بررسی ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و شاخص التهابی رژیم غذایی با ریسک فاکتور های قلبی عروقی در جمعیت بزرگسال: یک آنالیز مقطعی از دیتا کوهورت زاهدان

بیماری های قلبی عروقی (CVD) یکی از بیماری های غیرواگیر، عامل اصلی مرگ و میر در سراسر جهان و مهم ترین علت ناتوانی و کاهش کیفیت زندگی است. بر اساس تعریف سازمان بهداشت جهانی، CVD شامل بیماری عروق کرونر قلب، بیماری عروق مغزی، بیماری روماتیسمی قلبی، سکته مغزی و سایر شرایط است. عوامل خطر CVD به سه دسته تقسیم می شوند: عوامل خطر غیر قابل تغییر مانند سن، جنسیت، سابقه خانوادگی CVD و نژاد. عوامل خطر رفتاری مانند سیگار کشیدن، رژیم غذایی ناسالم و فعالیت بدنی ناکافی؛ و عوامل خطر فیزیولوژیکی، به ویژه فشار خون بالا، دیابت، اضافه وزن و چربی خون.

رژیم غذایی ناسالم منجر به خطراتی برای سلامتی می شود. شاخص التهابی رژیم غذایی (DII) شاخصی برای ارزیابی پتانسیل التهابی رژیم غذایی افراد است. نمرات DII با شاخص های التهاب سیستمیک و با چندین بیماری ناتوان کننده مزمن مرتبط با التهاب همراه است. شواهد روزافزون حاکی از مزایای بالقوه قلبی عروقی رژیم های غذایی گیاهی است که به عنوان یک پروفایل رژیمی تعریف می شود که بر مصرف زیاد محصولات غذایی گیاهی تاکید دارد و در عین حال مصرف محصولات حیوانی را محدود می کند.

مطالعات خاص در زیر گروه های قومی می تواند شواهد مناسبی برای برنامه ریزی و طراحی مداخلات پیشگیرانه مرتبط با بیماری های قلبی عروقی ارائه دهد. این مطالعه یکی از اولین مطالعات بر روی جمعیت قابل توجهی از مردم زاهدان در ایران است. هدف از این مطالعه تعیین رابطه بین شاخص رژیم غذایی گیاهی (PDI) و DII با عوامل خطر قلبی عروقی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان است.

روش اجرای طرح:

اطلاعات مورد نیاز از داده های همگروهی زاهدان شامل 10016 مرد و زن (35_70) سال به جز  افراد مبتلا به نارسایی کلیه، بیماری تیروئید، سرطان، سنگ کلیه، بیماری کبد، زنان باردار، بیماری های التهابی از مطالعه خارج خواهند شد. استخراج و با نرم افزار آماری SPSS 22 و آزمون های آماری شامل تی زوجی، تی استودنت، من ویتنی مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.

Cardiovascular diseases (CVD) are one of the non-communicable diseases, the main cause of death worldwide and the most important cause of disability and reduced quality of life. According to the World Health Organization definition, CVD includes coronary heart disease, cerebrovascular disease, rheumatic heart disease, stroke and other conditions. CVD risk factors are divided into three categories: non-modifiable risk factors such as age, gender, family history of CVD and race; behavioral risk factors such as smoking, unhealthy diet, and insufficient physical activity; and physiological risk factors, especially high blood pressure, diabetes, overweight and blood lipids.

Unhealthy diet leads to health risks. Dietary Inflammatory Index (DII) is an index to evaluate the inflammatory potential of people's diet. DII scores are associated with indices of systemic inflammation and with several chronic debilitating diseases associated with inflammation. Growing evidence suggests potential cardiovascular benefits of plant-based diets, defined as a dietary profile, which emphasizes high consumption of plant-based food products while limiting consumption of animal products.

Specific studies in ethnic subgroups can provide appropriate evidence for planning and designing preventive interventions related to cardiovascular diseases. This study is one of the first studies on a significant population of Zahedan people in Iran. The purpose of this study is to determine the relationship between the plant-based diet index(PDI) and DII with cardiovascular risk factors in the adult population covered by the Zahedan cohort.

Method:

Required information is extracted from Zahedan cohort data which includes 10016 men and women (35_70) years old except for those with kidney failure, thyroid disease, cancer, kidney stones, liver disease, pregnant women, inflammatory diseases and then analyzed by SPSS 22 statistical software and statistical tests including Paired t-test, Student's t-test, Mann – Whitney U.

بیماری‌های غیرواگیر اصلی ‌ترین دلیل جهانی مرگ و میر هستند و افرادی که در کشورهای کم‌ درآمد و با درآمد متوسط رو به پایین زندگی می‌کنند، به شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرند و تقریباً سه چهارم مرگ‌ها و 82 درصد از مرگ‌های زودرس در این کشورها به دلیل بیماری‌های غیرواگیر رخ می‌دهد(1). بیماری های قلبی عروقی (CVD) یکی از بیماری های غیر واگیر، علت اصلی مرگ و میر در سراسر جهان و مهم ترین علت ناتوانی و کاهش کیفیت زندگی است(2). بر اساس تعریف سازمان بهداشت جهانی، CVD شامل بیماری عروق کرونر قلب، بیماری عروق مغزی، بیماری روماتیسمی قلبی، سکته مغزی و سایر شرایط است(3). 17.3 میلیون مرگ ناشی از بیماری های قلبی عروقی در سال 2008 در جهان رخ داده است. در ایران پیش بینی می شود در سال 2025 نسبت به سال 2005 بیش از دو برابر شود(4). سازمان بهداشت جهانی گزارش داد که در سال 2015 حدود 17.7 میلیون نفر بر اثر بیماری های قلبی عروقی جان خود را از دست دادند که 31 درصد از کل مرگ و میرهای جهانی را شامل می شود. از این تعداد مرگ و میر، 7.4 میلیون نفر به دلیل بیماری عروق کرونر قلب و 6.7 میلیون به دلیل سکته مغزی بوده است(5). بیماری‌های قلبی عروقی بارهای اجتماعی و مالی سنگینی را تحمیل می‌کنند؛ از جمله هزینه‌های مستقیم تجهیزات تشخیصی و متخصصان و همچنین سایر هزینه‌های غیرمستقیم ناشی از کاهش کیفیت زندگی و کاهش بهره‌وری(6). هم چنین بیماری قلبی عروقی یکی از علل اصلی مرگ و میر و ناتوانی در افراد مبتلا به دیابت نیزهست که متاسفانه امروزه تعداد این بیماران رو به افزایش است(7).

در مطالعات قبلی، عوامل خطر CVD به سه دسته تقسیم شده است: عوامل خطر غیر قابل اصلاح مانند سن، جنسیت، سابقه خانوادگی ابتلا به CVD زودرس و نژاد؛ عوامل خطر رفتاری مانند سیگار کشیدن، رژیم غذایی ناسالم، و فعالیت بدنی ناکافی؛ و عوامل خطر فیزیولوژیکی به ویژه فشار خون بالا، دیابت، اضافه وزن و چربی خون(5). رژیم غذایی یک عامل تعیین کننده مهم التهاب سیستمیک است و یکی از قوی ترین عوامل مرتبط با سبک زندگی برای ایجاد CVD است(8). رژیم غذایی ناسالم منجر به خطرات برای سلامتی می شود. گزارشی از کارگاهی که توسط فدراسیون جهانی قلب برگزار شد، پنج تغییر مهم اخیر را در رفتارهای مصرف غذا در سراسر جهان، حتی در کشورهای با درآمد کم و متوسط نشان داد: 1- تغییر به کربوهیدرات های تصفیه شده - غلات تصفیه شده و قندهای افزوده. 2- افزایش مصرف روغن های گیاهی از جمله روغن های نباتی فرآوری شده و کاهش مصرف چربی های حیوانی. 3- افزایش مصرف جهانی گوشت. 4- رشد چشمگیر خرید کلیه مواد غذایی و نوشیدنی های بسته بندی شده. 5- مصرف ناکافی میوه و سبزیجات(9). هم چنین مصرف شکر، نمک و بویژه چربی از غذاهای فرآوری شده در کشورهای با درآمد متوسط پایین و متوسط رو به بالا آسیا به سرعت در حال افزایش است و این تغییرات رژیم غذایی مهمترین عامل افزایش اضافه وزن و چاقی در کشورهای آسیایی مانند ایران است(5).

بیماری قلبی عروقی به شدت تحت تاثیر عوامل رژیم غذایی پیش التهابی، از جمله کربوهیدرات های ساده و چربی های اشباع شده است که اثرات مضری بر سلامت عروق دارند و با التهاب سیستمیک مرتبط هستند(10). شاخص التهابی رژیم غذایی (DII) شاخصی برای ارزیابی پتانسیل التهابی رژیم غذایی افراد است(2). نمرات DII با شاخص های التهاب سیستمیک و با چندین بیماری ناتوان کننده مزمن مرتبط با التهاب مرتبط است(8). در یک متاآنالیز 14 مطالعه، افراد در بالاترین در مقابل پایین ترین (مرجع) رده DII، 36 درصد افزایش خطر ابتلا به CVD و مرگ و میر را نشان دادند که نشان دهنده ی اهمیت این شاخص می باشد(11). علاوه بر این، در میان 15693 پاسخ دهنده در نظرسنجی ملی سلامت و تغذیه از در سال‌های 2005 تا 2010، آن دسته از افراد در بالاترین چارک DII در مقایسه با شرکت‌کنندگان در پایین‌ترین چارک DII، 1.30 برابر بیشتر احتمال داشت که دچار اختلالات گردش خون قبلی یا سکته مغزی نارسایی احتقانی قلب یا حمله قلبی شوند(12). اما در بعضی از مطالعات نیز رابطه معناداری دیده نشد(13).

شواهد رو به رشد مزایای قلبی عروقی بالقوه رژیم های گیاهی را نشان می دهد، که به عنوان یک پروفایل رژیمی تعریف می شود، که بر مصرف بالای محصولات غذایی مبتنی بر گیاه و در عین حال محدود کردن مصرف محصولات حیوانی تاکید می کند(14). در مطالعات ارتباط بین این شاخص و دیابت نوع دو، هم چنین بیماری های قلبی مشخص شده است که نشان دهنده اهمیت و کاربردی بودن این شاخص در بررسی ریسک فاکتور ها و بیماری های مزمن میباشد. اگرچه چنین شاخص رژیم غذایی مبتنی بر گیاه(PDI) پیشنهاد شده است، کاربرد بالینی PDI در پیش‌بینی رویدادهای قلبی عروقی آینده در سایر جمعیت‌ها با ویژگی‌های متمایز از مطالعات اولیه نامشخص است(15). نشان داده شده است که مصرف بیشتر غذاهای گیاهی فشار خون سیستولیک و سطوح تری گلیسیرید پلاسما را کاهش می دهد و در نتیجه اثرات محافظتی در برابر چاقی و دیابت رخ می دهد , علاوه بر کاهش عوامل خطر CVD، مطالعات قبلی همچنین ارتباط بین رژیم‌های غذایی مبتنی بر گیاه و بهبود کیفیت زندگی، مانند بهبود کیفیت خواب، کاهش احتمال اختلالات سلامت روان، و کاهش نرخ زوال شناختی را نشان داده‌اند(14). در مقابل، یک مطالعه جدیدتر در سال 2019 هیچ ارتباط معنی‌داری بین الگوی رژیم غذایی گیاه‌خواری و مرگ‌ومیر قلبی عروقی یا سکته مغزی نشان نداد(16). و مطالعه ای دیگر در سال 2020 نشان داد که رژیم های غذایی گیاهی تأثیر قابل توجهی بر مرگ و میر CVD در میان بیماران مبتلا به دیابت ندارد(17).

تا کنون مطالعات زیادی بر روی ارتباط شاخص التهابی رژیم و رژیم های بر پایه گیاه و ریسک فاکتور های قلبی عروقی انجام شده است اما از آنجایی که رژیم غذایی و عادات غذایی متفاوتی در جوامع مختلف و به ویژه در قومیت ها و نژادهای مختلف وجود دارد، مطالعات خاص در زیرگروه های قومی می تواند شواهد مناسبی را در مورد برنامه ریزی و طراحی مداخلات پیشگیرانه در رابطه با بیماری های قلبی عروقی ارائه دهد. این مطالعه یکی از اولین مطالعات بر روی جمعیت قابل توجهی از مردم زاهدان در ایران است. هدف از این مطالعه تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و شاخص التهابی رژیم غذایی با ریسک فاکتور های قلبی عروقی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان می باشد.

بررسی متون(در صورت نیاز می توانید از صفحات اضافی استفاده نمایید):

1- درمطالعه ای که در سال 2023 در آمریکا انجام شد داده‌ها را از نظرسنجی ملی سلامت و تغذیه بین سال‌های 1999 و 2018 جمع‌آوری کردند و بزرگسالانی که اطلاعات کاملی را برای تشخیص ASCVD و محاسبه DII گزارش کردند، وارد شدند. این مطالعه ارتباط مثبت و غیرخطی بین DII و ASCVD را در بزرگسالان ایالات متحده نشان داد(18).

2- در مطالعه ای که در سال 2023 در ایران انجام شد 816 شرکت‌کننده ساکن تهران به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای دو مرحله‌ای انتخاب شدند. سه فراخوان غذایی غیر متوالی 24 ساعته  از افراد برای تعیین وعده‌های غذایی اصلی گرفته شد. اقدامات آنتروپومتریک انجام شد. انسولین و پروتئین واکنشی c با حساسیت بالا اندازه گیری شد. نتایج این مطالعه هیچ ارتباطی بین نمرات DII مبتنی بر وعده غذایی و CVD و التهاب پیدا نشان نداد(19).

3- در مطالعه ای که در سال 2023 در روانسر ایران انجام شد با در نظر گرفتن داده‌های پایه گروه بیماری‌های غیرواگیر روانسر بیماران مبتلا به دیابت و افراد غیر دیابتی وارد شدند. شاخص التهابی رژیم غذایی با استفاده از پرسشنامه بسامد غذا محاسبه شد و به چهار گروه (چهارک) با کمترین تا بالاترین امتیاز طبقه بندی شد. نتایج این مطالعه نشان داد پتانسیل افتراقی رژیم غذایی ممکن است خطر ابتلا به دیابت T2 را افزایش دهد. اگرچه می تواند خطر برخی از عوامل خطر متابولیک قلبی را در بیماران دیابتی و غیر دیابتی افزایش دهد، اما اثرات آن در بیماران مبتلا به دیابت T2 بیشتر بود(20).

4- در مطالعه ای که در سال 2022 در ایران انجام شد 371 زن سالم 18 تا 50 ساله ایرانی انتخاب شدند. دریافت رژیم غذایی شرکت کنندگان با استفاده از یک پرسشنامه بسامد غذایی معتبر ارزیابی شد. 19 گروه غذایی در دهک ها رتبه بندی شدند و نمرات 1 تا 10 را دریافت کردند. این مطالعه ارتباط معنی داری بین شاخص های غذایی گیاهی و عوامل خطر CVD در زنان به جز LDL-C و TG نشان نداد(21).

5- در مطالعه ای که در سال 2022 در آمریکا انجام شد تجزیه و تحلیلی از داده‌های جمع‌آوری‌شده آینده‌نگر از یک گروه مبتنی بر جامعه از بزرگسالان آفریقایی آمریکایی انجام دادند. از سال 2000 تا 2018 دنبال شد. با استفاده از داده‌های غذایی گزارش‌شده، امتیازاتی را به پایبندی شرکت‌کنندگان به 3 الگوی غذایی مبتنی بر گیاه اختصاص دادند: یک شاخص کلی رژیم غذایی مبتنی بر گیاه (PDI)، یک PDI سالم (hPDI) و یک الگوی ناسالم PDI (uPDI). این مطالعه نشان داد روی سیاهپوستان آمریکایی، برخلاف مطالعات قبلی، پایبندی بیشتر به رژیم غذایی گیاهی با CVD یا مرگ و میر ناشی از همه علل مرتبط نیست(22).

6-در مطالعه ای که در سال 2022 درکانادا انجام شد داده‌ها از یادآوری‌های غذایی 24 ساعته مکرر شرکت‌کنندگان بزرگسال در چرخه بررسی سلامت جامعه کانادایی مقطعی و نماینده ملی در سال 2004 که به پایگاه‌های داده اداری سلامت مرتبط است، به‌دست آمد. کیفیت رژیم غذایی گیاهی با شاخص رژیم غذایی مبتنی بر گیاه (PDI)، امتیاز رژیم غذایی مرجع EAT-Lancet (ERD) و آخرین دستورالعمل‌های رژیم غذایی برای شاخص پایبندی آمریکایی‌ها (DGAI) 2020 مورد ارزیابی قرار گرفت. نتیج این مطالعه نشان داد PDI و DGAI 2020 بازنگری شده معیارهای معتبر و معنی داری از خوردن گیاهی را در میان کانادایی ها ارائه کردند و پایبندی به الگوهای غذایی مبتنی بر گیاه با خطر CVD مرتبط نیست(23).

7- در یک متاآنالیز که در سال 2021 انجام شد یک بررسی سیستماتیک با استفاده از مدل‌های اثرات تصادفی و تجزیه و تحلیل دوز-پاسخ انجام شد.  شاخص کلی رژیم غذایی مبتنی بر گیاه (PDI) و نمرات PDI سالم با کاهش خطر CVD همراه بود. این نتایج این ادعا را تایید می‌کند که رژیم‌های غذایی با غذاهای حیوانی و غذاهای گیاهی ناسالم کمتر و غذاهای گیاهی سالم بیشتر برای پیشگیری از CVD مفید هستند(24).

8- دریک مطالعه ی متاآنالیز که در سال 2020 با عنوان 'حساسیت ژنتیکی، الگوهای غذایی مبتنی بر گیاه و خطر ابتلا به بیماری قلب و عروقی ' انجام شد، نتایجی منتشر شد که نشان داد پیروی از رژیم گیاهی سالم می تواند با کاهش ریسک فکتورهای قلبی عروقی در ارتباط باشد(15)

• بین شاخص التهابی رژیم غذایی و متغیرهای جمعیت شناختی (سن، جنس، تحصیلات، محل سکونت) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص التهابی رژیم غذایی و شاخص های آنتروپومتری (شاخص توده بدنی و دور کمر) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص التهابی رژیم غذایی و فعالیت بدنی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص التهابی رژیم غذایی و کشیدن سیگار در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص التهابی رژیم غذایی و سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری های قلبی عروقی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص التهابی رژیم غذایی و قند خون ناشتا در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص التهابی رژیم غذایی و فشار خون (فشار خون سیستولی و فشار خون دیاستولی) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص التهابی رژیم غذایی و پروفایل لیپیدی (کلسترول تام سرم، تری گلیسرید سرم، LDL سرم، HDL سرم) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص رژیم گیاهی و متغیرهای جمعیت شناختی (سن، جنس، تحصیلات، محل سکونت) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص رژیم گیاهی و شاخص های آنتروپومتری (شاخص توده بدنی و دور کمر) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص رژیم گیاهی و فعالیت بدنی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص رژیم گیاهی و کشیدن سیگار در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص رژیم گیاهی و قند خون ناشتا در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص رژیم گیاهی و فشار خون (فشار خون سیستولی و فشار خون دیاستولی) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.
• بین شاخص رژیم گیاهی و پروفایل لیپیدی (کلسترول تام سرم، تری گلیسرید سرم، LDL سرم، HDL سرم) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان ارتباط وجود دارد.

تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و شاخص التهابی رژیم غذایی با ریسک فاکتور های قلبی عروقی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان

• تعیین ارتباط بین شاخص التهابی رژیم غذایی و متغیرهای جمعیت شناختی (سن، جنس، تحصیلات، محل سکونت) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص التهابی رژیم غذایی و شاخص های آنتروپومتری (شاخص توده بدنی و دور کمر) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص التهابی رژیم غذایی و فعالیت بدنی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص التهابی رژیم غذایی و کشیدن سیگار در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص التهابی رژیم غذایی و سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری های قلبی عروقی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص التهابی رژیم غذایی و قند خون ناشتا در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص التهابی رژیم غذایی و فشار خون (فشار خون سیستولی و فشار خون دیاستولی) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص التهابی رژیم غذایی و پروفایل لیپیدی (کلسترول تام سرم، تری گلیسرید سرم، LDL سرم، HDL سرم) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و متغیرهای جمعیت شناختی (سن، جنس، تحصیلات، محل سکونت) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و شاخص های آنتروپومتری (شاخص توده بدنی و دور کمر) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و فعالیت بدنی در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و کشیدن سیگار در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و قند خون ناشتا در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و فشار خون (فشار خون سیستولی و فشار خون دیاستولی) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان
• تعیین ارتباط بین شاخص رژیم گیاهی و پروفایل لیپیدی (کلسترول تام سرم، تری گلیسرید سرم، LDL سرم، HDL سرم) در جمعیت بزرگسال تحت پوشش کوهورت زاهدان

 از نتایج این مطالعه میتوان برای برنامه ریزی و طراحی مداخلات پیشگیرانه در رابطه با بیماری های قلبی عروقی استفاده کرد.

دانشگاه های علوم پزشکی و بیمارستان های سراسر کشور

 شاخص التهابی رژیم(DII): شاخصی برای ارزیابی پتانسیل التهابی رژیم غذایی افراد است و این ایندکس به وسیله اطلاعات حاصل از دریافت های 45 نوترینت یا آیتم غذایی مشخص می شود. 

شاخص رژیم گیاهی(PDI): این ایندکس به وسیله اطلاعات حاصل از دریافت های 18 گروه غذایی امتیازدهی می شود و تمام غذاهای با پایه گیاهی را یکسان درنظر نگرفته و آنها را به دو گروه healthy و unhealthy طبقه بندی می کند. علاوه بر غذاهای گیاهی، غذاهای حیوانی نیز در این ایندکس درنظر گرفته می شوند. امتیاز نهایی این ایندکس تعبیت از یک الگوی غذایی گیاهی را نشان خواهد داد.

توصیفی  تحلیلی-مقطعی

افراد 35 تا 70 ساله تحت پوشش کوهورت زاهدان

معیارهای ورود به مطالعه:

1- سن ۳۵ تا۷۰ سال

2- سکونت دائمی در شهر زاهدان

3- تابعیت ایران

معیارهای خروج از مطالعه:

افراد مبتلا به نارسایی کلیه، بیماری تیروئید، سرطان، سنگ کلیه، بیماری کبد، زنان باردار، بیماری های التهابی از مطالعه خارج خواهند شد.

در این پژوهش، از داده های اولیه (فاز ثبت نام) مطالعه کهورت بالغین زاهدان که از ۲۲ مهر ۹۴ لغایت ۲۹ دی 1397 جمع آوری شده است استفاده می شود که 10016 نفر بوده است.

پژوهش حاضر یک بررسی مقطعی بر اساس داده های اولیه (Phase Enrollment) مطالعه کوهورت شهر زاهدان در جمعیت بزرگسال شرکت کننده در مطالعه کوهورت که به صورت طبقه ای چند مرحله ای (method sampling stratified stage-Multi)نمونه گیری شده بود، انجام خواهد شد. در روش نمونه گیری مطالعه کوهورت زاهدان ابتدا مناطق شهر زاهدان را برحسب مناطق شهرداری و طبقه اقتصادی- اجتماعی به سه منطقه حاشیه شهر، مرکز شهر و باالی شهر تقسیم کردند و سپس به تصادف از میان طبقات یک مرکز خدمات جامع سالمت انتخاب شده بود، در مرحله ی بعد تعدادی خوشه از هر مرکز انتخاب و در هر خانوار از خوشه کلیه افراد -35 70 سال که واجد معیارهای ورود و فاقد معیارهای خروج بودند، وارد مطالعه شده بودند. آنگاه در روزهای معین شده توسط کارشناسان مرکز کوهورت از افراد واجد شرایط مطالعه درخواست شده بود تا در مرکز کوهورت حضور یابند و پس از ارائه توضیحات الزم در زمینه چگونگی انجام پژوهش و ارزش باالی همکاری در آن به افراد، سواالت و معاینات براساس پرسشنامه های استاندارد کوهورت تکمیل شده بود.

در این مطالعه تمامی افراد بزرگسال 35-70 ساله تحت پوشش کوهورت زاهدان وارد مورد بررسی قرار خواهند گرفت و افرادی که واجد معیار خروج هستند خارج خواهند شد و موارد خواسته شده مطابق اهداف مطالعه برای سایرین در فرم های اطلاعاتی مربوطه جمع آوری می شود.

اطلاعات مربوط به شاخص التهابی رژیم غذایی و شاخص رژیم گیاهی با استفاده از پرسشنامه های بسامد خوراک (FFQ) 117آیتمی (پیوست-1)، جمع آوری خواهد شد. ارزیابی دریافت و عادات و الگوی غذایی معمول هر فرد با استفاده از پرسشنامه بسامد خوراک صورت می گیرد. این پرسشنامه مشتمل بر 117 قلم مواد غذایی به همراه اندازه استاندارد از هر ماده غذایی است. با توجه به اینکه تکرر مصرف هر ماده غذایی برای یک سال مدنظر است بسته به نوع ماده غذایی برحسب تکرار مصرف در روز ، هفته یا ماه سوال و مقادیر ذکرشده برای هر غذا به صورت مقیاس های توصیه شده به واحد استفاده در روز تبدیل می شود. امتیازات DII را برای هر شرکت‌کننده با استفاده از داده‌های رژیم غذایی مشتق‌شده از FFQ محاسبه کردیم. شیواپا و همکاران دریافتند که در مجموع 45 غذا و ماده مغذی خاص با یک یا چند مورد از عوامل پیش التهابی [اینترلوکین-1β (IL-1β)، اینترلوکین-6 (IL-6)، فاکتور نکروز تومور-α (TNF-α) یا [CRP یا بیومارکرهای ضد التهابی [اینترلوکین-4(IL-4)  و اینترلوکین-10 [(IL-10)مرتبط هستند. سپس، آنها پتانسیل التهابی را برای هر پارامتر غذایی با توجه به افزایش یا کاهش فاکتورهای ضدالتهابی (1+)، یا کاهش التهاب یا افزایش عوامل ضد التهابی (-1) یا بدون تأثیر (0) امتیاز دادند. آنها میانگین جهانی و انحراف استاندارد را برای هر یک از 45 پارامتر غذایی بر اساس 11 مجموعه داده از 11 کشور در نقاط مختلف جهان محاسبه کردند. در مطالعه حاضر، امتیاز DII را بر اساس تعداد پارامتر غذایی موجود محاسبه کردیم (به جای 45) ، زیرا ایرانی‌ها برخی از غذاها را مصرف نمی‌کنند. پارامترهایی پیش التهابی مانند شامل انرژی، کربوهیدرات، چربی، پروتئین، کلسترول، چربی اشباع، چربی ترانس، ویتامین B12 و آهن و پارامترهای ضد التهابی مانند اسیدهای چرب تک غیراشباع (MUFA)، اسیدهای چرب چند غیر اشباع PUFA، فیبر، ویتامین B6، اسید فولیک، نیاسین، ریبوفلاوین، تیامین، ویتامین A، ویتامین C، ویتامین D، ویتامین E، بتاکاروتن، کافئین، سیر، پیاز، چای، روی، سلنیوم و منیزیم مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

سپس، برای محاسبه امتیاز DII برای هر شرکت‌کننده، با کم کردن «میانگین جهانی استاندارد» از مقدار مصرف شده توسط هر آزمودنی و تقسیم این مقدار بر «انحراف استاندارد جهانی»، امتیاز z را برای یک پارامتر غذایی معین محاسبه می کنیم. میانگین جهانی و انحراف استاندارد از مطالعه Shivappa و همکاران به دست آمد. برای هر شرکت کننده، این امتیاز سپس در نمره اثر پارامتر غذای مربوطه که از مطالعه Shivappa و همکاران به دست آمده است، ضرب خواهد شد. سپس، امتیاز کلی DII را برای هر شرکت‌کننده با جمع‌بندی امتیاز DII همه غذاها محاسبه خواهد شد. نمره DII بالاتر (مثبت تر) نشان دهنده رژیم غذایی التهابی تر و نمره DII پایین تر (منفی تر) نشان دهنده رژیم غذایی با التهاب کمتر است(25).

برای محاسبه شاخص PDI از روش توسط ساتیا و همکاران استفاده خواهیم کرد(26). این امتیاز شامل سه شاخص کل شاخص رژیم غذایی گیاهی (PDI)، PDI سالمhPDI) ) و PDI ناسالم uPDI) )است. بر اساس شباهت اجزای مغذی، اقلام غذایی در 18 گروه دسته بندی خواهند شد که شامل سه دسته اصلی غذاهای حیوانی، سالم و گیاهی ناسالم بود. غلات کامل، میوه ها، سبزیجات، آجیل، حبوبات، روغن های گیاهی و چای/قهوه به عنوان غذاهای گیاهی سالم در نظر گرفته می شوند، در حالی که غذاهای گیاهی ناسالم شامل آب میوه، نوشیدنی های شیرین شده با شکر، غلات تصفیه شده، سیب زمینی و شیرینی/دسرمی باشند. علاوه بر این، چربی حیوانی، لبنیات، تخم مرغ، ماهی/غذاهای دریایی، گوشت و غذاهای متفرقه حیوانی به عنوان مواد غذایی حیوانی در نظر گرفته خواهند شد. سپس این اقلام غذایی به پنجک مصرف تبدیل می شوند و امتیاز 1 تا 5 برای هر ماده اعمال خواهد شد. برای PDI، نمرات 5 و 1 به شرکت کنندگان در بالاترین و کمترین پنجک مصرف غذای گیاهی به ترتیب داده میشود. علاوه بر این، به شرکت کنندگان در بالاترین و کمترین پنجک مصرف غذاهای حیوانی، نمرات 1 و 5 تعلق خواهد گرفت. برای محاسبه hPDI، نمرات 5 و 1 به ترتیب برای شرکت کنندگان با بیشترین و کمترین مصرف غذاهای گیاهی سالم اعمال خواهد شد. امتیاز 1 برای بیشترین مصرف و 5 برای کمترین مصرف غذاهای ناسالم گیاهی و مواد غذایی حیوانی نیز تعیین شد. برای محاسبه uPDI، امتیازی بین 5 تا 1 به بالاترین تا کمترین مصرف غذاهای گیاهی ناسالم داده خواهد شد. علاوه بر این، به شرکت‌کنندگانی که بیشترین تا کمترین مصرف غذاهای حیوانی و غذاهای گیاهی سالم را داشتند، امتیازی بین 1 تا 5 داده  میشود. نمرات برای به دست آوردن امتیازی از 18 تا 90 برای هر شاخص PDI، hPDI و uPDI جمع‌بندی شده و نمرات کل بالاتر برای هر شاخص نشان دهنده پایبندی بالاتر به آن الگوی غذایی است.

اطلاعات فعالیت فیزیکی از پرسشنامه فعالیت فیزیکی و سایر اطلاعات دموگرافیکی و آزمایشگاهی نیز از پرسشنامه های مطالعه کوهورت (پیوست-2) جمع آوری خواهد شد.

بعد از مصوب شدن طرح در کمیته و گرفتن کد اخلاق پژوهشگر به صورت حضوری به مرکز کوهورت زاهدان مراجعه نموده، براساس دیکشنری کوهورت کدهای موردنیاز برای هر متغیر را مشخص و به سوپروایزر کوهورت تحویل داده و ایشان بر طبق طرح مصوب کدها را در اختیار پژوهشگر قرار داده و در نهایت پژوهشگر داده ها را استخراج و وارد نرم افزار اکسل و بعد وارد نرم افزار SPSS نسخه 25 می نماید و با توجه به روش ذکر شده در روش و ابزار جمع آوری داده ها، شاخص های مورد نظر در رژیم محاسبه خواهد شد و در نهایت داده های جمع آوری شده طبق اهداف و فرضیات طرح مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند و ارتباط سنجی های لازم انجام خواهد شد.

پس از گردآوری اطلاعات، داده‌های خام وارد نرم‌افزار آماری SPSS خواهند شد.

برای توصیف داده‌‌های کیفی از جداول توزیع فراوانی و نمودارهای متداول آماری (میله‌ای یا دایره‌ای) استفاده می‌شود. هم‌چنین برای توصیف داده‌های کمی از شاخص‌های متداول مرکزی (میانگین و میانه) و شاخص‌های پراکندگی (انحراف معیار و دامنه میان‌چارکی) به همراه کمینه و بیشینه و آزمون (Student-T-test)  استفاده می‌شود.

برای برآورد پارامترها  از برآورد نقطه‌ای و فاصله‌ای ۹۵ درصدی استفاده خواهد شد. هم‌چنین این برآوردها  در زیرگروه‌های مختلف جامعه گزارش می‌شود.

برای مقایسه متوسط متغیرهای کمّی در داخل گروه در صورت برقراری مفروضات آزمون‌های پارامتری، از آزمون تی زوجی استفاده می‌شود و در صورت برقرار نبودن مفروضات، آزمون‌های ناپارامتری (Mann-Whitney U) بکار می‌روند.

برای تعیین عوامل احتمالی تاثیرگذار بر پاسخ ها مدل آماری رگرسیون لوجستیک استفاده میشود. برای انتخاب متغیرهای پیشگو در مدل نیز از روش گام به گام (stepwise) استفاده می‌شود. برای ارزیابی مناسبت مدل، باقیمانده‌ها و ضریب تبیین تعدیل شده  (adjusted R²)  بررسی می‌شوند.

برای کنترل اثر متغیرهای مخدوش کننده احتمالی و زمینه ای، علاوه بر تعیین معیارهای ورود مناسب و stratification، در صورت لزوم از مدلهای رگرسیونی استفاده خواهد شد.

در تمام تحلیل‌ها، ۰۵/۰ > P به عنوان سطح معنی داری درنظرگرفته خواهد شد.

در صورت نیاز از سایر آزمون های آماری پارامتری یا ناپارامتری متناسب با ماهیت داده استفاده خواهد شد.

در پژوهش حاضر کدهای اخالقی مرتبط با رازداری و محرمانه نگه داشتن اطالعات شرکت کنندگان، اخذ رضایت آگاهانه از شرکت کنندگان و نحوه برخود با آنها در صورت خروج اختیاری از مطالعه، نحوه پاسخگویی به سواالت ایشان و نحوه انتشار نتایج مطالعه )کد های ،5-1 ،7،8 ،19-10 ،24 ،25 31-27( مدنظر قرار گرفته است که عبارتند از:

راهنمای عمومی اخالق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسالمی ایران:1392

-1 هدف اصلی هر پژوهشباید ارتقای سالمت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد

. -2 در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سالمت و ایمنی فرد فرد آزمودنیها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی الزم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

 -3 پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیهپذیر است که منافع بالقوهی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهدهی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایشکنندهی پژوهش از جمله کمیتهی اخالق در پژوهش است.

 -4 مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینهی پایینتر و/ یا صرفًا عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

 -5 قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنیها و تامین سالمت آنها انجام گیرد.

 -7 اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوهی آن است، باید آن پژوهش بالفاصله متوقف شود.

 -8 طراحی و اجرای پژوهشهایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهشهای قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخالقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

 -10 هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه )پروپوزال( به انجام برسد. در کارآزماییهای بالینی باید عالوه بر طرح نامه، دستورالعمل )پروتکل( نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش مالحظات اخالقی، اطالعات مربوط به بودجه، حمایت کنندهها، وابستگیهای سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که الزم است رضایتنامهی آگاهانه بهصورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیتهی مستقل اخالق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

 -11 کمیتهی اخالق در پژوهش عالوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت مالحظات اخالقی مورد پایش قرار دهد. اطالعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخالق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

 -12 انتخاب آزمودنیهای بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، بهنحوی که توزیع بارها )خطرات یا هزینهها( و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیضآمیز نباشد.

 -13 کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دالیل به کمیتهی اخالق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخالق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

 -14 اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطالعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامهی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطالع کمیتهی اخالق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامهی پژوهش، مراتب به اطالع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

 -15 پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطالعاتی که میتوانند در تصمیمگیری او مؤثر باشند، بهنحو مناسبی آگاه سازد. این اطالعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است بهکار گرفته شود )شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروهمورد یا شاهد(، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید دربارهی خطرات و زیانهای بالقوهی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤاالت و دغدغههای این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامهی آگاهانه منعکس شود

 .16 پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی باالتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دالیل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخالق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

-17 پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطالعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطالعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطالعرسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

 -18 در پژوهشهایی که از مواد بدنی )شامل بافتها و مایعات بدن انسان( یا دادههایی استفاده میشود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمعآوری، تحلیل، ذخیرهسازی و /یا استفادهی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشهدار کند، میتوان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیتهی اخالق ، از دادهها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

 -19 عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطالع داده شود.

 -24 اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامهی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

 -25 پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطالعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

 -27 در پایان پژوهش، هر فردی که بهعنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخالت یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود.

 -28 پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کامًال آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافتههایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

 -29 نحوهی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی پژوهش باشد.

 -30 گزارشها و مقاالت حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

 -31 روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد

محدودیتی وجود ندارد

plant-based diet index, dietary inflammatory index, cardiovascular risk factors

1.       Saki N, Hashemi SJ, Hosseini SA, Rahimi Z, Rahim F, Cheraghian B. Socioeconomic status and metabolic syndrome in Southwest Iran: results from Hoveyzeh Cohort Study (HCS). BMC Endocrine Disorders. 2022;22(1):332.

2.       Ayeneh Pour A, Moradinazar M, Samadi M, Hamzeh B, Najafi F, Karimi S, et al. Association of Dietary Inflammatory Index with cardiovascular disease in Kurdish adults: results of a prospective study on Ravansar non-communicable diseases. BMC cardiovascular disorders. 2020;20:1-8.

3.       Mendis S, Puska P, Norrving Be, Organization WH. Global atlas on cardiovascular disease prevention and control: World Health Organization; 2011.

4.       Asadi Z, Yaghooti‐Khorasani M, Ghazizadeh H, Sadabadi F, Mosa‐Farkhany E, Darroudi S, et al. Association between dietary inflammatory index and risk of cardiovascular disease in the Mashhad stroke and heart atherosclerotic disorder study population. IUBMB life. 2020;72(4):706-15.

5.       Mouodi S, Hosseini SR, Cumming RG, Bijani A, Esmaeili H, Ghadimi R. Physiological risk factors for cardiovascular disease in middle-aged (40-60 year) adults and their association with dietary intake, northern Iran. Caspian journal of internal medicine. 2019;10(1):55.

6.       Ordikhani M, Saniee Abadeh M, Prugger C, Hassannejad R, Mohammadifard N, Sarrafzadegan N. An evolutionary machine learning algorithm for cardiovascular disease risk prediction. Plos one. 2022;17(7):e0271723.

7.       Bazmandegan G, Abbasifard M, Nadimi AE, Alinejad H, Kamiab Z. Cardiovascular risk factors in diabetic patients with and without metabolic syndrome: a study based on the Rafsanjan cohort study. Scientific Reports. 2023;13(1):559.

8.       Vitale M, Calabrese I, Massimino E, Shivappa N, Hebert JR, Auciello S, et al. Dietary inflammatory index score, glucose control and cardiovascular risk factors profile in people with type 2 diabetes. International Journal of Food Sciences and Nutrition. 2021;72(4):529-36.

9.       Anand SS, Hawkes C, De Souza RJ, Mente A, Dehghan M, Nugent R, et al. Food consumption and its impact on cardiovascular disease: importance of solutions focused on the globalized food system: a report from the workshop convened by the World Heart Federation. Journal of the American College of Cardiology. 2015;66(14):1590-614.

10.     Puddu PE, Shivappa N, Menotti A, Hébert JR, Tolonen H, Kafatos A, et al. Energy-adjusted Dietary Inflammatory Index scores predict long-term cardiovascular disease mortality and other causes of death in an ecological analysis of the Seven Countries Study. European journal of preventive cardiology. 2021;28(12):1342-50.

11.     Shivappa N, Godos J, Hébert JR, Wirth MD, Piuri G, Speciani AF, et al. Dietary inflammatory index and cardiovascular risk and mortality—a meta-analysis. Nutrients. 2018;10(2):200.

12.     Wirth MD, Shivappa N, Hurley TG, Hébert JR. Association between previously diagnosed circulatory conditions and a dietary inflammatory index. Nutrition Research. 2016;36(3):227-33.

13.     Vissers LE, Waller MA, van der Schouw YT, Hebert JR, Shivappa N, Schoenaker DA, et al. The relationship between the dietary inflammatory index and risk of total cardiovascular disease, ischemic heart disease and cerebrovascular disease: Findings from an Australian population-based prospective cohort study of women. Atherosclerosis. 2016;253:164-70.

14.     Quek J, Lim G, Lim WH, Ng CH, So WZ, Toh J, et al. The association of plant-based diet with cardiovascular disease and mortality: a meta-analysis and systematic review of prospect cohort studies. Frontiers in cardiovascular medicine. 2021:1389.

15.     Heianza Y, Zhou T, Sun D, Hu FB, Manson JE, Qi L. Genetic susceptibility, plant-based dietary patterns, and risk of cardiovascular disease. The American journal of clinical nutrition. 2020;112(1):220-8.

16.     Glenn AJ, Viguiliouk E, Seider M, Boucher BA, Khan TA, Blanco Mejia S, et al. Relation of vegetarian dietary patterns with major cardiovascular outcomes: a systematic review and meta-analysis of prospective cohort studies. Frontiers in nutrition. 2019;6:80.

17.     Daneshzad E, Jahangir F, Heshmati J, Larijani B, Surkan PJ, Azadbakht L. Associations between plant-based dietary indices and dietary acid load with cardiovascular risk factors among diabetic patients. International Journal of Diabetes in Developing Countries. 2021;41:71-83.

18.     Zhang J, Jia J, Lai R, Wang X, Chen X, Tian W, et al. Association between dietary inflammatory index and atherosclerosis cardiovascular disease in US adults. Frontiers in Nutrition. 2022;9.

19.     Mirrafiei A, Ansari S, Jayedi A, Lesani A, Djafarian K, Shab-Bidar S. The association of meal-specific food-based dietary inflammatory index with cardiovascular risk factors and inflammation in a sample of Iranian adults. BMC Endocr Disord. 2023;23(1):10.

20.     Namazi N, Anjom-Shoae J, Najafi F, Ayati MH, Darbandi M, Pasdar Y. Pro-inflammatory diet, cardio-metabolic risk factors and risk of type 2 diabetes: A cross-sectional analysis using data from RaNCD cohort study. BMC Cardiovascular Disorders. 2023;23(1):1-12.

21.     Shirzadi Z, Daneshzad E, Dorosty A, Surkan PJ, Azadbakht L. Associations of plant-based dietary patterns with cardiovascular risk factors in women. Journal of Cardiovascular and Thoracic Research. 2022;14(1):1-10.

22.     Weston LJ, Kim H, Talegawkar SA, Tucker KL, Correa A, Rebholz CM. Plant-based diets and incident cardiovascular disease and all-cause mortality in African Americans: A cohort study. PLoS Medicine. 2022;19(1):e1003863.

23.     Lazarova SV, Sutherland JM, Jessri M. Adherence to emerging plant-based dietary patterns and its association with cardiovascular disease risk in a nationally representative sample of Canadian adults. Am J Clin Nutr. 2022;116(1):57-73.

24.     Gan ZH, Cheong HC, Tu Y-K, Kuo P-H. Association between plant-based dietary patterns and risk of cardiovascular disease: a systematic review and meta-analysis of prospective cohort studies. Nutrients. 2021;13(11):3952.

25.     Shivappa N, Steck SE, Hurley TG, Hussey JR, Hébert JR. Designing and developing a literature-derived, population-based dietary inflammatory index. Public Health Nutr. 2014;17(8):1689-96.

26.     Satija A, Bhupathiraju SN, Rimm EB, Spiegelman D, Chiuve SE, Borgi L, et al. Plant-Based Dietary Patterns and Incidence of Type 2 Diabetes in US Men and Women: Results from Three Prospective Cohort Studies. PLoS Med. 2016;13(6):e1002039.

پرسشنامه های استفاده شده در مطالعه کوهورت

در مطالعه حاضر ما با توجه به شیوع ریسک فاکتور های قلبی-عروقی و اثبات نقش تغذیه در اتیولوژی و شیوع این ریسک فاکتورها، بر آن شدیم تا تاثیر دو شاخص تغذیه ای معتبر و حائز اهمیت شامل شاخص التهابی رژیم و شاخص رژیم بر پایه گیاهی بر این ریسک فاکتورها را در جمعیت قابل توجهی از شهر زاهدان که تحت پوشش مطالعه کوهورت زاهدان  هستند بسنجیم.

ندارد( برای بررسی آیتم های مربوط به خون از دیتاهای موجود در مطالعه کوهورت استفاده خواهد شد)

از نقش احتمالی تغذیه علی الخصوص شاخص التهابی و شاخص گیاهی رژیم بر بروز ریسک فاکتور های قلبی عروقی مطلع میشویم.

ندارد

_

هزینه ای ندارد

_

دیتا های دریافت شده از مرکز کوهورت زاهدان بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت.

اساتید راهنما و محقق پاسخگو می باشند.

_

جهت دسترسی به دیتا ها از کمیته اخلاق مجوز دریافت می گردد.