

مطالعه ای که درسال2016 درانگلستان توسط وایت و همکاران به صورت مروری انجام شد، اثر هورمون درمانی بر روی عملکرد روانی و کیفیت زندگی افراد مبتلا به نارضایتی جنسیتی را مورد بررسی قرار داد. در این پژوهش سه مطالعه کوهورت اینده نگر کنترل نشده مورد بررسی قرار گرفت که درانها مجموعا 247 فرد مبتلا به نارضایتی جنسیتی (180 نفر تمایل به داشتن جنس مونث و 67 نفر تمایل به داشتن جنس مذکر داشتند)حضور داشتند و این افراد تحت هورمون تراپی جهت درمان نارضایتی جنسیتی قرار گرفته بودند.در این مطالعات میزان قرار گرفتن در معرض هورمون تراپی و تغییرات بعدی در سلامت روانی(شامل افسردگی،اضطراب) و کیفیت زندگی مورد اندازه گیری قرار گرفت.دو تا از مطالعات نشاندهنده  بهبود قابل توجه در عملکرد روانی طی 3-6 ماه و همچنین 12 ماه پس از شروع هورمون تراپی بود.مطالعه سوم نشاندهنده بهبود در کیفیت زندگی 12 ماه پس از شروع هورمون تراپی بود هرچند که تنها شرکت کنندگانی که تمایل به داشتن جنس مونث داشتند افزایش اماری قابل توجهی در بهبود کلی کیفیت زندگی پس از شروع هورمون درمانی نشان دادند.نهایتا این مطالعه بیانگر ان بود که هورمون تراپی ممکن است منجر به بهبود در عملکرد روانی این افراد شود[10].

در مطالعه ای که درسال 2016 درآمریکا توسط پیترسون و همکاران به چاپ رسید ،شیوع اقدام به خودکشی ،خودزنی و فاکتورهای روانشناختی مرتبط در 96 فرد مبتلا به نارضایتی جنسیتی که در سن بلوغ قرار داشتند مورد بررسی قرار گرفت.از میان این فراد 27 نفر(30.3٪) سابقه ی حداقل یک نوبت اقدام به خودکشی و 40 نفر(41.8٪) سابقه خودزنی داشتند. شیوع اقدام به خودکشی در افرادی که تمایل به تغییر وزنشان داشتند بیشتر بود.همچنین شیوع اقدام به خودکشی و خودزنی در افرادی که تمایل به داشتن جنس مذکر داشتند از کسانی که تمایل به داشتن جنس مونث داشتند بیشتر بود.نهایتا این مطالعه بیانگر آن بود که این جمعیت ریسک بالاتری برای ابتلا به کوموربیدیتی های روانی و داشتن رفتارهای تهدید کننده حیات دارند[11].

درمطالعه ای که درسال 2017 در ترکیه توسط اوزاتا ییلدیزان وهمکاران انجام شد سبک زندگی،خانواده و روابط اجتماعی و کیفیت زندگی درافراد تراجنسی که عمل تغییرجنسیت را انجام داده یا نداده بودند، مورد بررسی قرارگرفت.در این مطالعه حدود 20 فرد مبتلا به نارضایتی جنسیتی که حداقل یک سال از انجام عمل تطبیق جنسیت درانها میگذشت و 50 نفر دیگر که مبتلا به این وضعیت بودند اما هنوز تحت عمل جراحی قرار نگرفته بودند،مورد مصاحبه قرار گرفتند. درافرادی که این عمل را انجام داده بودند نگرانیهای مرتبط با تبعیض جنسیتی کاهش یافته بود ولی نگرانیهای مرتبط با فاش شدن گذشته این افراد درمقایسه با گروهی که عمل نکرده بودند افزایش یافته بود.در نهایت این بررسی نشان داد  جراحی های مورد نیاز برای تطبیق جنسیت که برای تغییر قانونی در وضعیت جنسیتی افراد مبتلا به نارضایتی جنسیتی لازم میباشند در تسکین تضادهای درونی این افراد کمک به سزایی میکنند.این جراحی ها میتوانند موجب بهبود در کیفیت زندگی ،بهره مندی از حمایت خانواده،بهبود روابط بین فردی شوند و نگرانی ها در مورد، مورد تبعیض واقع شدن را کاهش دهند[5].

در سال 2017 مطالعه ای کیفی توسط دانگ و درک در کانادا به منظور ارزیابی تجربیات والدینی که اجازه تغییر نقش اجتماعی در سنین پایین به فرزندان تراجنسی خود دادند صورت گرفت.شرکت کنندگان این مطالعه والدین 15 کودک 9-4 سال مبتلا به نارضایتی جنسیتی بودند.داده های این مطالعه از طریق مصاحبه با والدین گرداوری شد و هریک از والدین این فرصت را داشتند تا به سوالات خاصی که مرتبط با تجربیاتشان در رابطه با حمایت از تغییر نقش اجتماعی بود پاسخ دهند.در این مطالعه از متد مقایسه کیفی جهت آنالیز داده ها به منظور شناسایی موضوعات برجسته مرتبط با سوالات مطالعه مدنظر استفاده شد.نتایج این مطالعه به موضوعات زیر اشاره دارد:1-تغییرات مثبت در ارتباط والدین و فرزندان2-بهبود روابط اجتماعی3-انعطاف پذیری والدین در روابط با فرزندانشان4-انعطاف پذیری والدین و امادگی انها برای تغییر. این یافته ها بیانگر ان است که تغییر نقش اجتماعی برای کودکان کم سن و سال منجر به تغییرات مثبت در خلق و خوی کودک و مراقب او و روابط میان آنها میشود و همچنین به بهبود روابط اجتماعی در جامعه می انجامد[16].

مطالعه ای کیفی که توسط سودو و همکاران در سال 2017 در ژاپن جهت بررسی تجارب روانی مردان و زنان تراجنسی صورت گرفت.شرکت کنندگان در این مطالعه به صورت داوطلبانه از میان کلینیکها و موسسات مرتبط انتخاب شدند.داده های این مطالعه از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند گردآوری شد.نتایج این مطالعه بیانگر آنست که افراد تراجنسی در طی تلاش جهت یافتن هویت جنسی خود اغلب با بحرانهایی از قبیل انزوا،بیگانگی،تضاد،ناامید و ناامیدی روبرو میشوند اما باور پژوهشگران بر اینست که تفکرات قوی شرکت کنندگان درمورد خودشناسی به انها امکان بقا میدهد.درنهایت درانتهای تلاش جهت جست و جوی هویت جنسی تثبیت خویشتن برای فرد امکان پذیر میشود[17].

مطالعه ای کیفی توسط کولمن-اسمیت و همکاران در سال 2020 در انگلستان به منظور بررسی تجربیات بالغین مبتلا به اوتیسم که همزمان از تراجنسی بودن رنج می بردند انجام گرفت.این مطالعه با شرکت ده نفر که همگی از جهت ابتلا به اوتیسم شناخته شده بودند صورت گرفت.اشخاص در این مطالعه شامل افرادی که تغییر جنسیت داده اند و یا هنوز هیچ مداخله ای خاصی انجام نداده بودند می شدند.داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند گردآوری شد.نتایج این مطالعه نشان دهنده آسیب پذیری این اشخاص نسبت به استیگما ،تبعیض و انزوا و عزت نفس پایین تر و سلامت روان کمتر این افراد میباشد.درحالی که انجام پروسه های تغییر موجب افزایش تندرستی،ارتباطات اجتماعی بیشتر با سایر افراد جامعه و بهبود کیفیت زندگی میشود.هرچند ترس از خصومت ورزی جامعه و متفاوت بودن و احساس غیر واقعی بودن به علت دوبرچسبی که به این افراد زده می شود کماکان همراه این افراد باقی میماند.بسیار اهمیت دارد که حمایت اجتماعی و به خصوص ارتباط با سایر افراد تراجنسی برای این افراد تسهیل شود[18].

در مطالعه ای که در سال 1395 در ایران توسط جریان و همکاران صورت گرفت،  ویژگیهای شخصیتی و بهزیستی ذهنی در مردان مبتلا به نارضایتی جنسیتی با مردان غیرمبتلا مورد مقایسه قرار گرفت. این پژوهش توصیفی از نوع علی- مقایسهای بود. نمونه ی آماری این پژوهش شامل 30 نفر از مردان مبتلا به نارضایتی جنسیتی و 30 نفر از مردان فاقد این اختلال بود که به صورت در دسترس از میان مراجعین به مراکز درمانگاهی انتخاب شدند. جهت گردآوری داده ها از مقیاس بهزیستی ذهنی کیییز و ماگیارمو، پرسشنامه سرسختی روانشناختی اهواز و پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت (فرم کوتاه) استفاده شد. جهت تحلیل داده ها از تحلیل واریانس چندمتغیره (مانوا) استفاده شد. نتایج نشان داد که بین مردان مبتلا به اختلال نارضایتی جنسیتی و مردان غیرمبتلا، تفاوت معناداری در سرسختی روانشناختی، ویژگیهای شخصیتی و بهزیستی ذهنی وجود دارد. یافته های تحقیق نشان می دهد که سرسختی روانشناختی، ویژگیهای شخصیتی و بهزیستی ذهنی از جمله متغیرهای روانشناختی هستند که می توانند تأثیر زیادی بر اختلال نارضایتی جنسیتی داشته باشند و لذا نیازمند برنامه ریزی مناسب و جامع جهت تعدیل و اصلاح این متغیرها هستیم[19].

مرور متون انجام شده نشان می دهد که مشکلات افراد تراجنسی در مطالعات با دیدگاههای مختلف بررسی شده است.  در هر حال این افراد در جامعه حضور دارند و نیاز است تجارب زیسته آنان شناسایی شود. مطالعات با رویکرد کیفی این شرایط را فراهم می کند که ارتباط نزدیکی با این بیماران برقرار کرد و مشکلات از زبان خود آنها مورد شناسایی قرار گیرد. بر این اساس مطالعه حاضر با رویکرد پدیدارشناسی هرمنوتیک  انجام خواهد شد.

مطالعه کیفی

تبیین تجارب زیسته افراد با دیسفوریا جنسیتی

مطالعه کیفی است

تبیین تجارب زیسته افراد تراجنسی از زندگی با پریشانی جنسیتی به متولیان و مدیران نظام سلامت کمک می نماید تا در جهت ارتقای سلامت روانی برای این گروه از افراد آسیب پذیر، برنامه ریزی های لازم را انجام دهند.

مدیران نظام سلامت در بهزیستی

ملال جنسیتی به صورت کلی به مفهوم نارضایتی شخص از جنسیت تعیین شده در هنگام تولد است که بر اساس ویژگی های فیزیکی و جنسی فرد می باشد. تشخیص ملال جنسیتی بر اساس DSM-5 وجود حداقل دو مورد از مواردکه حداقل شش ماه دوام داشته باشد داده می شود.ناهمخوانی قابل توجه میان جنسیت تجربه شده با صفات ثانویه یا اولیه جنسی فرد.یک ترجیح قوی برای رهایی از صفات ثانویه یا اولیه جنسی فرد.یک میل قوی برای داشتن جنسیت دیگر و یک عقیده قوی مبنی بر اینکه شخص واکنش ها و احساسات جنسیت مقابل را دارد.

این تحقیق از نوع کیفی با رویکرد پدیدار شناسی هرمنوتیک می باشد.

جامعه پژوهش شامل کلیه افراد تراجنسی مراجعه کننده به مرکز پزشکی قانونی شهر زاهدان می باشند.

معیارهای ورود به پژوهش

 از آنجا که در پژوهش پدیدار شناسی، جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه های عمیق بدست می آید، لذا مشارکت کننده خوب کسی است که هم قادر به بیان تجاربش باشد و هم تمایل به بیان آنها داشته باشد. لذا افرادی از جامعه پژوهش به این مطالعه وارد خواهند که علاوه بر داشتن تجربه زندگی با ملال جنسیتی که تشخیص بیماری این افراد توسط روانپزشک مورد تایید قرار گرفته باشد، بتوانند خوب صحبت کنند، خوب فکر کنند و به راحتی افکار و احساسات خود را بیان نمایند. این افراد از طریق داشتن فن بیان در پاسخگویی به سوالات مصاحبه و اینکه پاسخ های آنان تا چه درجه ای می تواند به به محقق در دستیابی به هدف پژوهش کمک نماید، مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.

حجم نمونه: در این پژوهش  نمونه گیری تا مرحله اشباع داده ها ادامه خواهد یافت و حجم نمونه در طی پژوهش مشخص خواهد شد. منظور از اشباع داده ها یعنی زمانی که دیگر یافته جدیدی به دست نیاید و شرکت کنندگان در مطالعه، حرف های تکراری بزنند. بطور تقریبی حجم نمونه در اغلب پژوهش های کیفی بین 4-40 نفر را شامل می شود(21).

نمونه و روش نمونه گیری

با توجه به هدف این پژوهش و ویژگیهای پژوهش پدیدار شناسی و نیز با در نظر گرفتن معیارهای ورود به این پژوهش، نمونه گیری به شیوه هدفمند خواهد بود که نمونه گیری جهت رسیدن به حداکثر تنوع در نمونه گیری انجام خواهد شد. در این مطالعه،  محقق به مرکز پزشکی قانونی شهر زاهدان مراجعه خواهد نمود( از سازمان پزشکی قانونی استان استعلام می گردد که در سال چند نفر مراجعه کننده با تشخیص ملال جنسیتی دارند) و ضمن بیان اهداف پژوهش با کمک گرفتن از همکار طرح که روانپزشک مستقر در آن مرکز بوده و به طور خاص به ارائه خدمات برای افراد ترا جنسیتی مبادرت می ورزد، فردی که دارای بیشترین سوابق مراجعه به آن مرکز بوده و از قدرت برقراری ارتباط بهتری نسبت به سایرین برخوردار است را به عنوان نخستین مصاحبه شونده مورد شناسایی قرار می دهد.

ابزار این پژوهش شامل یکسری سوالات اصلی باز پاسخ و تعدادی سوال کاوشی خواهد بود.

الف) سوالات اصلی مصاحبه  

- با شنیدن اصطلاح پریشانی جنسیتی چی به ذهنت می رسه؟  

  - آیا در رابطه با پریشانی جنسیتی تجربه ای داشتی؟ در آن موقعیت چه رفتارهایی انجام میدی؟ این تجربه چه چیزی را به یاد تو   میاره؟ آیا در این مورد خاطره یا تصویر ذهنی داری؟ این تجربه ای که تعریف کردی شبیه چیه؟

 -  فکر می کنی فرقی  بین زمانهایی که پریشانی جنسیتی داری و زمان هایی که این حالت را نداری، وجود داره؟                                             -  وقتی در وضعیت پریشانی جنسیتی هستی؛ از لحاظ روانی چه احساسی داری؟ احساس های بدنی ات چطوره؟ 

ب) سوالات کاوشی

منظورت از ... چی بود؟ میشه بیشتر توضیح بدی؟ لطفا در این رابطه مثالی بزن؟ آیا موضوع دیگری به ذهنتان می رسه که نگفته باشید؟ چه نتیجه ای می خواهید بگیرید؟ و ...

مـصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته،  یادداشـــتهـــای در عرصـــه و خلاصه های تفسیری برگرفته از این منابع اســـتفاده می شــود. مصاحبه های عمیق نیمه ساختار یافته بصورت فردی (چهره بـه چهــره) و همراه با ضبط صدا،  خواهد بود. در فرآیند پژوهش از مصاحبه های تکمیلی نیز استفاده خواهد شد. از آنجایی که پاسخ به سوالات مصاحبه ها در این پژوهش، به صورت باز پاسخ می باشد لذا طول مدت مصاحبه ها به میزان پاسخگوبودن مشارکت کنندگان به هر یک از سوالات پژوهش، بستگی خواهد داشت. هر چند که به احتمال زیاد طول مدت مصاحبه ها کمتر از یک ونیم ساعت خواهد بود. شرایط لازم برای انجام مصاحبه های عمیق، شامل موارد زیر است: انتخاب محیطی خصوصی برای مشارکت کنندگان به نحوی که در آن دچار حواس پرتی نشوند و صدای آنها به راحتی شنیده شود. این محیط آرام و بدون هرگونه خطری باشد و دسترسی مشارکت کنندگان به آن آسان باشد، تسهیلات مناسب جهت ضبط صدا مهیا باشد،  در هنگام مصاحبه از پاسخ به هرتماس تلفنی و یا ملاقاتی که موجب قطع ارتباط کلامی گردد، پرهیز می شود. مکان انجام مصاحبه در اتاق مصاحبه موجود در مرکز پزشکی قانونی خواهد بود. در صورتی که این امکان فراهم نباشد، محقق از مشارکت کننده درخواست می نماید تا به محل کار وی یعنی دانشکده پرستاری مراجعه نماید تا در اتاق محل کار محقق در شرایط راحتی مصاحبه انجام شود. مصاحبه ها با استفاده از دستورالعمل اولیه مربوط به سوالات راهنمای مصاحبه که شامل سوالات اصلی باز پاسخ و تعدادی سوال کاوشی (جستجوگرانه) خواهد بود، انجام می گیرد. قبل ازشروع مصاحبه شرایط برقراری ارتباط مناسب بین پژوهشگر و مشارکت کننده فراهم می شود. هر مصاحبه با طرح سؤالات اصلی مصاحبه آغاز خواهد شد  و با یـک چـارچوب ملایـم و انعطـاف پـذیر دنبال می شود. در عین حال از سؤالات کاوشی برای دستیابی به اطلاعات تکمیلی استفاده خواهد شد. در این فرآیند طبق همـاهنگی اولیـه و با رضایت شرکت کنندگان و رعایت محرمانه بودن مصاحبه ها، متن کامل مصاحبه ها ضبط خواهد شد. برای اینکار نیاز به دستگاه  Recorderخواهد بود. همچنین با اجازه فرد، یادداشت برداریهای در حین مصاحبه (خصوصاً برای پیامهای غیر کلامی مانند سکوت و خنده) انجام خواهد شد.

تحلیل داده ها همزمان با جمع آوری داده ها آغاز می شود. به عبارتی همزمان با انجام اولین مصاحبه، کار تحلیل داده ها آغاز می شود. تحلیل داده ها با استفاده از روش دیکلمن ، آلن و تانر (1989)، انجام خواهد گرفت.

روش دیکلمن، آلن و تانر (1989) یک فرآیند هفت مرحله ای مبتنی بر پدیدار شناسی هرمنوتیک است و دارای ماهیت تیمی می باشد.  مراحل گام به گام این روش به شرح ذیل است: 1) خواندن تمامی مصاحبه ها و متون جهت دستیابی به یک درک کلی 2) نوشتن خلاصه های تفسیری برای هرکدام از مصاحبه ها 3) تحلیل گروهی نسخه های برگزیده از متون یا مصاحبه ها و شناسایی و استخراج درون مایه ها 4)بازگشت و مراجعه مجدد به متن مصاحبه ها و یا مشارکت کنندگان به منظور تبیین، روشن سازی و طبقه بندی موارد عدم توافق و تناقضات موجود در تفاسیر ارائه شده و نوشتن یک تحلیل کلی و ترکیبی از هر متن مصاحبه 5) مقایسه متون مصاحبه ها به منظور شناسایی، تعیین و توصیف معانی مشترک 6) شناسایی و استخراج الگوهای بنیادین که ارتباط درون مایه ها را برقرار نموده و آنها را به یکدیگر وصل کند. 7) ارائه نسخه ای پیش نویس از درون مایه ها همراه با گزیده هایی منتخب از متن مصاحبه ها به اعضای تیم تحلیل و افرادی که باروش و محتوای کار آشنایی دارند؛ جهت استخراج و اِعمال پاسخها و پیشنهادهای آنان در نوشتن نسخه نهایی گزارش طرح بر اساس روش فوق. بر اساس دیدگاه روش دیکلمن آلن و تانر (1989)کشفی که در گام ششم اتفاق می افتد، بالاترین سطح تحلیل هرمنوتیک است، این مرحله یک الگوی سازنده و بنیادی است. الگویی که ارتباط میان درون مایه ها را بیان کرده و در همه ی مصاحبه ها یا متن های تحت بررسی وجود دارد. (20).

1. ملاحظات اخلاقی: ( در صورت لزوم فرم رضایت آگاهانه ضمیمه گردد. درج کدهای اخلاقی منطبق با کدهای مصوب حفاظت از آزمودنی در پژوهشهای علوم پزشکی الزامی است.).

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

در شرایط فعلی محدودیتی برای اجرای مطالعه پیش بینی نمی شود لیکن پس از اتمام کار و در مرحله ارسال گزارش نهایی طرح، محقق محدودیت هایی را که با آنها مواجه گردیده است را بیان خواهد نمود.

پدیدار شناسی، پریشانی جنسیتی، مطالعه کیفی

 فهرست منابع

1.         Butler, G., et al., Assessment and support of children and adolescents with gender dysphoria. Archives of disease in childhood, 2018. 103(7): p. 631-636.

2.         Becker, I., et al., A cross-sectional multicenter study of multidimensional body image in adolescents and adults with gender dysphoria before and after transition-related medical interventions. Archives of Sexual Behavior, 2018. 47(8): p. 2335-2347.

3.         Zaliznyak, M., C. Bresee, and M.M. Garcia, Age at first experience of gender dysphoria among transgender adults seeking gender-affirming surgery. JAMA Network Open, 2020. 3(3): p. e201236-e201236.

4.         van de Grift, T.C., et al., Body satisfaction and physical appearance in gender dysphoria. Archives of sexual behavior, 2016. 45(3): p. 575-585.

5.         YILDIZHAN, B.Ö., et al., Effects of gender reassignment on quality of life and mental health in people with gender dysphoria. Turk Psikiyatri Dergisi, 2018. 29(1): p. 11.

6.          van de Grift, T.C., et al., Surgical satisfaction, quality of life, and their association after gender-affirming surgery: a follow-up study. Journal of sex & marital therapy, 2018. 44(2): p. 138-148.

7.         Simbar, M., et al., Quality of life and body image of individuals with gender dysphoria. Journal of sex & marital therapy, 2018. 44(6): p. 523-532.

8.         Başar, K., G. Öz, and J. Karakaya, Perceived discrimination, social support, and quality of life in gender dysphoria. The journal of sexual medicine, 2016. 13(7): p. 1133-1141.

9.         Costa, R. and M. Colizzi, The effect of cross-sex hormonal treatment on gender dysphoria individuals’ mental health: a systematic review. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 2016. 12: p. 1953.

10.       White Hughto, J.M. and S.L. Reisner, A systematic review of the effects of hormone therapy on psychological functioning and quality of life in transgender individuals. Transgender health, 2016. 1(1): p. 21-31.

11.       Peterson, C.M., et al., Suicidality, self‐harm, and body dissatisfaction in transgender adolescents and emerging adults with gender dysphoria. Suicide and Life‐Threatening Behavior, 2017. 47(4): p. 475-482.

12.       Rajkumar, R.P., Gender identity disorder and schizophrenia: neurodevelopmental disorders with common causal mechanisms? Schizophrenia research and treatment, 2014. 2014.

13.       Turan, Ş., C.A. Poyraz, and A. Duran, Prolonged anorexia nervosa associated with female-to-male gender dysphoria: A case report. Eating behaviors, 2015. 18: p. 54-56.

14.       Davey, A., et al., Social support and psychological well‐being in gender dysphoria: A comparison of patients with matched controls. The journal of sexual medicine, 2014. 11(12): p. 2976-2985.

15.       Murad, M.H., et al., Hormonal therapy and sex reassignment: A systematic review and meta‐analysis of quality of life and psychosocial outcomes. Clinical endocrinology, 2010. 72(2): p. 214-231.

16.       Wong, W. and S. Drake, A qualitative study of transgender children with early social transition: parent perspectives and clinical implications. PEOPLE: International Journal of Social Sciences, 2017. 3(2): p. 1970-1985.

17.       Sudo, T., K. Yamamoto, and R. Yoshikawa, Qualitative Study on the Psychological Experiences of Trans-man and Trans-woman. Tokai J Exp Clin Med, 2018. 43(2): p. 45-49.

18.       Coleman-Smith, R.S., et al., ‘Conflict versus congruence’: A qualitative study exploring the experience of gender dysphoria for adults with autism spectrum disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 2020. 50(8): p. 2643-2657.

19.       جریان and ر. میلی, مقایسه‌ی ویژگی‌های شخصیتی و بهزیستی ذهنی در مردان مبتلا و غیرمبتلا به اختلال نارضایتی جنسیتی. دستاوردهای روانشناسی بالینی, 2017. 2(4): p. 55-74.

20-پولیت دنیس اِف، بِک چریل تاتانو. (2004). اصول تحقیق پرستاری -ارزیابی شواهد برای حرفۀ پرستاری( ترجمه ناهید دهقان نیری، 1393). تهران:  انتشارات اندیشه رفیع.

21-هومن حیدر علی (1385)، راهنمای عملی در پژوهش کیفی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها ( سمت).

22. Lincoln, YS, & Guba, EG. (1985). Naturalistic inquiry.,(Sage Publications: California).

الف) سوالات اصلی مصاحبه  

- با شنیدن اصطلاح پریشانی جنسیتی چی به ذهنت می رسه؟  

  - آیا در رابطه با پریشانی جنسیتی تجربه ای داشتی؟ در آن موقعیت چه رفتارهایی انجام میدی؟ این تجربه چه چیزی را به یاد تو   میاره؟ آیا در این مورد خاطره یا تصویر ذهنی داری؟ این تجربه ای که تعریف کردی شبیه چیه؟

 -  فکر می کنی فرقی  بین زمانهایی که پریشانی جنسیتی داری و زمان هایی که این حالت را نداری، وجود داره؟                                             -  وقتی در وضعیت پریشانی جنسیتی هستی؛ از لحاظ روانی چه احساسی داری؟ احساس های بدنی ات چطوره؟ 

این پژوهش در پی یافتن پاسخ این پرسش است که معنای پدیده زندگی با پریشانی جنسیتی در تجارب زیسته افراد تراجنسی چیست؟         

ندارد

این مطالعه کمک می نماید تا در جهت ارتقای سلامت روانی برای این گروه از افراد آسیب پذیر، برنامه ریزی های لازم را انجام دهند.

ندارد

عارضه ندارد

هزینه بر عهده پژوهشگر است.

ندارد

اطلاعات افراد محرمانه خواهد بود.

به پرسشهای مشارکت کنندگان پاسخ داده خواهد شد و یا به مراکز مربوطه راهنمایی خواهند شد.

افراد هر زمان از طول مطالعه می توانند از شرکت در مطالعه انصراف دهند.

افراد با رضایت آگاهانه در مطالعه شرکت خواهند کرد