بررسی تاثیر خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه بر کیفیت زندگی و عزت نفس کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی در بیمارستان علی ابن ابی طالب زاهدان در سال 1402

یکی از مهم ترین وظایف و دغدغه های کادر درمان از جمله پرستاران ارتقا، بازتوانی و پیشگیری از عود بیماری و کاهش علائم درمان در بخش انکولوژی کودکان چه در زمان بستری و چه پس از ترخیص میباشد. خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه راه حلی غیردارویی، بدون عارضه و کاملا غیرتهاجمی است که در راستای بهبود کیفیت زندگی و عزت نفس کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی صورت میگیرد.
این پژوهش به صورت نیمه تجربی بر روی 70 کودک مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی در بیمارستان علی ابن ابی طالب زاهدان در سال 1402 انجام خواهد گرفت. نمونه گیری به صورت در دسترس است.در گروه مداخله، خنده درمانی با نرم افزار اختراع شده توسط پژوهشگر در طی چهار جلسه اجرا خواهد شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه کیفیت زندگی کیندل و عزت نفس کوپراسمیت جمع آوری میگردد. 

One of the most important duties and concern of treatment staff, includes nurses, is promotion , rehabilitation  and prevention of   disease recurrence and reduction of treatment symptom in the pediatric oncology department,both during hospitalization and after discharge. laughter therapy with health software is an easy, non-pharmacological,non invasive solution aimed at improving the quality of life and self-esteem of children with cancer undergoing chemotherapy. 
This semi-experimental research will be conducted on 70 children with cancer undergoing chemotherapy in Ali Ibn Abi Taleb Zahedan in 2023.In the intervention group, laughter therapy will be implemented with the software invented by researcher. The data is collected using Kindel s quality of life and Coopersmit self-esteem. 

سرطان به آن دسته از توده های سلولی که خصوصیات بدخیمی را دارند ، اطلاق میشود (1). لوسمی ، سارکوما و تومورهای سیستم عصبی مرکزی انسان از سرطان های رایج دوران کودکی هستند که از سلول های جنینی منشا میگیرند. علاوه بر این سرطان های دیگری چون لنفوما، نوروبلاستوما، رتینوبلاستوما، تومور ویلمز و تومور استخوان نیز از شایع ترین سرطان های دوران کودکی میباشند (2). سالانه در ایران 100 تا 110 هزار نفر به سرطان مبتلا میشوند که 3500 نفر از آنها کودک میباشند (3). اگرچه سرطان دوران کودکی ناشایع هستند ولی دومین علت مرگ و میر در کودکان زیر 14 سال را تشکیل میدهند (4).با توجه به اینکه کودکان سرمایه بشری هستند، اجرای سیاست گذاری های بهداشتی و درمانی دقیق ضروری است. اولین هدف درمان سرطان ، ریشه کنی بیماری است . زمانی که این هدف تامین نشود، هدف بعدی تسکین علایم و حفظ کیفیت زندگی در مدت باقی مانده از طول عمر بیمار است (5).
یکی از روش های معمول درمان سرطان شیمی درمانی است متاسفانه شیمی درمانی به عنوان اصلی ترین درمان سرطان دارای عوارض جانبی بسیار زیادی است(6). در مطالعاتی که برروی کودکان و نوجوانان سرطانی صورت گرفت، 59 درصد آنها بیان داشتند که عوارض جانبی شیمی درمانی از خود سرطان دردناک تر است. تاثیرات روان شناختی عمیق ناشی از ابتلا به سرطان و فهمیدن وجود این بیماری توسط کودک و بستری شدن و حضور مداوم در محیط سرد و بی روح بیمارستان کودک را غمگین و افسرده میکند(7). 
امروزه کیفیت زندگی به عنوان یک معیار مهم در مطالعه روی بیماری های مزمن در نظر گرفته میشود. بیماری ها میتوانند با ایجاد اختلال جسمی، اجتماعی و اقتصادی و غیره سبب تغییر درارزیابی بیمار از وضعیت سلامت و کیفیت زندگی خود شوند. کیفیت زندگی یعنی احساس خوب بودن در حیطه های جسمانی ، روحی - روانی و اجتماعی (8). سرطان نمونه ای از اختلالات است که کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی را در شرایط بحرانی قرار میدهد. بعد جسمانی کیفیت زندگی  با درد و حالت تهوع، بعد روانی - اجتماعی با اضطراب و نگرانی های طی درمان سرطان و بعد اجتماعی با تغییرات در ظاهر جسمانی کودک به خاطر ریزش مو، تغییرات وزن، استفاده از ماسک و وجود زخم های جراحی تحت تاثیر قرار میگیرد (9). که این تغییرات در تصویر بدنی منجر به کاهش عزت نفس، کاهش اعتماد به نفس و احساس بی کفایتی اجتماعی در کودکان میشود. بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی یک جز ضروری و اساسی  در درمان کودکان مبتلا به سرطان شناخته شده است(11). باتوجه به تحت تاثیر قرار گرفتن کیفیت زندگی کودکان مبتلا به سرطان توجه به مهم ترین ابعاد کیفیت زندگی یعنی تصویر بدنی و عزت نفس اهمیت می یابد. بیماری یا عوارض درمانی آن منجر به تغییر در وضعیت تصویر بدنی و عزت نفس میشود  این امر در بیماری های مزمن به دلیل ماهیت طولانی و غیرقابل پیش بینی آنها بسیار آشکارتر است. سرطان نیز یک بیماری مزمن است که علی رغم وجود همه پیشرفت ها در زمینه تشخیص و درمان هم چنین یادآور درد ، محدودیت ، بدشکلی و مرگ میباشد. هم چنین Rodrigue Nunes و همکاران نشان دادند که کودکان مبتلا به سرطان در مقایسه با کودکان سالم در جهان کیفیت زندگی پایینی را گزارش کرده اند(11). آنها دریافتند که کودکان و نوجوانان مبتلا به سرطان عملکرد روانی اجتماعی پایینی داشتند. کارکرد روانی اجتماعی با بستری شدن مکرر در بیمارستان در ارتباط است که منجر به عملکرد اجتماعی و هیجانی منفی و عملکرد ضعیف در مدرسه میشود. بستری شدن های مکرر کودکان مبتلا به سرطان را از خانواده ، مدرسه و محیط اجتماعی جدا میکند و به انعکاسات منفی می انجامد(12). باتوجه به مطالب ذکر شده لازم است تیم درمان جهت ارزیابی و بهبود کیفیت زندگی بیماران در ابعاد جسمی ، روحی روانی و اجتماعی وبهبود عزت نفس کلی و خاص کودکان اقدام نمایند. دراین میان بر نقش پرستاران تاکید می گردد ، زیرا پرستاران نقش مهمی در مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان تحت درمان به عهده دارند و جهت آموزش به بیمار و خانواده و حمایت روحی آنان از موقعیتی مناسبی برخوردارند(13). براساس نظرات ارائه شده و پژوهش های صورت گرفته در دهه های اخیر رویکردهای درمانی متعددی برای افزایش عزت نفس و کیفیت زندگی وجود دارد که از جمله این شیوه ها ، خنده درمانی است. امروزه مشخص شده است که خنده درمانی تنش های بیماری را با فعال کردن ترشح نیتریک اسید کاهش داده و بر عملکرد دیواره عروق تاثیر مثبت  دارد و به کنترل درد کمک میکند. خنده باعث کاهش تنش های فیزیکی ، افزایش سطح سلامت و قدرت تطابق و عزت نفس فرد میشود. این روش باعث کاهش تنش های فیزیکی ، افزایش سطح سلامت و قدر تطابق فرد میگردد. خنده باعث افزایش اندروفین مغز میشود که نوعی مرفین طبیعی است و باعث سرخوشی میشود. خنده تحمل درد جسمانی را آسان تر میکند(14). طبق نظر پاسکوآل خنده یک مداخله پرستاری جامع نگر است که بر تمام ابعاد مختلف زیستی ، شناختی ، روانی ، اجتماعی ، فیزیکی و معنوی فرد تاثیر میگذارد و مداخلات پرستاری اگر مبتنی بر خنده باشد برای کودک قابل قبول تر و قابل تحمل تر خواهد بود(15) و هنگامی که فرد خنده درمان به عنوان عضوی از تیم مراقبت بهداشتی باشد موثرتر است زیرا به بخشی از زندگی کودکان و هدف درمانی و همکاری با بیماران نزدیکتر است(16). پرستاران با توجه به تماس 24 ساعته با کودکان بیمار و نقش کلیدی آنها در روند درمان از طریق خنده درمانی میتوانند نقش موثر در کاهش اضطراب ، افزایش همکاری کودکان در طی مراحل پزشکی و ایجاد فضای محیطی مثبت و کاهش پریشانی آنها داشته باشند (17).  
خنده درمانی میتواند با روش های مختلفی اجرا گردد یکی از این روش ها خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه است که روشی نوین و موردعلاقه برای کودکان است.  در طول دهه های اخیر تلفن همراه به یکی از فعالیت های فراغت کودکان و نوجوانان تبدیل شده است و کودکان 6 تا 12 ساله فریفته گوشی های همراه می باشند(18).همچنین این کودکان یک ساعت و یا بیشتر وقت خود را در روز صرف کار کردن با گوشی همراه  یا تبلت خود میکنند(19). سلامت همراه در علوم پزشکی ، به عنوان وسیله ای برای تعامل با بیماران برای بهبود رفتارهای مرتبط با سلامتی شان به کار میرود. به علاوه میتواند باعث فعال شدن تمرکز ، جسارت و انگیزه بیماران شود ، هم چنین سبب اطلاع از بیماری و نحوه مراقبت از خودشان  میشود(20). در قرن حاضر علم و فناوری به طور روزافزونی در تمام جنبه های زندگی تجلی یافته است. باور عمومی این است که علم و فناوری پاسخگوی سیاری از مشکلات جهانی خواهد بود و نقش آن برای رفاه بشر حیاتی است.هم چنین ماهیت همه جا حاضر تلفن همراه ، راحتی استفاده از آن ، مقبولیت و محبوبیت زیاد آن بین مردم ، امکان دسترسی به آن  در تمام بخش های یک کشور از جمله مناطق روستایی دیدگاه محققان را به این سمت سوق داده است که این روش میتواند یک روش مناسب برای کمک به کودکان مبتلا به سرطان باشد(22). در همین راستا و در رابطه با ارائه مراقبت های پرستاری به این کودکان واژه ای به نام مراقبت پرستاری از راه دور مطرح شده است در مراقبت پرستاری از راه دور ارائه مراقبت با استفاده از وسایل ارتباطی نظیر فیلم های ویدیویی ، اینترنت و تلفن میسر میشود(23). از بین وسایل ارتباطی از راه دور تلفن به عنوان وسیله ای که در دسترس بیشتر افراد است به صورت روزافزونی مورد استفاده  قرار میگیرد. طبق اعلام 'اتحادیه بین المللی مخابرات ' از جمعیت 7 میلیاردی جهان حدود 5/9 میلیارد نفر کاربر تلفن همراه میباشند که این میزان در شورهای در حال توسعه از رشد بیشتری برخوردار است(24). 
باتوجه به شیوع کیفیت زندگی و عزت نفس مختل شده در کودکان مبتلا به سرطان انجام مداخلات مناسب با حداقل عوارض و بیشترین کارآیی توسط پرستاران و سایر مراقبین بهداشتی ضروری است. خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه به عنوان یکی از روش های نوین و موثر در بسیاری از کشورها به کار گرفته میشود. با این وجود مطالعات اندکی بر روی کودکان مبتلا به سرطان و تاثیر خنده درمانی بر عوارض سرطان و شیمی درمانی صورت گرفته است. باتوجه به جستجوی گسترده ، متاسفانه شواهد علمی در این خصوص در ایران گزارش نشده است. براین اساس مطالعه ی حاضر با هدف تعیین تاثیر خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه بر کیفیت زندگی و عزت نفس کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی در بیمارستان علی ابن ابی طالب زاهدان در سال 1402 اجرا خواهد شد. 
مروری بر متون : 
در این مطالعه مرور متون با کلیدواژه های quality of life ,self-esteem,cancer,chemotherapy,laughter therapy به صورت مجزا و ترکیبی بدون محدودیت زمانی در پایگاه های اطلاعاتی ISI,PubMed,Science direct ,Google Scholar انجام شد.باتوجه به جستجوهای انجام شده در این قسمت به نتایج مطالعاتی که شباهت بیشتری با مطالعه حاضر دارند پرداخته میشود :
مطالعات خارجی : 
lee و همکاران (2020) مطالعه ای با عنوان تاثیر برنامه خنده درمانی همراه بر موسیقی بر استرس، افسردگی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران مبتلا به سرطان انجام دادند. این مطالعه از نوع نیمه تجربی بود و گروه مداخله برنامه خنده درمانی را که شامل هشت جلسه 60 دقیقه ای متشکل از خنده، تنفس عمیق، کشش، مدیتیشن و فعالیت های مرتبط با موسیقی بود دریافت کردند و به این نتیجه رسیدند که گروه مداخله بهبودهایی در استرس و افسردگی و هم چنین بهزیستی عاطفی و عملکردی داشتند. بنابراین از خنده درمانی میتوان به عنوان یک استراتژی تقویت کننده احساسات مثبت در بین مبتلایان به سرطان استفاده کرد(25).Morishma و همکاران (2019) پژوهشی با عنوان ' تاثیر خنده درمانی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان ' انجام دادند. این پژوهش  برروی 56 بیمار مبتلا به سرطان انجام شد. شرکت کنندگان گروه مداخله در چهار جلسه خنده درمانی شرکت کردند. در این مطالعه از پرسشنامه کیفیت زندگی EORTC QLQ-C30استفاده شد و این نتیجه به دست آمد که خنده درمانی یک مداخله مفید و غیرتهاجمی در محیط بالین است(26). kim و همکاران (2014) مطالعه ای با عنوان 'خنده و کاهش استرس در بیماران مبتلا به سرطان ' انجام دادند. در این مداخله 31 بیمار در گروه مداخله چهار جلسه برنامه ی خنده درمانی را دریافت کردند. نتایج نشان داد که نمرات اضطراب و استرس در گروه مداخله بعد از اولین جلسه خنده درمانی به طور قابل توجهی کاهش پیدا کرد بنابراین خنده درمانی میتواند به طور موثری در بالین مورد استفاده قرار گیرد زیرا یک درمان مکمل، غیرتهاجمی و آسان است(27). Eun A Cho و همکاران (2011) مطالعه ای با هدف ' تاثیر خنده درمانی بر افسردگی، کیفیت زندگی، تاب آوری و پاسخ ایمنی در بازماندگان سرطان پستان ' انجام دادند. این مطالعه از نوع نیمه تجربی در 37 نفر از مبتلایان به سرطان پستان انجام گرفت. گروه مداخله در هشت جلسه خنده درمانی شرکت کردند. در این مطالعه برای سنجش افسردگی، کیفیت زندگی و تاب آوری از پرسشنامه استفاده گردید و از آزمایش خون برای تجزیه و تحلیل پاسخ ایمنی و تغییرات در تعداد لنفوسیت های B و T  استفاده گردید. این نتیجه به دست آمد که خنده درمانی نقش موثری در افزایش افزایش کیفیت زندگی و تاب آوری در بازماندگان دارد اما افسردگی و پاسخ ایمنی در بین گروه کنترل و مداخله تفاوت معناداری نداشت. بنابراین خنده درمانی میتواند یک مداخله موثر برای بهبود کیفیت زندگی و تاب آوری در مبتلایان به سرطان باشد (28).
مطالعات داخلی : 
فاضل نیا و همکاران (1401)  پژوهشی با عنوان بررسی ' تاثیر بازی های کامپیوتری تعاملی بر کیفیت زندگی کودکان تحت شیممی درمانی بیمارستان امام رضا (ع ) اصفهان انجام دادند.  این مداخله به صورت کارآزمایی بالینی برروی 64 کودک 8-12 سال انجام شد و برای سنجش کیفیت زندگی از پرسشنامه PedSQL استفاده گردید و گروه مداخله هفته ای سه ساعت به مدت 4 هفته متوالی بازی های کامپیوتری را انجام دادند. و به این نتیجه دست یافتند که کیفیت زندگی کودکان مبتلا به سرطان در مقایسه با همتایان خود افزایش پیدا نمود(29). شجاعی و همکاران (1397) مطالعه ای با هدف ' مقایسه اثربخشی هنر بازی درمانی شناختی - رفتاری و قصه درمانی شناختی - رفتاری بر کیفیت زندگی وابسته به سلامت کودکان مبتلا به سرطان ' انجام دادند.  جامعه آماری این پژوهش کودکان 8-12 سال مبتلا به سرطان بیمارستان امیر شهر شیراز بودند. در این پژوهش از پرسشنامه کیفیت زندگی وابسته به سلامت Kid-KINDL استفاده شد. و نتایج نشان داد که بین هنر- بازی درمانی شناختی - رفتاری و قصه درمانی شناختی - رفتاری با گروه کنترل در کیفیت زندگی و مولفه های آن تفاوت معنادار وجود دارد. ولی بین هنر - بازی درمانی و قصه درمانی در افزایش کیفیت زندگی تفاوت معناداری وجود ندارد(30). وظیفه دوست و همکاران ( 1397) مطالعه ای را با عنوان 'تاثیر مراقبت معنوی مبتنی بر قلب سلیم بر عزت نفس کودکان سرطانی شهر مشهد '  برروی 40 نفر از کودکان مراجعه کننده به بیمارستان دکتر شیخ مشهد انجام دادند.در این پژوهش  از مقیاس عزت نفس کوپراسمیت استفاده شد و گروه آزمون برنامه آموزشی مبتنی بر مراقبت معنوی را با تمرکز بر آیین دین اسلام را در 5 در طول چهار هفته دریافت نمودند و به این نتیجه رسیدند که مراقبت معنوی موجب افزایش عزت نفس کودکان میشود(31). صبوری و همکاران (1396) مطالعه ای با عنوان 'تاثیر آموزش خنده درمانی کاتاریا (یوگای خنده ) بر احساس ناامیدی و تنهایی کودکان مبتلا به سرطان خون ' که به روش نیمه آزمایشی برروی 28 کودک مبتلا به سرطان خون مراجعه کننده به بیمارستان امید اصفهان صورت گرفت دریافتند که تمرینات یوگای خنده موجب کاهش معنادار احساس ناامیدی و احساس تنهایی گروه آزمایش در مراحل پس آزمون و پیگیری شده است و باتوجه به نتایج پزوهش میتوان گفت که استفاده از تمرینات یوگای خنده بر کاهش احساس ناامیدی و تنهایی موثر است در نتیجه این درمان میتواند به عنوان یک شیوه تکمیلی در کنار درمان های اصلی سرطان خون به کار رود. (32). لویمی و همکاران (1395) مطالعه ای با هدف ' اثربخشی قصه درمانی بر کمرویی ، افسردگی و عزت نفس کودکان پیش دبستانی شهرستان اهواز ' انجام دادند. این مداخله از نوع کارآزمایی بالینی بود و برروی 40 کودک پیش دبستانی انجام شد. آزمونی های گروه کنترل به مدت 12 جلسه 60 دقیقه ای تحت روش قصه درمانی قرار گرفتند اما گروه گواه مداخله ای دریافت نکردند. در پایان این نتیجه به دست آمد که قصه درمانی بر کاهش کمرویی و افسردگی کودکان تاثیر مثبت دارد ؛ هم چنین قصه درمانی بر افزایش عزت نفس و خرده مقیاس های آن که شامل ؛ خود کلی ، خود اجتماعی ، خود به عنوان عضوی در خانواده و خود تحصیلی کودکان تاثیر مثبت دارد.(33).
در خصوص تاثیر خنده درمانی بر موضوعاتی چون کاهش اضطراب ، خستگی ، افسردگی مطالعات متعددی صورت گرفته است و اغلب آنها اثربخشی مطلوب خنده درمانی را نشان میدهند ؛ با این حال در زمینه سرطان کودکان با توجه به ماهیت مزمن و ناتوان کننده ی آن ، شواهد علمی زیادی در دسترس نیست. در ایران نیز روش هایی مانند بازی درمانی ، موسیقی و قصه گویی و ... در زمینه سرطان کودکان انجام شده است ، لما تا کنون مطالعه ای در زمینه خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه انجام نشده است. از آنجایی که مولفه هایی مانند کیفیت زندگی و عزت نفس عوامل تاثیرگذار بر روند درمان کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی هستند ، لزوم توجه به این مولفه ها از طریق خنده درمانی ضروری به نظر میرسد. باتوجه به اینکه در ایران مطالعه ای در این خصوص تا کنون صورت نگرفته است و از آنجایی که سلامت همراه روشی نوآورانه و مورد علاقه و مهیج برای کودکان است لذا این مطالعه تاثیر خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه را مورد ارزیابی قرار خواهد داد. 

1. کیفیت زندگی کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی ،  بعد از مداخله خنده درمانی در دو گروه مداخله و کنترل متفاوت است. 

2. عزت نفس کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی ،  بعد از مداخله خنده درمانی  در دو گروه مداخله و کنترل متفاوت است.

تعیین تاثیر خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه بر میزان کیفیت زندگی و عزت نفس کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی بیمارستان علی ابن ابی طالب زاهدان در سال 1402 

1.مقایسه ی میانگین نمره کیفیت زندگی کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی ،   قبل و دو هفته بعد از مداخله خنده درمانی در دو گروه مداخله و کنترل 

2.مقایسه میانگین نمره ی عزت نفس کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی ، قبل و دو هفته بعد از مداخله خنده درمانی در دو گروه مداخله و کنترل 

بیمارستان ها و بخش های هماتولوژی ، کودکان مبتلا به سرطان و خانواده های آن ها 

با توجه به اهمیت مقوله کیفیت زندگی و عزت نفس در کودکان مبتلا به سرطان و هم چنین ماهیت مزمن و ناتوان کننده شیمی درمانی، لزوم روشی برای بالا بردن کیفیت زندگی و عزت نفس این کودکان ضروری محسوب میشود. استفاده از نرم افزار روشی فناورانه و نوین و مورد علاقه کودکان است. روش های سنتی خنده درمانی نمیتواند دیگر پاسخگوی نیاز کودکان باشد لذا این پژوهش با هدف تعیین تاثیر خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه بر کیفی زندگی و عزت نفس کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی در بیمارستان علی ابن ابی طالب زاهدان در سال 1402 انجام خواهد گرفت. 

خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه : 
تعریف نظری : خنده درمانی استفاده از خنده با هدف درمان است. خنده درمانی یکی از روش های مکمل برای بالابردن سطح سلامتی و تطابق فرد با بیماری است. هم چنین یکی از راه های برقراری ارتباط بین پرستار و بیمار خنده درمانی است(34). سلامت همراه به کاربرد تلفن همراه یا دستگاه دیجیتال قابل حمل در خدمات بهداشتی درمانی به منظور  بهبود سلامت افراد گفته میشود. سلامت همراه یکی از شاخه های سلامت الکترونیکی به شمار میرود(20). 

تعریف عملی : در این مطالعه خنده درمانی با نرم افزار سلامت همراه شامل طراحی ، ساخت و به کارگیری نرم افزار برای کودکان به زبان فارسی توسط پژوهشگر میباشد. نرم افزار  بر روی گوشی یا تبلت کودکان یا والدین آنها نصب میگردد. این نرم افزار قابل نصب بر روی نسخه اندروید میباشد. 
 این مداخله دو هفته و هر هفته دو جلسه نود دقیقه ای( در مجموع چهار جلسه)  به صورت گروهی و با نظارت پژوهشگر دراتاق بازی بخش هماتولوژی بیمارستان علی ابن ابی طالب با استفاده از نرم افزار طراحی شده توسط پژوهشگر اجرا میشود. محتوای این نرم افزار شامل پخش اسلایدهای مصور موزیکال ، شعرهای خنده دار ، پخش صداهای خنده کودکان  ، نماهنگ ها و فیلم های کمدی ، کارتن های طنز بچه رئیس ، باب اسفنی و کلاه قرمزی و مسابقات شاد و مفرح  است.این نرم افزار به صورت آفلاین مورد استفاده قرار میگیرد. 

کیفیت زندگی : 
تعریف نظری : کیفیت زندگی کودکان سرطانی یک احساس کلی از تندرستی ، مبنی بر توانایی شرکت در فعالیت های معمول ، تعامل با دیگران و سازگاری با رویداد ناراحت کننده ی شناختی ، عاطفی ، فیزیکی است(35). 
تعریف عملی : در این تحقیق منظور از کیفیت زندگی نمره ای است که کودک از پرسشنامه کیندل که در سال 1998 تدوین شده است، کسب میکند. این پرسشنامه جهت پاسخگویی کودکان سن مدرسه (با 30 عبارت) تنظیم شده است و هفت حیطه جسمی، روحی، اعتماد به نفس، خانواده، دوستان، مدرسه و بیماری را در برمیگیرد. دامنه نمرات این پرسشنامه بین 0-100 است. نمره ی برش ندارد. نمره بالاتر نشان دهنده کیفیت زندگی بهتر و نمره پایین، نشان دهنده کیفیت زندگی پایین تر است. 

عزت نفس : 
تعریف نظری : عزت نفس به معنای اعتماد به توانایی در خود اندیشیدن است ، اعتماد به حق خود برای موفق بودن ، شاد بودن ، ارزشمند بودن و ابراز نیازها و خواسته ها از دیگر تعاریف آن میباشد (36). 
تعریف عملی: نمره ای است که کودک از پرسشنامه عزت نفس coopersmit که در سال 1967 تهیه و تدوین شده کسب میکند. این مقیاس یک پرسشنامه شامل 58 سوال است که به چهار خرده مقیاس عزت نفس کلی ، عزت نفس اجتماعی (همسالان ) ، عزت نفس خانوادگی (والدین ) و عزت نفس تحصیلی تقسیم شده است : شیوه نمره گذاری به صورت صفر و یک است. پاسخ بلی، نمره یک و پاسخ خیر نمره صفر می گیرد. لذا حداقل نمره صفر و حداکثر 50 (به استثنای دروغ سنج) خواهد بود. نمره برش ندارد. نمره بالاتر نشان دهنده ی عزت نفس بیشتر است. 

پژوهش از نوع مطالعه نیمه تجربی دو گروهی با طرح پیش آزمون - پس آزمون است. 

جامعه مورد مطالعه : کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی در بیمارستان علی ابن ابی طالب زاهدان در سال 1402 

معیار ورود : 
سن کودک بین 6-12 سال باشد 
کودک حداقل یک دوره شیمی درمانی را دریافت کرده باشد. 
مبتلا به سرطان لوسمی  باشد. 
کودک یا والدین تلفن همراه هوشمند یا تبلت داشته باشند. 
کودک همزمان در جلسات خنده درمانی یا بازی درمانی شرکت نداشته باشد. 
عدم ابتلا به بیماری ناتوانی ذهنی ، نقص شنوایی یا بینایی یا هر بیماری مزمن دیگر 
شرایط جسمانی کودک اجازه شرکت در دوره را بدهد

معیار خروج :
فوت یا بدحال شدن کودک 
غیبت در بیش از یک جلسه خنده درمانی 
مواجهه با واقعه های پراسترس نظیر فوت والدین ، فوت خواهر یا برادر ، طلاق والدین و ... که کیفیت زندگی و عزت نفس کودک را به شدت تحت تاثیر قرار میدهد.

حجم نمونه براساس میانگین و انحرا₁ف معیار مطالعه ی فاضل نیا و همکاران (1401) و باحدود اطمینان 95 درصد  و براساس فرمول تعداد 13 نفر در هر گروه  برآورد گردید(28).  به منظور افزایش اطمینان از کفایت حجم نونه و ریزش احتمالی نمونه ها  و هم چنین با استناد به مطالعه های کارشده در این زمینه ، 35 نفر در هرگروه و در مجموع 70 نفر گرفته خواهد شد (31 و 37).

(S²₁+S²₂)² (Z_1-a/2 +Z_1-B)²=13
(X₁-X₂)²

^Z_1-B=1/64                                                                            Z_1-a/2=1/96
S₁=13/9                                                                              S₂=13/8
X^-₁=64/7                                                                             X^-₂=45/2 

نمونه گیری به شیوه در دسترس از کودکان 6-12 سال مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی بستری در بخش هماتولوژی بیمارستان علی ابن ابی طالب زاهدان در سال 1402 که معیار ورود به مطالعه را دارند ، انجام خواهدگرفت. ابتدا نمونه گیری از گروه کنترل انجام خواهدگرفت. پس از پایان نمونه گیری از گروه کنترل ، اقدام به نمونه گیری گروه مداخله میشود. پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک ، اطلاعات مربوط به بیماری ، کیفیت زندگی و عزت نفس برای هردو گروه تکمیل خواهدشد.

در این مطالعه پرسشنامه متشکل از سه بخش است :
بخش اول اطلاعات دموگرافیک کودک که شامل (سن ، جنس ، تعداد خواهر و برادر ، نوع سرطان لوسمی ، طول مدت ابتلا به سرطان ، تعداد دفعات شیمی درمانی ، سابقه سرطان در خانواده  ) و اطلاعات دموگرافیک والد مراقب ( سن ، وضعیت تاهل ، سطح تحصیلات و قومیت ) میباشد.
بخش دوم ، پرسشنامه کیفیت زندگی کیندل است که در سال 1998 تدوین شده است. این پرسشنامه جهت پاسخگویی کودکان سن مدرسه (با 30 عبارت) تنظیم شده است و هفت حیطه جسمی، روحی، اعتماد به نفس، خانواده، دوستان، مدرسه و بیماری را در برمیگیرد. دامنه نمرات بین 0-100 است. نمره برش ندارد. نمره بالاتر نشان دهنده ی کیفیت زندگی بهتر و نمره پایین نشان دهنده کیفیت زندگی پایین تر است. اعتبار سازه پرسشنامه به روش تحلیل عاملی، اعتبار همگرا و اعتبار افتراقی و پایایی آن به روش اندازه گیری همسانی درونی (با محاسبه ی آلفای کرونباخ) و ثبات (باانجام آزمون مجدد) تعیین شده است. در پژوهش یغمایی و همکاران (1391) روایی صوری و محتوایی این پرسشنامه مورد تایید قرار گرفته است و نتایج اندازه گیری پایایی آن با روش آزمون مجدد پرسشنامه کیندل در پژوهش آنها نشان داد که ضرایب همبستگی بین دو آزمون در حیطه خانواده 0/92T، در حیطه ی اعتماد به نفس 0/87، در حیطه ی عاطفی 0/96، در حیطه جسمی 0/89، در حیطه بیماری 0/82، در حیطه مدرسه 0/85 و در حیطه بیماری 0/89 بوده است(38). 
بخش سوم ، پرسشنامه عزت نفس Coopersmit است که در سال 1967 تهیه و تدوین شده است. این مقیاس شامل 58 سوال میباشد و چهار خرده مقیاس عمومی، خانوادگی، اجتماعی و تحصیلی را مورد ارزیابی قرار میدهد. شیوه نمره گذاری به صورت صفر و یک است به این معنا است که سوالات 2-5-10-14-18-19-21-23-24-28-29-30-32-36-45-57  پاسخ بلی، نمره یک و پاسخ خیر نمره صفر می گیرد، بقیه سوالات به صورت معکوس. حداقل نمره صفر و حداکثر 50 (به استثنای دروغ سنج) خواهد بود. نمره بالاتر نشان دهنده ی عزت نفس بیشتر است. چنانچه پاسخ دهنده از 8 ماده دروغ سنج بیش از 4 نمره بیاورد بدان معنا است که اعتبار آزمون پایین است و آزمودنی سعی کرده خود را بهتر از چیزی که هست جلوه دهد. پرسشنامه به کار گرفته شده در این تحقیق توسط ایوارسیون برای کل مقیاس دارای ضریب آلفای 0/87 و برای خرده مقیاس های عمومی، خانوادگی، اجتماعی و تحصیلی به ترتیب ضریب آلفای 0/80 ، 0/84، 0/64 و 0/71 را داراست.هم چنین همبستگی نمره های این پرسشنامه با نمره های حاصل از اجرای پرسشنامه آیزینبرگ 0/81 نشان داده شده است که نشان دهنده روایی قابل قبول این پرسشنامه است(39). در مطالعه خالدیان پایایی پرسشنامه 0/88 به دست آمده است(40). 

پژوهشگر پس از اخذ معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) بخش هماتولوژی مراجعه نموده و روش کار و اهداف را به مسئول بخش توضیح خواهدداد. سپس  براساس نمونه گیری در دسترس از بین بیماران بستری بخش نمونه گیری انجام خواهدشد. به این ترتیب که با بیمار و والدین مصاحبه کرده و درصورت رضایت والدین و کودک و داشتن شرایط ورود ، اهداف مطالعه و روش پژوهش را با تاکید بر محرمانه بودن اطلاعات توضیح داده و سپس فرم رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش را به والدین ارائه کرده تا آن را خوانده و در صورت موافقت برای پژوهش امضا نمایند.جهت جلوگیری از تاثیر احتمالی گروه مداخله برروی گروه کنترل ، به دلیل ارتباط اعضای هردو گروه ، ابتدا نمونه گیری از گروه کنترل انجام خواهدشد و پس از اتمام نمونه گیری از گروه کنترل ، اقدام به نمونه گیری از گروه مداخله میشود. در گروه کنترل ، در اولین روز پیش آزمون پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک ، کیفیت زندگی و عزت نفس توسط کمک پژوهشگر در بخش هماتولوژی در محیطی آرام  به روش مصاحبه با کودک و والدین تکمیل خواهدشد. یک شماره تلفن همراه از پژوهشگر اصلی جهت استعلام مطالعه و طرح هرگونه سوال ممکن از طرف شرکت کنندگان در اختیار آنها قرار خواهد گرفت. برای اجرای پس آزمون ، دو شماره تماس از هریک از شرکت کنندگان ( شماره تماس منزل و همراه ) و همچنین روزهای مراجعه به بخش کسب خواهدشد و به آنها اطلاع داده میشود که پس از پایان پیش آزمون شرکت کنندگان گروه کنترل ، به آنها اطلاع داده میشود که جهت تکمیل مجدد پرسشنامه ها دعوت خواهند شد و مجددا پرسشنامه مورد نظر در بخش هماتولوژی از نمونه ها تکمیل میگردد. 
پس از تکمیل نمونه گیری گروه کنترل ، اقدام به نمونه گیری از گروه مداخله میشود.نرم افزار طراحی شده برروی تلفن همراه هوشمند کودکان یا والدین آنها نصب میشود.  مداخله به مدت دوهفته و هر هفته دو جلسه به مدت 90 دقیقه با استفاده از نرم افزار طراحی شده توسط پژوهشگر در اتاق بازی بخش هماتولوژی بیمارستان علی ابن ابی طالب توسط پژوهشگر انجام خواهد شد(41). در ابتدا جهت خوشامدگویی و جلب توجه کودکان به اتاق بازی آهنگ های کودکانه پخش میگردد. برای مشارکت و همکاری بهتر کودکان در ابتدای ورود به اتاق بازی ماسک های جالب و خنده دار به آنها داده میشود که به هنگام مداخله به صورت خود داشته باشند. سی دقیقه از تایم هر جلسه به پخش انواع شعرهای خنده دار ، پخش انواع صداهای مختلف از خنده ی کودکان و تشویق کودکان به همراهی با آن ، تماشای کلیپ های طنز و کمدی مناسب برای کودکان سن مدرسه و موزیک ها با تم شوخی و خنده اختصاص دارد که این موارد در نرم افزار طراحی شده توسط پژوهشگر قرار داده شده است. ادامه جلسه به اجرای مسابقات شاد و مفرح اختصاص دارد. برای تشویق کودکان به شرکت در مسابقات و داشتن نقش فعال در جلسات از جوایزی که خود جنبه شوخی و طنز دارد نظیر هدیه دادن کتاب شعر طنز ، برچسب های کاریکاتوری خنده دار یا ماسک های طنز استفاده میشود. در پایان جلسه کارتن های خنده دار بچه رئیس ، باب اسفنجی و کلاه قرمزی در نرم افزار پخش میگردد مفید بودن محتوای نرم افزار برای این دسته از کودکان توسط استاد راهنما و دو نفر از پرسنل کانون  پرورش فکری کودکان و نوجوانان تایید شده است. نرم افزار به صورت آفلاین مورد استفاده قرار میگیرد. جهت اطمینان از اینکه کودکان بیشتر از تایم مقرر از نرم افزار استفاده نکنند برروی نرم افزار رمز گذاشته میشود تا کودکان فقط در تایم مقرر و با نظارت پژوهشگر و به صورت گروهی از نرم افزار استفاده کنند. این نرم افزار به زبان فارسی میباشد که بر روی گوشی همراه یا تبلت کودک یا والدین آنها نصب میگردد. نرم افزار قابل اجرا بر روی نسخه اندروید میباشد.
دو هفته پس از برگزاری آخرین جلسه ،  پرسشنامه از کودکان و به کمک والدین آنها به روش مصاحبه  به جهت دریافت نتیجه نهایی تکمیل و بررسی خواهد شد. 
به منظور رعایت اخلاق حرفه ای برای گروه کنترل نیز پس از اتمام پس آزمون ، پژوهشگر از روزهای مراجعه به بیمارستان اطلاع کسب کرده و از کودکان دعوت میشود تا در جلسات خنده درمانی شرکت کنند و نرم افزار طراحی شده بر روی گوشی همراه یا تبلت آنان نیز نصب میگردد.
هم چنین پس از اجرای پس آزمون رمز نرم افزار از روی گوشی همراه گروه مداخله نیز برداشته میشود تا کودکان هر مقدار و هر زمانی که علاقه داشتند به صورت آزادانه از نرم افزار استفاده کنند.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران 1392

1.هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسان ها توام با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
4. مواردی از قبیل سرعت ، سهولت کار ، راحتی پژوهشگر ، هزینه پایین تر و یا صرفا عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قراردادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هرگونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود. 
12. انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر ، باید منصفانه باشد ، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها ) و منافع شرکت در پژوهش ، در آن جمعیت و کل جامعه ، تبعیض آمیز نباشد.
13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که برروی آزمودنی انسان اجرا میشود ، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیرممکن یا قابل صرف نظر باشد ، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تایید کمیته ی اخلاق ، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهدبود. 
16. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
19. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.
20. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد
22. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 
27.در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
31. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروه‌های آسیب‌پذیر

در جمهوری اسلامی ایران

1392

فصل اول: کلیات

7- داشتن تصمیم‌گیرنده‌ی جایگزین، ضرورت اخذ رضایت‌آگاهانه از خود آزمودنی را مرتفع نمی‌کند. در مورد افرادی که تصمیم‌گیرنده‌ی جایگزین (اعم از سرپرست قانونی) دارند، باید تا حد ممکن از خود فرد هم رضایت آگاهانه و آزادانه اخذ شود.

8- امتناع فرد از قبول یا ادامه‌ی شرکت در مطالعه را باید جدی گرفت و به آن احترام گذاشت.

فصل دوم: نوزادان و کودکان

2- هدف از پژوهش باید پیشبرد دانش در رابطه با سلامت نوزادان و کودکان یا ارتقای سلامت و مراقبت از این گروه باشد.

4- کودکان از نظر دارا بودن ظرفیت برای دادن رضایت به سه گروه سنی تقسیم می‌شوند:

زیر 7 سال، 7 تا 15 سال، و بالای 15سال.

2-4- در کودکان 7 تا 15 سال تمام، باید رضایت آگاهانه‌ی کتبی از سرپرست قانونی گرفته شود. هم‌چنین، باید متناسب با سطح درک و شناخت کودک، موافقت  آگاهانه‌ی وی نیز اخذ شود. کودک حق دارد که اطلاعات لازم را در حد توانایی فهم خود دریافت کند، نظر خود را بیان کند و تصمیم بگیرد. روش‌های مورد استفاده برای ارائه‌ی اطلاعات و اخذ رضایت، باید متناسب با سن و قدرت فهم کودک باشد

15- زمانی که لازم نباشد پژوهش حتماً بر روی گروه سنی خاصی از کودکان انجام شود، کودکان بزرگ‌تر برکودکان کم و سن و سال‌تر برای شرکت در پژوهش ارجح‌اند.

16- در پژوهش‌هایی که شامل پرسشگری - اعم از مصاحبه یا تکمیل پرسشنامه - اند، باید توجه داشت که احساس گناه، بدبینی یا نگرانی نامناسب در والدینی که مورد پرسشگری قرار می‌گیرند ایجاد نشود. برای این منظور، باید توضیحات لازم در ضمن اخذ رضایت آگاهانه ارائه شود.

17- نباید هیچ‌گونه هزینه‌ی مالی برای شرکت در پژوهش به کودکان یا سرپرست قانونی آنان پرداخت شود ولی هزینه‌هایی که در نتیجه‌ی شرکت در پژوهش متحمل شده‌اند باید پرداخت شود. دادن هدیه‌های کوچک و فاقد ارزش مالی بالا (مانند بسته کوچک مدادرنگی یا کاغذ رنگی یا میان وعده‌های ساده) به کودکان شرکت کننده در پژوهش از نظر اخلاقی ایرادی ندارد و تشویق می‌شود.

18- سرپرستان کودک این حق را دارند که در طی انجام پژوهش کودک خود را همراهی کنند.

21- اخذ رضایت آگاهانه از کودک و سرپرستان او ترجیحاً باید توسط شخص یا اشخاصی انجام گیرد که در تیم درمانی او مشارکت ندارند.

از محدودیت های این مطالعه میتوان به اجرا در یک بخش بیمارستان و حجم نمونه محدود اشاره نمود. علاوه بر این، نوع روش نمونه گیری میتواند تعمیم پذیری یافته ها را با محدودیت مواجهه سازد. بنابراین توصیه میشود مطالعات بیشتری در مکان های مختلف و در بازه های طولانی تری انجام شود. 

laughter therapy with health software(خنده درمانی با نرم افزار )

Quality of life                                                     (کیفیت زندگی )

 self-esteem                                                            (عزت نفس)

cancer                                                                       (سرطان )

 chemotherapy                                                   (شیمی درمانی )


 

1. Esmaeili R , Ahmadi F , Mohammadi E , Tirgari Seraji A. Life Threatening : The Most Important Concern of Patientonfronting Cancer Diagnosis , Faculty of Nursing and Midwifery.Tehran University of Medical Science.
2. Shamsi A , Azizzadeh Forouzi M , Iranmanesh S. Psychosocial risks among parents of children with cancer. Iranian Journal of Pediatric Nursing 2016 ,2(3) : 44-55
3. Abbasi A , Shamsizadeh M , Asayesh H , Rahmani H , Hosseini S , Talebi M. The relationship between caregiver burden with coping strategies in Family caregiver of cancer patients.
4. Walker L , Colosimbo K . Mindfulness , self compassion and happiness in non meditators : A theoretical and empritical examination. Personality and Individual Differencess.
5. Matory P , Gholami R , Dehghan M, Vanaki Z , Shirazi M , Binaee N, et al. Efficacy of complementry therapies in reduction of chemotherapy induced naesau and vomiting in breast cancer patients. : Systemic review.complementry Medicine Journal.
6. Elahi asgar abad H , Behnam Vashani H , Heshmati Nabavi F , Badiei Z. The effect of caregiver on the children with cancer undergoing chemotherapy . Journal of Nursing and midwifery Urmia Univercity of Medical science.
7. Partovi S , Banihashem A , Farshidi F . Prevalence of Gastrointestenal Side effect of chemotherapy in children with Lukemia. Iranian Journal of Pediatric.
8. . Enskar K, Ljusegren G, Berglund G, Eaton N, Harding R, Mokoena J, et al. Attitudes to and knowledge about pain and pain management, of nurses working with children with cancer: a comparative study between UK, South Africa, and Sweden. J Res Nurs 2007; 12: 501-515.
9. Ribeiro CA, Coutinho RM, Ferreira de Araujo T, Silva Souza V. A world of procedures and worries experience of children with a port-a-cath. Acta Paul Enferm 2009; 22: 935-941.
10. Ullrich NJ, Embry L. Neurocognitive dysfunction in survivors of childhood brain tumors. Semin Pediatr Neurol 2012; 19: 35-42 
11.  Mohd-Sidik S, Akhtari-Zavare, M., Periasamy, U., Rampal, L., Fadhilah, S. I., & Mahmud, R. Effectiveness of chemotherapy counselling on self-esteem and psychological affects among cancer 2018;101(5).
12. Rodrigues Nune MD , Jacobe E , Bomfim EO , Lopes – Gunior LC , Garrcia de Lima RA , Floria –Santos M , Nascimento LC. Fatigue and health related quality of life in cgildren and adolescents with cancer .Eur H Oncol Nurs 2017 , 29 ;39-46
13. Behavioral outcomes in adolescents and young adults with cancer  : a randomized trial Pediatric 2008 , 122 ; 305-317
14. Miller M et al. Impact of cinema viewing on endothelial function . Heart , 92 (2) 261-262.
15. Pasquali EA .Humor : A Holistic Nursing Intervention. J Holistic  Nurs : 5-14
16. Koller D , Gryski C. The life threattened child and the life enhancing clown ; towards a model of therapeutic clowing Evidence – based complementry and alternative medicine.17-25
17. Bertini M , Isola E , Paolone G , Curicio G. benefit children hospitalized for respiratory pathologies.Evidence – Based Complementry and Alternative Medicine.2011
18. Hockenberry MJ , Wilson D. Wong 's Essentials of Pediatric Nursing. Wong 's  Essential of Pediatric Nursing : Elsevier Health Science , 2012.
19. Bioulac S , Arfi L ,Bouvard MP , .Attention seficit / hyperactivity disorder and video games : Acompararive study of hyperactive and control children .EuropeanPsychiatry .
20. Brunner LS , Smeltzer SCC , Bare BG , Hinkle JL , Cheever KH.Brunner & Suddarths  textbook of medical- surgical nursing : Lippincott Willams & Wilkins.
21. Arman sa , farazmand h , Danesh H. Impact of ICT on Women s Participant Rate in the Labor Force.Quarterly journal of Social Develepment ( previously Human Development ).2015 ,161-84
22. Saffari M , Ghanizadeh G , Koeing HG.Health education via mobile text for glycemic control in adultd with type 2 diabeted : a systematic review and meta –analysis. Primary care diabetes. 2014, 8 (4) :275-85
23. WHO. Consolidated guidline on HIV Prevention , diagnosis , treatment and care for key population.2016
24. Goodazi M , Ebrahimzadeh I , Rabi A , Saedipoor B , Jafarabadi MA. Impact of distance eduction via mobile phone on knowledge , attiute , pratice and self efficacy of patient with type 2 diabetes mellitus in Iran. Journal of diabetes and metabolic disorder.
25. Yong jin Lee,Mying Ah Kim,Hye-ja Park.Effect of laughter programme with entertainment music on stress,dpression and health related quality of life among gynaecological cancer patients. Complementry Therapies in Clinical Practice.
26. Torshitka Morishma , isao Miyashiro , Norimistu Inoue , Mitsuko Kitaska , et al. Effect of laughter therapy on quality of life in patient with cancer: An open – label , randomized controlled trial. Journal .pone.June 2019
27. S.H kim,Y.H Kim and H.J Kim. Laughter and stress relief in cancer patients. Evidence-Based Complementry and Alternative Medicine. 
28. Eun Acho, Hyune Ei Oh,. Effects of laughter therapy on depression,quality of life,resilience and immine responses in breast cancer survivor.
29. Fazelnia. Z , Hosseini M. The impact of computer games on the quality of life of children with cancer undergoing chemotherapy in Imam Reza Hospital , Isfahan.1^st National Conference on Psychology and Life Quality.
30. Shojaei Z , Golparvar M , Aghaei A. Comparing the effectiveness of cognitive – behaniour art – play and cognitive – behaviroral stort therapy on health related quality of life among children with cancer. Volume 22 , Issue 2 (spring 2020) , 244-254.
31. Vazifedoost M , Hogati H , Farhangi H. The effect of spirtual care based on Ghalbe salim on self-esteem of children with cancer in Mashhad.
32. Z.Sabori , F.Khayatan , M.Ghanavat. The effect of Kataria Laughter Training ( Laughter Yoga) On Hopeleness and Loneliness in children with Lukemia. Quarterly journal of child Mental Health.
33. Lavimi F , Safarzadeh S. The present Research Effect of Narrative Therapy on Shyness , Deppression , Self-esteem among preshool Children of Ahvaz City. Journal of Res. In Cli. Psychology & Counseling Vol. 6, No 2 , Autumn & Winter 2017 , 32-47.
34. Takeda M , Hashimoto R , Kudo T , Okochi M , Tagami S , Morihara T , et al. Laughter and humor complementry and alternative medicine for demenita patients. BMC Complementry and alternative medicine.
35. Hindi P S , Billupps C A , Cao X , Gattuso J S , Burghen E , West N , et al. Health – related quality of life in adolescents at the time of diagnosis with Osteosarcoma or acute myloid lukemia. Eur J Oncol Nurs.
36. Mohd – Sidik S , Akhtari – Zavare M , Periasamy U et al. Effectiveness of chemotherapy counselling on self-esteem and psychological affect among cancer patients in Malaysia : randomized controlled trial. Patient education and counseling. 2018; 101 (5) :862-71
37. Jafarizadeh F , Hojati H. The Effect of Quranic Stories on Preschool 's Self-esteem during 2015-2016. 2017 Iranian Nursing Scientific Association (INA).
38. Ravens-Sieberee , i., & Bullinger, M.(1998).Assessing health -related quality of life in chronically ill children with the German KINDL: first psychomotoric and content analytical results.Quality of life research , 7(5), 399-407.
39. Kreskian,A.Unconscious Instrument / Inspired by cooper Smith Developer school consul;2010.5(4):54-6(persian)
40. khaledian M,Salehi a, Shakeri r.Tales of Quran impact on student s self-esteem.Islamic propagation office seminancy of Qom Branch; Qom 2015 p.62-82.
41. Nikkhah A , Qaljaei F , Najafi F. The effect of clown therapy on fatigue , anxiety , depression in children with cancer undergoing chemotherapy in Ali-Ibn Abi-Taleb Hospital in Zahedan ,2018.

پژوهش حاضر شامل استفاده از نرم افزار خنده درمانی بر کیفیت زندگی و عزت نفس کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی بیمارستان علی ابن ابی طالب زاهدان میباشد. پرسشنامه کیفیت زندگی و عزت نفس توسط شرکت کنندگان تکمیل میشود. نرم افزار خنده  درمانی با استفاده از SHAREIT بر روی گوشی هوشمند یا تبلت کودک یا والدین آنها نصب میگردد. چهار جلسه خنده درمانی با نرم افزار طراحی شده توسط پژوهشگر در اتاق بازی بخش هماتولوژی اجرا میگردد. دو هفته بعد از آخرین جلسه مجددا پرسشنامه ها توسط شرکت کنندگان به روش مصاحبه با کودک و والدین آنها تکمیل میگردد. 

این پژوهش خون گیری ندارد. 

از مزایای این پژوهش میتوان به فراهم آوردن لحظات شاد و مفرح برای کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی اشاره کرد. این نرم افزار بر روی گوشی همراه یا تبلت کودک و والدین آنها نصب میگردد و میتوانند در همه ی زمان ها حتی پس از ترخیص از بیمارستان نیز از آن استفاده کنند و از لحظات خود لذت ببرند. 

به منظور رعایت اخلاق حرفه ای برای گروه کنترل نیز پسس از اتمام پس آزمون، پژوهشگر از روزهای مراجعه ه بیمارستان اطلاع کسب کرده و از کودکان دعوت میشود تا در جلسات خنده درماننی شرکت کنند و نرم افزار طراحی شده بر روی گوشی همراه یا تبلت آنان نیز نصب میشود. 

این پژوهش هیچ گونه خطری برای کودک ندارد. 

این پژوهش هیچ گونه خطری برای شما ندارد، با این وجود پژوهشگر در کنار شما بوده و پاسخگوی همه ی سوالات شما خواهد بود. 

در این پژوهش هزینه مداخلات به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هیچ هزینه ی اضافی پرداخت نخواهد کرد. 

در صورت عدم تمایل به شرکت در طرح، کودک میتواند ازسایر اسباب بازی ها و فعالیت های موجود در اتاق بازی  مانند قبل استفاده کند. 

نتایج مطالعه به اطلاع بیمار خواهد رسید و  این نتایج به صورت کاملا محرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.  

یک شماره تلفن همراه از پژوهشگر اصلی جهت استعلام مطالعه و طرح هر گونه سوال ممکن از طرف شرکت کنندگان در اختیار آن ها قرار خواهد گرفت. 

شرکت من در این مطالعه اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون انکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم. 

به صورت شفاهی با کودک در مورد پژوهش صحبت شده و رضایت شفاهی از کودک گرفته و باتوجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضور مجری یا همکاران طرح سپس از والدین  رضایت کتبی گرفته خواهد شد و موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلام می نمایند. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.