بررسی ژنوتیپ های هاپتوگلوبین در بیماران مبتلا به کووید 19 در مقایسه با افراد سالم

کووید-19 توسط یک ویروس کرونا ایجاد می‌شود و این ویروس به نام سارس-۲، شناخته میشود. ویروس SARS-CoV-2 یکRNA ویروس تک رشته‌ای پوشش‌دار، متعلق به کروناویروس از خانواده بزرگ کرونا ویریده است.منجر به اختلال تنفسی حاد(ARDS)  و پنومونی می‌شود.هاپتوگلوبین(Hp)  یک α2-سیالو گلیکوپروتئین با توانایی اتصال به هموگلوبین، و یک پروتئین  فاز حاد مثبت که در کبد سنتز میشود با توجه به  تنوع عملکرد هاپتوگلوبین در پاسخ به شرایط التهابی، به عنوان عامل خنثی سازی آسیب اکسیداتیو، واینکه واریانت های هاپتوگلوبین می توانند بر پاسخ فرد به شرایط التهابی تاثیر بگذارد،  احتمال نقش Hp در شرایط التهابی حاد ایجاد شده در افراد مبتلا به کووید-۱۹،  وجود دارد. بر این اساس،  هدف از این مطالعه بررسی و تعیین واریانت های Hp در افراد مبتلا به کووید-۱۹ در  مقایسه آن با افراد سالم است.

Covid-19 is caused by a corona virus and this virus is known as Sars-2. SARS-CoV-2 virus is an enveloped single-stranded RNA virus belonging to the coronavirus family of the large coronaviridae family. It causes acute respiratory distress syndrome (ARDS) and pneumonia
Haptoglobin (Hp) is an α2-sialoglycoprotein with the ability to bind to hemoglobin, and is a positive acute phase protein synthesized in the liver .Considering the variety of haptoglobin's function in response to inflammatory conditions, as a neutralizing agent of oxidative damage, and that haptoglobin variants can affect a person's response to inflammatory conditions, the possibility of the role of Hp in acute inflammatory conditions created in people with covid- 19, according to this, thepurpose of this study is to investigate and determine Hp variants in people with covid-19 in comparison with healthy people

بیماری جدید کورونا ویروس 2019 (COVID-19)، اولین بار در ووهان چین گزارش شد. در پایان سال 2019 کووید-19، تقریباً همه کشورها را در عرض چند هفته تحت تأثیر قرار داد. در نتیجه، سازمان بهداشت جهانی در 11 مارس 2019 آن را یک بیماری همه گیر اعلام کرد(2). به سرعت مشخص شد که کووید-19 توسط یک ویروس کرونا ایجاد می‌شود و این ویروس به نام سارس-۲ (SARS-CoV-2)، نامیده شد(3). ویروس SARS-CoV-2 یک RNA ویروس تک رشته‌ای پوشش‌دار، متعلق به کروناویروس از خانواده بزرگ کرونا ویریده است که سه مورد از آن ها به عنوان عامل ذات الریه شناخته شده اند:

• کروناویروس   سندرم تنفسی حاد شدید (4)(SARS – CoV)
• کروناویروس سندرم تنفسی خاورمیانه (Cov-MERS) و
• سندروم حاد اخیرا شناخته شده کرونا ویروس (SARS-CoV-2)(5)

مکانیسم بیماری زایی SARS-CoV-2 به خوبی شناخته نشده است. با این حال، بیشتر تحقیقات علمی که پروتئین Spike (S)  را  توصیف کرده‌اند،عنوان میکنند که عمدتاً در ریه‌ها با اتصال به گیرنده ACE2 سلول، میزبان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در نتیجه منجر به اختلال تنفسی حاد(ARDS)  و پنومونی می‌شود.

با تلاش گسترده تحقیقات جهانی، داده‌های جدید به تولید موجی از اطلاعات در مورد پاتوفیزیولوژی COVID-19 ادامه می‌دهند(6). مطالعات اخیر آسیب کبدی(7) ، کاهش سطح هموگلوبین(8) هیپوکسی(9)، مجموعه ای از عوارض ترومبوتیک (10)طوفان سیتوکین(11)  و حتی نارسایی چند عضوی(12) را در میان افراد مبتلا به کوویدهای شدید گزارش کردند.

مطالعات میکروسکوپ الکترونی، شواهدی را در مورد برهمکنش احتمالی پروتئین S ویروس با هموگلوبین در گلبول‌های قرمز خون و با متابولیسم آهن با استفاده از گیرنده‌ها CD147 و/ یا CD26 ارائه کرد(13). نقش  این گیرنده ها در آسیب شناسی های گسترده مرتبط با همولیز اکسیداتیو، مانند هیپوکسی و ترومبوز (14) و خون سازی (15)، به دلیل بیان گسترده آن ها در گلبول های قرمز(14) اثبات شده است. بیماری همه گیر کروناویروس قبلی،سارس-۱، به طور جالبی تداخل با هموگلوبین در سطح گلبول های قرمز و مغز استخوان از طریق این گیرنده ها،(CD147 و/یا CD26 ) گزارش کرد.  بنابراین، قابل قبول است که SARS-CoV-2 جدید بتواند به اریتروبلاست های مغز استخوان در ابعاد بزرگتر حمله کند و تکثیر ویروس و تعامل با هموگلوبین را تسهیل کند(16).

همه مهره داران دارای یک مکانیسم پاکسازی طبیعی پیشگیرانه در محل عفونت هستند که باعث آسیب اکسیداتیو و التهاب می شود، که به عنوان فرآیند ضد التهابی شناخته می شود(17) و  تلاش می کند از طریق مجموعه ای از پروتئین های پلاسما در برابر تهاجم ویروس به پورفیرین مقاومت کند . مجموعه ای که به عنوان پروتئین های فاز حاد (APPs)  نامیده می شوند و  هاپتوگلوبین(HP)  یکی از آنهاست.

هاپتوگلوبین(Hp)  یک α2-سیالو گلیکوپروتئین با توانایی اتصال به هموگلوبین، و یک پروتئین  فاز حاد مثبت که در کبد سنتز میشود(18, 19). مولکول بزرگ 90 کیلو دالتونی هاپتوگلوبین توسط پولونوسکی و جیل کشف شد(20). شناخته شده ترین عملکرد بیولوژیکی Hp، اتصال به Hb برای جلوگیری از دفع ادراری آهن و محافظت از آسیب به کلیه، هنگام همولیز است (19). ساختار مولکولی هاپتوگلوبین و ویژگی های کلی تغییرات مولکولی در Hp  اولین بار توسط Jayle  وJudas  در سال 1946 مورد توجه قرار گرفت(19). اسمیتز و واکر با استفاده از الکتروفورز ژل نشاسته، سه نوع اصلی هاپتوگلوبین را در سال 1955 شناسایی کردند(19).

دو آلل عمومی برای Hp وجود دارد، Hp1 و Hp2، که سه فنوتیپ اصلی را ایجاد می کنند. افراد با دو آلل Hp1، فنوتیپ Hp1-1 دارند. افرادی که برای آلل Hp2 هموزیگوت هستند، فنوتیپ Hp2-2 و افراد هتروزیگوت فنوتیپ Hp2-1 را نشان می دهند. (19, 21). آلل 𝐻𝑝-𝑑𝑒𝑙 یک آلل غیرمعمول که در برخی متون به عنوان Hp₀ نیز نامیده می شود، که با حذف بخشی از انتهای5'  ژن Hp ، ناحیه ای شامل 5170 جفت باز در بالادست اگزون 1 ازHp  تا اینترون 4 از ژن Hpr (Haptoglobin-related gene) تشکیل می شود (22).  افراد هموزیگوت 1HP/HP1  باند های با مهاجرت سریعی را در الکتروفورز نشان میدهد و هموزیگوت HP2/HP2  دارای یک سری باند ها با مهاجرت کمتر است و 2HP/HP1  باند با تحرک کمتری را نشان میدهد. . این تفاوت سرعت حرکت را می توان به تفاوت در جرم مولکولی نسبت داد (19). هاپتوگلوبین، از 2 زنجیره آلفا(سبک) و بتا (سنگین) تشکیل شده است(23) زنجیره β سنگین تر از زنجیرهα  است و در همه انواع هاپتوگلوبین ثابت است(19)، در حالیکه الکتروفورز هاپتوگلوبین سه واریانت مختلف زنجیرهα  را نشان داده است: ^1f α(f=fast)، ^1sα(s=slow) و ²α . پلی مورفیسم هاپتوگلوبین از زنجیره های α ناشی میشود،  فنوتیپ 1HP/HP1  فقط زنجیر¹α (8.9 KDa) را دارد  و زنجیره  16KDa))² α در Hp 2-2 وHp 2-1 وجود دارد.(23, 24)

در شرایط التهاب، سایتوکین های IL-1 و IL-6 بیان می شوند و IL-6 نقش مهمی در افزایش بیان ژن هاپتوگلوبین و ژن CD-163، گیرنده ای بر سطح ماکروفاژها، و تشکیل کمپلکس Hp-Hb ایفا می کند. این کمپلکس با اتصال به گیرنده CD-163 از جریان خون برداشت می شود (25-27) و (28). بنابراین، Hp  پروتئین اتصال و پاکسازی هموگلوبین در پلاسمای انسان  و یک آنتاگونیست کارآمد سمیت Hb است که ناشی از گردش فیزیولوژیکی گلبول های قرمز خون است(29).

همکاری بین التهاب و القای بیان HP توسط سیتوکین ها، که برای تنظیم سیستم ایمنی و کاهش تأثیر التهاب تعیین کننده است، نشان می دهد که بجز متابولیسم Hb، HP یک عملکرد بیولوژیکی مهم در میزبان دارد. پاسخ دفاعی به عفونت و التهاب، و دارا بودن خواص ضد التهابی برای HP، بوسیله مهار  سنتز پروستاگلاندین ها را اعمال می شود(19). 

جدای از عملکرد حذف کننده Hp، چندین مطالعه اخیر عملکردهای جدید Hp را بر روی پاسخ های ایمنی و خودایمنی نشان داده اند. علاوه بر این، به نظر می رسد پلی مورفیسم Hp با پیامد بیماری های خودایمنی مختلف مرتبط باشد. تفاوت در ظرفیت سه فنوتیپ اصلی Hp  برای جلوگیری از استرس اکسیداتیو، تعدیل پاسخ های ایمنی و کنترل التهاب توسط)ون و همکاران، 2004) می تواند مسئول تفاوت در ابتلا یا شدت التهاب خود ایمنی باشد.

گزارش شده است که، هاپتوگلوبین از طریق پروتئین های سطح سلولی مانند CD11,CD18، CD163، CD22 به اکثر لنفوسیت های CD4+، CD8+ و T متصل می شود، و اثرات تعدیل کننده ایمنی را از طریق ایجاد تعادل بین زیرگروه های مختف لنفوسیت های کمکی Tیعنی Th1) وTh2) اعمال می کند. این سلول ها،  مسئول القا و تنظیم پاسخ ایمنی سلولی و هومورال بوده و برای مبارزه با بیماری های عفونی مختلف بسیار مهم هستند (30).

سلول های Th-1، IL-2 و اینترفرون گاما (IFN-γ)  تولید می کنند و پاسخ‌های IgG قوی را القا می‌کند که به نفع پاسخ ایمنی سلولی است، در حالی که سلول‌هایTh-2، اینترلوکین های IL-4، IL-5، IL-6، IL-10 و IL-13 تولید می‌کنند و تولید IgE را افزایش می‌دهند که در نتیجه یک پاسخ هومورال و ائوزینوفیلیک را میانجی‌گری می‌کنند. HP به طور انتخابی پاسخ التهابی را از طریق توانایی خود در سرکوب سنتز TNF-α، IL6، IL-10 وIL-12  توسط مونوسیت های تحریک شده با لیپوپلی ساکارید،  تعدیل می کند(31). این سرکوب  به محافظت در برابر حملات خودایمنی کمک می کند(32).

هاپتوگلوبین، همچنین به پروتئین های آنالوگ پروتئین های متصل شونده به آهن، با منشاء میکروبی متصل می شود و بنابراین یک مکانیسم میکروب کش جدید برای افزایش تخریب پاتوژن ها فراهم می کند. کمپلکس HP-Hb در فاگولیزوزوم‌های سلول‌های فاگوسیتیک متصل می‌شود و گونه‌های اکسیژن فعال(ROS)  را تولید می‌کند که به تخریب میکروبیوم‌ها  مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌ها کمک می‌کند(33).

تنوع فنوتیپ‌های HP( 3 فنوتیپ اصلی)  بوسیله تفاوت‌ عملکردی آنها در اتصال با Hb و سرعت پاکسازی آن از پلاسما، همچنین با توجه به مقدار کاهش آسیب اکسیداتیو، مهار سنتز پروستاگلاندین ، ارتقاء رگ زایی واکنش ایمنی آنها توضیح داده میشود.  به عبارت دیگر، پلی مورفیسم ژن هاپتوگلوبین (HP)  ممکن است بر شدت و پیشرفت عفونت ویروسی تأثیر بگذارد، ولی بر ابتلای بیماری بی تاثیر است.(34)

مطالعات انجام شده در بیماران مبتلا به عفونت HIV، رابطه بین فنوتیپ Hp و میزان مرگ و میر و همچنین بار ویروسی را نشان داده است. این مطالعات نشان می دهد که افراد با فنوتیپ Hp2-2 در مقایسه با فنوتیپ های Hp1-1 یا Hp2-1 شرایط بالینی وخیم تری دارند، علاوه بر این مطالعه و بررسی تعداد کپی های RNA ویروس HIV-1 در پلاسمای افراد با فنوتیپ Hp2-2 به طور معنی دار بیشتر از سایر فنوتیپ ها گزارش شده است (35, 36). این یافته یک پیش بینی کننده قوی برای پیشرفت بیماری و/یا بقای مستقل از تعداد سلول های CD4+ است(37). افراد Hp2-2 با تخریب سلولی CD4+ بالاتر مشخص می شوند(38). آن-هاپتوگلوبینمی مادرزادی ممکن است اثر مفیدی در بیماران مبتلا به HIV داشته باشد. این احتمال وجود دارد که عدم وجود Hp میزان انتقال HIV به سلول های دیگر را محدود کند(39).

با توجه به  تنوع عملکرد هاپتوگلوبین در پاسخ به شرایط التهابی، به عنوان عامل خنثی سازی آسیب اکسیداتیو، واینکه واریانت های هاپتوگلوبین می توانند بر پاسخ فرد به شرایط التهابی تاثیر بگذارد،  احتمال نقش Hp در شرایط التهابی حاد ایجاد شده در افراد مبتلا به کووید-۱۹،  وجود دارد. بر این اساس،  هدف از این مطالعه بررسی و تعیین واریانت های Hp در افراد مبتلا به کووید-۱۹ در  مقایسه آن با افراد سالم است.

بازنگری متون:

از سال 1955، زمانی که اسمیتز در مورد پلی‌مورفیسم گزارش داد، مطالعاتی برای بررسی نقش پلی‌مورفیسم Hp در بیماری انجام شد. تعدادی گزارش در مورد ارتباط واریانت های (و فنوتیپ های) Hp و این عفونت ها منتشر شده است.

1. مطالعه انجام شده توسط Henrik Friis  و همکاران روی 1669 زن شرکت کننده ی مراقبت های دوران بارداری در زیمبابوه درسال های 1996 و 1997، رابطه بین واریانت های Hp و میزان مرگ و میر و بار ویروسی (Viral load) در افراد با عفونت HIV را نشان داده است. به طوریکه،  بیماران با Hp2-2  دارای بار ویروسی (کپی mRNA ویروس HIV) بیشتری نسبت به دو واریانت دیگر داشتند(35, 36)
2. مطالعه ای در سال  2009توسط Reinhart Speeckaert و همکاران در کشور بلژیک روی 208 فرد قفقازی (113 مرد، 1 تا 70 سال، 95 زن، 1 تا 76 سال) نقش واریانت های Hp را در ابتلا به ویروس اپشتن بار، EBV، نشان داده است. مطابق با نتایج این مطالعه، افراد با واریانت های Hp1-1 و Hp1-2 که غلظت Hp بالاتری را دارند، تیتر آنتی بادی کمتری را در برابر EBV نشان می دهند (40).
3. مطالعه دیگری درمطالعه دیگری در بیماران مبتلا به هپاتیت C درسال 1996 توسط Henk K. Louagie و همکاران روی 239 فرد مبتلا به هپاتیت C  در کشور های بلژیک و هلند ، نشان داده است که توزیع فراوانی آلل های Hp در بیماران با هپاتیت C مزمن نسبت به افراد سالم به طور معنی داری متفاوت است، بطوری که در جمعیت بیماران، فنوتیپ Hp2-2 نسبت به سایر فنوتیپ ها بیشتر بود. نتایج مشابهی در مطالعه ای که توسط T Padma و همکاران در کشور استرالیا روی  150 بیمار مبتلا به هپاتیت B  انجام شد مشاهده شد(41).

• آیا فراوانی ژنوتیپ  Hp1/Hp1 در افراد مبتلا به کووید-۱۹ و افراد سالم متفاوت است؟
• آیا فراوانی ژنوتیپ  Hp2/Hp2 در افراد مبتلا به کووید-۱۹ و افراد سالم متفاوت است؟
• آیا فراوانی ژنوتیپ  Hp1/Hp2 در افراد مبتلا به کووید-۱۹ و افراد سالم متفاوت است؟

• تعیین ژنوتیپ هاپتوگلوبین در افراد مبتلا به کووید-۱۹ در مقایسه با افراد سالم

• تعیین ژنوتیپ هاپتوگلوبین در افراد مبتلا به کووید-۱۹
• تعیین ژنوتیپ هاپتوگلوبین در افراد سالم
• مقایسه فراوانی ژنوتیپ های مختلف هاپتوگلوبین در افراد مبتلا به کووید-۱۹ با افراد سالم

• تعیین ژنوتیپ هاپتوگلوبین در افراد مبتلا به کووید-۱۹ در مقایسه با افراد سالم

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

پلی مورفیسم: تفاوت در توالی نوکلئوتیدهای DNA در افراد مختلف (که در بیشتر موارد فنوتیپ های متفاوتی ایجاد نمی کند). 

بیماری کووید-۱۹: ابتلا به ویروس سارس-۲

هاپتوگلوبین: یک گلیکوپروتئین موجود در خون که در گروه پروتئینهای 2α-گلوبولین قرار می گیرد.

موردی -شاهد

معیار ورود(گروه بیمار): افراد مبتلا به عفونت با ویروس سارس-۲ برای اولین بار ( با توجه به پاسخ مثبت تست Real-time PCR).

معیار خروج(گروه بیمار): افراد با بیماری زمینه ای بدخیم، بیماری های اتوایمیون، بیماری عفونی با سایر ویروس ها و عوامل میکروبی تنفسی- افرادی واکسینه شده کووید-۱۹

معیار ورود گروه شاهد: افراد مراجعه کننده برای انجام تست تشخیص کورونا ویروس، که پس از انجام تست PCR برای کووید، عدم ابتلا به ویروس کورونا تایید شود.

معیار خروج گروه شاهد: همه شرایط ذکر شده برای گروه بیمار ، و تایید عدم ابتلا به موارد ذکر شده با تایید پزشک متخصص عفونی

حجم نمونه با توجه به مطالعات انجام شده، در نظر گرفته شده است(۳۸، ۴۱،۴۳). تعداد ۱۵۰ فرد مبتلا به کووید و ۱۵۰ فرد سالم که از نظر سن و جنس همسان سازی شده باشند. نمونه ها از افراد با علائم بیماری کووید-۱۹ که به پزشک متخصص عفونی مراجعه می کنند و برای بیماری کووید ارزیابی می شوند دریافت می شود.

نمونه گیری از خون وریدی، به روش آسان و در دسترس

• فرم ویژه بیماری های تنفسی
• اطلاعات حاصل از آزمایش PCR

نمونه بیمار در لوله های حاوی EDTA (به عنوان ضد انعقاد) جمع­آوری می شود. استخراج DNA به روش Salting out انجام می شود. در این روش ابتدا با استفاده از آب مقطر گلول ها قرمز (RBCs)  تخریب شده و همراه با پلاسما، طی مراحل شستشو از سلولهای سفید (WBC) جدا می شوند. سپس با استفاده از بافر لیز سلولی که حاوی بافر و دترجنت مناسب برای تخریب غشای سلول و غشای هسته است، DNA آزاد می شود. نمک NaCl (5M) برای رسوب پروتئینها و بقایای تخریب غشاءها بکار می رود و در انتها با استفاده از ایزوپروپانول، مولکول DNA به صورت کلاف سفید رنگ قابل رویت است. شستشوی DNA با اتانول انجام می شود و در انتها از آب مقطر دوبار تقطیر به عنوان حلال برای DNA استفاده می شود. استخراج ها تا زمان استفاده در دمای -20°C نگهداری می شوند.

برای تعیین ژنوتیپ هاپتوگلوبین از  روش conventional PCR  استفاده می شود. متد تعیین ژنوتیپ مطابق با مطالعه Koch و همکاران است. به طور خلاصه، در این روش از دو جفت پرایمر استفاده می شود، که یکی از آنها هر دوآلل HP1 و HP2 را، با تولید قطعاتی (امپلیکون) با طول های متفاوت (1757bp و 3481bp) تکثیر می کند و جفت پرایمر دیگر فقط با آلل HP2 تولید قطعه ای به اندازه 349bp می کند. برای تایید ژنوتیپ HP1  از روش Nested PCR استفاده می شود، که در این روش از یک جفت پرایمر برای تکثیر بخشی از قطعه تکثیرشده ژن HP1 (محصول PCR با طول 1757bp) استفاده خواهد شد.

پس از انجام PCR، برای رؤیت قطعات تکثیر شده از روش الکتروفورز بر بستر آگاروز استفاده می شود. (42, 43)

پس از

جمع آوری داده ها، برای آنالیز اطلاعات از  نرم افزارSPSSاستفاده خواهد شد. برای مقایسه واریانت هاپتوگلوبین در گروه های مورد و شاهد از آزمون کای اسکوئر و در نهایت آنالیز رگرسیون استفاده می شود. در صورت لزوم (عدم توزیع نرمال) از آزمون های ناپارامتریک مناسب استفاده خواهد شد. سطح معنی داری برای آنالیز داده ها P<0.05 در نظر گرفته می شود

بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران کدهای۱،۲،۱۰،۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴،‌۱۶، ۱۸، ۲۷، ۲۸، ۲۹، ۳۰ مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی رعایت می شود

١- هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

٢- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنیها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر

تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی

طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

١٠ - هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزماییهای

بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید

شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت

کنندهها، وابستگیهای سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی

درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامهی آگاهانه به

صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا

تأیید طرحنامه از سوی کمیتهی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

١١ – کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که

طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

١٢ - انتخاب آزمودنیهای بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد،

بهنحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینهها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه،

تبعیضآمیز نباشد.

١٣ - کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی

است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل

صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخلاق،

اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

١٤ - اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست

آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامهی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید

موضوع به اطلاع کمیتهی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامهی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

۱۸- پژوهشهایی که از مواد بدنی (شامل بافتها و مایعات بدن انسان) یا دادههایی استفاده میشود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمعآوری، تحلیل، ذخیرهسازی و /یا استفادهی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشهدار کند، میتوان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیتهی اخلاق ، از دادهها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

۲۷- در پایان پژوهش، هر فردی که بهعنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که

دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده

است، بهره مند شود.

٢٨ - پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم

از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید

کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی

بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

۲۹- نحوهی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش،

از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی پژوهش باشد.

۳۰- گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار

پذیرفته شوند.

همچنین بر اساس راهنمای اخلاقی پژوهش‌های ژنتیک پزشکی در جمهوری اسلامی ایران کدهای ۱-۱، ۱-۶، ۵، ۶، ۱۱، ۱۴ و۱۳  مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی رعایت می شود:

۱- پژوهش‌های ژنتیک بر روی آزمودنی انسانی تنها در صورتی از نظر اخلاقی مجاز به‌شمار می‌آیند که با هدف ارتقا یا پیشرفتِ حداقل یکی از موارد زیر طراحی شده باشند:

2-1 ـ بررسی یا تشخیص استعداد ابتلا به بیماری‌.

6-1 ـ پژوهش‌های ژنتیک جمعیت‌شناختی

5- اخذ رضایت آزادانه و آگاهانه از آزمودنی- یا نماینده‌ی قانونی او در موارد لزوم - باید همانند دیگر انواع پژوهش‌ها بر روی آزمودنی انسانی، منطبق با مندرجات راهنمای عمومی و سایر راهنماهای اختصاصی اخلاق در پژوهش کشور انجام گیرد.

6- در مواردی که داده‌های ژنتیک انسانی یا نمونه‌های بیولوژیک با هدف پژوهشی جمع‌آوری شده باشند، آزمودنی این اختیار را دارد که رضایت اولیه‌ی خود را لغو کند، مگر آن‌که این اطلاعات به‌طور غیر قابل بازگشت به هیچ فرد مشخصی قابل استناد نباشد. لغو رضایت نباید موجب خسارت یا جریمه‌ای برای آزمودنی شود.

11- داده‌های ژنتیک و نمونه‌های بیولوژیک جمع‌آوری شده، نباید برای هدف دیگری که با مفاد رضایت کسب شده مغایرت دارد به‌کار گرفته شوند.

13- دستاوردهای حاصل از پژوهش بر داده‌های ژنتیکی انسانی باید در اختیار جامعه قرار گیرد.

14- مطالعه بر روی ژنوم انسانی در شکل طبیعی آن نباید منجر به کسب منافع انحصاری فردی شود.

از راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران موارد زیر رعایت می شود:

۱- پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافت‌ها و اعضای مورد استفاده، دارای منشأ انسانی‌اند و کرامت انسانی اقتضا می‌کند که جمع‌آوری، نگه‌داری، استفاده و نابودسازی آن‌ها توأم با رعایت ملاحظات و شؤون مرتبط باشد.

۲- از اجزای بدنی دارای منشأ انسانی باید تنها در پژوهش‌هایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماری‌ها و ارتقای سلامت انسان‌ها دنبال می‌کنند.

۳- تمامی پژوهش‌ها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تأیید کمیته‌ی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش حق دارد که در تمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته‌ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

۴- رضایت آگاهانه‌ی فرد دهنده‌ی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تأیید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایت‌نامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرح‌نامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.

۵- در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه از دهنده‌ی نمونه‌ی ذخیره‌شده یا جانشین قانونی او امکان‌پذیر نباشد، به‌شرط وجود رضایت کلی اولیه بر استفاده‌ی پژوهشی، در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق در پژوهش می‌توان از آن نمونه برای پژوهش استفاده کرد. در چنین مواردی باید از نمونه‌هایی استفاده شود که به ‌نحو برگشت‌ناپذیر بی‌نام ‌شده باشد. ‌

6- تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمع‌آوری و ثبت می‌شود، راز حرفه‌ای تلقی می‌‌شود؛ از این ‌رو، تمامی اصول و ملاحظات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آن‌ها مراعات شود.

• عدم همکاری بیماران ( مدت زمان بیشتری برای جمع آوری نمونه در نظر گرفته می شود).
• طولانی شدن زمان تهیه مواد مورد نیاز (مدت زمان بیشتری برای جمع آوری نمونه در نظر گرفته می شود).
• نامناسب بودن کیت و مواد مورد استفاده با توجه به عدم دسترسی به مواد اولیه مناسب توسط شرکت ها ( جایگزین کردن روش ها و بکارگیری چندین روش)

کووید-19، هاپتوگلوبین، التهاب

1.            Wrapp D, Wang N, Corbett KS, Goldsmith JA, Hsieh C-L, Abiona O, et al. Cryo-EM structure of the 2019-nCoV spike in the prefusion conformation. Science. 2020;367(6483):1260-3.

2.            Unluguzel Ustun G, Keskin A, Aci R, Arslanbek Erdem M, Ari M. Association between Hb A(1c) and Severity of COVID-19 Patients. Hemoglobin. 2021;45(2):124-8.

3.            Zhu N, Zhang D, Wang W, Li X, Yang B, Song J, et al. A novel coronavirus from patients with pneumonia in China, 2019. New England journal of medicine. 2020.

4.            Drosten C, Günther S, Preiser W, van der Werf S, Brodt HR, Becker S, et al. Identification of a novel coronavirus in patients with severe acute respiratory syndrome. The New England journal of medicine. 2003;348(20):1967-76.

5.            Li X, Zai J, Wang X, Li Y. Potential of large 'first generation' human-to-human transmission of 2019-nCoV. Journal of medical virology. 2020;92(4):448-54.

6.            Xu X, Chen P, Wang J, Feng J, Zhou H, Li X, et al. Evolution of the novel coronavirus from the ongoing Wuhan outbreak and modeling of its spike protein for risk of human transmission. Science China Life sciences. 2020;63(3):457-60.

7.            Alqahtani SA, Schattenberg JM. Liver injury in COVID-19: The current evidence. United European gastroenterology journal. 2020;8(5):509-19.

8.            Lippi G, Mattiuzzi C. Hemoglobin value may be decreased in patients with severe coronavirus disease 2019. Hematology, transfusion and cell therapy. 2020;42(2):116-7.

9.            Xie J, Covassin N, Fan Z, Singh P, Gao W, Li G, et al. Association Between Hypoxemia and Mortality in Patients With COVID-19. Mayo Clinic proceedings. 2020;95(6):1138-47.

10.          Cui S, Chen S, Li X, Liu S, Wang F. Prevalence of venous thromboembolism in patients with severe novel coronavirus pneumonia. Journal of thrombosis and haemostasis : JTH. 2020;18(6):1421-4.

11.          Coperchini F, Chiovato L, Croce L, Magri F, Rotondi M. The cytokine storm in COVID-19: An overview of the involvement of the chemokine/chemokine-receptor system. Cytokine & growth factor reviews. 2020;53:25-32.

12.          Zaim S, Chong JH, Sankaranarayanan V, Harky A. COVID-19 and Multiorgan Response. Current problems in cardiology. 2020;45(8):100618.

13.          Cavezzi A, Troiani E, Corrao S. COVID-19: hemoglobin, iron, and hypoxia beyond inflammation. A narrative review. Clinics and practice. 2020;10(2):1271.

14.          Coste I, Gauchat J-Fo, Wilson A, Izui S, Jeannin P, Delneste Y, et al. Unavailability of CD147 leads to selective erythrocyte trapping in the spleen. Blood. 2001;97:3984-8.

15.          O'Leary H, Ou X, Broxmeyer HE. The role of dipeptidyl peptidase 4 in hematopoiesis and transplantation. Current opinion in hematology. 2013;20(4):314-9.

16.          Cavezzi A, Troiani E, Corrao S. COVID-19: hemoglobin, iron, and hypoxia beyond inflammation. A narrative review. Clinics and practice. 2020;10(2):1271.

17.          Baumann H, Gauldie J. The acute phase response. Immunology today. 1994;15(2):74-80.

18.          Schaer DJ, Buehler PW, Alayash AI, Belcher JD, Vercellotti GM. Hemolysis and free hemoglobin revisited: exploring hemoglobin and hemin scavengers as a novel class of therapeutic proteins. Blood. 2013;121(8):1276-84.

19.          Langlois MR, Delanghe JR. Biological and clinical significance of haptoglobin polymorphism in humans. Clin Chem. 1996;42(10):1589-600.

20.          Polonovski M. Existence dans le plasma sanguim d'une substance activant l'action peroxydasique de l'hemoglobine. CR soc biol. 1938;129:457-60.

21.          Connell GE, Dixon GH, Smithies O. Subdivision of the three common haptoglobin types based on 'hidden' diffrences. Nature. 1962;193:505-6.

22.          Ko DH, Chang HE, Kim TS, Song EY, Park KU, Song J, et al. A review of haptoglobin typing methods for disease association study and preventing anaphylactic transfusion reaction. Biomed Res Int. 2013;2013:390630.

23.          Bowman B. Haptoglobin. Hepatic plasma proteins. San Diego: Academic Press. pp159-67; 1993.

24.          Cohen S. Molecular Biology of Human Proteins: Vol. 1, Nature and Metabolism of Extracellular Proteins. Immunology. 1967;12(2):244.

25.          Dennis C. Haemoglobin scavenger. Nature. 2001;409(6817):141-.

26.          Graversen JH, Madsen M, Moestrup SK. CD163: a signal receptor scavenging haptoglobin–hemoglobin complexes from plasma. The international journal of biochemistry & cell biology. 2002;34(4):309-14.

27.          Buechler C, Eisinger K, Krautbauer S. Diagnostic and prognostic potential of the macrophage specific receptor CD163 in inflammatory diseases. Inflammation & Allergy-Drug Targets (Formerly Current Drug Targets-Inflammation & Allergy)(Discontinued). 2013;12(6):391-402.

28.          Galicia G, Ceuppens JL. Haptoglobin function and regulation in autoimmune diseases. Acute Phase Proteins-Regulation and Functions of Acute Phase Proteins. 2011:229-46.

29.          Buehler PW, Humar R, Schaer DJ. Haptoglobin Therapeutics and Compartmentalization of Cell-Free Hemoglobin Toxicity. Trends in molecular medicine. 2020;26(7):683-97.

30.          Arredouani M, Matthijs P, Van Hoeyveld E, Kasran A, Baumann H, Ceuppens JL, et al. Haptoglobin directly affects T cells and suppresses T helper cell type 2 cytokine release. Immunology. 2003;108(2):144-51.

31.          Abbas AK, Murphy KM, Sher A. Functional diversity of helper T lymphocytes. Nature. 1996;383(6603):787-93.

32.          Baseler MW, Burrell R. Purification of haptoglobin and its effects on lymphocyte and alveolar macrophage responses. Inflammation. 1983;7(4):387-400.

33.          Lewis LA, Dyer DW. Identification of an iron-regulated outer membrane protein of Neisseria meningitidis involved in the utilization of hemoglobin complexed to haptoglobin. Journal of bacteriology. 1995;177(5):1299-306.

34.          MacKellar M, Vigerust DJ. Role of haptoglobin in health and disease: a focus on diabetes. Clinical Diabetes. 2016;34(3):148-57.

35.          Friis H, Gomo E, Nyazema N, Ndhlovu P, Krarup H, Madsen PH, et al. Iron, haptoglobin phenotype, and HIV-1 viral load: a cross-sectional study among pregnant Zimbabwean women. Journal of acquired immune deficiency syndromes (1999). 2003;33(1):74-81.

36.          Lettinga K, Delanghe J, Prins J, Langlois M, Speelman P, Reitsma P, et al., editors. Iron status does not influence susceptibility and outcome in patients with Legionnaires’ disease (LD). Abstract ICAAC; 2002.

37.          Koopman MM, Prandoni P, Piovella F, Ockelford PA, Brandjes DP, Van Der Meer J, et al. Treatment of venous thrombosis with intravenous unfractionated heparin administered in the hospital as compared with subcutaneous low-molecular-weight heparin administered at home. New England Journal of Medicine. 1996;334(11):682-7.

38.          Quaye IK, Brandful J, Ekuban FA, Gyan B, Ankrah N-A. Haptoglobin Polymorphism in Human Immunodeficiency Virus Infection: Hp0 Phenotype Limits Depletion of CD4 Cell Counts in HIV-1—Seropositive Individuals. The Journal of infectious diseases. 2000;181(4):1483-5.

39.          Quaye I, Ekuban F, Brandful J, Gyan B, Akanmori B, Ankrah N-A. Haptoglobin phenotypes in HIV-1-seropositive patients in Ghana: decreased risk for Hp0 individuals. Human Heredity. 2000;50(6):382-3.

40.          Kasvosve I, Speeckaert MM, Speeckaert R, Masukume G, Delanghe JR. Haptoglobin polymorphism and infection. Advances in clinical chemistry. 2010;50:23-46.

41.          Padma T, Valli V. ABO blood groups, intestinal alkaline phosphatase and haptoglobin types in patients with serum hepatitis. Human heredity. 1988;38(6):367-71.

42.          Koch W, Latz W, Eichinger M, Roguin A, Levy AP, Schomig A, et al. Genotyping of the common haptoglobin Hp 1/2 polymorphism based on PCR. Clinical chemistry. 2002;48(9):1377-82.

43.          Hamid Reza Kouhpayeh, Farhad Tabasi, Mohammad Dehvari, Mohammad Naderi, Gholamreza Bahari et al. . Association between angiotensinogen (AGT), angiotensin-converting enzyme (ACE) and angiotensin-II receptor 1 (AGTR1) polymorphisms and COVID-19 infection in the southeast of Iran: a preliminary casecontrol study. Translational Medicine Communications (2021) 6:26.

فرم ویژه بیماران تنفسی

در این کار پژوهشی، یک از پروتیئن های خون به نام هاپتوگلوبین (HP) بررسی می شود. این پروتئین در شرایط حاد مثل بیماری عفونی در جریان خون افزایش می یابد. سه نوع از این پروتئین به نام های Hp1-1، Hp1-2 و Hp2-2، در جمعیت های انسانی وجود دارد. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین نوع این پروتئین و ابتلا به کووید19 است.

به روش آسان و د ردسترس

استفاده از خون محیطی به میزان 2میلی لیتر

با توجه به مطالعات انجام شده، نوع هاپتوگلوبین بر پاسخ ایمنی فرد در برابر بیماری تاثیر دارد و در نتیجه می تواند بر شرایط بالینی فرد مبتلا به کووید تاثیر بگذارد.

ندارد

ندارد

تامین هزینه های مربوط به این پژوهش به عهده مجری طرح است و برای  انجام آزمایشات هزینه ای از بیمار دریافت نمی شود.

-

اطلاعات این پژوهش کاملا محرمانه بوده و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت.

طاهره خلیلی 

تلفن: 09153417488

شرکت در این پژوهش کاملا اختیاری است.

اینجانب .............................. رضایت خود را برای شرکت در این پژوهش اعلام می دارم.

تاریخ:                           امضا: