بررسی تاثیر پایدار مداخله آموزشی خودمراقبتی بر کیفیت رژیم غذایی به منظورکاهش خطر بیماری قلبی وعروقی در بیماران مزمن شهر سراوان درسال 1402 .

بررسی تاثیر پایدار مداخله  آموزشی خودمراقبتی بر کیفیت رژیم غذایی به منظورکاهش خطر بیماری قلبی وعروقی در بیماران مزمن شهر سراوان درسال 1402 .

Investigating the sustainable effect of self-care educational intervention on diet quality to reduce the risk of cardiovascular diseases in chronic patients of Saravan city in 2023.

تغییرات در سلامت افراد با افزایش سن ودگرگونی سبک زندگی مردم درپی رشد سریع شهرنشینی موجب گسترش سبک زندگی ناسالم در جوامع گوناگون شده است،امروزه بیماری های غیرواگیر همچون (بیماری های قلبی وعروقی،سرطان ها،دیابت و بیماری های مزمن ریوی )با غلبه بر بیماری های عفونی به عنوان عامل اصلی مرگ و میر شناخته می شوند،یکی از مهم ترین بیماری های غیرواگیر (بیماری های قلبی و عروقی هستند) ،به گزارش سازمان بهداشت جهانی  (WHO) ، 17.7میلیون نفر در سرتاسر جهان از بیماری های قلبی و عروقی رنج می برند و 31درصد از کل مرگ و میرها در اثر این بیماری ها اتفاق می افتد(1).

در ایران بیماری های قلبی و عروقی با 39.3درصد؛اولین علت مرگ هستند(2).

امروزه از یکسو روند فزاینده ای در تعداد افراد مبتلا به بیماری های مزمن وجود دارد به گونه ای که طبق سازمان بهداشت جهانی(WHO)، بیماری های مزمن،تقریبا 71درصد از مرگ و میرهای سالانه را به خود اختصاص داده اند(3).

فشارخون بالا یکی از بیماری های مزمنی است که، باعث عدم تعادل بین عوامل منقبض کننده و منبسط کننده عروق خونی،ناتوانی قلبی ،سکته مغزی و ناتوانی کلیه ها می شود (4)و یکی از مهم ترین عوامل خطرزا برای بیماری های قلبی و عروقی و یکی از دلایل اصلی مرگ و میر است(5).

چاقی یکی دیگر از بیماری های مزمنی است که، مطالعات نشان داده اند خطر مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی و عروقی و رسوب چربی در عروق افراد چاق در مقایسه با افرادی که وزن نرمال دارند بالاتر است(6).

بیش از دو سوم بیماری های قلبی و عروقی را مرگ های ناشی از شاخص توده بدنی تشکیل می دهند و پیامدهای بهداشتی متعاقب آن بخش عمده ای از بار اقتصادی مرتبط با سلامت در سراسر جهان را تشکیل می دهد(7).

یکی دیگر از بیماری های مزمن بیماران دیابتی هستند که، نسبت به انسولین مقاومند و حتی در معرض خطر بیشتری برای دچارشدن به بیماری های قلبی و عروقی هستند ، چاقی،کلسترول بالا،هیپرتری،گلیسیریدمی و فشار خون بالا عمدتاً به عنوان عوامل خطر اصلی برای بیماران دیابتی مبتلا به بیماری های قلبی و عروقی در نظر گرفته می شود(8).

شیوع مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی و عروقی در افراد مبتلا به دیابت 2تا8 برابر افراد غیر دیابتی است(9).

بسیاری از عوامل ذکر شده برای بیماری های قلبی و عروقی متاثر از رژیم غذایی می باشند(10). دانش تغذیه ای عبارتست از داشتن اطلاعات در حیطه موا غذایی به منظور انتخاب آگاهانه غذا و سایر رفتارهای تغذیه ای که منجر به بهبود وضعیت تغذیه ای افراد می شود ،مطالعات داخل کشور نشان دهنده آگاهی نامناسب و نامطلوب جامعه نسبت به ابعاد گوناگون تغذیه بوده و نیز بیانگر عملکرد ضعیف خانوار ها در مورد برنامه غذایی نامناسب است (11). دانش تغذیه ای به عنوان یکی از جنبه های کاربردی و مهم علم تغذیه ،نقش به سزایی در آگاهی عمومی و نهایتا سلامتی جامعه دارد(12). دریافت رژیم غذایی با چربی اشباع شده ،چربی ترانس، کلسترول و نمک زیاد و دریافت کم میوه ها ، سبزیجات و ماهی با خطر بیماری های قلبی و عروقی در ارتباط اند(13). علاوه بر اهمیت چگونگی عادات مربوط به خوردن،پخت وپز و میزان نمک مصرفی از عوامل موثر در بروز بیماری های قلبی و عروقی محسوب می شوند، در این میان نقش زنان مهم تر از مردان است زیرا بسیاری از مفاهیم رژیم غذایی به وسیله آنها کسب می شود(14).

اکثر عوامل اصلی خطربیماری های قلبی و عروقی ازجمله چاقی،افزایش فشار خون،دیابت وابسته به عادت های غذایی و تغذیه هستند(15). مطالعات نشان داده اند که رژیم غذایی 73درصد از ایرانیان نیاز به تغییر و اصلاح دارد(16).

رژیم غذایی یکی از مهمترین عوامل محیطی است که برای ایجاد چندین بیماری مزمن مرتبط با افزایش سن تاثیر می گذارد تجزیه و تحلیل الگوی غذایی درده سال گذشته به عنوان یک رویکرد امیدوارکننده و عملی برای ارزیابی ارتباط بین رژیم غذایی و خطر بیماری‌های مزمن مورد توجه قرار گرفته است، تا به امروز رژیم غذایی مدیترانه سنتی یک الگوی غذایی سالم شناخته شده به خوبی مطالعه شده است و شواهد بسیاری نشان می‌دهد که چگونه این نوع از رژیم غذایی میتواند یک ابزار خودمراقبتی مرکزی برای کنترل عوامل خطر قلبی عروقی مانند :کلسترول خون، دیابت وفشار خون بالا باشد(17).

زمانی که فرد،خودمراقبتی خوبی داشته باشد روزبه روز احساس خوبی خواهد داشت وسالم تر باقی خواهد ماند)18).

خودمراقبتی مجموعه پیچیده ای از فعالیت های اساسی برای حفظ سلامت و کیفیت زندگی است، سازمان جهانی بهداشت مراقبت از خود را اینگونه تعریف می کند: 'تمام تصمیمات بهداشتی که افراد برای خود و خانواده خود می گیرند تا از نظر جسمی و روحی سالم بمانند' خودمراقبتی شامل فعالیت های روزانه با هدف حفظ ثبات فیزیکی و همچنین وضعیت روانی است(19).

خودمراقبتی یک جنبه ضروری مدیریت بیماری مزمن است که شامل اقدامات و رفتارهایی است که توسط یک فرد برای نظارت و مدیریت بیماری مزمن و حفظ سلامتی خود اجرا می کند(20).

مدیریت فشار خون ، دیابت و چاقی مستلزم خودمراقبتی مادام‌العمر توسط بیماران است که می‌تواند طاقت‌فرسا وطاقت‌فرسا باشد، زیرا بیماران اغلب از خودمراقبتی بی‌مهارت یا بی‌اطلاع هستند و همچنین فاقد دانش، ابزار و پشتیبانی لازم هستند(21).

در کنار اقدامات پیشگیرانه مانند اصلاح رژیم غذایی وانجام فعالیت بدنی روزانه ، باید تأکید کرد خودمراقبتی، مهمترین فعالیت ها در پیشگیری از بروز عوارض جدی در بیماران دیابتی ، فشار خون بالا و چاقی است و به عنوان یک راهبرد جهت تطابق با رویدادها و تنش های زندگی تعریف می شود که باعث ارتقاء سلامت و عدم وابستگی گردیده و مشتمل بر فعالیتهای ویژه ای است که به وسیله آن علایم بیماری کاهش می یابد (22). برای آنکه بیماران با فشار خون بالا ،دیابتی وچاق بتوانند از خود به خوبی مراقبت کنند، باید در مورد بیماری خود آموزش های لازم را ببیند و دانش و مهارت خود را پیرامون آن بالا ببرند، از این رو توانمند سازی بیمار و حمایت از خودمراقبتی به واسطه آموزش می تواند کلید کنترل فشار خون ، دیابت و چاقی باشد(23). برای دستیابی به این مهم می توان  از مداخلات آموزشی  به منظور افزایش خودمراقبتی  تغذیه ای در بیماران مزمن استفاده کنیم، با توجه به اهمیت رژیم غذایی در پیشگیری از بیماری های قلبی وعروقی در بیماران مزمن و اهمیت تداوم رژیم مناسب غذایی و  با توجه به اینکه تا کنون در منطقه سراوان چنین مطالعه ای  انجام نشده، محققان بر آن شدند  تا پژوهش حاضررا  با هدف بررسی تاثیر پایدار مداخله  آموزشی خود مراقبتی بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری های قلبی و عروقی در بیماران مبتلا  به فشارخون ، چاقی  و دیابت، در شهرسراوان در سال 1402 ، انجام دهند تا در صورت موثر بودن مداخلات آموزشی ، بتوان کیفیت رژیم غذایی را افزایش داد و همچنین باعث افزایش سطح سلامتی در جامعه  مورد هدف شوند.

بررسی متون:

مطالعات داخلی:

*در مطالعه ای پژوهشی که توسط پریسا جمالزهی و همکاران با عنوان' کاربرد نظریه رفتار برنامه ریزی شده بر ارتقای رفتارهای تغذیه پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی در زنان جنوب شرق ایران' در سال 1401 انجام شد در این مطالعه نیمه‌تجربی199 زن با روش نمونه گیری چند مرحله به گروه های مداخله ( 100نفر) و کنترل(99 نفر)تقسیم شدند داده ها با استفاده ازپرسشنامه محقق ساخته شامل سوالات جمعیت شناختی و اختصاصی جمع آوری گردید .روایی و پایایی پرسشنامه نیز تایید شد داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین ،انحراف معیار،فراوانی و درصد)و آمار تحلیلی (آزمون های کای دو،تی مستقل،تی زوجی وآنالیز کوواریانس) تجزیه و تحلیل و برنامه آموزشی تدوین شد .برنامه آموزشی شامل آموزش چهره به چهره ،ارسال پیام وکلیپ های آموزشی در گروه مداخله انجام و دو ماه بعد داده ها مجددا گرد آوری و تجزیه و تحلیل شدند قبل از مداخله دو گروه از نظر متغیرهای جمعیت شناختی نگرش کنترل رفتاری درک شده قصد رفتاری و رفتار تفاوت معنی‌داری نداشتند، بعد از مداخله میانگین نمره نگرش، هنجارهای ذهنی، کنترل رفتاری درک شده، رفتار، و قصد رفتاری گروه مداخله نسبت به گروه کنترل بصورت معنی داری افزایش یافت در نتیجه این مطالعه، مداخله آموزشی بر اساس نظریه رفتار برنامه ریزی شده باعث ارتقای رفتارهای تغذیه ای پیشگیری کننده از بیماری های قلبی و عروقی در زنان جنوب شرق ایران می شود(24).

*پژوهشی توسط شجاعی فر با عنوان 'تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی باور سلامتی بر کنترل فشار خون بیماران مبتلا به پرفشاری خون مراجعه کننده به درمانگاه بیمارستان شریعتی اصفهان در سال 1398'انجام شد روش بررسی پژوهش یک کارآزمایی بالینی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. 90 نفر از بیماران مبتلا به فشارخون بالا مراجعه کننده به درمانگاه داخلی بیمارستان شریعتی به صورت تصادفی ساده به دو گروه 45 نفری )کنترل و مداخله( تقسیم شدند که برای گروه مداخله، آموزش بر پایه الگو باور سلامتی و گروه کنترل آموزش روتین انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه الگوی باور سلامت، بروشور آموزشی و دفترچه آموزشی بود که برای هر یک از افراد گروه مداخله آموزش فردی طی 2 جلسه به فاصله2 ماه ارائه شد. در مراجعه دوم، فشار خون کلیه بیماران توسط دانشجو گرفته و پرسشنامه ها توسط بیماران پس از مداخله تکمیل شد.یافته های نتایج نشان داد ،اختلاف معنادار آماری بین میانگین شاخص های اصلی حساسیت، شدت، منافع و موانع در گروههای مداخله و کنترل در قبل و بعد از مداخله وجود داشت  نتیجه گیری به نظر میرسد الگوی باور سلامتی بر کنترل فشار خون بیماران مبتلا به پرفشاری خون موثر است(25).

*در مطالعه ای که توسط نیلوفر رسایی و همکاران با عنوان 'مقایسه حساسیت و ویژگی و اندازه های تن سنجی در پیشگویی احتمال خطر بیماری های متابولیکی و قلبی عروقی در زنان چاق و اضافه وزن مراجعه کننده به مراکز بهداشتی -درمانی تهران' در سال 1397 انجام شد،این مطالعه بر روی 305 خانم چاق و دارای اضافه وزن انجام شده در این مطالعه مقطعی از افراد یک نمونه خون اخذ شد، نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که بین اندازه های تن سنجی از جملهBMI, دور گردن و دور کمر با فاکتورهای خطر بیماری های متابولیکی و قلبی عروقی شامل تری گلیسیرید، لیپوپروتئین با دانسیته پایین وپروتئین واکنشگر وشاخص مقاومت به انسولین ارتباط معنا داری وجود دارد(26).

*در پژوهشی که توسط رخشنده رو و همکاران با عنوان 'پیش بینی کننده و رفتارهای تغذیه ای پیشگیری کننده از بیماریهای قلبی عروقی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی ' در سال 1397 انجام شد در این مطالعه توصیفی تحلیلی 377نفراز زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سنین 15 تا 49 سال به صورت نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب شدند ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد مبتنی بر سازه های الگوی اعتقاد بهداشتی و پرسشنامه های یک ماه تکمیل شد و داده‌ها پس از گردآوری وارد نرم افزارspss-16 گردید سپس با استفاده از آزمون های آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد میانگین انحراف معیار سنی مشارکت‌کنندگان 35.9 سال بود ،با کاهش میانگین سازه‌های موانع درک شده56.6 و افزایش خودکارآمدی درک شده 81.8وحساسیت درک شده76.1،رفتار های تغذیه ای پیشگیری کننده از بیماریهای قلبی و عروقی70.8،در زنان مورد مطالعه بهبود یافت نتیجه مطالعه نشان داد که، با کاهش موانع درک شده و افزایش خودکارآمدی وحساسیت درک شده رفتارهای تغذیه ای پیشگیری کننده از بیماری های قلبی و عروقی در زنان بهبود یافت وهمچنین موانع درک شده قوی ترین پیش بینی کننده ی رفتار های تغذیه ای پیشگیری کننده از بیماری قلبی عروقی در زنان بود (27 ).

*مطالعه ای توسط حیدری با 'عنوان تأثیر مداخله آموزشی بر آگاهی، رفتارهای تغذیه ای و کیفیت زندگی بیماران دیابتی شهرستان زابل در سال 1396'انجام شد، این مطالعه با هدف بررسی میزان تاثیر آموزش بر آگاهی،رفتارهای تغذیه ای و کیفیت زندگی بیماران دیابتی طراحی و اجرا گردید.این مطالعه نیمه تجربی برروی 144نفر از بیماران مبتلا به دیابت نوع2( دو گروه 72نفره) شهر زابل از بین مراجعین به مرکز دیابت و مراکز بهداشتی درمانی انجام و داده ها به وسیله پرسشنامه محقق ساخته در مرحله پیش آزمون و پس آزمون جمع آوری و توسط نرم افزار SPSS20 و آزمون های مربوطه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در گروه مورد؛ در قبل از مداخله بین سن با آگاهی، کیفیت زندگی و رفتارها، وضعیت تاهل با کیفیت زندگی، سابقه بیماری با آگاهی، و روش آموزش با آگاهی و کیفیت زندگی و در بعد از مداخله آموزشی؛ سن، جنس، تحصیلات و شغل با کیفیت زندگی ارتباط معنی داری داشتند. در گروه شاهد نیز در قبل از آموزش؛ آگاهی با سن، تحصیلات، شغل، وضعیت تاهل، سابقه بیماری، درآمد، BMI و روش آموزش ارتباط معنی داری داشت.همچنین بین سابقه بیماری با کیفیت زندگی و روش آموزش با رفتارهای خودمراقبتی ارتباط وجود داشت. و در بعد از مداخله آموزشی فقط بین روش آموزش با آگاهی و رفتارهای خودمراقبتی ارتباط وجود داشت. از بین متغیرهای اصلی تحقیق؛ در گروه مورد، در بعد از مداخله آموزشی کیفیت زندگی با رفتارهای خودمراقبتی ارتباط معنی داری داشت دو گروه از نظر آگاهی (بعد از مداخله آموزشی)، رفتارها و کیفیت زندگی در قبل و بعد از مداخله آموزشی با هم اختلاف معنی داری داشتندنتیجه گیری: آموزش بهداشت، دانش، کیفیت زندگی و رفتارهای خودمراقبتی بیماران را ارتقا می دهد و ازعوارض بیماری که می تواند باعث ناتوانی ، مرگ و میر و مشکلات اقتصادی-اجتماعی در جامعه شودجلوگیری می کند(28).

مطالعات خارجی

*مطالعه ای توسط آقای Zhe Xuو همکاران با عنوان' کیفیت رژیم غذایی،تغییر در کیفیت رژیم غذایی و خطر بروز بیماری قلبی وعروقی و دیابت ' در سال 2020 در ایالات متحده آمریکا انجام شد،هدف از مطالعه حاضر ارزیابی ارتباط آینده‌نگر بین کیفیت رژیم غذایی و همچنین تغییر6 ساله در کیفیت رژیم غذایی و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی و دیابت در یک جمعیت مبتنی بر جامعه بود.به طور کلی، 3070 شرکت‌کننده پس از ویزیت 1 دچار بیماری های قلبی و عروقی(متوسط ​​پیگیری 26 سال) و 3452 نفر به دیابت (متوسط ​​پیگیری 22 سال) بعد از ویزیت 1 مبتلا شدند. به ازای 10% امتیاز کیفیت رژیم غذایی HEI-2015 بالاتر: 0.90 (95% CI، 0.86 تا 0.95) و HR به ازای 10% امتیاز کیفیت رژیم غذایی AHEI-2010 بالاتر: 0.96 (95% CI، 0.93 تا 0.99)]بنابر این ما ارتباط معنی داری بین امتیاز اولیه رژیم غذایی و بروز دیابت مشاهده نکردیم. در نتیجه این مطالعه هیچ ارتباط معنی داری بین تغییر در امتیاز رژیم غذایی و خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی یا دیابت در کل جمعیت مورد مطالعه وجود نداشت در نتیجه این مطالعه کیفیت بالاتر رژیم غذایی که با استفاده از HEI-2015 و AHEI-201 ارزیابی شد، به شدت با خطربیماری قلبی و عروقی کمتر مرتبط بود، اما نه خطر دیابت در یک جمعیت میانسال و جامعه محور ایالات متحده (29).

*مطالعه ای توسط آقای Bum chul kwon و همکاران با عنوان'بهبود خطر بیماری قلبی و از طریق ثبت رژیم غذایی متمرکز بر کیفیت مطالعه پس ازیک برنامه ردیابی کیفیت رژیم غذایی'درسال2020 در شیکاگوانجام شد، هدف این مطالعه طراحی یک برنامه تلفن همراه برای حمایت از رویکرد رژیم غذایی مبتنی بر کیفیت مبتنی بر HHS است که به کاربران امکان می دهد کیفیت رژیم غذایی ساده شده را ثبت کنند و تأثیر آن را در زمان واقعی بر خطرات بیماری قلبی در آینده مشاهده کنند. از کاربران خواسته شد تا دسته‌های غذایی را که پیش‌بینی‌کننده‌های اصلی HHS هستند، ثبت کنند. ما امکان‌سنجی و کارآمدی برنامه را در بهبود عوامل بالینی و رفتاری افراد که بر خطرات بیماری قلبی در آینده و استفاده از برنامه تأثیر می‌گذارد، اندازه‌گیری کردیم.بنابراین ما 38 شرکت‌کننده را انتخاب کردیم که اضافه وزن یا چاق با خطر بیماری قلبی بالا داشتند و به مدت 5 هفته از برنامه استفاده کردند و وزن، قند خون، فشار خون، HHS و امتیاز رژیم غذایی (DS) را اندازه‌گیری کردند - اندازه‌گیری کیفیت رژیم غذایی - در پایه و هفته 5 مداخله.بنابراین اکثر شرکت‌کنندگان (30/38، 79%) هر هفته از برنامه استفاده کردند و پیشرفت‌های قابل‌توجهی در DS نشان دادند در هفته 5، اگرچه تنها 10 شرکت کننده (10/38، 26٪ نمرات خطر HHS خود را بیش از یک بار بررسی کردند. سایر پیامدها، از جمله وزن، قند خون و فشار خون، تغییرات قابل توجهی را نشان ندادند. در نتیجه این مطالعه  نشان داد که، ابزار ورود به سیستم به طور قابل توجهی انتخاب های غذایی را بهبود می بخشد. شرکت‌کنندگان علاقه‌ای به دیدن HHS نداشتند و دسته‌بندی‌های رژیم غذایی ورود به سیستم را بی‌ربط به بهبود HHS مهم می‌دانستند (30).

*مطالعه ای توسط Krist AH و همکاران با عنوان' مداخلات مشاوره رفتاری برای ترویج یک رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی برای پیشگیری از بیماری های قلبی و عروقی در بزرگسالان و عوامل خطر قلبی و عروقی بیانیه توصیه گروه ویژه خدمات پیشگیرانه ایالات متحده' درسال   2020 انجام شد هدف:USPSTF برای به روز رسانی توصیه خود در سال 2014، بررسی شواهد مربوط به مشاوره رفتاری را برای ترویج رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی برای پیشگیری از CVD در بزرگسالان با عوامل خطر قلبی عروقی سفارش دادجمعیت: این توصیه برای بزرگسالان 18 سال یا بالاتر با فشار خون شناخته شده یا فشار خون بالا، افراد مبتلا به دیس لیپیدمی، یا افرادی که دارای عوامل خطر مختلط یا چندگانه مانند سندرم متابولیک هستند یا خطر CVD تخمینی 10 ساله 7.5٪ یا بیشتر دارند، اعمال می شود. بزرگسالان مبتلا به سایر عوامل خطرساز قلبی عروقی قابل اصلاح شناخته شده مانند سطوح غیرطبیعی گلوکز خون، چاقی و سیگار در این توصیه گنجانده نشده اند.در این مطالعه USPSTF با اطمینان متوسط ​​نتیجه می‌گیرد که مداخلات مشاوره رفتاری سود خالص متوسطی بر خطر بیماری های قلبی و عروقی  در بزرگسالان در معرض افزایش خطر CVD دارند(31).

* مطالعه ای توسطXiaoyue Xu  و همکاران با عنوان' اثرات مشترک رژیم غذایی و مکمل های غذایی در رابطه با چاقی و بیماری های قلبی عروقی طی یک پیگیری 10 ساله: یک مطالعه طولی بر روی 69990 شرکت کننده در استرالیا' انجام شد، هدف از این مطالعه این است که مشخص نیست که آیا یک رژیم غذایی سالم یا رژیم غذایی ناسالم همراه با مکمل های خاص ممکن است به طور مشترک در بروز چاقی و بیماری قلبی عروقی (CVD) نقش داشته باشد.ما 69990 شرکت‌کننده از مطالعه 45 و Up را وارد کردیم که هم نظرسنجی پایه (2006-2009) و هم پیگیری (2012-2015) را تکمیل کردند.ما دریافتیم که در مقایسه با شرکت‌کنندگانی که رژیم غذایی سالم طولانی‌مدت داشتند و مکمل مصرف نمی‌کردند، افرادی که رژیم غذایی سالم طولانی‌مدت همراه با مولتی ویتامین‌ها و مواد معدنی (MVM) یا مصرف روغن ماهی داشتند، با بروز کمتر CVD مرتبط بودند (001/0p< ) در حالی که افرادی که رژیم غذایی ناسالم داشتند و MVM یا روغن ماهی مصرف نمی کردند با خطر بالاتر چاقی مرتبط بودند (05/0p<).در مقایسه با شرکت کنندگان با رژیم غذایی سالم طولانی مدت و بدون مصرف کلسیم، ترکیب یک رژیم غذایی سالم طولانی مدت و مصرف کلسیم با خطر کمتر ابتلا به CVD مرتبط بود (IRR = 0.87، 95% CI: 0.78؛ 0.96). در نتیجه این مطالعه، یک رژیم غذایی سالم طولانی مدت همراه با MVM یا روغن ماهی با بروز کمتر CVD همراه بود.شرکت‌کنندگانی که رژیم غذایی سالمی داشتند و از مکمل‌های کلسیم استفاده می‌کردند، با شیوع کمتر چاقی مرتبط بودند.این حال، با وجود مصرف مکمل‌های مشابه، این ارتباط در میان افرادی که رژیم غذایی ناسالم داشتند، یافت نشد(32).

* مطالعه ای توسط خانم Sarah J وهمکاران با عنوان'اثرات مشاوره از راه دور با برنامه غذایی بر دریافت سدیم، کیفیت رژیم غذایی و فشار خون در بیماران مبتلا به دیابت و بیماری کلیوی' در سال2022 در دانشگاه کالیفرنیای آمریکا انجام شد، هدف این مطالعه بررسی تأثیر مداخله از راه دور با استفاده از اپلیکیشن رژیم غذایی، وب‌سایت آموزشی و مشاوره هفتگی متخصص تغذیه بر دریافت سدیم، کیفیت رژیم غذایی، فشار خون و آلبومینوری در افراد مبتلا به دیابت و مزمن در مراحل اولیه است.طراحی و روش ها ما اثرات یک مداخله مشاوره از راه دور مبتنی بر برنامه غذایی را در یک مرکز، مطالعه تک بازوی 44 شرکت‌کننده مبتلا به دیابت نوع 2 و بیماری مزمن کلیوی مرحله 1-3a بررسی کردیم.شرکت‌کنندگان داده‌های رژیم غذایی را از طریق MyFitnessPal با متخصصان تغذیه ثبت‌شده ثبت و به اشتراک گذاشتند، که از مصاحبه انگیزشی برای ارائه مشاوره تلفنی هفتگی به مدت 8 هفته استفاده کردند.پس از مداخله فشرده 8 هفته ای، شرکت کنندگان در 6 و 12 ماهگی پیگیری شدند.پیامدها شامل سدیم ادرار 24 ساعته (2 جمع آوری در هر نقطه زمانی)، امتیاز شاخص تغذیه سالم 2015 (سه یادآوری رژیم غذایی 24 ساعته در هر نقطه زمانی)، فشار خون سیستولیک 24 ساعته (SBP) و فشار خون دیاستولیک (DBP) و 24- ساعت دفع آلبومین ادراراز 44 شرکت کننده رضایت دادند (میانگین سنی 11.9 ± 60.3 سال، 43٪ زن، 89٪ سفید پوست، متوسط ​​نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی 78.5 میلی لیتر در دقیقه / 1.73 متر < 0.001 بود).هر دو SBP 24 ساعته و DBP در 12 ماه از ابتدا کاهش یافتند (SBP 5.7- میلی متر جیوه، 95% فاصله اطمینان 10.5- تا 1.0-، 0.02 = P؛ DBP 4.1- میلی متر جیوه، 95 درصد فاصله اطمینان 7.2- تا 1.1- ، P = 0.01).به طور کلی، این مطالعه نشان می دهد که یک مداخله غذایی کوتاه، فشرده و از راه دور برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 2 و بیماری مزمن کلیوی زودرس در معرض خطر بالای پیشرفت بیماری و عوارض قلبی عروقی منجر به بهبود فشار خون و مصرف سدیم و کیفیت رژیم غذایی گزارش شده توسط خود شده است(33).

نقدی بر متون: با توجه به مطالعات انجام شده ی فوق،کیفیت رژیم غذایی  در رابطه با خود مراقبتی تاثیر زیادی برای کاهش بیماری قلبی و عروقی در افراد با زمینه ی بیماری مزمن وجود دارد و با در نظر گرفتن کمبود ها و نواقصی از قبیل جدی نگرفتن خودمراقبتی افراد از خود و رعایت نکردن کیفیت رژیم غذایی دیده می شود و از آنجایی که امری مهم و ضروری برای سلامت جامعه تلقی می شود ،باید مطالعه ای بر روی بیماران مزمن شهر سراوان صورت گیرد،تا شاهد کاهش بیماری قلبی و عروقی و افزایش ارتقاء سلامتی افراد دارای بیماری مزمن فشار خون ،دیابت و چاقی در شهر سراوان باشیم.

1) تغییرمیانگین نمره خودمراقبتی بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402بعد از مداخله آموزشی در گروه مداخله بیشتر از گروه کنترل است.

2) تغییر میانگین نمره نگرش بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402بعد از مداخله آموزشی در گروه مداخله بیشتر از گروه کنترل است.

3) تغییر میانگین نمره آگاهی بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402 بعد از مداخله آموزشی در گروه مداخله بیشتر از گروه کنترل است.

4) تغییر میانگین نمره کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402 بعد از مداخله آموزشی در گروه مداخله بیشتر از گروه کنترل است.

تعیین تاثیرپایدار مداخله آموزشی خودمراقبتی بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402 .

1) تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره خود مراقبتی بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402بعد از مداخله آموزشی در دو گروه مداخله و کنترل

2) تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره نگرش بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402بعد از مداخله آموزشی در دو گروه مداخله و کنترل

3) تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره آگاهی بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402 بعد از مداخله آموزشی در دو گروه مداخله و کنترل

4) تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری قلبی و عروقی در بیماران مزمن شهر سراوان در سال 1402 بعد از مداخله آموزشی در دو گروه مداخله و کنترل

این طرح مورد استفاده دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی،  بیمارستان ها ،مراکز بهداشتی و درمانی  شهری و روستایی و مراکز جامع سلامت  سراوان می باشد.

استفاده از نتایج در مراکز بهداشتی درمانی

خودمراقبتی: مجموعه رفتارهایی که فرد جهت تامین و حفظ سلامتش انجام می دهد

پژوهش مورد نظر از نوع مطالعات مداخله ای - تجربی می باشد.

جامعه مورد مطالعه در این پژوهش کلیه افراد دارای بیماری مزمن فشارخون،چاقی و دیابت در شهر سراوان می باشند.

1. طبق مطالعه ای که توسط جمالزهی و پاینده در سال 1400 صورت گرفته با در نظر گرفتن مقدار آلفا برابر 5% و توان آزمون 80% و خطای(€) برابر با 5 ،  حجم نمونه در مجموع 204 نفر در دو گروه مداخله (102نفر) و کنترل ( 102نفر) محاسبه شد(24). که در این مطالعه برای اطمینان بیشتر و اینکه احتمال ریزش نمونه ها وجود دارد در مجموع حجم نمونه را 230 نفر، در دو گروه مداخله (115 نفر) و کنترل (115نفر) در نظر می گیریم .

برای تعیین حجم نمونه از فرمول زیر استفاده می کنیم:

از بین 4 مرکز خدمات جامع سلامت شهری سراوان، بصورت تصادفی ساده 2 مرکز به عنوان مراکز مورد

مداخله و 2 مرکز به عنوان شاهد انتخاب خواهند شد. سپس در هر یک از مراکز تعداد 57نفر به صورت تصادفی ساده از لیست بیماران مزمن فشار خون(19 نفر)، دیابت(19 نفر) و چاقی(19 نفر) انتخاب و وارد مطالعه خواهند شد.

معیار های ورود به مطالعه شامل :داشتن سن بالای 18 سال، برخورداری از سواد خواندن و نوشتن، سکونت در شهر سراوان، داشتنن پرونده در مراکز خدمات جامع سلامت و عدم ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی می باشد.

عدم شرکت در یک جلسه آموزشی و مهاجرت از معیارهای خروج از مطالعه خواهند بود.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، خود مراقبتی و آگاهی شرکت کنندگان، از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد. برای تعیین روایی محتوایی به شیوه پانل خبرگان، پرسشنامه  در اختیار متخصصین آموزش بهداشت، تغذیه و متخصص داخلی (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) قرار خواهد گرفت و پس از دریافت نظرات اساتید، اصلاحات لازم صورت خواهد گرفت. در واقع برای تایید روایی ابزار از روش محتوایی شامل شاخص روایی محتوای(CVI) و نسبت روایی محتوای (CVR) استفاده خواهد شد. پایایی پرسشنامه بر اساس سازگاری درونی و با محاسبه شاخص الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت. پرسش نامه ها توسط شرکت کنندگان تکمیل خواهد شد.

پس ازارسال پروپوزال و دریافت کد اخلاق از معاونت تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و با انجام هماهنگی های لازم  با شبکه بهداشت و درمان شهرستان سراوان، مراکز خدمات جامع سلامت شهری انتخاب خواهند شد. از بین 4 مرکز خدمات جامع سلامت شهری سراوان، بصورت تصادفی ساده  2 مرکز به عنوان مراکز مورد مداخله و 2 مرکز به عنوان شاهد انتخاب خواهند شد. سپس از هر یک از مراکز تعداد 57 نفر بصورت تصادفی ساده از لیست بیماران مزمن فشارخون(19نفر)، دیابت(19 نفر) و چاقی(19نفر) انتخاب و وارد مطالعه خواهند شد. پس از معرفی طرح و اهداف طرح و کسب رضایت کتبی از شرکت کنندگان، با استفاده از پرسشنامه اطلاعات متغیر های دموگرافیک شامل (سن ، جنس، شغل، میزان درآمد، سطح تحصیلات)، نگرش، خودمراقبتی وآگاهی و کیفیت رژیم غذایی بیماران گرداوری  خواهد شد. و سپس در گروه مداخله براساس آنالیز پیش آزمون، محتوای آموزشی و تعداد جلسات تعیین  و اجرا خواهد شد و پس از گذشت 6 ماه از مداخله، اطلاعات مجدد توسط پرسشنامه ها گردآوری و موردارزیابی قرار خواهد گرفت.به منظور انجام تجزیه و تحلیل از نرم افزار  spssنسخه 21 استفاده خواهد شدوتمامی اطلاعات به دست آمده از بیماران مزمن در فرایند مطالعه به صورت محرمانه باقی خواهد ماند .

متغیر سن کمی ،متغیر جنس کیفی دوحالته،متغیر شغل کیفی چندحالته، متغیر میزان درآمد کمی،متغیرمیزان تحصیلات کیفی چندحالته،متغیرسطح سواد کیفی چندحالته،میزان نگرش کمی،متغیر خودمراقبتی کمی، متغیر آگاهی کمی،متغیر کیفیت رژیم غذایی کمی می باشند. برای متغیر کمی با کمی اگه داده ها نرمال باشند از آزمون Pearson و درصورتی که داده ها غیرنرمال باشند از آزمونSpearman  استفاده می کنیم ،برای متغیر کمی با کیفی دو حالته اگه داده ها نرمال باشند از آزمون Ttest  و درصورت غیرنرمال بودن داده ها از آزمون Mann Whitney استفاده میکنیم،برای متغیر کمی با کیفی چند حالته در صورت نرمال بودن داده ها از آزمون Anova  و اگر داده ها غیر نرمال بودند از آزمون کروستال والیس استفاده می کنیم و برای متغیر کیفی با کیفی اگه دادها نرمال باشند از آزمون کای دو استفاده میکنیم وداده ها با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت.

بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران؛ رعایت کدهای شماره 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 7 – 8 -  10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 19 – 25 – 26 – 27 – 28 و 29 الزامی است.

1- هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند.

3- پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهش های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می گیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره خود با آن مواجه می شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش کننده پژوهش از جمله کمیته اخلاق در پژوهش است.

4- مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه پایین تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5- قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی ها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

6- اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی ها بیش از فواید بالقوه آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

7- طراحی و اجرای پژوهش هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی آزمایشگاهی، در صورت لزوم حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

8- هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزماییهای بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه دیگر، مشوق های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش. در مواردی که لازم است رضایتنامه آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیته مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

9-کمیته اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

10- انتخاب آزمودنیهای بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.

11-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

12- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجدداً اخذ گردد.

13- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتمل بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره خطرات و زیانهای بالقوه ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت نامه آگاهانه منعکس شود.

14- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه جذب آزمودنی، باید توسط کمیته اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

15- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی ها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام می گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

16- عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

17- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

19- هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوهی تحقق این امر ترجیحاً به صورت پوشش بیمه ای نامشروط باشد.

25- در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

26- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

27- نحوه گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی ها و مؤسسه حمایت کننده  پژوهش باشد.

28-گزارش ها و مقالات حاصل از پژوهش هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

29- روش پژوهش نباید با ارزش های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

با توجه به اینکه تعداد زیادی از افراد  ممکن است به دلیل عدم همکاری وارد پژوهش نشوند و استقبال چندانی از خود نشان ندهند ، برای حل این مشکل باید با مطرح کردن اهداف طرح و ذکر فواید مشارکت در این طرح  برای افراد تحت پژوهش و استفاده از نتایج مطالعه در راستای کمک به سلامت جامعه بتوانیم درصد مشارکت افراد را در این طرح افزایش دهیم ، تا تمایل افراد نسبت به ورود به طرح و همکاری  بیشتر افراد تحت پژوهش برای اجرای طرح افزایش یابد.

تاثیر پایدار مداخله آموزشی-  خود مراقبتی-کیفیت رژیم غذایی-بیماری های قلبی و عروقی

1. Global Health Observatory Data: World Health Organization; 2017. Available from:Http://www.who.int/gho. en./

2- Sarrafzadegan N, Mohammmadifard N. Cardiovascular Disease in Iran in the Last 40 Years: Prevalence, Mortality, Morbidity, Challenges and Strategies for Cardiovascular Prevention. Arch Iran Med. 2019;22(4):204–10. [PubMed] [Google Scholar]

3-World Health Organization. (2021). noncommunicable diseases. Retrieved from World Health Organization website: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases.

4-Waguespack DR, Dwyer JP. Assessment of Blood Pressure: Techniques and Implications From Clinical Trials. Advances in chronic kidney disease 2019;26(2):87-91.

5-Schultz MG. The clinical importance of exercise blood pressure. Artery Research 2018;21:58-62.

6- Yu, S., Guo, X., Li, G.X. et al. Metabolic healthy obesity is associated with higher incidence of mild decrease estimate glomerular rate in rural northeast Chinese. BMC Nephrol 21; 505 (2020). https://doi.org/10.1186/s12882-020-02164-2

7-Kim MS, Kim WJ, Khera AV, Kim JY, Yon DK, Lee SW, Shin JI, Won HH. Association between adiposity and cardiovascular outcomes: an umbrella review and meta-analysis of observational and Mendelian randomization studies. Eur Heart J. 2021 Sep 7;42(34):3388-3403. doi: 10.1093/eurheartj/ehab454. PMID: 34333589; PMCID: PMC8423481.

8-Balakumar P, Maung-U K, Jagadeesh G. Prevalence and prevention of cardiovascular disease and diabetes mellitus. Pharmacol Res. 2016 Nov;113(Pt A):600-609. doi: 10.1016/j.phrs.2016.09.040. Epub 2016 Sep

30. PMID: 27697647.

9-Zheng B, Yang L, Wen C, Huang X, Xu C, Lee KH, et al. Curcumin analog L3 alleviates diabetic atherosclerosis by multiple effects. Eur J Pharmacol 2016;775:22-34.

10- WHO . Cardiovascular diseases. Geneva: World Health Organization; 2020. [Google Scholar]

11-Pirzadeh A, Hazavhei MM, Entezari MH, Hasanzadeh A. [The Effect of Educational Program on Nutritional Knowledge and Behavior of Middle School Female Second Graders in Isfahan in 2009]. Iran J Med Educ. 2011; 11(2): 94-102. [Article in Persian]

12- Pashazadeh F, Ramani Nia F, Mohebbi H. [Effects of Resistance Training and Nutritional- Education on Body Composition and Muscular Strength in Non-athlete Male Students at Guilan University in Spring 2013]. J Rafsanjan Univ Med Sci. 2014; 13(4): 309-22. [Article in Persian]

13-(WHO) World Health Organization. Global Atlas on Cardiovascular Disease Prevention and Control 2011; Available form: www. who.int/cardiovascular_disease/publication/atlas_cvd/en/pdf. (Accessed 15 July.2014)

14- Aminde LN, Takah N, Ngwasiri C, Noubiap JJ, Tindong M, Dzudie A, et al. Population awareness of cardiovascular disease and its risk factors in Buea, Cameroon. BMC Public Health. 2017;17(1):545. doi: 10.1186/s12889-017-4477-3. [PMC free article] [PubMed]

15- Ranjbar H, Ebrahimi F, Mehrabi E. Cardiovascular disease knowledge among cardiac rehabilitation patients in Eastern Iran: A cross-sectional study. Int Cardiovasc Res J. 2018;12(2):64–8.

16-Aghdasi Z, Tehrani H, Esmaiely H, Ghavami M, VahedianShahroodi M. Application of social cognitive theory on maternal nutritional behavior for weight of children 6 to 12 months with Failure to thrive (FTT). Iranian Journal of Health Education and Health Promotion. 2021;9(2):145-58.

https://doi.org/10.52547/ijhehp.9.2.145

17-Tuttolomondo A, Simonetta I, Daidone M, Mogavero A, Ortello A, Pinto A. Metabolic and Vascular Effect of the Mediterranean Diet. Int J Mol Sci. 2019 Sep 23;20(19):4716. doi: 10.3390/ijms20194716. PMID: 31547615; PMCID: PMC6801699.

18- Hosseininezhad M, Ebrahimi H, Seyedsaadat SM, Bakhshayesh B, Asadi M, Ghayeghran AR. Awareness toward stroke in a population-based sample of Iranian adults. Iran J Neurol. 2017;16(1):7–14.

19-Li CC, Shun SC. Understanding self care coping styles in patients with chronic heart failure: A systematic review. Eur J Cardiovasc Nurs. 2016 Feb;15(1):12-9. doi: 10.1177/1474515115572046. Epub 2015 Feb 13. PMID: 25681369.

20-Lukman NA, Leibing A, Merry L. Self-Care Experiences of Adults with Chronic Disease in Indonesia: An Integrative Review. Int J Chronic Dis. 2020 Aug 25;2020:1379547. doi: 10.1155/2020/1379547. PMID: 32908858; PMCID: PMC7468663.

21-Liu K, Xie Z, Or CK. Effectiveness of Mobile App-Assisted Self-Care Interventions for Improving Patient Outcomes in Type 2 Diabetes and/or Hypertension: Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. JMIR Mhealth Uhealth. 2020 Aug 4;8(8):e15779. doi: 10.2196/15779. Erratum in: JMIR Mhealth Uhealth. 2020 Aug 19;8(8):e23600. PMID: 32459654; PMCID: PMC7435643.

22- Hosseini A, Borhani M, Shakerian S. The Effects of Educational Program on Self-Care Behavior of the Hypertension Patients in Rural Areas of Minoodasht. Health Education and Health Promotion. 2022;10(2):309-314.

23-Pour JS, Jafari M, Asgar MG, Dardashti HD, Teymoorzadeh E. The impact of self-care education on life quality of diabetic patients. Journal of Health Administration (JHA). 2013; 16(52): 26-36.

24Jamalzehi P, Payandeh A, Masoudy GH. Applying The Theory of Planned Behavior to Promote the Cardiovascular Preventive NutritionalBehaviors in Southeast Women of Iran. Iran J Health Educ Health Promot. 2022; 10(2): 149-160.

25- Shojaeifar H, Sobhani A, Shojaeifar S. The Effect of Educational Intervention Based on Health Belief Model on Blood Pressure Control in Patients With Hypertension Referring to the Clinic of Shariati Hospital in Isfahan 2017-2018. Jundishapur Journal of Medical Sciences. 2022; 20(6):506-517.

26-Rasaei N ,Mirzababaei A, Arghavani H,Keshavarz SA, Yekanejad M, Imi H et al. The comparison of sensitivity and specificity of anthropometric measurements in predicting the risk of metabolic and cardiovascular diseases in obec and overweight women referring to Tehran health care centers .Razi Med Sci. 2019;25(12):130-139.

27-Rakhshanderou S, Hatami H, Delbarpoor-Ahmadi Sh. Predictors of Preventive Nutritional Behaviors of Cardiovascular Diseases among Women Referred to Community Health Centers of Shahid Beheshti University of Medical Sciences

Based on the Health Belief Model. Salamat Ijtimai (Community Health). 2019; 6(1):61-69.

28-Heydari A. Effect of Educational Intervention on Knowledge, Nutritional Behaviors, and Quality of Life of Diabetic Patients in Zabol, Iran, 2017. J Diabetes Nurs. 2021; 9 (2) :1385-1394.

29-Xu Z, Steffen LM, Selvin E, Rebholz CM. Diet quality, change in diet quality and risk of incident CVD and diabetes. Public Health Nutr. 2020 Feb;23(2):329-338. doi: 10.1017/S136898001900212X. Epub 2019 Sep 12. PMID: 31511110; PMCID: PMC6992481.

30-Kwon BC, VanDam C, Chiuve SE, Choi HW, Entler P, Tan PN, Huh-Yoo J. Improving Heart Disease Risk Through Quality-Focused Diet Logging: Pre-Post Study of a Diet Quality Tracking App. JMIR Mhealth Uhealth. 2020 Dec 23;8(12):e21733. doi: 10.2196/21733. PMID: 33355537; PMCID: PMC7787891.

31-US Preventive Services Task Force, Krist AH, Davidson KW, Mangione CM, Barry MJ, Cabana M, Caughey AB, Donahue K, Doubeni CA, Epling JW Jr, Kubik M, Landefeld S, Ogedegbe G, Pbert L, Silverstein M, Simon MA, Tseng CW, Wong JB. Behavioral Counseling Interventions to Promote a Healthy Diet and Physical Activity for Cardiovascular Disease Prevention in Adults With Cardiovascular Risk Factors: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2020 Nov 24;324(20):2069-2075. doi: 10.1001/jama.2020.21749. PMID: 33231670

32-Xu X, Shi Z, Liu G, Chang D, Inglis SC, Hall JJ, Schutte AE, Byles JE, Parker D. The Joint Effects of Diet and Dietary Supplements in Relation to Obesity and Cardiovascular Disease over a 10-Year Follow-Up: A Longitudinal Study of 69,990 Participants in Australia. Nutrients. 2021 Mar 15;13(3):944. doi: 10.3390/nu13030944. PMID: 33804132; PMCID: PMC8001791.

33-Sarah J. Schrauben, MD, MSCE.Apurva Inamdar, BS.Christina Yule, BS .Cheryl Anderson, PhD, MPH, Lisa Bailey-Davis, DEd, RD 1

Alex R. Chang, MD.Effects of remote counseling with meal plan on sodium intake, diet quality and blood pressure in patients with diabetes and kidney disease :Published:October 11, 2021.

34-National Cancer Institute. Overview and background of the Health Eating Index. Maryland: National Cancer Institute; 2015. Link

این مطالعه با موضوع بررسی تاثیر پایدار مداخله  آموزشی خودمراقبتی بر کیفیت رژیم غذایی به منظورکاهش خطر بیماری قلبی وعروقی در بیماران مزمن شهر سراوان درسال 1402 انجام می گیرد .

ندارد

 برای کاهش عوامل خطر بیماری های قلبی و عروقی در بیماران مزمن ضروری است که؛ مطالعه پژوهشی علمی و دقیق درباره بررسی تاثیر پایدار مداخله  آموزشی خود مراقبتی بر کیفیت رژیم غذایی به منظور کاهش خطر بیماری های قلبی و عروقی در بیماران مبتلا  به فشارخون ، چاقی  و دیابت، در شهرسراوان در سال 1402 ، صورت پذیرد که با ارائه راه حل های لازم بتوان کیفیت رژیم غذایی را افزایش داد و همچنین باعث افزایش سطح سلامتی در جامعه  مورد هدف شویم.

ندارد

ندارد

همه هزینه های این طرح بر عهده مجری آن بوده و شرکت کننده هیچ تعهدی در قبال هزینه های احتمالی طرح ندارد.

ندارد

همه اطلاعات،نتایج آزمایشات و مشخصات شرکت کنندگان در نزد مجری امانت و کاملا محرمانه است و فقط از نتایج کلی و گروهی پژوهش و آن هم بدون ذکر مشخصات شرکت کنندگان استفاده خواهد شد.

شماره تماس همراه :09152562358

ایمیل: zhrajngyzhy33@gmail.com 

نشانی :شهر خاش- میدان شهدا-دانشکده پرستاری

شرکت من در مطالعه کاملا اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم .

یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام .

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.

جهت بررسی کیفیت رژیم غذایی شرکت کنندگان از ارزیابی نمایه خوردن سالم 2015(Healthy Eating Index-2015) استفاده خواهد شد . این نمایه شامل 13 بخش بوده و به دو قسمت متوسط(Moderation) و کفایت(Adequacy) تقسیم می شود قسمت کفایت شامل 9 مورد می باشد:میوه ها، حبوبات و سبزیجات با برگ سبز، سایر سبزیجات، غلات کامل، لبنیات،غذاهای پروتئینی،غذاهای دریایی،پروتئین های گیاهی و اسید های چرب. بخش متوسط نیز شامل :غلات تصفیه شده، سدیم و غذاهای فاقد کالری مانند شکر افزوده شده و چربی های اشباع می باشد. برای گروه میوه ها، سبزیجات، حبوبات، نخودها، غذاهای پروتئینی و دریایی، پروتئین های گیاهی، غلات کامل وتصفیه شده و سدیم، شاخص غذایی سالم برحسب انرژی تعدیل گردید(در1000کیلو کالری).

در این مطالعه غذاهای فاقد کالری به صورت درصدی از کل کالری دریافتی محاسبه شدند.به هر ماده غذایی در بخش کفایت دریافت غذایی امتیازی بین 5 تا 10 و در قسمت دریافت متوسط امتیازی بین 10 تا 20 داده شد.

در قسمت کفایت، مصرف بیشتر مواد غذایی منجر به کسب امتیاز بالاتر می شود. اگر یک ماده غذایی مصرف

نشود، امتیاز صفر و اگر مقدار مصرفی به میزان توصیه شده یا بالاتر از آن باشد، بیشترین امتیاز در نظرگرفته خواهد شد. در بخش دریافت متوسط نیز زمانی که یک ماده غذایی به میزان توصیه شده یا کمتر از آن مصرف شود، بیشترین امتیاز را دریافت خواهد کرد. حداقل و حداکثر امتیاز به ترتیب صفر و100 امتیاز می باشد(34).

برای بررسی اطلاعات دموگرافیک و سنجش نگرش ، آگاهی و خودمراقبتی تغذیه ای شرکت کنندگان از پرسشنامه محقق ساخته استفاده خواهد شد.روایی محتوایی پرسشنامه براساس پانل خبرگان (3 نفر آموزش بهداشت، 2 نفر متخصص داخلی، 2 نفر متخصص تغذیه) و پایایی پرسشنامه بر اساس الفای کرونباخ موردبررسی قرار خواهد گرفت.