بررسی آگاهی و نگرش زنان 26-15 سال شهر زاهدان نسبت به ویروس پاپیلومای انسانی ( HPV) در سال 1402

بررسی آگاهی و نگرش  نسبت به  ویروس پاپیلومای انسانی ( HPV) در زنان 26-15 سال  شهر زاهدان در سال 1402

ویروس HPV یکی از شایع‌ترین عفونت‌های دستگاه تناسلی است که معمولا از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شود. انواع مختلفی از ویروس HPV وجود دارد که برخی از انواع آن می‌توانند باعث مشکلات سلامتی مانند زگیل تناسلی و انواع سرطان شوند. در عین خطرناک و مسری بودن این ویروس، خوشبختانه واکسن‌ HPV وجود دارد که می‌تواند از بروز این مشکلات مخصوصا در خانم‌ها جلوگیری کند. ویروس HPV به دو گروه کم‌خطر و پرخطر تقسیم می‌شود. ویروس کم‌خطر یا خفیف عمدتاً هیچ بیماری ایجاد نمی‌کنند، اما حدود 14 نوع بیماری HPV پرخطر از جمله 16، 18، 31، 33، 35، 39، 45، 51، 52، 56، 58، 59، 66 و 68 وجود دارد. دو مورد از آنها، یعنی HPV16 و HPV18، مسئول اکثر سرطان‌های مرتبط با بیماری HPV هستند. درکشور ایران علیرغم جمعیت زیاد زنان جوان، متاسفانه واکسیناسیون علیه این بیماری در برنامه های پیشگیری وزارت بهداشت قرار ندارد. علاوه بر این در سالهای اخیر شیوع عفونت پرخطر HPVدر میان زنان افزایش یافته است. اگرچه چند تحقیق راجع به آگاهی و نگرش راجع به این ویروس انجام شده ولی جامعه هدف آنها دانشجویان پزشکی بوده است و تاکنون هیچ تحقیقی راجع به آگاهی و نگرش کل افراد جامعه انجام نشده است لذا این مطالعه با هدف بررسی آگاهی و  نگرش نسبت به  ویروس پاپیلومای انسانی ( HPV) در زنان 15-26 سال  شهر زاهدان انجام خواهد شد. نوع مطالعه توصیفی مقطعی است که در سال 1402 انجام خواهد شد.  4 مرکز خدمات جامع سلامت در شهر و 3 مرکز خدمات جامع سلامت در حاشیه شهر به عنوان نمونه انتخاب شده اند و از  این جمعیت یک نمونه تصادفی ساده طبق جدول مورگان  با تعداد 377 نفر انتخاب خواهند شد. 150 نمونه از مراکز شهری و 227 نمونه از مراکز حاشیه شهر انتخاب می شوند. در نتیجه از هر مرکز شهری 38 نمونه و از هر مرکز حاشیه شهر 75 نمونه پرسشنامه آگاهی و نگرش را تکمیل خواهند کرد.

  study of attitudes and knowledge toward human papilloma virus (HPV) of women aged 15-26 
years in Zahedan city in 1402

HPV virus is one of the most common infections of the genital tract, which is usually transmitted through sexual relationships. There are different types of HPV, some of which can cause health problems such as genital warts and various types of cancer. although, this virus is dangerous and contagious, there is an HPV vaccine that can prevent these problems, especially in women. HPV virus is divided into two low-risk and high-risk groups. Low-risk or mild viruses mainly do not cause disease, but there are about 14 high-risk types of HPV, including 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, and 68. Two of them, HPV16 and HPV18, are responsible for the majority of HPV-related cancers. In Iran, despite the large population of young women, unfortunately, vaccination against this disease is not included in the prevention programs of the Ministry of Health. In addition, the prevalence of high-risk HPV infection among women has increased in recent years. Although several studies have been conducted on the knowledge and attitude about this virus, but their target population was medical students, so research has not been done on the knowledge and attitude of the entire society. Therefore this study will be conducted to investigate the knowledge and attitude towards the papillomavirus in women aged 15-26 in Zahedan city. The study was descriptive cross-sectional and will be conducted in 2023. four health service centers in the urban and three health service centers on the suburban of the city has been selected as samples. however, according to Morgan's table simple random sample equall 377 people will be selected from this population; it means one hundred fifty  samples are selected from urban centers and 227 samples from suburban centers. As a result, 38 samples from each urban center and 75 samples from each suburban center will complete the knowledge and attitude questionnaire.

ویروس پاپیلومای انسانی(HPV) شایعترین عفونت قابل انتقال از راه  جنسی و پوستی است. بیش از 75 درصد افراد در طول زندگی آلوده شدن به این ویروس را تجربه خواهند نمود و بین هر دو جنس زن و مرد شایع است(1, 2). آلودگی قبلی به ویروس پاپیلومای انسانی عامل بیش از 90 درصد سرطانهای دهانه رحم است. سرطان دهانه رحم چهارمین سرطان شایع در زنان و سومین عامل شاع مرگ ومیر  با حدود 570000 مورد و 311000 مرگ در سال 2018 در سراسر جهان بوده است(3, 4).  دومین سرطان شایع در میان زنان ساکن در کشورهای کمتر توسعه یافته سرطان دهانه رحم است. براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال 2012، بیشتر از 85 درصد از زنانی که بر اثر سرطان دهانه رحم درگذشتند در کشورهای با در آمد کم و متوسط زندگی می کردند(4, 5). این سازمان همچنین بیان داشته است که سرطان دهانه رحم تا سال 2030 سالانه بیش از 443000 زن را در سراسر جهان در معرض خطر مرگ قرار می دهد که 98 درصد از این مرگها مربوط به کشورهای در حال توسعه خواهد بود(6).

بیشتر عفونتهای HPV موقت و بدون علامت هستند و به صورت خود به خود بهبود می یابند. بیش از 100 نوع مختلف HPV شناسایی شده است. بیش از 40 مورد از آنها دهانه رحم را آلوده می کنند و تقریباً 15 مورد باعث سرطان دهانه رحم می شوند. محققان انواع HPV  را با خطر بالا یا کم برای ایجاد سرطان دهانه تقسیم بندی  کرده اند؛ انواع 6 و 11 HPV باعث ایجاد حدود 90 درصد زگیل تناسلی می شود. این انواع کم خطر در نظر گرفته می شوند زیرا باعث سرطان دهانه رحم نمی شوند، انواع 16 و 18 انواع پرخطری هستند که باعث بیشتر (حدود 70 درصد) موارد سرطان دهانه رحم می شوند.  31، 33، 45، 52 و 58 نیز از انواع پرخطر هستند و حدود 20 درصد از سرطان های دهانه رحم را ایجاد می کنند. سایر انواع پرخطر (35، 39، 51، 56 و 59) نیز می توانند باعث سرطان دهانه رحم شوند، اما کمتر شایع هستند(7). علاوه بر این   HPV پرخطر، موجب سرطان های گردن رحم، واژن، ولو، آلت، مقعد و دهان و حلق می شود(8). 

شیوع این عفونت در سالهای اخیر رو به افزایش است و بیشترین رده سنی بروز زگیل تناسلی در مردان 25-29 سال و در زنان 20-24 سال گزارش شده است(9).  نتایج تحقیقات گوناگون حاکی از این است که در سراسر جهان شیوع آلودگی به ویروس پاپیلومای انسانی بیش از 80  درصد در دختران نوجوان ذکر شده است و بیشترین میزان آلودگی در سنین 18 تا 28 سالگی دیده شده است(9). (13)  زگیل آنوژنیتال از شایع ترین تظاهرات این ویروس است که از طریق تماس جنسی منتقل می شود.(14) بیش از 30-40 درصد از انواع HPV معمولا از راه تماس جنسی منتقل می شوند و مناطق آنوژنیتال را درگیر می کنند. زگیل آنوژنیتال بسیار مسری است و سالانه بیش از یک میلیون مورد به آن مبتلا می شوند.بهترین راه برای محافظت در برابر HPV، واکسیناسیون است. این واکسن تنها در صورتی اثربخش خواهد بود که قبل از آلوده شدن فرد تزریق شود. به همین دلیل است که توصیه می شود این واکسن را از سنین 10 تا 26 سالگی  برای کارآیی بیشتر تزریق شود. اگرچه در برخی موارد، این واکسن ممکن است به افراد بزرگسال نیز کمک کند. واکسیناسیون در پیشگیری از انواع عفونت HPV  که می توانند باعث زگیل تناسلی، سرطان دهانه رحم و واژن شوند کارآیی دارد.(18) سه واکسن (نام های تجاری: Gardasil، Gardasil-9 و  ( Cervarix برای جلوگیری از عفونت با انواع HPV وجود دارد که گارداسیل-9 به پیشگیری از عفونت با 9 نوع HPV (6، 11، 16، 18، 31، 33، 45، 52، و 58) کمک می کند. گارداسیل به جلوگیری از عفونت با چهار نوع HPV(6، 11، 16 و 18) کمک می کند، سرواریکس به پیشگیری از عفونت با HPV انواع 16 و 18 کمک می کند(7). این واکسن ها بی خطر هستند و تعداد زنانی را که به ناهنجاری های دهانه رحم ('پیش سرطان') مبتلا می شوند که می تواند منجر به سرطان شود، به میزان قابل توجهی کاهش می دهد. مطالعات همچنین نشان داده اند که واکسیناسیون HPV میزان سرطان دهانه رحم را نیزکاهش می دهد(10). 

دانش درباره ویروس پاپیلومای انسانی و واکسن به عنوان یک عامل مهم بر تصمیم فرد برای دریافت واکسن تاثیرگذار است(11).  با توجه به نقش HPV در ایجاد سرطان دهانه رحم به نظر میرسد آگاهی جامعه در این زمینه ناچیز باشد بررسی متون نشان می دهد تصورات غلط رایج، در ارتباط با ویروس پاپیلومای انسانی وجود دارد از جمله: درک متفاوت درباره ماهیت بدون علامت عفونت پاپیلومای انسانی، اطلاعات نادرست در مورد پیامدهای عفونت پاپیلومای انسانی، ارتباط آن با سایر عفونتهای جنسی قابل انتقال و نحوه انتقال و نیز ماهیت پیچیده آن، نیاز به برنامه ریزی بیشتر در جهت ارتقاء دانش در این زمینه را نشان می دهد(12, 13). بنابراین افزایش آگهی روز افزون درباره شیوع HPV ، راه های انتقال ، بیماری زایی ، درمان واکسیناسیون این ویروس منجر به بهبود در کنترل بیماری و در نهایت کنترل پیامدهای ناشی از این ویروس و نیز امکان ریشه کن کردن سرطان سرویکس در دهه های آینده خواهد شد. به رغم میزان بالای عفونت HPV مطالعات نشان می دهند که آگاهی و شناخت کمی در مورد مبتلایان وجود دارد. از آنجاییکه میزان شیوع به این ویروس در حال افزایش است و متاسفانه برنامه واکسیناسیون و پیشگیری از ابتلا به این ویروس در برنامه های وزارت بهداشت ایران  قرار ندارد تعیین آگاهی و نگرش در افراد جامعه به ویژه زنان نکته اساسی درجهت تدوین مناسب ترین استراتژی برای برنامه ریزی های موثر مداخله ای است. لذاهدف مطالعه حاضر بررسی دانش و آگاهی زنان 26-15 سال شهر زاهدان نسبت به ویروس پاپیلومای انسانی خواهد بود.

پیشینه پژوهش

تحقیقات انجام شده در ایران:

کازرانی و عابدی در پژوهشی به بررسی آگاهی و نگرش دانشجویان پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد در مورد ویروس پاپیلومای انسانی در سال 1398 پرداختند. در این مطالعه مقطعی 280 دانشجوی پزشکی با دو بخش آگاهی و نگرش انتخاب شدند. میانگین سنی افراد 55/2 ±84/24 سال و 75 درصد زن بودند. میانگین نمره آگاهی 54/3 ±35/20 که نشان دهنده آگاهی نسبتا پایین دانشجویان و با سن، مقطع تحصیلی و گذراندن بخش عفونی ارتباط معنادار ، اما ارتباطی با جنسیت، سابقه ابتلا و تأهل نداشت. میانگین نمره نگرش 07/3±56/13 که نگرش پایین بود. همچنین نمره آگاهی رابطه معکوس با نمره نگرش داشت. با توجه به پایین بودن نمرات آگاهی و نگرش دانشجویان در مورد ویروس پاپیلومای انسانی، اهمیت بیشتری در آموزش این بیماری ویروسی معطوف شود(14).

زرگر و همکاران در پژوهشی با هدف بررسی آگاهی و نگرش دانشجویان پزشکی و سایر پرسنل پزشکی در خصوص واکسیناسیون HPV در سال 1397 طراحی و اجرا نمودند. این مطالعه مقطعی در سال­های 1395 و 1396 بروی 400 نفر از دانشجویان پزشکی و سایر پرسنل پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی انجام شد. اطلاعات دموگرافیک تمامی افراد در فرم جمع آوری داده ها ثبت گردید. در ادامه به وسیله پرسشنامه، نگرش افراد درباره واکسیناسیون با واکسن HPV تعیین گردیده و توزیع آن بر اساس سن، جنسیت، وضعیت تاهل و تحصیلات افراد مورد ارزیابی قرار گرفته شد. در نهایت ارتباط میان سن، جنس، وضعیت تاهل و سطح تحصیلات با سطح دانش و آگاهی افراد حاضر در مطالعه مورد بررسی قرار گرفت. داده ها توسط نرم افزار IBM SPSS Statistics نسخه 21 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. در این پژوهش 322 زن و 77 نفر مرد در بازه سنی 20 تا 72 سال با میانگین سنی  78/6±33/27 حضور داشتند. داده های توصیفی نشان دادند که عمده شرکت کنندگان سطح آگاهی متوسط رو به بالایی نسبت به عفونت (حدود 70%) و واکسیناسیون HPV (حدود 60%) داشتند. نتایج آشکار نمود که با افزایش سن، سطح آگاهی افراد نیز نسبت به عفونت و واکسیناسیون HPV افزایش می یابد. بگونه ای که روند افزایشی در مورد واکسیناسیون HPV معنی دار بود (p-_Value > 0.05). داده های آماری همچنین نشان دادند که در مجموع و در یک نگاه کلی متغیر هایی چون جنسیت و وضعیت تاهل تاثیر معنی داری در سطح آگاهی افراد نداشتند. یافته ها آشکار نمودند که میان گروه های تحصیلی مختلف اختلاف معنی دار در سطح آگاهی نسبت به واکسیناسیون HPV وجود دارد  (P-_Value < 0.05) و متخصصین زنان و متخصصین عفونی دارای بیشترین سطح آگاهی نسبت به سایر افراد بودند. آگاهی و دانش در مورد عفونت و واکسیناسیون HPV، در میان دانشجویان پزشکی و پرسنل پزشکی تحت مطالعه ما نسبتا مناسب بود(15). 

پور کاظمی و همکاران در پژوهشی به بررسی آگاهی و نگرش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان درباره ویروس پاپیلومای انسانی در سال 1394 پرداختند. در این مطالعه مقطعی 201دانشجوی پزشکی بااستفاده از نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شد و پرسشنامه ای در بردارنده دو بخش آگاهی (36 سوال) و نگرش(9سوال) بکار رفت. نمره های بالاتر از میانگین به عنوان آگاهی و نگرش دلخواه دیده شدند. داده ها با نرم افزار اس پی اس اس واکاوی شدند. میانگین سنی نمونه مورد مطالعه66/1± 08/24 و بیشتر از نیمی از افراد زن بودند. 1/83 درصد دانشجویان مورد مطالعه داده های خود در ارتباط با HPV را از دوره تحصیلی و درس های پزشکی کسب کرده بودند. میانگین نمره های بدست آمده از پرسشنامه آگاهی 37/4±9/18 بود که در 2/57 درصد واحدها در سطح نامطلوب بوده است. وضعیت میزان آگاهی پاپیلومای انسانی تنها با سن و گذراندن درس ویروس شناسی و منابع کسب داده ها ارتباط معنی دار داشت. میانگین نمرات پرسشنامه نگرش 29/3±57/23 بود که 2/57 درصد نگرش دلخواه داشتند. نگرش پاپیلومای انسانی تنها با گذراندن درس ویروس شناسی و منابع کسب اطلاعات ارتباط معنی دار داشت. همبستگی مثبت نمرات آگاهی و نمرات نگرش در بین دانشجویان علوم پزشکی دیده شد(16). 

ملکوتی و همکاران در پژوهشی  بروز زگیل تناسلی و برخی از عوامل مرتبط با آن در زنان مراجعه کننده به مرکز آموزشی و درمانی الزهراء تبریز در سال 1393 بررسی کردند. این مطالعه مقطعی در سال 93-1392 بر روی 221 زن مراجعه کننده به درمانگاه زنان بیمارستان الزهراء تبریز با شکایت عفونت واژینال انجام شد. اطلاعات از طریق پرسشنامه های مشخصات فردی- اجتماعی و عوامل خطر و آگاهی در مورد عفونت HPV و چک لیست ثبت شکایات و علائم بالینی و بررسی کولپوسکوپیک در مورد زنانی که سوزش و خارشهای مقاوم به درمان و یا زگیلی در ناحیه تناسلی خود داشتند جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه 19  و آزمون های تی مستقل، کای دو و تحلیل رگرسیون لوجستیک یک و چند متغیره انجام شد. در این مطالعه 46 نفر (8/25 )درصد از افراد HPV اثبات شده توسط کولپوسکوپی و بیوپسی داشتند. از عوامل مورد بررسی، تنها بین طول مدت ازدواج  (p=0.023)و داشتن همسر دوم توسط شوهر   (p=0.039)با HPV ارتباط آماری معنی داری وجود داشت. میانگین نمره آگاهی 9/3±04/12 از محدوده نمره قابل دستیابی 0 تا 24 بود. بین افراد با HPV مثبت و منفی از نظر میزان آگاهی،  اختلاف آماری معنی داری وجود نداشت(p=0.036). همچنین احتمال بروز HPV در افرادی که کمتر از 15 سال از ازدواجشان میگذشت، تقریباً دو برابر افرادی بود که بیش از 15 سال از ازدواجشان میگذشت: با توجه به بروز بالای عفونت HPV در این مطالعه و آگاهی متوسط شرکت کنندگان نسبت به عفونت HPV ضرورت دارد که برنامه ای جامع در مورد ارتقای آگاهی کل افراد جامعه در معرض خطر مد نظر قرار گیرد(17)

محبوبه طائبی و همکاران در سال 2019  دریک مرور نظام مند دانش و نگرش نسبت به ویروس پاپیلومای انسانی و واکسیناسیون HPV در جمعیت ایران را مورد بررسی قراردادند. در مجموع 10 مطالعه معیارها  ورود در این بررسی را داشتند دانش و آگاهی کلی جمعیت ایران (والدین، زنان،دانشجویان دانشگاه، دانشجویان پزشکی، پرستاران و کارکنان بیمارستان) در مورد واکسیناسیون HPV و HPV کم بود. با این حال، نگرش نسبت به این موضوع مثبت و قوی بود. با توجه به سطح پایین دانش در مورد عفونت HPV و روش های پیشگیری از آن، باید تلاش ها درجهت  ارتقای دانش عموم مردم در مورد عفونت HPV و واکسیناسیون به منظور جلوگیری از بروز و عوارض آن انجام شود(18).

تحقیقات انجام شده در خارج از ایران:

کیتر و همکاران (2021) در مطالعه ای به بررسی دانش، جایگاه واکسیناسیون و سواد سلامت در میان دانشجویان پرداختند. 383 نفر از دانشجویان دختر و پسر در آمریکا که در بازه سنی 18 تا 26 سال قرار داشتند در سال 2018 به عنوان نمونه به مطالعه فوق وارد شدند. یک پرسشنامه الکترونیک جهت ارزیابی دانش و آگاهی در زمینه ویروس پاپیلومای انسانی، جایگاه واکسن و سواد سلامت مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها نشان داد تقریبا 66 درصد شرکت کنندگان زن و 60 درصد سفید پوست بودند. نزدیک به 98 درصد شرکت کنندگان اظهار نمودند که تحت پوشش بیمه قرار دارند. 63 درصد شرکت کنندگان اظهار داشتند که واکسن اچ پی وی را دریافت نموده اند و از لحاظ آماری زنان بیشتر از مردان واکسینه شده اند.  اکثریت دانشجویان (89درصد) تایید کردند که در مورد ویروس اچ پی وی شنیده اند . شرکت کنندگان برای دانش میانگین نمره متوسط 6 از 11 با انحراف معیار 06/3 را گزارش نمودند. بین سواد سلامت و دانش اچ پی وی ارتباط مثبت وجود داشت و یک تفاوت آماری معناداری بین نمره دانش با کسانی که واکسینه شده یا نشده اند گزارش گردید. علاوه براین اکثریت شرکت کنندگان (75 درصد) گزارش نموده اند که اطلاعات مورد نیاز خود را از اینترنت دریافت می کنند. (38)

 در پژوهشی که در سال 2022 در کشور لهستان راجع به آگاهی و نگرش والدین نسبت بهHPV و واکسیناسیون HPV انجام شد  دویست و هشتاد و هشت والدین در این مطالعه شرکت کردند، اما تنها 180 نفر از آنها اعلام کردند که دارند تا به حال در مورد HPV شنیده بود (62.5٪). بنابراین تنها این والدین کل پرسشنامه شامل 34 سوال را تکمیل کردند. پاسخ های والدین با فیشر و مجذور کای تجزیه و تحلیل شد تست ها این مطالعه نشان داد که دانش والدین در مورد واکسیناسیون HPV و HPV در لهستان کم است (49.4٪ از پاسخ های صحیح). نگرش والدین فقط تحت تأثیر دانش و تحصیلات آنها بود و با سایر پارامترها مانند سن، جنسیت، محل زندگی و تعداد فرزندان رابطه ای نداشت. این مطالعه نشان می دهد که والدین باید در مورد تهدیدات HPV و امکانات واکسیناسیون پیشگیرانه آموزش ببینند.لازم به ذکر است در کشور لهستان ، واکسیناسیون توصیه می شود، اما توسط دولت تامین مالی نمی شود(19).

نتفا و همکارانش در سال 2020  یک مرور نظام مند راجع به دانش، نگرش و برداشت والدین مهاجر نسبت به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)انجام دادند. براساس معیارهای ورود از 311 مقاله استخراج شده از بانکهای اطلاعاتی مختلف ، 19 مطالعه  معیارهای ورود به ان مطالعه را داشتند گنجانده شد که در کل داده‌هایی 2206 فرد را شامل بود. دانش شرکت کنندگان  در 16 مطالعه مورد بررسی قرار گرفت و سطح دانش از بدون دانش  تا دانش محدود در مورد واکسیناسیون HPV بود. نگرش در 13 مطالعه مورد ارزیابی قرار گرفت و چهار مطالعه نگرش منفی گزارش دادند که ترس از تشویق فعالیت جنسی شرکت کنندگان داشتند. با این حال، این نگرش اغلب زمانی که به والدین اطلاعات واکسن داده شد تغییر کرد.ادراک در 10 مطالعه گزارش شد. اکثر آنها تصورات و نگرانی های نادرستی در مورد HPV داشتند واکسیناسیون بیشتر تحت تأثیر ارزش های فرهنگی است. آگاهی از بیماری های مرتبط با HPV و واکسن آن در بین والدین مهاجر در این مطالعه به طور کلی پایین و اغلب منفی بود. در نهایت  این مطالعه برنامه آموزشی بهداشتی مناسبی راجع به ایمنی واثربخشی واکسیناسیون HPV برای والدین مهاجر را  توصیه کرد(20).

فارسی و همکاران(2020) در تحقیقی آگاهی و دانش دانشجویان دندانپزشکی جده در ارتباط  با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) سرطان دهان و حلق ارزیابی شد. در مجموع، 500 دانشجو یک پرسشنامه راجع به HPV، واکسن های HPV و ارتباط سرطان دهان و حلق با HPV تکمیل کردند.  ویژگی های شرکت کنندگان با نمرات دانش و تمایل به واکسیناسیون  HPV مورد ارزیابی قرار گرفت. از بین شرکت‌کنندگان، 62 درصد راجع به  عفونت‌های HPV و 57 درصد راجع به  واکسن‌های HPV اطلاعاتی داشتند. ولی در کل میانگین نمرات دانش پایین بود.  نمره دانش HPV 3.8±4.5 از 16، نمره دانش واکسیناسیون HPV0.9±1.6 از 7، نمره دانش OPC 0.9±1.2 از 5. دانشجویان  بالینی آگاهی بهتری داشتند و تمایل  بیشتری به دریافت واکسن HPV نسبت به دانشجویان سال پیش بالینی داشتند، و همچنین دانشجویانی که برای هپاتیت B واکسینه شده بودند.دانشجویانی که نمرات دانش HPV بالاتری داشتند، تمایل بیشتری برای دریافت واکسن HPV  (66%) نسبت به دانشجویان با  امتیاز کمتری (43%) داشتند.   تنها 4 درصد از مردان و 12  در مقابل HPV واکسینه شده بودند. کسانی که  راجع به استفاده از واکسن HPV تردید داشتند 51 درصد عدم آگاهی را دلیل اصلی عنوان کردند. دانش در مورد HPV، واکسن آن، و ارتباط سرطان دهان و حلق با HPV در میان این نمونه از دانشجویان عربستان سعودی کم بود(21).

1. مشخصات دموگرافیک زنان  26-15 سال شهر زاهدان در سال 1402 چگونه است؟
2. میزان آگاهی در زمینه HPV در زنان  26-15سال شهر زاهدان در سال 1402 چقدر است؟
3. میزان نگرش در زمینه HPV درزنان 26-15 سال شهر زاهدان در سال 1402 چقدر است؟
4. ترجیح  زنان 26-15 سال شهر زاهدان در سال 1402 شهر زاهدان درباره منابع کسب اطلاعات در زمینه  چیست?

    فرضیات پژوهش

1. بین  آگاهی در زمینه بیماری HPV با مشخصات دموگرافیک زنان 26-15 سال شهر زاهدان در سال 1402 ارتباط وجود دارد.
2. بین  نگرش در زمینه بیماری HPV با مشخصات دموگرافیک زنان 26-15 سال شهر زاهدان در سال 1402 ارتباط وجود دارد.

بررسی آگاهی و نگرش زنان 15 تا 26  شهر زاهدان نسبت به ویروس و پاپیلومای انسانی (HPN) در سال 1402

1. تعیین  مشخصات دموگرافیک زنان 15-26 سال شهر زاهدان در سال 1402
2. تعیین  آگاهی در زمینه HPV در زنان 15-26 سال شهر زاهدان در سال 1402
3. تعیین نگرش در زمینه HPV در زنان 15-26 سال شهر زاهدان در سال 1402
4. تعیین ترجیح زنان جوان شهر زاهدان درباره منابع کسب اطلاعات در زمینه HPV
5. تعیین ارتباط بین  آگاهی در زمینه بیماری HPV با مشخصات دموگرافیک زنان 15-26 سال شهر زاهدان در سال 1402
6. تعیین ارتباط بین  نگرش در زمینه بیماری HPV با مشخصات دموگرافیک زنان 15-26 سال شهر زاهدان در سال 1402

1. وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

2. دانشگاه های علوم پزشکی کشور

3. آموزش و پرورش

4. مراکز بهداشتی و درمانی

1. طراحی محتوا، منابع آموزشی و کارگاههای آموزشی جهت ارتقاء آگاهی و دانش جامعه نسبت به ویروس HPV

2. تدوین سیاستهای  ارتقاء سواد سلامت زنان جوان در زمینه ویروس HPV

3. افزایش تزریق واکسن، کاهش یا درمان به موقع بیماریهای حاصل از ویروس HPV

تعریف نظری آگاهی: عبارتست از مجموعه ای از اطلاعات  منظم و تفسیر  شده و مرتبطی  که هر یک از  ما آنرا دارا هستیم(22).

تعریف عملیاتی آگاهی:  در این تحقیق آگاهی زنان 26-15 شهر زاهدان نسبت به پاپیلوما ویروس انسانی  با سوالات 1تا 20بخش آگاهی  پرسشنامه سنجیده می شود. 

تعریف نظری نگرش: نگرش یک حالت روانی و عصبی آمادگی است که از طریق تجربه، سازمان داده می شود و تاثیری هدایتی یا پویا بر پاسخهای فرد به همه اشیاء و موقعیتهای که به آنها مربوط است دارد(22).

تعریف عملیاتی نگرش: در این تحقیق نگرش زنان 26-15 شهر زاهدان نسبت به پاپیلوما ویروس انسانی با سوالات 1تا 9  بخش نگرش پرسشنامه سنجیده می شود. 

تعریف نظری بیماری HPV: ویروس پاپیلومای انسانی از عوامل عفونی و بیماریزای شایع در تمامی نقاط دنیاست، این ویروس از خانواده DNA ویروس و بدون پوشش است که بیش از 200 نوع مختلف از آن موجود می باشد، راه عمده انتقال ویروس تماس نزدیک فرد با فرد و به خصوص تماس جنسی است. (41)

تعریف عملیاتی بیماری HPV: تعریف عملیاتی در این پژوهش مطابق تعریف نظری است.

تعریف نظری واکسیناسیون:سه واکسن (نام های تجاری: Gardasil، Gardasil-9 و Cervarix) برای جلوگیری از عفونت HPV در سراسر جهان در دسترس است. این سه واکسن در برابر انواع مختلف HPV محافظت می کنند: گارداسیل-9 به پیشگیری از عفونت با 9 نوع HPV (6، 11، 16، 18، 31، 33، 45، 52، و 58) کمک می کند. گارداسیل به جلوگیری از عفونت با چهار نوع HPV(6، 11، 16 و 18) کمک می کند، سرواریکس به پیشگیری از عفونت با HPV انواع 16 و 18 کمک می کند.

تعریف عملیاتی واکسیناسیون: تزریق حداقل یک دوز از هریک از واکسنهای HPV به عنوان واکسیناسیون در نظر گرفته می شود.

این مطالعه توصیفی- تحلیلی است و به صورت مقطعی صورت می گیرد.

جامعه مورد مطالعه شامل تمامی زنان 15 تا 26 سال ساکن شهر زاهدان که 73931 نفر می باشند.

طبق معیارهای ورود به مطالعه:  1- فقط زنان در این مطالعه شرکت می کنند.

2- سن افراد باید در محدوده ی سنی 15-26 سال باشد   

3– تمامی افراد ساکن شهر زاهدان باشند    

 4- تنها افراد با تابعیت ایرانی انتخاب می شوند.

طبق معیارهای خروج مطالعه افرادی که قادر به برقراری ارتباط جهت پاسخگویی به سوالات نیستند، از مطالعه حذف می شوند. 

این پژوهش یک بررسی مقطعی براساس اطلاعات تکمیل شده پرسشنامه در مرکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان  که به منظور سنجش سواد سلامت درزمینه ویروس پاپیلومای انسانی ( HPV) در میان زنان شهر زاهدان در جمعیت 15 تا 26 سال و به صورت چند مرحله ای نمونه گیری می شود، انجام می شود. در روش نمونه گیری ابتدا مناطق شهر زاهدان برحسب مناطق شهرداری و طبقه اقتصادی اجتماعی به دو منطقه (حاشیه شهر، شهر ) تقسیم شده است سپس تعداد مراکز خدمات جامع سلامت در هر طبقه مشخص می شود و از میان این مراکز چند مرکز بصورت تصادفی در هر منطقه انتخاب می شود سپس بصورت نمونه گیری تصادفی از هر مرکز خدمات جامع سلامت زنان 15 تا 26 که واجد معیارهای ورود و فاقد معیارهای خروج بودند، وارد مطالعه می شوند. آنگاه در روزهای معین شده توسط کارشناسان از افراد واجد شرایط مطالعه درخواست می شود تا در مرکز حضور یابند و پس از ارائه توضیحات لازم در زمینه چگونگی انجام  پژوهش و ارزش بالای همکاری افراد  در تکمیل پرسشنامه، سوالات پاسخ داده خواهد شد. 

روش نمونه گیری چند مرحله ای  بصورت تصادفی ساده می باشد. در شهر زاهدان تعداد 26 مرکز جامع سلامت شهری می باشد که با توجه به اینکه شهر زاهدان بصورت دو منطقه (حاشیه شهر ، شهر ) در نظر گرفته شده است تعداد مراکز در هر منطقه مشخص شده است که  تعداد 16 مرکز خدمات جامع سلامت در شهر و 10 مرکز خدمات جامع سلامت در حاشیه شهر قرار دارند.

که  تعداد 4 مرکز خدمات جامع سلامت در شهر و 3 مرکز خدمات جامع سلامت در حاشیه شهر قرار به عنوان نمونه انتخاب می شوند . میانگین جمعیت زنان 15 تا 26 ساله در منطقه شهری برابر 2116 نفر و میانگین جمعیت زنان 15 تا 26 ساله در منطقه حاشیه ی  شهر برابر 4006 نفر می باشد که بطور متوسط 8464 زن از منظقه شهری و 12018 زن در منطقه حاشیه شهر جزو نمونه خواهند بود که در مجموع 20482 نفر جمعیت 15 تا 26 ساله این مراکز خواهند بود حال از این جمعیت یک نمونه تصادفی ساده انتخاب خواهد شد که طبق جدول مورگان 377 نفر انتخاب خواهند شد . 150 نمونه از مراکز شهری و 227 نمونه از مراکز حاشیه شهر انتخاب می شوند. در نتیجه از هر مرکز شهری 38 نمونه و از هر مرکز حاشیه شهر 75 نمونه گرفته خواهد شد.   

ابزار گردآوری داده ها در این مطالعه پرسشنامه ای است که به دو قسمت تقسیم می شود. در قسمت اول اطلاعاتی شخصی فرد پاسخ دهنده شامل  سن، تاهل، میزان تحصیلات، شغل، وضعیت بیمه، چک سالانه وضعیت سلامت، سابقه خانوادگی بروز سرطان، میزان درآمد  و منابع کسب اطلاعات سلامت جمع آوری خواهد شد. در قسمت دوم سوالات مربوط به آگاهی  و نگرش با 29 سوال در نظر گرفته شده است که 20 سوال مرتبط با آگاهی و 9 سوال مرتبط با  نگرش در زمینه بیماری HPV پرسیده خواهد شد. 

ابزار گردآوری داده ها در این مطالعه پرسشنامه ای است که به دو قسمت تقسیم می شود. در قسمت اول اطلاعاتی شخصی فرد پاسخ دهنده شامل  سن، تاهل، میزان تحصیلات، شغل، وضعیت بیمه، چک سالانه وضعیت سلامت، سابقه خانوادگی بروز سرطان، میزان درآمد  و منابع کسب اطلاعات سلامت جمع آوری خواهد شد. در قسمت دوم سوالات مربوط به آگاهی  و نگرش با 29 سوال در نظر گرفته شده است که 20 سوال مرتبط با آگاهی و 9 سوال مرتبط با  نگرش در زمینه بیماری HPV پرسیده خواهد شد. در قسمت آگاهی برای هر پاسخ بله به سوالات پرسشنامه نمره 1 و برای پاسخ خیر نمره صفر در نظر گرفته می شود.  سطح آگاهی افراد از عفونت HPV با استناد به مقاله کازرانی براساس امتیازی که از پرسشنامه به دست خواهند آورد به چهار دسته تقسیم می شوند که بدین صورت خواهد بود:

1. بدون آگاهی یا آگاهی بسیار پایین: (0-5)
2. آگاهی پایین: 10-6
3. آگاهی متوسط: 15-11
4. آگاهی بالا: 20-16

در قسمت نگرش پرسشنامه 9 سوال   قرار دارد که برای هر گزینه موافقم نمره 3، نظری ندارم نمره 2 و مخالفم نمره 1 با استناد به مقاله کازرانی و همکاران  اختصاص داده  خواهد شد. که در نتیجه این قسمت پرسشنامه نمراتی بین 9 الی 27 را به خود اختصاص می دهد. نمرات بالاتر از میانگین به عنوان آگاهی و نگرش مطلوب در نظر گرفته خواهد شد. پرسشنامه فوق  از پرسشنامه بررسی آگاهی و نگرش دانشجویان پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد در مورد ویروس پاپیلومای انسانی برگرفته شده است  لازم به ذکر است که چون این پرسشنامه آگاهی و نگرش دانشجویان پزشکی را سنجیده بود  و تحقیق حاضر قصد سنجش آگاهی و نگرش زنان 26-15 سال را به صورت کلی دارد به همین دلیل بعضی سوالات آگاهی متناسب با این گروه  سنجش اصلاح شد و  برای تایید روایی  صوری، پرسشنامه فوق به تایید سه تن از متخصصان زنان و زایمان رسید و پایایی پرسشنامه نیز با  تکمیل پرسشنامه توسط 20 نفر و سنجش آلفای کرونباخ بررسی خواهد شد. کارشناسان مراکز منتخب جامع سلامت از افراد واجد شرایط مطالعه که به مرکز مراجعه میکنند یا در مرکز حضور دارند  درخواست می کنند در صورت تمایل پس از ارائه توضیحات لازم در زمینه چگونگی انجام  پژوهش و ارزش بالای همکاری آنها به اجرای و انجام این تحقیق، پرسشنامه را تکمیل نمایند.

در این تحقیق پس از جمع آوری پرسشنامه ، فایل داده در نرم افزار  spss نسخه 22 تشکیل خواهد شد و از آمار توصیفی ( فراوانی های نسبی، شاخص های مرکزی و پراکندگی، جداول ) برای تعیین فراوانی متغیرهای  سن، میزان تحصیلات، شغل، وضعیت بیمه، وضعیت تاهل ،وضعیت درآمد، سابقه خانوادگی بروز سرطان و منابع کسب اطلاعات سلامت استفاده می شود. با توجه به تعداد متغیرها و نوع مطالعه ،  در صورت برقراری پیش فرض ها روابط بین متغیرها با استفاده از آزمون های پارامتری مانند تی تک نمونه ای و تی دو نمونه مستقل و آزمون های همبستگی و آزمون کای دو استفاده می شود و در غیر این صورت از آزمون های ناپارامتری معادل استفاده خواهد شد.

از کدهای اخلاقی  دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران در این تحقیق استفاده شد. 

کدهای 1، 11،  13، 14، 15، 16، 17،  25، 27، 28، 29، 30و 31 استفاده شد. 

یکی از محدودیتهای که ممکن است در مرحله جمع آوری داده روبرو شویم عدم همکاری نمونه مورد مطالعه جهت تکمیل پرسشنامه است که جهت رفع این مشکل تلاش می گردد در ابتدا اهمیت و ضرورت جمع آوری داده و رعایت اصل محرمانگی تشریح گردد.

محدودیت بعدی احتمال بی سواد بودن فرد شرکت کننده در طرح است که کارشناس مربوطه سوالات را برای آن فرد خوانده و تکمیل می کند. 

آگاهی، نگرش، ویروس پاپیلومای انسانی، زنان 

1.         Kocjan BJ, Bzhalava D, Forslund O, Dillner J, Poljak M. Molecular methods for identification and characterization of novel papillomaviruses. Clinical Microbiology and Infection. 2015;21(9):808-16.

2.         Martins TR, Mendes de Oliveira C, Rosa LR, de Campos Centrone C, Rodrigues CLR, Villa LL, et al. HPV genotype distribution in Brazilian women with and without cervical lesions: correlation to cytological data. Virology journal. 2016;13:1-9.

3.         Achampong Y, Kokka F, Doufekas K, Olaitan A. Prevention of Cervical Cancer. Journal of Cancer Therapy. 2018;9(1):79-88.

4.         Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: a cancer journal for clinicians. 2018;68(6):394-424.

5.         Paz-Zulueta M, Álvarez-Paredes L, Rodríguez Díaz JC, Parás-Bravo P, Andrada Becerra M, Rodríguez Ingelmo JM, et al. Prevalence of high-risk HPV genotypes, categorised by their quadrivalent and nine-valent HPV vaccination coverage, and the genotype association with high-grade lesions. BMC cancer. 2018;18(1):1-9.

6.         Organization WH. Cervical cancer, human papillomavirus (HPV) and HPV vaccines: Key points for policy-makers and health professionals. World Health Organization, 2008.

7.         P JMPJ. patient education: Human papillomavirus (HPV) vaccine (Beyond the Basics) 2022 [updated [updated Mar 16, 2021.; cited 2022 Dec 2022]]. Available from: https://www3.utdos.ir/contents/human-papillomavirus-hpv-vaccine-beyond-the-basics.

8.         Ali H, Donovan B, Wand H, Read TR, Regan DG, Grulich AE, et al. Genital warts in young Australians five years into national human papillomavirus vaccination programme: national surveillance data. Bmj. 2013;346.

9.         Malakouti J, Mirghafourvand M, Gorbani M, Poormehr HS, Shahrak SP, Shabiri MJ. Incidence of Human Papilloma Virus (HPV) infection and its relevant factors among women referring to Alzahra Therapeutic-Educational Center of Tabriz, September 2013 to March 2014. Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2016;18(185).

10.       Cervantes JL, Doan AH. Discrepancies in the evaluation of the safety of the human papillomavirus vaccine. Memórias do Instituto Oswaldo Cruz. 2018;113.

11.       Batterham RW, Hawkins M, Collins P, Buchbinder R, Osborne RH. Health literacy: applying current concepts to improve health services and reduce health inequalities. Public health. 2016;132:3-12.

12.       Best AL, Vamos C, Choi SK, Thompson EL, Daley E, Friedman DB. Increasing routine cancer screening among underserved populations through effective communication strategies: Application of a health literacy framework. Journal of Cancer Education. 2017;32:213-7.

13.       Thompson EL, Wheldon CW, Vamos CA, Griner SB, Daley EM. How is health literacy related to Pap testing among US women? Journal of Cancer Education. 2019;34:789-95.

14.       Kazerani M, Basiri A. Study of knowledge and attitude of medical students toward Human Papilloma virus (HPV) in Mashhad. Med J Mashhad Univ Med Sci. 2021;63(6):1989-2003.

15.       زرگر, سادات ز, درویشی, محمد, زنگنه, مهرانگیز, et al. بررسی آگاهی و نگرش دانشجویان پزشکی و سایر پرسنل پزشکی در خصوص واکسیناسیون HPV. پرستار و پزشک در رزم. 2018;6(19):23-31.

16.       آیدین پ, عاطفه ق, فرشته ف, سامره قک. بررسی آگاهی و نگرش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان درباره ویروس پاپیلومای انسانی.

17.       ملکوتی, میرغفوروند, قربانی, مدینه, پورمهر ص, شهرک پ, et al. بروز زگیل تناسلی و برخی از عوامل مرتبط با آن در زنان مراجعه‌کننده به مرکز آموزشی و درمانی الزهراء تبریز از شهریور سال ۱۳۹۲ تا فروردین سال ۱۳۹۳. مجله زنان، مامایی و نازایی ایران. 2016;18(185):16-22.

18.       Taebi M, Riazi H, Keshavarz Z, Afrakhteh M. Knowledge and attitude toward human papillomavirus and HPV vaccination in Iranian population: a systematic review. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP. 2019;20(7):1945.

19.       Smolarczyk K, Duszewska A, Drozd S, Majewski S. Parents’ Knowledge and Attitude towards HPV and HPV Vaccination in Poland. Vaccines. 2022;10(2):228.

20.       Netfa F, Tashani M, Booy R, King C, Rashid H, Skinner SR. Knowledge, attitudes and perceptions of immigrant parents towards human papillomavirus (HPV) vaccination: a systematic review. Tropical medicine and infectious disease. 2020;5(2):58.

21.       Farsi NJ, Al Sharif S, Al Qathmi M, Merdad M, Marzouki H, Merdad L. Knowledge of Human Papillomavirus (HPV) and Oropharyngeal Cancer and Acceptability of the HPV Vaccine among Dental Students. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention: APJCP. 2020;21(12):3595.

22.       Keyhani E, Kohannia N, Izadimood N, Keyhkhaee M, Najmabadi H. The prevalence of human papilloma virus (HPV) in malignant cervical lesion, using multiplex PCR. Tehran University Medical Journal TUMS Publications. 2006;64(3):95-101.

پژوهشی در راستای  بررسی آگاهی و  نگرش نسبت به  ویروس پاپیلومای انسانی ( HPV) در زنان 15-26 سال  شهر زاهدان در سال 1402 انجام خواهد شد. 

کاربرد ندارد

برنامه ریزی جهت واکسیناسیون HPV به صورت شخصی یا سازمان،  بالابردن آگاهی و دانش زنان جوان نسبت به این ویروس و متعاقبا پیشگیری از سرطان دهانه رحم ناشی از مبتلا به HPV

عوارضی ندارد و محرمانگی اطلاعات بیماران نیز حغفظ خواهد شد. 

کاربرد ندارد. 

هیچگونه هزینه ای از فرد دریافت نمی گردد.

اطلاعات شخصی افراد محرمانه خواهد  بود. 

در صورت لزوم اهداف و پرسش ها به صورت شفاهی برای بیماران توضیح داده خواهد شد. 

افراد جامعه پژوهش حق خواهند داشت در هر مرحله از مطاله انصراف دهند. 

در ابتدای پرسشنامه به صورت کتبی رضایت درهمکاری با این طرح ذکر شده است و تکمیل پرسشنامه به منزله رضایت با همکاری در انجام این طرح است. 

متن پرسشنامه به پیوست ارسال می گردد.