بررسی تاثیر اجرای برنامه خودشفقتی بر امید بیماران مبتلا به کنسر برست، سال 1402

خودشفقتی،سبب ارتقاء توانایی‌های خودمراقبتی در بیماران مبتلا به بیماری های مزمن همانند کنسر برست می‌شود، از اینرو آموزش آن به این افراد می تواند در جهت ارتقا یا بهبود عوارض ناشی از این بیماری همچون کاهش امید در این بیماران موثر باشد، از اینرو پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر اجرای برنامه آموزشی خدشفقتی بر سطح امید بیماران کنسر برست طراحی شد.

این مطالعه به صورت نیمه تجربی دو گروهه اجرا خواهد شد.

Self-compassion improves self-care abilities in patients with chronic diseases such as breast cancer, therefore, teaching it to these people can be effective in promoting or improving the complications caused by this disease, such as reducing hope in these patients, hence the present study. It was designed with the aim of investigating the effect of implementation of the educational program on the level of hope of Brest cancer patients.

This study will be conducted as a semi-experimental two groups.

سرطان یک اصطاح عمومی برای گروه بزرگی از بیماری هایی است که می تواند هر قسمت از بدن را درگیر کند (1). این بیماری یک مشکل جهانی است که بر تمام سلامت جوامع بشری تاثیر میگذارد(2) بر طبقِ آمار ابتلا به سرطان در حال افزایش است و پیش بینی میشود که تا سال 2030 با افزایش پنجاه درصدی در موارد ابتلا، تعداد موارد ابتلای جدید به بیش از 22 میلیون برسد(3).

یکی از شایعترین سرطان‌ها در میان زنان، سرطان پستان میباشد که یک بیماری پیچیده است و در نتیجه ترکیبی از ژنتیک و عوامل محیطی ایجاد میشود(2). این سرطان رایج ترین سرطانِ تشخیص داده شده و دومین علت اصلی مرگ ناشی از سرطان در میان زنان در سراسر جهان است(4)

در ایران ۱۶ درصد از کل سرطان ها در هر دو جنس مردان و زنان مربوط به سرطان پستان است و رتبه اول را در بین زنان ایرانی دارد(5). سرطان سینه در اثر تکثیر غیر قابل کنترل سلول های غیر طبیعی بافت پستان ایجاد می شود(6) و عامل مرگ یک پنجم زنان 40 تا 50 ساله می باشد. میزان بروز سالانه این بیماری در دنیا با نرخ 8/ 1 تا 2 درصد در حال افزایش بوده و در بین تمام سرطا نهای زنان، مقام نخست دارد(7). شیوع سرطان سینه در ایران با نرخ 34.53 درصد واوج سن بروز آن بین 40 تا 50 سال در سال 2019 گزارش شده است(8) هرچند پیشرفتهای های اساسی در درمان‌های سرطان طی چند دهه گذشته باعث کاهش سرطان سینه شده است، اما هنوز هم یکی از مهمترین دلایل مرگ و میر است(9, 10)

درمان سرطان سینه معمولاً شامل چندین مداخله در یک مدت طولانی است که معمولاً شامل جراحی اولیه می‌شود و به دنبال آن درمان کمکی ممکن است شامل ترکیبی از شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و درمان‌های هورمونی باشد. این درمان ها به تنهایی و در ترکیب، تعدادی عوارض جانبی مختلف ایجاد می کنند. با توجه به نتایج خاص تصویر بدن، جراحی سینه شامل از دست دادن جزئی یا کامل یک یا هر دو سینه ممکن است منجر به تراز ضعیف سینه‌ها و عدم تقارن سینه، زخم‌های گسترده و تغییر در احساس سینه و/یا نوک پستان شود، نیاز به پروتز سینه، ممکن است. تغییر در تحرک اندام و لنف ادم(11) بنابراین این بیماری (سرطان پستان) می تواند اثرات عمیقی بر کارکردهای مختلف زنان در زندگی داشته باشد(12) و همچنین عوارض جانبیِ درمان آن ممکن است استرس را تشدید کند و تأثیر بسزایی بر کیفیت زندگی بیماران داشته باشد(13) و منجر به پریشانی روانشناختی در افراد شود (2).

بطور کلی تشخیص بیماری وگذراندن مراحل درمانی طبی سخت، باعث بروز واکنشهای روانشناختی چون ترس، استرس، اضطراب و افسردگی در این بیماران میشود به طوریکه درصد بالایی از این افراد از یک اختلال روانپزشکی رنج میبرند(6).

بیمارانی که برای آنان تشخیص سرطان گذاشته می‌شود، ابتلا به این بیماری را با مرگ مساوی دانسته و دچار اضطراب مرگ می شوند(14) اضطراب مرگ، ترسی غیر عادی از مرگ همراه با احساس وحشت و دلهره هنگام فکر کردن به فرآیند مردن و موارد پس از مرگ، است. اضطراب مرگ در بین مبتلایان به بیماری سرطان سینه، شیوع بالایی دارد. این مشکل با کاهش کیفیت زندگی این بیماران منجر به درماندگی، تغییرات جسمانی، از دست دادن کنترل، احساس تنهایی و گناه شده و سرانجام با اختلال در کارکرد زندگی،روند بهبودی آنان را با مشکل مواجه می سازد(6).

بنابراین، بیماری سرطان از همان زمان تشخیص، منبعی از استرس و اضطراب برای بیمار تلقی میشود و بسیاری از بیماران از عوارض روانی مانند خشم یا پریشانی خبر میدهند و از این رو، طراحی مداخلات روان شناختی برای کمک به آنها در جهت کاهش آسیبهای روانی ضروری است(15).

زنان مبتلا به سرطان سینه در مقایسه با زنان بدون سرطان سینه به دلیل نگرانی های اضافی مربوط به بیماری خود، سطوح بالاتری از استرس را تجربه می کنند.  به عنوان مثال، زنان مبتلا به سرطان سینه ممکن است نسبت به تغییرات ظاهری، تأثیر بیماری خود بر خانواده، به ویژه کودکان، و عود سرطان در آینده احساس نگرانی کنند.  بنابراین، تجربه استرس می‌تواند بیشتر تحت تأثیر ارزیابی‌ها و ادراکات شخصی مرتبط با سرطان پستان و بسیاری از حوزه‌های تأثیر احتمالی آن قرار گیرد.

استرس درک شده یک تجربه عمیقا ذهنی است که برخی افراد ممکن است موقعیتی را قابل کنترل درک کنند. با این حال، دیگران ممکن است همین وضعیت را غیرقابل کنترل و غیرقابل کنترل درک کنند(16).

بنابراین اگرچه بسیاری از بازماندگان درازمدت سرطان پستان به خوبی کنترل شده اند، اما باقی ماندن مسائل جسمی و روانی در آنان رایج است. با وجود اینکه زنان عاری از سرطان هستند، ممکن است تأثیرات روانی منفی مانند نگرانی از تصویر بدن، نگرانی و استرس را تجربه کنند(17).

سرطان پستان بیماری مزمنی است که تشخیص و درمان آن با مشکلات روانشناختی زیادی همراه است که لزوم استفاده از درمان روا نشناختی را بیشتر می نماید(18)، بیماران دچار سرطان در مورد زنده ماندن خود نگران هستند؛ درد می کشند و این امر به طور جدی می تواند بر وضعیت روانی آ نها تأثیرگذار باشد(1).

خود انتقادگری از دیگر متغیرهایی است که با احساس حقارت شدید، احساس گناه، بی ارزشی و احساس شکست در مطابقت با معیارهای مورد انتظار، در زنان با سرطان سینه مشخص می شود(19). خود انتقادگری به عنوان داشتن انتظارات بالا از خود و تاش برای پیشرفت تعریف شده است. افراد خود انتقادگر هنگام روبرو شدن با مانع در راه رسیدن به اهدافشان، بسیار آسیب پذیر می شوند و مستعد تجربه افسردگی هستند. خودانتقادگری بر پایه میزان درون فکنی معیار عمل، در یک پیوستار قرار می گیرد؛ در یک انتهای این پیوستار، نوعی از خود انتقادگری وجود دارد که بر استانداردهای به نسبت بیرونی متکی است و در انتهای دیگر آن نوعی از خودانتقادگری، که مستلزم استانداردهای درونی است(20).

احساس یاس و ناامیدی در افراد با یک بیماری صعب العلاج، از جمله بیماران مبتلا به سرطان پدیدهای شایع است و همواره از بزرگترین معضلات روانی قابل مشاهده در این بیماران است . این در حالی است که برخورداری از امید میتواند با ایجاد احساسات مثبت به این افراد در تسهیل فرایند بهبودی و تبعیت از درمان کمک کند. امید به زندگی یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر تندرستی و طول عمر انسان ا ست. در یک فرد مبتلا به سرطان ، دستر سی به منابع مناسب از جمله امید میتواند فرایند سازگاری را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد. امید میتواند در افزایش سلامت عمومی بیماران سرطانی سهم به سزایی دا شته و در مراحل مختلف درمان به تسهیل سیر بهبودی و افزایش پاسخ درمانی کمک کند(15).

بعد از بروز بیماری، امید به زندگی در بیماران به طور قابل توجهی کاهش پیدا میکند. همین عامل باعث میشود تا آنها نسبت به درمان خود توجه کافی نشان نداده و دستورات پزشکان را چندان جدی نگیرند؛ آنان برای بهبودی تلاش زیادی نکرده و در حقیقت خودشان با این کار وضعیت سلامتی خود را بدتر میکنند(21). بین بیمارانی که درمان سرطان را تجربه میکنند اما پس از آن هیچ نشانهای از بیماری باقی نمیماند و آنهایی که با حقیقت عود سرطان سازگار شده اند و درمانهای بعدی را نیز تحمل میکنند، تفاوتهایی وجود دارد. بیماران با عود سرطان، تغییراتی را متحمل میشوند که آنها را نسبت به بهبودی ناامید و به روشهای درمانی نیز بدگمان و بی اعتماد میسازد. حس ناامیدی یا فقدان کنترل، اثرات منفی شدیدی بر رفتار، خلق و فیزیولوژی میگذارد(22). این در حالی است که فرد امیدوار در تسلط بر امور زندگی خود را توانا میداند، توانایی کنترل استرس و احساسات منفی را دارد و شرایط زندگی را نیز قابل تغییر مییابد، بنابراین او خواهان زندگی کردن است چراکه آینده را خوب میداند. افراد امیدوار بیشتر برحل مشکل خود متمرکز شده و به احتمال بیشتری رفتارهای غربالگری سرطان مانند ماموگرافی را انجام میدهند. از سوی دیگر در مواجهه با تشخیص و درمان سرطان، پریشانی کمتر و تطابق بیشتری را نشان داده و در مراحل درمان نیز در تحمل درمانها و عوارض مختلف آنها مثل ریزش مو، اضافه وزن، خستگی، حالت تهوع و... مقاومت بیشتری نشان میدهند. البته حتی در صورت عدم امکان درمان و بهبودی، بیمار امیدوار سعی میکند اهداف جدید مانند صرف وقت بیشتر با خانواده را انتخاب کند و به نوعی از فرصت باقیمانده بهره بهتری ببرد(22).  

با توجه به مطالب گفته شده و عوارض روانشناختی که سرطان سینه برای زنان به ارمغان می آورد، به نظر می رسد بهترین دفاع علیه مشکلات روا نشناختی ناشی از آن، آموزش داده هاست(23). تاکنون مداخله های آموزشی مانند کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی، مایه کوبی علیه استرس(24) و برنامه های متمرکز بر پرورش شفقت به خود برای مقابله با موقعیت های هیجانی دشوار طراحی شده اند که از میان آنها توسعه شفقت نسبت به خود در زمان های استرس به صورت بالقوه می تواند خطر استرس آسیب زای ثانوی و فرسودگی را کاهش داده و هم زمان موجب افزایش بهزیستی فردی و رضایت ناشی از شفقت شود(23)

بطور کلی عوامل متعددی در نحوه‌ی پاسخ‌دهی عاطفی افراد به رویدادهای ناراحت‌کننده مانند ابتلا به بیماری‌های مزمن نقش دارند و نیز موثرند که یکی از این عوامل خودشفقتی است(25). خودشفقتی یک روش سازگارانه برای برقراری ارتباط با خود در هنگام آگاهی از بی‌کفایتی‌ها و رویارویی با شرایط دشوار زندگی از قبیل دوره‌های حساس زندگی و بیماری‌های مزمن است(26) و بعنوان یک سازه روان شناختی، کارایی و اثر بخشی قابل توجهی در مراقبت و درمان بیماران مزمن دارد(27-29).

مطالعاتی در زمینه‌ی خودشفقتی در گروه‌های مختلف انجام شده است از جمله نادین[1] (2017) در مطالعه خود نشان داده است که سطح بالاتر خودشفقتی با سلامت روان شناختی بیشتر (از لحاظ افسردگی و اضطراب کمتر)، خوشبختی بیشتر، خوش بینی و رضایت از زندگی، رفاه بیشتر رابطه دارد و به نظر می‌رسد منبع قدرتمند مقابله و انعطاف پذیری در زمان استرس (پریشانی) است(30).

با مطالعه و تحقیق برروی مفهوم خودشفقتی و بررسی تاریخچه‌ی آن، مفهوم دیگری تحت عنوان شفقت مشاهده می‌شود. خودشفقتی و شفقت دو مفهومِ به هم مرتبط هستند. در تفکر فلسفی غرب، منظور از شفقت[2] محبت نسبت به دیگران است، در حالی‌که در فلسفه بودایی، اعتقاد بر این است که محبت را نسبت به خود به همان صورتی داشته باشیم، که نسبت به دیگران داریم. همچنین شفقت به معنای صبر، مهربانی و درک بدون قضاوت و شناسایی (پذیرش) خطاها و نواقص انسان‌ها است. خودشفقتی مانند شفقت شامل پذیرش و تحمل آلام خود، مراقبت از خود و مهربانی نسبت به خود و درک از ناتوانی‌ها و بی‌کفایتی‌های شخصی و شناخت (پذیرش) اینکه تجارب شخصی بخشی از تجربه انسانی مشترک است. خودشفقتی مستقیماً به احساس شفقت و نگرانی نسبت به دیگران مرتبط است و همچنین خودشفقتی به معنای اولویت‌دهی نیاز شخصی خود به دیگران نیست به همین جهت در آن  نیازی به خودخواهی و خودمحوری نیست، بلکه نیازمند تایید این نکته است که رنج، ناکامی و ناکفایتی بخشی از ماهیت زندگی انسانی هستند(28, 31).

خودشفقتی ریشه‌ در فلسفه بودایی دارد(32) و به‌عنوان راهی برای ارتباط با خود در زمان درد و یا ناامیدی تعریف شده است(33). و شامل سه جزء اصلی: مهربانی و درک درست نسبت به خود[3](خودمهربانی)، بشریت انسانی[4] (بشر دوستی عمومی) و ذهن آگاهی[5] است. منظور از خودمهربانی، گسترش مهربانی و درک نسبت به خود، به جای قضاوت شدید خود، در زمان پریشانی است. منظور از بشردوستی عمومی این است‌که دیدگاهی مبنی بر این‌که تجربیات شخص جزئی از تجارب همه‌ی افراد است، داشته باشد، یعنی سایرین نیز این تجربیات را بدون داشتن احساس انزوا و تمایز از دیگران، در زندگی خود دارند و منظور از ذهن آگاهی(ذهنیت) در زمینه خودشفقتی، این است که به احساسات و تجربیات خود بدون بزرگ نمایی کردن آنها و به شکل متعادل نگریست(31, 34).

زمانی که احساس ناکفایتی، مانند درگیری بدن و فعالیت های بدنی با معلولیت رخ می‌دهد، داشتن خودشفقتی توانایی فرد را جهت پذیرش بهتر وضعیتِ خود ارتقاء می‌دهد(35) و تقویتِ آن (خودشفقتی) می‌تواند در مقابله با حوادث دشوار زندگی مانند ابتلا به بیماری مزمن مفید باشد(35). از آنجا که خودشفقتی، نیازمند آگاهی و ذهن آگاهی نسبت به هیجانات خود است، از احساسات دردناک یا ناراحت کننده اجتناب نشده، بلکه با مهربانی و درک احساس مشترک انسانی در ذهن نگه داشته شده است، بنابراین احساس منفی به حالت احساس مثبت‌تر تبدیل می‌شود و اجازه می‌دهد تا درک روشن‌تری از واقعیت کنونی داشته باشد و به اتخاذ اقدامی منجر می‌شود که خود یا محیط را به صورت اثربخش تغییر دهد(36). بنابراین اگر خودشفقتی را در افرادی با بیماری‌های مزمن یا ناتوان‌کننده مانند بیماران مبتلا به سرطان تقویت کنیم، می‌توانیم توانایی افراد مبتلا به این بیماری‌ها را افزایش داده تا نگرش ذهنی خود را نسبت به شرایط‌شان (وضعیت‌شان) تغییر داده و نتایج بهتری به دست آوریم(35).

از اینرو با توجه به مطالب بیان شده و توجه به این نکته که بیماران مبتلا به سرطان که نسبت به مرگ قریب الوقوع خود آگاهی می یابند، اغلب بعد از انکار و خشم دچار درماندگی، بدبینی نسبت به آینده، ناامیدی و احساس شکست می شوند(37). بنابراین، یکی از متغیرهایی که در ارتباط با بیماران سرطانی نیازمند بررسی می باشد، امید به زندگی است (38). بر آن شدیم تا مطالعه ای با هدف بررسی تاثیر اجرای برنامه خودشفقتی بر امید زنان ِبیمار مبتلا به سرطان سینه در سال 1402طراحی و اجرا کنیم.

مرور متون:

در این پژوهش به منظور دستیابی به پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط، از پایگاه های اطلاعاتی Pubmed, Google Scholar,  SID, Elsevier, Magiran در فاصله سال های 2020-2011 با استفاده از کلید واژه های فارسی شامل: ' خودشفقتی، امید، کنسر برست، سرطان سینه ' و کلید واژه های انگلیسی شامل: '” self-compassion, Hope ,Breast cancer  ' جستجو انجام شد و مقالاتی که بیشترین ارتباط را با پژوهش حاضر داشتند انتخاب شده که به ذکر چند تحقیق به طور خلاصه پرداخته می شود:

سعلبی فرد و همکاران (2020) مطالعه ای با هدف تعیین تاثیر 'معنویت درمانی' بر رشد پس از سانحه، شفقت خود و امید در زنان مبتا به سرطان پستان انجام دادند. این مطالعه از نوع نیمه آز ﺸﻳﺎﻣی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری و گروه کنترل بود که بر روی 30 بیمار و بازمانده از سرطان پستان مراجعه کننده مراجعه کننده به مرکز طب تسکینی بیمارستان فیروزگر و مرکز پیشگیری و کنترل سرطان آلاء )مکسا ( شهر تهران انجام شد. شرکت کنندگان بصورت هدفمند انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه ازمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه مداخله به مدت 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت اموزش معنویت درمانی قرار گرفتند. اما گروه کنترل، مداخله ای دریافت نکردند. داده ها از طریق پرسش نامه های' 'پرسشنامه رشد پس از سانحه'  و 'پرسشنامه خودشفقتی' و 'مقیاس امید اشنایدر' بدست امد. بر اساس نتایج مطالعه استفاده از معنویت درمانی در جهت ارتقای رشد پس از سانحه، شفقت به خود و امید در در بیماران سرطان پستان پیشنهاد می گردد(38).

احمدی و همکاران(2020) مطالعه ای شبه ازمایشی از نوع پیش ازمون وپس ازمون با گروه کنترل و ازمایش با عنوان « اثربخشی اموزش شفقت به خود بر علائم سندرم روده تحریک پذیر انجام دادند. جامعه اماری شامل دانش اموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان خسرو شهر بوده است.نمونه پژوهش 30 نفر که به روش  نمونه گیری هدفمند انتخاب و بصورت تصادفی در دو گروه ازمایش و کنترل گمارده شدند. داده ها با استفاده از پرسش نامه علایم سندرم روده تحریک پذیرEISS جمع اوری شد و با تحلیل کوواریانس تک متغیری تحلیل شد.نتایج نشان داد اموزش مبتنی بر شفقت به خود باعث کاهش معنی دارعلایم سندرم روده تحریک پذیر شده است (39).

عبداللهی و همکاران (2018) مطالعه نیمه ازمایشی از نوع پیش ازمون-پس ازمون با عنوان «بررسی میزان اثر بخشی برنامه مبتنی بر اموزش خود شفقتی بر میزان اضطراب و استرس و افسردگی مادران دارای کودکان دارای اتیسم انجام دادند.جامعه اماری شامل تمامی مادران دارای کودک اتیسم مراجعه کننده به مرکز امید عصر در شهر تهران در سال 1395 است. بصورت تصادفی 12 مادر در گروه ازمایش و 12 مادر در گروه شاهد جایگزین شدند. داده ها از طریق پرسش نامه های منفعت یابی و تبعیت از درمان بدست امده و با ازمون تحلیل کوواریانس چند متغیری تجزیه و تحلیل شدند . نتایج نشان داد که آموزش خودشفقتی در کاهش میزان اضطراب، استرس و افسردگی مادران کودکان دارای اُتیسم تاثیر معنی داری داشته است ، بنابراین با توجه به نتایج یافته ها، آموزش خودشفقتی به عنوان راهبرد مداخله ای روان شناختی در کاهش میزان اضطراب، استرس و افسردگی مادران کودکان دارای اتسیم موثر بوده است. (40) .

مطالعات خارجی

آیرینی[1] و همکاران (2021) مطالعه ای با هدف بررسی اثربخشی مداخلات خود شفقتی بر افزایش سطوح احساسات مثبت و تاب آوری ذهنی و کاهش هیجانات منفی در کودکان انجام دادند.این مطالعه به صورت نیمه تجربی که تعداد شرکت کنندگان 16 نفربودند که از طریق یک آگهی در رسانه  اجتماعی جذب شدند. که به صورت تصادفی به دو گروه کنترل و مداخله قرار گرفتند و چهار تا پرسشنامه خود گزارش دهی  یک هفته قبل از مداخله تکمیل گردید و در گروه مداخله تمرینات خود شفقتی در طی چهار هفته و به صورت  دوبار در هفته  و یک ونیم ساعت  به صورت آنلاین  آموزش داده شد و یک هفته پس از پایان مداخله پرسشنامه ها تکمیل گشت . با استفاده از این پژوهش می توان گفت این برنامه خودشفقتی باعث افزایش سطوح خود شفقتی ،افزایش هیجانات مثبت و میزان تاب آوری ذهنی  و کاهش سطح انزوا، اضطراب می شود  (41).

نارانا[2] و همکاران (2018) مطالعه ای با هدف بررسی نقش خود شفقتی و تاب آوری بر روی  کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی در افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس انجام دادند. به صورت نیمه تجربی و نمونه گیری در دسترس از افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس از انجمن ملی مالتیپل اسکلروزیس و گروهای حمایتی در ایالت متحده انتخاب شدند که تعداد شرکت کنندگان  259بزرگسال بودند و سه تا پرسشنامه تاب آوری _خود شفقتی _کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی تکمیل گشت.طبق نتایج نشان می دهد که  خود شفقتی و تاب آوری عوامل مهمی است که به طور مثبت بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی تاثیر دارد(42) .

امید در بیماران مبتلا به کنسر برست، قبل و بعد از اجرای برنامه خود شفقتی  در دو گروه مداخله  وکنترل متفاوت خواهد بود

میانگین نمره امید بیماران مبتلا به کنسر برست ، قبل از اجرای برنامه خود شفقتی در دو گروه مداخله و کنترل چگونه است؟

میانگین نمره امید بیماران مبتلا به کنسر برست ،  بعد از اجرای برنامه خود شفقتی در دو گروه مداخله و کنترل چگونه است؟

تعیین تاثیر اجرای مداخله آموزشی خودشفقتی بر  امید بیماران مبتلا به کنسر برست سال 1402

تعیین تغییرات نمره امید بیماران مبتلا به کنسر برست ، قبل و بعد از اجرای برنامه خودشفقتی در گروه مداخله

تعیین تغییرات نمره امید بیماران مبتلا به کنسر برست ، قبل و بعد از اجرای برنامه خودشفقتی در گروه کنترل 

مقایسه تغییرات نمره امید بیماران مبتلا به کنسر برست ، قبل و بعد از اجرای برنامه خودشفقتی در دو گروه مداخله و کنترل

به کارگیری برنامه آموزشی جهت ارتقا یا بهبود سطح امید بیماران دارای کنسر برست

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

تعریف نظری :

منظور از خودمهربانی، گسترش مهربانی و درک نسبت به خود، به جای قضاوت شدید خود، در زمان پریشانی می‌باشد. منظور از بشردوستی عمومی این است‌که دیدگاهی مبنی بر این‌که تجربیات شخص جزئی از تجارب همه‌ی افراد است، داشته باشد (43).

تعریف عملی :

منظور از خودشفقتی در این پژوهش نمره است که بیماران از پرسشنامه 73 سوالی مختص ارزیابی خودشفقتی در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس به دست خواهد امد. پرسشنامه‌ی حاضر 73 گویه دارد. حداقل امتیاز کل پرسشنامه 73 و حداکثر امتیاز کل پرسشنامه 365 خواهد بود. این پرسشنامه دارای 11 بُعد می باشد. مقیاس اندازه گیری در پرسشنامه حاضر لیکرت 5 وضعیتی شامل همیشه )نمره 5 (، بیشتر اوقات )نمره 4 (، گاهی اوقات )نمره 3 (، به ندرت )نمره2 ( و هرگز)نمره1 (می باشد

-برنامه خودشفقتی

-تعریف نظری: به‌عنوان راهی برای ارتباط با خود در زمان درد و یا ناامیدی تعریف شده است  (44). و شامل سه جزء اصلی: مهربانی و درک درست نسبت به خود[1](خودمهربانی)، بشریت انسانی[2] (بشر دوستی عمومی) و ذهن آگاهی[3] می باشد.(45, 46)    

-تعریف عملی: منظور از برنامه خودشفقتی در این مطالعه بسته آموزشی خودشفقتی 8 جلسه ای ( 16 ساعته ای) برگرفته شده از برنامه آموزش خودشفقتی گیلبرت ( 2009 ) است که در قالب کارگاه آموزشی هشت روزه و به صورت دوبار در هفته طی 4 هفته به بیماران ارایه خواهد شد.

سرطان سینه

تعریف نظری: سرطان سینه شایعترین سرطان در بین جمعیت زنان و دومین عامل اصلی مرگ و میر بعد از سرطان ریه می باشد و حدود 9/22 درصد از کل سرطان ها را شامل می شود. سرطان سینه به عنوان یک بیماری به شدت ناهمگن و چند عاملی شناخته شده است که تحت تأثیر شرایط محیطی قرار می گیرد. مشخص شده است که در بیماری زایی و پیشرفت سرطان سینه عوامل مختلفی از قبیل هورمون ها، وراثت، جهش های ژنتیکی جدید و فاکتورهای محیطی فیزیکی و شیمیایی دخالت دارند(47).

تعریف عملی: در این مطالعه بیمارانی که برای آنان تشخیص بیماری سرطان سینه توسط متخصص محترم آنکولوژی داده شده باشد مورد مطالعه و بررسی قرار خواهند گرفت.

امید

تعریف نظری: اشنایدر[4] بنیانگذار امید، آن را به عنوان سازه­ای شامل دو مفهوم اینگونه تعریف می­کند: توانایی طراحی گذرگاه­هایی به سوی اهداف مطلوب به رغم موانع موجود و عاملیت یا عامل انگیزش لازم برای استفاده از این گذرگاه­ها.

تعریف عملی: در این مطالعه امید در بیماران به وسیله پرسشنامه امید اشنایدر مورد سنجش قرار خواهد گرفت. مقیاس امید اسنایدر (Snyder Hope Scale): این مقیاس توسط اسنایدر و همکاران در سال 1991 طراحی، و روایی و پایایی آن تایید شده است.12 این پرسشنامه، دارای 12 عبارت است. 4 عبارت برای سنجش تفکر عاملی،4 عبارت برای سنجش تفکر راهبردی و 4 عبارت نیز انحرافی است. طیف گزینه‌های این مقیاس بر اساس لیکرت 8 درجه‌‌ای (کاملا موافق (8)، بسیار موافق (7)، موافق (6)، کمی موافق (5)، کمی مخالف (4)، مخالف (3)، بسیار مخالف (2)، کاملا مخالف (1) ) تنظیم شده است. و به عبارات انحرافی امتیازی تعلق نمی‌گیرد لذا دامنه نمره این مقیاس از 8 تا 64 می‌باشد. کرمانی و همکاران (1390)، همسانی درونی این ابزار را از طریق محاسبه آلفای کرونباخ در کل 86/0 و جهت تفکر عاملی و تفکر راهبردی به ترتیب 77/0 و 79/0 گزارش کرده‌اند.(48)

این مطالعه یک پژوهش از نوع مداخله ای نیمه تجربی است

در این مطالعه، جامعه پژوهش را کلیه بیماران مبتلا به کنسر برست در بخش داخلی آنکولوژی بیمارستان های علی ابن ابیطالب ( ع)  و خاتم الانبیاء شهر زاهدان درسال 1402بستری می باشند، تشکیل می دهند .

معیار ورود :

1. تشخیص قطعی بیماری کنسر برست توسط پزشک معالج تایید شود
2. افراد بالغ 18 سال تا60 سال داشته باشد
3. علائم حیاتی پایدار باشد
4. تمایل به شرکت در مطالعه داشته باشد
5. سواد خواندن و نوشتن داشته باشد( داشتن حداقل سواد خواندن و نوشتن )
6. نداشتن اعتیاد به مواد مخدر
7. نداشتن اختلال تکلم و یا شنوایی
8. بیماران توانایی حرکت و انجام فعالیت داشته باشند و در زمان حاد بیمار ی نباشد تا بتواند برنامه پژوهشگر را اجرا نماید.
9. شرکت همزمان در کلاس یا کارگاه­هایی مانند روانشناختی یا سبک زندگی
10. عدم ابتلا به بیماری‌های حاد یا مزمن جسمی (مانند بیماری‌های ناتوان‌کننده قلبی، تنفسی، کبدی، اسکلتی-عضلانی، کلیوی) و یا ذهنی.

معیار خروج

1. بستری شدن مجدد دربیمارستان در طول مدت مطالعه
2. عدم انجام برنامه های اموزش داده شده، بیشتر از  دو جلسه غیبت در برنامه اموزشی
3. شرکت در برنامه های روان درمانی
4. مرگ بیمار
5. عدم تمایل به ادامه مشارکت در مطالعه به هر دلیل
6. ایجاد عوارض، اختلالات و بیماری شناخته شده جسمی- روانی جدی در طی مطالعه (اختلالات روانی دربرگیرنده افسردگی اساسی یا اختلال دو قطبی).
7. پیش­آمدن رویدادی استرس آمیز در زندگی که سبب ایجاد اختلال در تعادل روانشناختی فرد گردد مثل مرگ یکی از عزیزان

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره امید بیماران دارای کنسر برست  در مطالعه سعلبی فرد  و همکاران (2019) و با حدود اطمینان 95 % وتوان آزمون آماری95 % و بر اساس فرمول زیر در هر گروه 10  برآورد گردید(38).

برای اطمینان از حجم نمونه به منظور انجام آزمون های آماری و در نظر داشتن 10 درصد ریزش احتمالی حجم نمونه در هر گروه 30 نفر و در مجموع 60  نفر تعیین شد.

n = (Z1-α2+Z1-β)2(S12+S22)(X1-X2)2 =9.42

Z1-α2  = 1.96                        S1 = 8.56                                    X1 = 23.22

Z1-β  = 1.64                         S2 = 7.29                                X2 = 30.17

بیماران در ابتدا با روش نمونه گیری در دسترس و بر مبنای معیارهای ورود به مطالعه و از بین بیماران دچار بیماری کنسر برست انتخاب خواهند شد و پس از اخذ رضایت نامه کتبی از بیمار، با روش تخصیص تصادفی و با استفاده از بلوک‌های جایگشتی به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص خواهند یافتند. با توجه به اینکه دو گروه در مطالعه مدنظر خواهد بود، بیماران در شش حالت از بلوک‌های چهار تایی تخصیص داده خواهند شد. (A گروه برنامه مراقبتی و B گروه کنترل، به‌عنوان مثال AABB, ABAB, BBAA , …). در هر بلوک از هر گروه دو نفر وجود خواهند داشت. ترتیب بلوک‌ها به‌صورت تصادفی و با استفاده از جدول اعداد تصادفی تعیین می شوند و سپس بیماران بر اساس بلوک‌ها وارد گروه مداخله یا کنترل می‌شوند.

ابزار جمع آوری اطلاعات در این پژوهش شامل بخش های ذیل می‌باشد. بخش اول  فرم جمع آوری اطلاعات دموگرافیک و اطلاعات بیماری، بخش دوم پرسشنامه امید می باشد

ابزار مطالعه عبارتند از پرسشنامه اطلاعات فردی و اطلاعات مربوط به بیماری شامل (سن، جنس، وضعیت تاهل، سطح تحصیلات، طول مدت ابتلا به بیماری کنسر برست ، شغل، پوشش بیمه، فاصله بین دو ویزیت پزشک) می باشد.

مقیاس امید اسنایدر: برای سنجش امید بیماران استفاده گردید. این مقیاس توسط اسنایدر و همکاران در سال 1991 طراحی، و روایی و پایایی آن تأیید شده است (36). پرسشنامه دارای 12 عبارت است. 4 عبارت برای سنجش تفکر عاملی،4 عبارت برای سنجش تفکر راهبردی و 4 عبارت نیز انحرافی است. تفکر راهبردی به توانایی ادراک شده فرد در شناسایی و ایجاد مسیرهایی به سمت هدف برمی‌گردد و مقصود از تفکر عاملی، توانایی ادراک شده فرد برای شروع و تداوم حرکت در مسیر انتخاب شده به سمت هدف می‌باشد (36). طیف گزینه‌های این مقیاس بر اساس لیکرت 8 نقطه­ای (کاملاً موافق=8 تا کاملاً مخالف=1) تنظیم شده است. به عبارات انحرافی امتیازی تعلق نمی‌گیرد. لذا، دامنه نمره این مقیاس از 8 تا 64 می‌باشد. نمرات بالاتر نشان دهنده امید بیشتر است. پایایی ان در مطالعه حاضر به کمک آلفای کرونباخ تعیین خواهد شد

پس از تایید و تصویب پروپوزال توسط معاونت تحقیقات و فناوری و کمیته اخلاق دانشگاه و اخذ معرفی نامه و ارائه آن به مسئولان بخش های آنکولوژی و کسب اجازه جهت انجام پژوهش، پژوهشگر به روش در دسترس از بین بیماران مبتلا به کنسر برست که واجد شرایط ورود به مطالعه می باشند ، شروع به نمونه‌گیری می‌نماید. پس از اخذ رضایت نامه کتبی از قیم قانونی بیمار، با روش تخصیص تصادفی و با استفاده از بلوک‌های جایگشتی به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص خواهند یافتند. با توجه به اینکه دو گروه در مطالعه مدنظر خواهد بود، بیماران در شش حالت از بلوک‌های چهار تایی تخصیص داده خواهند شد. (A گروه برنامه مراقبتی و B گروه کنترل، به‌عنوان مثال AABB, ABAB, BBAA , …). در هر بلوک از هر گروه دو نفر وجود خواهند داشت. ترتیب بلوک‌ها به‌صورت تصادفی و با استفاده از جدول اعداد تصادفی تعیین می شوند و سپس بیماران بر اساس بلوک‌ها وارد گروه مداخله یا کنترل می‌شوند. بدین  ترتیب که پژوهشگر با بیمار مصاحبه کرده، برای هریک از شرکت کنندگان، موضوع تحقیق، اهداف، مراحل تحقیق اختیاری بودن شرکت در این پژوهش و محرمانه بودن اطلاعات توضیح داده می شود، و در نهایت رضایت نامه کتبی از بیمار یا خانواده گرفته خواهد شد، به نمونه‌ها توضیح داده خواهد شد که برای ترک و ادامه مطالعه آزادی عمل دارند، عدم مشارکت یا خروج آن ها تأثیری بر درمان آنها نخواهد داشت. در این پژوهش، ابتدا فرم مشخصات دموگرافیک و پرسشنامه­ امید توسط بیماران هر دو گروه مداخله و کنترل تکمیل خواهد شد. سپس برنامه خودشفقتی، که از نظر محتوا این برنامه به تأیید دو تن از پزشکان متخصص از جهتِ قابل اجرا بودن برای بیماران مبتلا به کنسر برست خواهد رسید، هشت جلسه 45 دقیقه­ای که در قالب کارگاه آموزشی هشت روزه و به صورت دوبار در هفته طی چهار هفته به بیماران توسط پژوهشگر و  مشاور با نظارت اعضای تیم پژوهش و پزشک متخصص آنکولوژی انجام خواهد شد. به این منظور، پس از انتخاب نمونه­ها از آنان خواسته می شود که در تاریخ­های معین مراجعه نمایند

در طی جلسه نخست، ضمن معارفه با بیماران، در مورد ماهیت پژوهش و اهداف آن توضیحات لازم به بیماران داده خواهد شد و اعلام خواهد گردید که شرکت در پژوهش کاملاً اختیاری است. پس از اعلام رضایت نمونه­ها برای شرکت در پژوهش، پرسشنامه‌ها توسط آنها تکمیل خواهد گردید. سپس، با عنایت به پاسخ­های داده شده به فرم­ها و پرسش­نامه­ها توسط بیماران، برنامه خودشفقتیِ طراحی شده، اجرا خواهد گردید. این برنامه در قالب 8 جلسه خواهد بود و میانگین مدت زمان جلسات 45 دقیقه­ خواهد ‌ بود که در طی آن برنامه خودشفقتی به صورت تئوری و عملی به بیماران گروه مداخله داده خواهد شد و در طول سه ماه جهت اجرای آن بیماران از طریق حضور پژوهشگر در محل انجمن و با پیگیری‌های تلفنی مورد حمایت قرار خواهد گرفت و اگر مشکلی در اجرای برنامه داشتند راهنمایی خواهد شد، در صورتی که مشکل آنان فراتر از آن باشد که توسط پژوهشگر رفع شود، بیماران به کارشناسان و متخصصینی که دانش لازم در خصوص مشکل پدید آمده را دارند ارجاع داده خواهد ­شد. برنامه کلاس­ها به نمونه­ها اطلاع داده خواهد شد و به آنان یادآوری خواهد گردید که شرکت در همه جلسات اجباری نیست و هر بیمار می­تواند در جلساتی شرکت نماید که مشکلات مربوط به خودش طی آن جلسه تبیین می­گردد. البته، چنانچه نمونه­ای تمایل به دانستن اطلاعات بیشتری دارد، می­تواند بصورت اختیاری در جلسات دیگر نیز شرکت نماید. سپس، جزوه برنامه خودشفقتی هر جلسه به بیمارانی که در آن جلسات حضور داشته باشند دارند و در آن کلاس شرکت کردند، داده خواهد شد. در جدول محتوای آموزشی جلسات به طور خلاصه بیان شده است. بعد از گذشت سه  ماه از اجرای مداخله آموزشی، پس آزمون انجام و پرسشنامه ها مجدداً تکمیل خواهد شد. گروه کنترل آموزشی جز مراقبت معمول دریافت نخواهند کرد و در همان فاصله زمانی شبیه گروه مداخله، پس آزمون از گروه کنترل نیز بعمل خواهد آمد. به منظور رعایت ملاحظات اخلاقی، پس از پایان تحقیق محتوای آموزشی بـه صـورت جزوه آموزشی در اختیار بیماران گروه کنترل نیز قرار خواهد گرفت.

داده های گردآوری شده وارد نرم افزار آماری SPSS نسخه 21 شده. در ابتدا نرمالیتی داده ها با آزمون شاپیرو ویلک بررسی شده و در صورت تبعیت داده ها از توزیع نرمال به منظور مقایسه میانگین ها در  هر گروه قبل و بعد از آزمون تی زوج و برای مقایسه میانگین بین دو گروه از آزمون تی مستقل استفاده خواهد شد. همچنین از آزمون آنالیز واریانس اندازه های تکراری استفاده خواهد شد. در صورت عدم تبعیت از توزیع نرمال از تست های معادل ناپارامتریک من ویتنی یو و ویلکاکسون استفاده خواهد شد. سطح معناداری کمتر از 05/0 در این تحلیل مد نظر قرار خواهد گرفت.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392

1. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.
3. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.
4. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.
6. (کد شماره 6 در این طرح مورد استفاده قرار نمیگیرد)
7. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.
8. طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.
9. (کد شماره 9 در این طرح مورد استفاده قرار نمیگیرد)
10. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.
11. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    
12. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.
13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
14. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.
15. پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
16. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
18. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.
19. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 
20. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
21. هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.
22. در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
23. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
24. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
25. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.
26. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد

از جمله محدودیت هایی که در حین اجرای پژوهش حاضر امکان مواجهه با آن وجود دارد، عدم همکاری بیماران به علت نوع و روش آموزش می‌باشد که می‌توان با توضیح دادن و بیانِ مزایایِ این نوع آموزش‌ برای بیماران، می‌توان این محدودیت را تا حدودی برطرف کرد.

برنامه خودشفقتی- کنسر برست- امید

1.            Mohan J, Segal M, Giti Qureshi AS. Comparison of stress and coping styles in cancer patients and healthy individuals. Journal of Thought and Behavior in Clinical Psychology. 2017 12(1):86-77.

2.            Abdi Zarrin S, Masoumi H, Tavallaei Nezhad Z. Comparison of Lifestyle, Coping Strategies with Stress and Resilience in Women with Breast Cancer and Healthy Women. Iranian Journal of Cancer Care (IJCA). 2021;2(1).

3.            Bao T, Basal C, Seluzicki C, Li S, Seidman A, Mao J. Long-term chemotherapy-induced peripheral neuropathy among breast cancer survivors: prevalence, risk factors, and fall risk. Breast cancer research and treatment. 2016;159(2):327-33.

4.            Siegel R, Miller K, Jemal A. Cancer statistics, 2016. . CA: a cancer journal for clinicians. 2016;66(1):7-30.

5.            Fathollahi Shourabeh F, Tarverdizadeh B, Keihani M. The impact of eight weeks of resistance training on some angiogenesis indicators in women with breast cancer %J The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2017;20(3):9-17.

6.            Zamani- Gharaghoosh F, Latifi Z, Sharifi- Isfahani M. The Effect of Self- Healing Training on Stress, Death Anxiety and Depression in Breast Cancer Patients. Iranian Journal of Psychiatric Nursing (IJPN). 2021;9(3):83-95.

7.            Alighanavati S, Bahrami F, Goudarzi K, Rrouzbahani M. Effectiveness of compassionbased therapy on Quality of Life and Happiness of women with breast cancer in Ahvaz city. Journal of Nursing Education. 2018;7(2):53-61.

8.            Roshandel G, Ghanbari-Motlagh A, Partovipour E, Salavati F, Hasanpour-Heidari S, Mohammadi G, et al. Cancer incidence in Iran in 2014: results of the Iranian National Population-based Cancer Registry. Cancer epidemiology. 2019;61:50-8.

9.            DeCensi A, Thorat M, Bonanni B, Smith S, Cuzick J. Barriers to preventive therapy for breast and other major cancers and strategies to improve uptake. Ecancermedicalscience. 2015;9(595).

10.         Thorat M, Balasubramanian R. Breast cancer prevention in high-risk women. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2020;65:18-31.

11.         Przezdziecki A, Sherman KA, Baillie A, Taylor A, Foley E, Stalgis-Bilinski K. My changed body: breast cancer, body image, distress and self-compassion. Psycho-Oncology. 2013;22:1872–9.

12.         Wapnir I, Price K, Anderson S, Robidoux A, Martín M, Nortier J, et al. Efficacy of Chemotherapy for ER-Negative and ER-Positive Isolated Locoregional Recurrence of Breast Cancer: Final Analysis of the CALOR Trial. J Clin Oncol. 2018;10;36(11):1073-9.

13.         Abdollahi A, Taheri A, Allen KA. Selfcompassion moderates the perceived stress and self-care behaviors link in women with breast cancer. Psycho-Oncology. 2020;29:927–33.

14.         Salehi F, Mohsenzade F, Arefi M. Prevalence of Death Anxiety in Patients with Breast Cancer in Kermanshah, 2015. Iranian Quarterly Journal of Breast Diseases. 2016;8(4):34-40.

15.         Salabifard S, Tajeri B, Rafiepoor A. The Effectiveness of Positive Psychological Intervention on Posttraumatic Growth, Self-Compassion, and Hope in Women with Breast Cancer. Community Health journal. 2021;14(4):34-44.

16.         Hughes M, Brown SL, Campbell S, Dandy S, Cherry MG. Self-Compassion and Anxiety and Depression in Chronic Physical Illness Populations: a Systematic Review. Mindfulness. 2021.

17.         Arambasic J, Sherman K, Elder E. Breast Cancer Network Australia. Attachment styles, selfcompassion, and psychological adjustment in long‐term breast cancer survivors. Psycho‐Oncology. 2019;28:1134–41.

18.         Norouzi H, Hashemi E. The effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on emotional regulation in breast cancer patients. Iranian Journal of Breast Diseases. 2017;10(2):38-48.

19.         Mousavi A, Ghorbani N, Tabatabai M. Comparison of psychological self-destruction based on self-knowledge, self-criticism and feelings of shame and guilt in three groups of healthy people, autoimmune patients and nonautoimmune patients. Journal of Behavioral Sciences. 2016;8(1):81-8.

20.         Hosseini R, Afshari Nia K. Forecast of Body Image and Self-Critical Levels Based on Early Maladaptive Schemas. Journal of Motor and Behavioral Sciences. 2018;1(2):87-96.

21.         Rezaii A, Refahi Z, Ahmadikhah M. Effectiveness of group logotherapy to reduce depression in patients with cancer. Journal of Psychological Models and Methods 2012;2(7):37-46.

22.         Sorosh M, Hejazi E, Shoa Kazemi M, Granpaye L. ویژگیهای روانشناختی و امید به آینده در زنان مبتلا به سرطان پستان. فصلنامۀ بیماریهای پستان ایران. 2015;7(4).

23.         Anoushirani E, Razeghi N, Nouhi S, Aghaei H. Effectiveness of Compassion-based Therapy on Self-Criticism and Sexual Schemas in Women with Breast Cancer. Iranian Journal of Cancer Care (IJCA). 2021;2(2).

24.         Sterling M, Smeet R, Keijzers G, Warren J, Kenardy J. Physiotherapist-delivered stress inoculation training integrated with exercise versus physiotherapy exercise

alone for acute whiplash-associated disorder (StressModex): a randomised controlled trial of a combined psychological/physical intervention. J BMJ. 2019;53(19):1240-47.

25.         Amanullah A, Tirdat K, Aslani K. Prediction of Depression Based on Components of self- Compassion in Girl Students with Emotional Breakdown Experience in Ahvaz Universities. Journal of Clinical Psychology. 2016;8(2):77-87.

26.         Moszadeh S. Effectiveness of self-directed group training on reducing the stress of parenting and increasing parental self-efficacy and resilience of mothers of children with autism spectrum disorder: Mashhad Ferdowsi University; 2017.

27.         Pinto-Gouveia J, Duarte C, Matos M, Fráguas S. The Protective Role of Self-compassion in Relation to Psychopathology Symptoms and Quality of Life in Chronic and in Cancer Patients. Clinical Psychology and Psychotherapy. 2014; 21(4):311–23.

28.         Neff KD. TheDevelopment andValidation of a Scale to Measure Self-Compassion. psychology press. 2003;2:223-50.

29.         Wren AA, Somers TJ, Wright MA, Goetz MC, Leary MR, Fras AM, et al. Self-Compassion in Patients With Persistent Musculoskeletal Pain: Relationship of Self-Compassion to Adjustment to Persistent Pain. Journal of Pain and Symptom Management. 2012;3(4):759-70.

30.         Köhle N, Drossaert CHC, Jaran J, Schreurs KMG, Verdonck-de Leeuw IM, Bohlmeijer ET. User-experiences with a web-based selfhelp intervention for partners of cancer patients based on acceptance and commitment therapy and self-compassion: a qualitative study. BMC Public Health. 2017;17:225.

31.         Raes F, Pommier E, Neff KD, Van Gucht D. Construction and Factorial Validation of a Short Form of the Self-Compassion Scale. Clinical Psychology and Psychotherapy. 2011;18:250-5.

32.         Ferrari M, Dal Cin M, Steele M. Educational and psychological aspects Self-compassion is associated with optimum self care behaviour, medical outcomes and psychological well-being in a cross-sectional sample of adults with diabetes. Diabetic Medicine. 2017;34(11).

33.         Kachooei M, Hasani J, Moradi A, Fathi-Ashtiani A. Comparison of Dispositional Mindfulness and Self-Compassion among Women with Normal and High Body-Mass-Index. . Community Health. 2018; 5(2):103-12.

34.         Neff KD. Self-Compassion: An Alternative Conceptualization of a HealthyAttitudeTowardOneself. Self and Identity. 2003;2:85–101.

35.         Nery-Hurwit M, Yun J, Ebbeck V. Examining the roles of self-compassion and resilience on health-related quality of life for individuals with Multiple Sclerosis. Disability and Health Journal 2017:1-18.

36.         Nayeb Hoseinzadeh S, Fatollahzadeh N, Saadati N, Rostami M. The effectiveness of acceptance and commitment training on improving the quality of life and self-compassion of the mothers of educable disabled children. Psychological Studies. 2016;12(3).

37.         Rezaee Jamaloe H. Effect of “Ellis’s Rational Emotive Therapy” and “Seligman Optimism Training” on General Health and Hopelessness in Divorce Women with Depression. Journal of Health Promotion Management. 2019;8(5):33-40.

38.         Salabifard S, Tajeri B, Rafiepoor A. The Effect of Spiritual Therapy on Posttraumatic Growth, Self-Compassion and Hope in Women with Breast Cancer. Journal of Health Promotion Management (JHPM). 2020;9(6).

39.         Ahmadi E, ُShalchi B, Mansourzadeh Z. Effectiveness of Self-Compassion Training on Symptoms of Irritable Bowel Syndrome. Qom Univ Med Sci J. 2020;14(4):1-10.

40.         abdollahi baqrabadi g. Effectiveness of Self-compassion training on anxiety, stress and depression in mothers of children with Autism. Journal of Exceptional Children. 2018;18(2):87-98.

41.         Karakasidou E, Raftopoulou G, Stalikas A. A Self-Compassion Intervention Program for Children in Greece. Psychology. 2021;12:1990-2008.

42.         Nery-Hurwit M, Yun J, Ebbeck V. Examining the roles of self-compassion and resilience on health-related quality of life for individuals with Multiple Sclerosis. Disabil Health J. 2018;11(2):256-61.

43.         K. SSBBHJC. Medical-Surgical Nursing Brunner & Suddarth’s. 13th ed.Volume16:Neurology.Translate Zahra Moshtagh.Tehran:Jaame’e negar 2018.

44.         KACHOOEI M, HASANI J, MORADI A, FATHI ASHTIANI A. COMPARISON OF DISPOSITIONAL MINDFULNESS AND SELF-COMPASSION AMONG WOMEN WITH NORMAL AND HIGH BODY-MASS-INDEX. COMMONITY HEALTH. 2018;5(2 #M00265):-.

45.         Neff K. Self-Compassion: An Alternative Conceptualization of a Healthy Attitude Toward Oneself. Self and Identity. 2003;2(2):85-101.

46.         Raes F, Pommier E, Neff KD, Van Gucht D. Construction and factorial validation of a short form of the Self-Compassion Scale. Clin Psychol Psychother. 2011;18(3):250-5.

47.         Khoshnoudfar Z, Omidvar B, Tahmasebi S. The Relationship between Self-Compassion and Spiritual Health with Quality of Life and Mood in Women with Breast Cancer. Sadra Med Sci J. 2019;7(1):23-36.

48.         Kermani Z, Khodapanahi M, Heidari M. Psychometrics features of the Snyder Hope Scale. Journal of Applied Psychology. 2011;5(3):7-23.

در حال تدوین

پژوهش حاضر یک مطالعه مداخله و نیمه تجربی است که به بررسی تاثیر اجرای برنامه خودشفقتی بر امید بیماران کنسر برست خواهد پرداخت

ندارد

ارتقا یا بهبود سطح امید بیماران کنسر برست

ندارد

ندارد

موظفی هیات علمی

آموزش های گروهی دیگر

کلیه اطلااعت بیماران محرمانه خواهد ماند

پژوهشگر با در اختیار گداشتن تلفن خود به پرسش های افراد تحت مطالعه در خصوص روند اجرا و آموزش ارایه شده پاسخ خواهد داد

کلیه افراد و مشارکت کنندگان حق نپذیرفتن یا انصراف از شرکت در مطالعه را خواهند داشت

از کلیه مشارکت گنندگان پرسشنامه رضایت آگاهانه اخذ خواهد شد