
| کد طرح | 11123 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی پلی مورفیسم های ژن HOTTIP rs5883064 , rs1859168, rs2067087) در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و مقایسه با افراد سالم |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation of genetic polymorphisms of HOTTIP (rs5883064 , rs1859168, rs2067087)in Patient with Non-Hodgkin Lymphoma and compare with healthy subjects. |
| نوع طرح | بنیادی-کاربردی |
| محل اجرای طرح | مدیریت توسعه فناوری سلامت |
| رسته مطالعاتی | سایر |
| دانشکده/مرکز | دانشکده پزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 360 |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| غلامرضا بهاری | استاد راهنما | نظارت بر اجرای طرح | دکترای تخصصی | r_b_1333@yahoo.com |
| سید مهدی هاشمی | مشاور | جمع آوری نمونه ها | دکترای تخصصی | mehdihashemi3107@gmail.com |
| معصومه صدرایی | دانشجو | انجام آزمایشات | پزشکی عمومی | Mas912_sadr@yahoo.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی |
در این طرح قصد داریم بیان پلی مورفیسم های ژن HOTTIP rs5883064 , rs1859168, rs2067087) ) را در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین بررسی کنیم و با افراد سالم مقایسه کنیم .که نشان دهنده ی تاثیر بیان این سه ژن در بروز بیماری لنفوم غیر هوچکین میباشد.نتیجه ی به دست آمده جهت غربالگری افراد در آینده کارآمد میباشد. نمونه های خونی از بیماران لنفوم غیر هوچکین مراجعه کننده به بیمارستان امام علی زاهدان جمع آوری میشود. |
| خلاصه طرح به لاتین | In this plan, we intend to investigate the expression of HOTTIP gene polymorphisms (rs5883064, rs1859168, rs2067087) in patients with non-Hodgkin's lymphoma and compare it with healthy individuals, which shows the effect of the expression of these three genes on the occurrence of non-Hodgkin's lymphoma. The result obtained is effective for screening people in the future. Blood samples are collected from non-Hodgkin's lymphoma patients referred to Imam Ali Zahedan Hospital |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | لنفوم ها گروه ناهمگنی از بدخیمی ها هستند که از تکثیر کلونال زیرمجموعه های سلول های B، سلول T و سلول های کشنده طبیعی (NK) لنفوسیت ها در مراحل مختلف بلوغ ناشی می شوند(1). سیستم لنفاوی به اندامهای لنفوئیدی اولیه، که محل بلوغ سلولهای B و T هستند، و اندامهای لنفاوی ثانویه، که در آنها تمایز بیشتر لنفوسیتها رخ میدهد، تقسیم میشود.اندام های لنفاوی اولیه شامل تیموس، مغز استخوان و کبد جنین است(2). لنفوم ها به طور گسترده به لنفوم هوچکین (HL)، 10٪ و لنفوم غیر هوچکین (NHL)، 90٪ طبقه بندی می شوند..HLبیشتر به انواع کلاسیک و غیر کلاسیک و NHL به انواع سلول های B، سلول T و سلول های کشنده طبیعی (NK) تقسیم بندی می شود .برای اهداف بالینی، لنفوم به عنوان تهاجمی (high grade) و ضعیف (low grade) نامیده می شود.(1). NHL تقریباً 5 درصد از بدخیمیهای سر و گردن را شامل میشود و طیف وسیعی از ظواهر را در مقایسه با بیماری هوچکین نشان میدهد. لنفوم های هوچکین و غیرهوچکین در ناحیه سر و گردن دیده می شود، اما بیماری خارج گره ای، با یا بدون درگیری غدد لنفاوی، در بین بیماران NHL شایع تر است(3). بر اساس پژوهشات لو و همکاران سال 2022 لنفوم غیر هوچکین (NHL) یازدهمین تشخیص شایع سرطان و یازدهمین علت مرگ ناشی از سرطان در جهان است (4). بر اساس داده های GLOBOCAN، تخمین زده می شود که 509600 مورد جدید NHL در سال 2018 در سراسر جهان تشخیص داده شده است که 2.8٪ از تشخیص های سرطان در سراسر جهان را شامل می شود. در سال 2018 حدود 248700 مرگ و میر جهانی به NHL نسبت داده شده است که 2.6 درصد از کل مرگ و میرهای سرطانی را شامل می شود. بقای 5 ساله NHL از 2010 تا 2016 در ایالات متحده 72.7٪ بود. این یک بهبودی 158٪ نسبت به اولین بقای 5 ساله گزارش شده در سال 1975که 46٪ بوده است(5). تقسیم بندی WHOلنفوم های غیر هوچکین بر اساس مکان 1-حفره دهان، Waldeyer's ring و حلق :لنفوم سلول B کوچک( لنفوم سلول B منطقه مارژینال- لنفوم سلول mantle- لنفوم فولیکولار- پلاسماسیتوما خارج گره ای)-لنفوم منتشر سلول B-لنفوم سلول NK/T خارج گره ای 2- حفره بینی و سینوس های پارانازال:لنفوم سلول B کوچک(لنفوم لنفوسیتی- لنفوم فولیکولار- لنفوم سلولmantle - لنفوم سلول B منطقه مارژینال- لنفوم بورکیت- لنفوم سلول NK/T نوع نازال) 3-حنجره و نای:لنفوم سلول B کوچک (لنفوم سلول B منطقه مارژینال- پلاسماسیتوما اکسترامدولاری) - لنفوم منتشر سلول B. شایع ترین زیرگروه های NHL تا حد زیادی در کشورهای توسعه یافته diffuse large B-cell lymphoma(حدود 30٪) و follicular lymphoma(حدود 20٪) است. لنفوم اوروفارنکس بعد از سرطان سلول سنگفرشی دومین بیماری بدخیم شایع در ناحیه دهان است(6). اتیولوژی NHL علی رغم افزایش چشمگیر آن در سراسر جهان در دهه های اخیر تا حد زیادی ناشناخته است. مطالعات اولیه نشان داد که واریانت ژن های درگیر در مسیرهای نقص ایمنی با افزایش یا کاهش خطر ابتلا به NHL همراه است(7). ریسک فاکتور های لنفوم غیرهوچکینی به 2 دسته قابل تغییر و غیرقابل تغییر تقسیم می شود؛ نوع قابل تغییر شامل موارد در معرض تشعشعات قرار گرفتن،قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی،چاقی،سیگار ، الکل ،ایمپلنت های پستان،کمبود ویتامین؛ نوع غیرقابل تغییر شامل سن،جنسیت،نژاد و قومیت،سابقه خانوادگی،بیماری های خود ایمنی،سرکوب سیستم ایمنی می شود(8). ریسک فاکتورهای قابل اصلاح : رادیاسیون ، در معرض مواد شیمیایی قرار گرفتن ، چاقی ، مصرف تنباکو و الکل ، ایمپلنت سینه ، کمبود ویتامین ریسک فاکتورهای غیرقابل اصلاح : سن ، جنسیت ، نژاد ، سابقه ی خانوادگی ، بیماری های اتوایمیون ، نقص ایمنی(9) : lncRNAژنوم به طور گسترده رونویسی می شود و باعث ایجاد هزاران RNA طولانی غیر کد کننده (lncRNAs) می شود. lncRNA ها به عنوان RNA های طولانی تر از 200 نوکلئوتید تعریف می شوند که به پروتئین های عملکردی ترجمه نمی شوند (10). تعداد lncRNA های کاربردی هنوز مورد بحث است. اگرچه هنوز شواهدی برای پشتیبانی از عملکرد اکثر lncRNA ها وجود ندارد؛ در نتیجه آنها را به عنوان محصولات جانبی رونویسی تبدیل می کند. به خوبی مشخص شده است که تعداد فزاینده ای از lncRNA ها عملکردهای سلولی مهمی دارند. بیان تعداد قابل توجهی از lncRNA ها تنظیم شده است و برخی در مکانیسم های مختلف تنظیم ژن نقش دارند. چندین lncRNA بیان ژنهای مجاور را با تأثیر بر رونویسی آنها کنترل میکنند و همچنین بر سایر جنبههای زیستشناسی کروماتین، مانند همانندسازی DNA یا پاسخ به آسیب و ترمیم DNA تأثیر میگذارند. سایر lncRNA ها دور از جایگاه خود عمل می کنند. عملکرد آنها می تواند ماهیت ساختاری ویا تنظیمی داشته باشد و شامل مراحل مختلف زندگی mRNA، از جمله اتصال، چرخش و ترجمه و همچنین مسیرهای سیگنالینگ باشد(11). مطالعات متعدد نشان داده اند که lncRNA نقش کلیدی در تومورزایی و پیشرفت تومور ایفا می کند. به طور خاص، بیان غیر طبیعی lncRNA ممکن است با آسیب DNA، فرار سیستم ایمنی و همچنین همراه با اختلالات متابولیک سلولی در سلولهای سرطانی باشد. تنوع و ناهمگنی lncRNA ها، فرآیند پیچیده تومورزایی را جذاب تر می کند. علاوه بر این، lncRNA نیز به شدت با (Epithelial-mesenchymal transition)EMT و همچنین با تنظیم نسل سلولی مرتبط است. این یافته ها با هم lncRNA را به یک جزء مهم از متاستاز تومور تبدیل می کند. بنابراین، هدف قرار دادن lncRNA می تواند یک رویکرد بالینی مناسب در درمان سرطان باشد(12).
rs5883064 , rs1859168, rs2067087)HOTTIP)
رونوشت HOXA در نوک دیستال (HOTTIP) یک RNA غیر کدکننده (lncRNA) با طول 3764 نوکلئوتید است که از یک ناحیه ژنومی در نوک 5' جایگاه HOXA کدگذاری شده است. این lncRNA نقشی در انتقال سیگنال از پیکربندی کروموزومی مرتبه بالاتر به کدهای کروماتین دارد. HOTTIP مستقیماً به پروتئین WDR5 متصل می شود و کمپلکس های WDR5/MLL را در سراسر مکان HOXA جذب می کند که منجر به متیلاسیون H3K4 و فعال شدن رونویسی ژن های HOXA می شود. این lncRNA نقش برجسته ای در پاتوژنز تقریباً همه انواع سرطان ها دارد. نتایج مطالعات بالینی عمدتاً افزایش تنظیم این lncRNA را در نمونههای سرطانی در مقایسه با بافتهای غیر بدخیم با منشأ مشابه و همبستگی بین سطح بیان آن و نتیجه در بیماران را نشان داده است. در مجموعHOTTIP به عنوان یک lncRNA انکوژنیک در تقریباً همه انواع سرطان ها و یک نشانگر زیستی و هدف درمانی در بدخیمی های انسانی در نظر گرفته می شود (13). اخیراً برخی مطالعات ارتباط HOTTIP را در پیش آگهی سرطان گزارش کرده اند. به عنوان مثال، لی و همکاران تایید کردند که افزایش بیان HOTTIP در استئوسارکوم با یک مرحله بالینی پیشرفته و متاستاز فاصله دار همراه است. حذف HOTTIP تکثیر سلولی استئوسارکوم، مهاجرت و تهاجم در شرایط آزمایشگاهی را سرکوب کرد.(14) در سال 2018، پنگ و همکاران، توابع بیولوژیکی و مکانیسم های مولکولی HOTTIP در RCC (renal cell carcinoma) را بررسی کرد. آنها دریافتند که HOTTIP می تواند رشد سلولی و آپوپتوز را با خاموش کردن اپی ژنتیکی LATS2 در RCC تنظیم کند و بیان HOTTIP در بافتهای RCC در مقایسه با بافتهای نرمال تنظیم مثبت شد(15). از بین پلی مورفیسم های ژن HOTTIP سه پلی مورفیسم (,rs5883064 rs1859168, rs2067087) را با توجه به فرکانس جهانی آلل مینور (maf) بیشتر از0.05 هرکدام از آنها انتخاب کردیم. طبق پژوهشات انجام شده توسط گونگ و همکارانش در سال 2016 وجود دو پلی مورفیسم rs1859168 و rs5883064 تاثیر افزاینده ای بر بروز سرطان ریه دارد(16). همچنین مطالعات ونگ و همکاران در سال 2020 نشان داده است بروز الل های مختلف پلی مورفیسم rs2067087 بر احتمال خطر سرطان معده تاثیر گذار است و میتواند فاکتور پیش بینی کننده ی خوبی برای سرطان معده باشد(17). با توجه به تاثیر ژن HOTTIP در بروز سرطان های مختلف و پتانسیل مناسب پلی مورفیسم ها برای فاکتورهای پیش بینی کننده احتمال خطر بدخیمی های مختلف و همچنین بروز بالای بیماری لنفوم نان هوچکین و مورتالیتی زیاد این بیماران ، در این مطالعه ارتباط بین این پلی مورفیسم ها و بیماری لنفوم نان هوچکین را تحت بررسی قرار میدهیم. با توجه به دیتا بیس های پاب مد و گوگل اسکالر تا کنون در خصوص این ارتباط پژوهشی انجام نشده است.جامعه ی تحت مطالعه بیماران مراجعه کننده به بیمارستان امام علی زاهدان هستند. |
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| چارچوب و فلسفه پژوهش و پارادایم | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | فراوانی پلی مورفیسم rs5883064 ژن HOTTIPدر بیماران مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین با افراد سالم متفاوت است. فراوانی پلی مورفیسم rs1859168 ژن HOTTIPدر بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین با افراد سالم متفاوت است. فراوانی پلی مورفیسم rs2067087 ژن HOTTIPدر بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین با افراد سالم متفاوت است. |
| هدف کلی طرح | بررسی بیان پلی مورفیسم های ژن HOTTIP rs5883064 , rs1859168, rs2067087,) ) در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و مقایسه با افراد سالم در بیماران مراجعه کننده به بیمارستان امام علی زاهدان برای ارزیابی تاثیر بیان این ژن ها در بروز بیماری لنفوم غیر هوچکین |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| اهداف اختصاصی | تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs5883064 ژن HOTTIPدر بیماران مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین و مقایسه آن با افراد سالم. تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs1859168 ژن HOTTIPدر بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و مقایسه آن با افراد سالم. تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs2067087 ژن HOTTIPدر بیماران مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین و مقایسه آن با افراد سالم. |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان - گروه بیوشیمی |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| اهداف كاربردی | مشخص شدن تاثیر این ژنها در بروز بیماری لنفوم نان هوچکین به غربالگری آن کمک کننده است |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| تعریف واژه های تخصصی | polymorphism) : SNP (single nucleotideتغییرات تک نوکلئوتیدی درتوالی DNA است که سبب ایجاد ژنوتیپ های مختلف می شود.طبق مطالعات انجام شده این تغییرات ژنتیکی ممکن است ریسک ابتلابه برخی بیماریهااز جمله سرطان ها را در جمعیت هایی با ژنوتیپ خاصی افزایش دهد و تعداد کل SNPS گزارش شده در پایگاه های داده عمومی SNP در حال حاضر بیش از 9 میلیون است. |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| نوع مطالعه | موردی – شاهدی (Case-control) |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | کلیه افراد مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین که بیماری در آن ها توسط پاتولوژیست تایید شده است وبیماری زمینه ای دیگری ندارند وگروه کنترل نیز از افراد مراجعه کننده به بیمارستان امام علی (ع) زاهدان که جهت چکاپ مراجعه می کنند سالم بوده وبیماری سیستمیکی نداشته و رابطه فامیلی با بیماران نداشته باشند.
|
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با توجه به مطالعات انجام شده توسط عقیلی و همکاران در سال 2023(18) ، 350 نفر شرکت کننده بررسی شدند که 175 شاهد و 175 نفر کنترل انتخاب شدند.در این پژوهش قصد داریم برای بررسی پلی مورفیسم ژنی 190 فرد مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین که قبلا از آن ها خون گرفته شده وموارد جدید که هم اکنون تحت درمان می باشد نیز خونگیری می شوند. به همین تعداد نیز از افراد سالم که ارتباط فامیلی با گروه بیمار ندارند خونگیری می شود. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | آسان در دسترس |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | انجام آزمایش و تعیین ژنوتیپ |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | نمونه های خون افراد بیمار و سالم در لوله ی cbc حاوی آنتی کواگولانت edta جمع آوری می شود.( حداقل 5ccاز خون بیمار لازم است) و آنها را در -20 درجه سانتی گراد ذخیره میکنیم. سپس استخراج DNA به روش salting out انجام می شود. بعد از استخراج DNA با پرایمر های طراحی شده توسط شرکت ها PCR می کنیم . در روش RFLP بعد از اضافه کردن آنزیم محصول PCR را digest کرده و آن را در ژل آگاروز میریزیم و با اشعه ی UV توسط دستگاه ژل داکت ژنوتیپ ها را مشخص می کنیم که ممکن است wild یا mutant باشد. سپس با استفاده از spss ارتباط ژنوتیپ ها را با بیماری مورد مطالعه قرار می دهیم و odds ratio میگیریم و p.value را حساب میکنیم. اگر کمتر از 0.05 باشد معنی دار است . حال با توجه به odds ratio اگر بیشتر از یک باشد بیان این ژن ریسک فاکتور است و اگر کمتر از یک باشد پروتکتیو محسوب می شود. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | پس از گردآوری اطلاعات لازم، یافته ها در نرم افزار آماری SPSS وارد گشته و داده ها با استفاده از آزمونهای آماری χ2 و تی تست مستقل و Regression Logistic مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. |
| ملاحظات اخلاقی | با رضایت کامل از بیماران نمونه گیری می شود و تعهد می شود نام ومشخصات بیماران در هیچ گزارشی قید نشود. انجام آزمایشات هیچ گونه هزینه ای برای بیمار نخواهد داشت(باتوجه به کد های اخلاقی شماره های1،2،7،8،9،11،12،13،15،17،18 از دفترچه آزمودنی انسانی و کدهای 1و5و6و7و8و9و10و11و13و14 از دفترچه راهنمای اخلاقی در پژوهش های ژنتیک پزشکی و کدهای 1و2و3و4و6و7و8 از دفترچه راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو وبافت انسانی قسمت راهنمای عمومی و کدهای 1و2و3و4و5 از فصل 4 راهنما های اختصاصی از همان دفترچه) 1- هدف اصلی هر پژوهشباید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. 2- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنیها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است. 7- اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوهی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود. 8- طراحی و اجرای پژوهشهایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهشهای قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند. 9- در پژوهشهای پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاطهای لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد. 11-کمیتهی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود. 12-انتخاب آزمودنیهای بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، بهنحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینهها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیضآمیز نباشد. 13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود 15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیمگیری او مؤثر باشند، بهنحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است بهکار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروهمورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید دربارهی خطرات و زیانهای بالقوهی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغههای این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامهی آگاهانه منعکس شود. 17-پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاعرسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است. 18-در پژوهشهایی که از مواد بدنی (شامل بافتها و مایعات بدن انسان) یا دادههایی استفاده میشود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمعآوری، تحلیل، ذخیرهسازی و /یا استفادهی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشهدار کند، میتوان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیتهی اخلاق ، از دادهها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.
راهنمای اخلاقی پژوهشهای ژنتیک پزشکی در جمهوری اسلامی ایران
1- پژوهشهای ژنتیک بر روی آزمودنی انسانی تنها در صورتی از نظر اخلاقی مجاز به شمار میآیند کـه بـا هـدف ارتقا یا پیشرفت حداقل یکی از موارد زیر طراحی شده باشند: 1-1 ـ تشخیص، طبقه بندی یا غربالگری بیماریها یا ناتوانیهایی که منشأ ژنتیک دارند . 2-1 ـ بررسی یا تشخیص استعداد ابتلا به بیماری . -1 3 ـ ارائهی مشاوره به افراد یا زوجها جهت تعیین خطر ابتلای فرزند آنها به بیماریها یا معلولیتهای دارای منشأ ژنتیک 4-1 ـ پیشگیری یا درمان بیماریها یا توانبخشی 5-1 ـ بررسیهای حقوقی، جنایی، مدنی و دیگر اقدامات قضایی و پزشکی قانونی 6-1 ـ پژوهشهای ژنتیک جمعیتشناختی 2- انجام هر گونه پژوهش که دربردارندهی موارد یا با اهداف زیر باشد، از نظر اخلاقی نادرست است: به - 1-2 نژادی (یوژنیک ) ز - 2-2 شبیهسازی تولید مثلی انسان - 3-2 تبعیض یا انگ زنی (Stigmatization (فردی یا گروهی 4-2 نقض کرامت انسانی یا حقوق و آزادیهای بنیادین انسان
5- اخذ رضایت آزادانه و آگاهانه از آزمودنی - یا نمایندهی قانونی او در موارد لزوم - باید همانند دیگر انواع پژوهشها بر روی آزمودنی انسانی، منطبق با مندرجات راهنمای عمومی و سایر راهنماهای اختصاصی اخلاق در پژوهش کشور انجام گیرد . - 6 در مواردی که دادههای ژنتیک انسانی یا نمونههای بیولوژیک با هدف پژوهشی جمعآوری شده باشند، آزمودنی این اختیار را دارد که رضایت اولیهی خود را لغو کند، مگر آنکه این اطلاعات بهطور غیر قابل بازگشت به هیچ فرد مشخصی قابل استناد نباشد. لغو رضایت نباید موجب خسارت یا جریمهای برای آزمودنی شود . 7- اگر پژوهش شامل انجام آزمون )ها( یی باشد که ممکن است نتایج پیشگوییکنندهای در ارتباط با سلامت یا سایر جنبههای زندگی آزمودنی داشته باشند، علاوه بر حصول اطمینان از درک مناسب ماهیت و پیآمدهای آزمون از سوی آزمودنی در طی فرایند اخذ رضایت، باید مشاوره ی ژنتیکی مناسب برای او فراهم شود. مشاوره ی ژنتیک باید غیرجهتدار، بدون پیشداوری، بدون قضاوت، شامل رهنمودهای متناسب با شرایط فرهنگی فرد و دربرگیرنده ی حداکثر منافع وی باشد. 8- هنگامی که پژوهش شامل آزمون )ها( یی باشد که ممکن است نتایج پیشگوییکنندهای در ارتباط با سلامت یا سایر جنبههای زندگی بستگان یا نزدیکان آزمودنی داشته باشد، باید نحوهی اطلاعرسانی احتمالی به ایشان –یا محرمانه ماندن نتایج – در طی فرایند اخذ رضایت مورد بحث قرار گیرد و در رضایتنامه درج شود. به 9- بیمارانی که دچار معلولیت یا بیماری ارثی هستند و همچنین به حاملان بدون علامت بیماری، یا افراد مستعد ( ثابتشده یا مشکوک) باید در زمان مناسب به و روش مناسب، آگاهی م در لازم ورد امکانات موجود در زمینه ی بیماری داده شود. ضمناً اگر به دلایلی، درمان یکی از بستگان بیمار لازم باشد، پزشک باید پس از اخذ رضایت فرد مورد مطالعه یا نماینده ی قانونی وی به, بستگان او اطلاعات را لازم ارائه کند. 10- هیچ فردی را نباید از دسترسی به دادههای ژنتیکی خود منع کرد. 11- دادههای ژنتیک و نمونههای بیولوژیک جمعآوری شده، نباید برای هدف دیگری که با مفاد رضایت کسب شده مغایرت دارد بهکار گرفته شوند. 3- دستاوردهای حاصل از پژوهش بر دادههای ژنتیکی انسانی باید در اختیار جامعه قرار گیرد. 14- مطالعه بر روی ژنوم انسانی در شکل طبیعی آن نباید منجر به کسب منافع انحصاری فردی شود.
راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسان ی در جمهوری اسلامی ایران
راهنمای عمومی 1- پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافتها و اعضای مورد استفاده، دارای منشأ انسانیانـد و کرامت انسانی اقتضا میکند که جمعآوری، نگهداری، استفاده و ن ابودسازی آنهـا تـوأم بـا رعایـت ملاحظـات و شؤون مرتبط باشد. 2- از اجزای بدنی دارای منشأ انسانی باید تنها در پـژوهش هـایی اسـتفاده شـود کـه اهـداف ارزشـمندی را در راستای مبارزه با بیماریها و ارتقای سلامت انسانها دنبال میکنند. 3- تمامی پژوهشها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مـورد تأییـد کمیتـه ی اخـلاق در پـژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیتهی اخلاق در پژوهش حق دارد که در تمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشـد . پژوهشگران باید در این زمینه با کمیتهی اخلاق در پژوهش همکاری کنند. 4- رضایت آگاهانه ی فرد دهندهی عضو یا بافت، یـا جانشـین قـانونی او، شـرط اساسـی در تأییـد اخلاقـی هـر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایتنامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیـه و هنگـام ارسـال طرحنامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد 6- تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمعآوری و ثبت میشود، راز حرفه ای تلقی مـی شود؛ از این رو، تما می اصول و ملاحظات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آنها مراعات شود . 7- مرکز انجام دهندهی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفـظ رازداری را داشـته باشد؛ در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بینام و غیرقابل ردیابی ثبت و ذخیره شود. 8- پژوهشگر باید از اعضاء و بافتهایی که به منظور پژوهش در اختیار او قرار میگیرد استفادهی بهینـه کـرده، از هدر رفتن آن ها جلوگیری کند 1- ذخیرهسازی اعضاء، بافت یا ها اجزای بدنی با منشأ انسانی باید با اخذ رضایت آگاهانـه باشـد در. رضـایت نامـه بایـد نحوه و مدت نگهداری و استفادههای احتمالی آتی آورده شود. 2- فرد حق دارد هر وقت که بخواهد درخواست کند که نمونههایش از زیستبانک خارج شوند. این در صـورتی اسـت که هویت دهنده ی نمونه مشخص یا قابل ردیابی باشد. 3- در صورتی که هویت فرد دهنده ی نمونه، مشخص یا قابل ردیابی باشد، برای هـر پـژوهش جدیـد بایـد از فـرد یـا نماینده ی قانونی او رضایت آگاهانه گرفته .شود 4- در مورد نمونه ها یی که هویت دهنده ی آن ها قابل ردیابی نباشد، میتوان با استناد بـه رضـایت نامـه ی کلـی اولیـه، پژوهشهای جدید را بدون اخذ رضایتنامه انجام . داد 5- در استفاده از بافتهای ذخیره شده در زیست بانک -ها در صورتی که امکان استفادهی درمـانی و پژوهشـی وجـود داشته باشد باید اولویت به مصارف درمانی داده شود. در هر حال، انجام پژوهش نباید به میـزان و کیفیـت اسـتفاده های درمانی لطمه ای وارد کند. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | - عدم همکاری بیمار -مشکل تهیه مواد وامکان طولانی شدن زمان دریافت آنها |
| کلمات کلیدی | HOTTIP/polymorphism/non-Hodgkin lymphoma |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Jamil A, Mukkamalla SKR. Lymphoma [Internet]. PubMed. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 2. The Editors of Encyclopedia Britannica. Lymph | physiology. In: Encyclopædia Britannica [Internet]. 2019 . Available from: https://www.britannica.com/science/lymph 3. Singh R, Shaik S, Negi BS, Rajguru JP, Patil PB,Parihar AS, et al. Non-Hodgkin's lymphoma: A review. J Family Med PrimCare 2020;9:1834-40. 4. Jiajun Luo, Andrew Craver, Kendall Bahl, Liz Stepniak, Kayla Moore, Jaime King, Yawei Zhang, Briseis Aschebrook-Kilfoy,Etiology of non-Hodgkin lymphoma: A review from epidemiologic studies,Journal of the National Cancer Center,Volume 2, Issue 4,2022,Pages 226-234, 5. Thandra, Krishna C., et al. “Epidemiology of Non-Hodgkin’s Lymphoma.” Medical Sciences, vol. 9, no. 1, 30 Jan. 2021, p. 5, https://doi.org/10.3390/medsci9010005. 6. Singh R, Shaik S, Negi BS, Rajguru JP, Patil PB, Parihar AS, Sharma U. Non-Hodgkin's lymphoma: A review. J Family Med Prim Care. 2020 Apr 30;9(4):1834-1840. 7. Skibola CF, Curry JD, Nieters AJH. Genetic susceptibility to lymphoma. 2007;92(7):960 8. Thandra KC, Barsouk A, Saginala K, Padala SA, Barsouk A, Rawla P. Epidemiology of Non-Hodgkin's Lymphoma. Med Sci (Basel). 2021 Jan 30;9(1):5. doi: 10.3390/medsci9010005. PMID: 33573146; PMCID: PMC7930980.
9. Thandra, Krishna & Barsouk, Adam & Saginala, Kalyan & Padala, Sandeep & Barsouk, Alexander & Rawla, Prashanth. (2021). Epidemiology of Non-Hodgkin’s Lymphoma. Medical Sciences. 9. 5. 10.3390/medsci9010005. 10,11. Statello, L., Guo, CJ., Chen, LL. et al. Gene regulation by long non-coding RNAs and its biological functions. Nat Rev Mol Cell Biol 22, 96–118 (2021). https://doi.org/10.1038/s41580-020-00315-9 12. Jiang MC, Ni JJ, Cui WY, Wang BY, Zhuo W. Emerging roles of lncRNA in cancer and therapeutic opportunities. Am J Cancer Res. 2019 Jul 1;9(7):1354-1366. PMID: 31392074; PMCID: PMC6682721. 13. Ghafouri-Fard S, Dashti S, Taheri M. The HOTTIP (HOXA transcript at the distal tip) lncRNA: Review of oncogenic roles in human. Biomed Pharmacother. 2020 Jul;127:110158. doi: 10.1016/j.biopha.2020.110158. Epub 2020 Apr 23. PMID: 32335298.
14. Li F, Cao L, Hang D, Wang F, Wang Q. Long non-coding RNA HOTTIP is up-regulated and associated with poor prognosis in patients with osteosarcoma. Int J Clin Exp Pathol. 2015 Sep 1;8(9):11414-20. PMID: 26617868; PMCID: PMC4637684. 15. Liu Z, Wang Z, Wang X, Lu M, Chen G. Long Noncoding RNA HOTTIP Serves as an Independent Predictive Biomarker for the Prognosis of Patients with Clear Cell Renal Cell Carcinoma. Int J Genomics. 2020 May 16;2020:4301634. doi: 10.1155/2020/4301634. PMID: 32566641; PMCID: PMC7255047.
16. Gong WJ, Yin JY, Li XP, Fang C, Xiao D, Zhang W, Zhou HH, Li X, Liu ZQ. Association of well-characterized lung cancer lncRNA polymorphisms with lung cancer susceptibility and platinum-based chemotherapy response. Tumour Biol. 2016 Jun;37(6):8349-58. doi: 10.1007/s13277-015-4497-5. Epub 2016 Jan 5. PMID: 26729200.
17. Wang BG, Li YZ, Ding HX, Lv Z, Xu Q, Yuan Y. HOTTIP polymorphism may affect gastric cancer susceptibility by altering HOTTIP expression. Biosci Rep. 2020 Aug 28;40(8):BSR20191687. doi: 10.1042/BSR20191687. PMID: 32725141; PMCID: PMC7419746.
18. Kim S, Misra A. SNP genotyping: technologies and biomedical applications. Annu Rev Biomed Eng. 2007;9:289-320. doi: 10.1146/annurev.bioeng.9.060906.152037. PMID: 17391067. 19.Aghighi A, Nakhaee A, Taheri M, Hashemi SM, Bahari G. Association of LIN28B Gene Polymorphisms (rs221634, rs221635, rs314276, rs9404590, and rs12194974) with Non-Hodgkin Lymphoma Susceptibility and Clinical/Pathological Features. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2023 Nov 1;24(11):3867-74. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | بررسی پلی مورفیسم های ژن HOTTIP rs5883064 , rs1859168, rs2067087) در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و مقایسه با افراد سالم |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | دارد |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | بدون خطر و بدون زحمت برای بیمار |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | ندارد |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | عارضه ای ندارد |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | نمونه گیری هزینه ندارد |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | بررسی نمونه خونی |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | هست |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | آقای دکتر غلامرضا بهاری عضو هیات علمی گروه بیوشیمی پاسخگوی سوالات خواهد بود. 09153497890 |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | دارد |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | دارد |
| تخصص | |
| عنوان پیام پژوهشی ( حداکثر 20 کلمه) | |
| پیام کلیدی (حداکثر 80 کلمه) | |
| متن پیام پژوهشی ( حداکثر240 کلمه) | |
| اهمیت موضوع(50 کلمه) | |
| مهمترین نتایج طرح به زبان غیر تخصصی(70 کلمه) | |
| موارد کاربرد نتایج طرح (80 کلمه) | |
| تأثیرات و کاربردها | |
| محدودیتهای شواهد چه بودند؟ | |
| آیا این خبر میتواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشتهباشد؟ | |
| در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود | |
| منابع و مراجع : حداکثر چهار مرجع اصلی استفاده شده در طرح تحقیقاتی مورد نظر را ذکر نمایید | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی | ندارد |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| sadraei proposal (Fin).docx | 1402/06/23 | 2542144 | دانلود |
| rezayatname akhlaghi.docx | 1402/07/26 | 17250 | دانلود |