بررسی پلی مورفیسم های ژن MALAT1(rs619586 , rs664589,rs3200401) در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و مقایسه با افراد سالم

در این طرح قصد داریم بیان پلی مورفیسم های ژن(MALAT1(rs619586 , rs664589,rs3200401

را در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین بررسی کنیم و با افراد سالم مقایسه کنیم .که نشان دهنده ی تاثیر بیان این سه ژن در بروز بیماری لنفوم غیر هوچکین میباشد.نتیجه ی به دست آمده جهت غربالگری افراد در آینده کارآمد میباشد. نمونه های خونی از بیماران لنفوم غیر هوچکین مراجعه کننده به بیمارستان امام علی زاهدان جمع آوری میشود.

In this plan, we intend to investigate the expression of MALAT1 gene polymorphisms (rs619586 , rs664589,rs3200401) in patients with non-Hodgkin's lymphoma and compare it with healthy individuals, which shows the effect of the expression of these three genes on the occurrence of non-Hodgkin's lymphoma. The result obtained is effective for screening people in the future. Blood samples are collected from non-Hodgkin's lymphoma patients referred to Imam Ali Zahedan Hospital

مقدمه و بیان مسئله تحقیق (مشتمل بر مرور تحقیقات گذشته داخلی و خارجی مرتبط با موضوع با ذکر منابع و توجیه ضرورت انجام طرح) :

لنفوم شامل بدخیمی های ناهمگن است که از تکثیر کلونال لنفوسیت ها به وجود می آیند. تقریباً 5 درصد از بدخیمی ها را تشکیل می دهد.(1)

  سیستم لنفاوی زیر سیستمی از سیستم گردش خون در بدن مهره داران است که از شبکه پیچیده ای از عروق، بافت ها و اندام ها تشکیل شده است. با جمع آوری مایعات و ذرات اضافی از بافت ها و رسوب آنها در جریان خون به حفظ تعادل مایعات در بدن کمک می کند. (2)

لنفوم ها به طور گسترده به لنفوم هوچکین (HL)، 10٪ و لنفوم غیر هوچکین (NHL)، 90٪ طبقه بندی می شوند.HLبیشتر به انواع کلاسیک و غیر کلاسیک و NHL به انواع سلول های B، سلول T و سلول های کشنده طبیعی (NK) طبقه بندی می شود.برای اهداف بالینی، لنفوم به عنوان تهاجمی (high grade) و ضعیف (low grade) نامیده می شود.(1)

NHL (لنفوم‌های غیر هوچکین) یک گروه ناهمگن از بدخیمی‌های لنفوپرولیفراتیو هستند که بسیار کمتر از لنفوم‌های هوچکین قابل پیش‌بینی هستند و تمایل بسیار بیشتری برای انتشار به مکان‌های خارج گره ای دارند. نزدیک به 25 درصد موارد NHL در مکان‌های خارج گره ای ایجاد می‌شوند و بیشتر موارد آن در هر دو ناحیه گره ای و خارج گره ای دیده می‌شوند.(3)

NHL بر اساس یافته های سال 2022 لنفوم غیر هوچکین (NHL) یازدهمین تشخیص شایع سرطان و یازدهمین علت مرگ ناشی از سرطان در جهان است(4). با تخمین 544000 مورد جدید سرطان و 260000 مرگ ناشی از سرطان در سال 2020 به عنوان پنجمین تا نهمین سرطان شایع در اکثر کشورهای جهان رتبه بندی شده است.تنوع قابل توجهی در میزان بروز NHL در میان جمعیت های مختلف جهان وجود دارد. میزان بروز و مرگ و میر NHL در چند دهه گذشته به طور پیوسته در ایالات متحده و سایر جمعیت ها افزایش یافته است و NHL را به یک سهم فزاینده در بار سرطان جهانی تبدیل کرده است. این ارزیابی اپیدمیولوژیک همچنین رشد قابل توجهی در تشخیص های جدید NHL را در دو دهه آینده نشان می دهد.(5)

تقسیم بندی  WHOلنفوم های غیر هوچکین بر اساس مکان:

1-حفره دهان، Waldeyer's ring  و حلق :

لنفوم سلول B کوچک( لنفوم سلول B منطقه مارژینال- لنفوم سلول mantle- لنفوم فولیکولار- پلاسماسیتوما خارج گره ای)

لنفوم منتشر سلول B

لنفوم سلول NK/T خارج گره ای، نوع بینی

2- حفره بینی و سینوس های پارانازال:

لنفوم سلول B کوچک(لنفوم لنفوسیتی- لنفوم فولیکولار- لنفوم سلولmantle - لنفوم سلول B منطقه مارژینال- لنفوم بورکیت- لنفوم سلول NK/T نوع نازال)

3-حنجره و نای:

لنفوم سلول B کوچک (لنفوم سلول B منطقه مارژینال- پلاسماسیتوما اکسترامدولاری)

لنفوم منتشر سلول B.

شایع ترین زیرگروه های NHL تا حد زیادی در کشورهای توسعه یافته diffuse large B-cell lymphoma (حدود 30٪) و follicular lymphoma(حدود 20٪) است. لنفوم اوروفارنکس بعد از سرطان سلول سنگفرشی دومین بیماری بدخیم شایع در ناحیه دهان است.(3)

اتیولوژی NHL علی رغم افزایش چشمگیر آن در سراسر جهان در دهه های اخیر تا حد زیادی ناشناخته است. مطالعات اولیه نشان داد که واریانت ژن های درگیر در مسیرهای نقص ایمنی با افزایش یا کاهش خطر ابتلا به NHL همراه است(6)

افراد ممکن است در معرض خطر بیشتری برای لنفوم غیر هوچکین باشند. به طور خاص اگر بیماری‌ یا شرایطی داشته باشند که بر سیستم ایمنی تأثیر می‌گذارد و یا برای آن شرایط یا بیماری تحت درمان قرار گرفته‌اند، از جمله:

• بیماری‌های خودایمنی مانند روماتیسم مفصلی، لوپوس و بیماری سلیاک
• درمان با داروهایی مانند متوترکسات یا مهارکننده‌های TNF برای آرتریت روماتوئید
• ویروس‌ها و عفونت‌ها، مانند HIV/AIDS، عفونت هلیکوباکتر پیلوری، ویروس اپشتین بار انسانی، لوسمی سلول T، ویروس لنفوم، ویروس هرپس انسانی 8، ویروس هپاتیت C
• پرتو درمانی و یا شیمی درمانی برای درمان سرطان های دیگر
• داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی برای درمان بیمارانی که پیوند عضو داشته اند.
• اختلالات ایمنی ارثی، مانند سندرم  Wiskott-Aldric  (7).

LNCRNA:

ژنوم به طور گسترده رونویسی می شود و باعث ایجاد هزاران RNA طولانی غیر کد کننده (lncRNAs) می شود. lncRNA ها به عنوان RNA های طولانی تر از 200 نوکلئوتید تعریف می شوند که به پروتئین های عملکردی ترجمه نمی شوند.

تعداد lncRNA های کاربردی هنوز مورد بحث است. اگرچه هنوز شواهدی برای پشتیبانی از عملکرد اکثر lncRNA ها وجود ندارد؛ در نتیجه آنها را به عنوان محصولات جانبی رونویسی تبدیل می کند. به خوبی مشخص شده است که تعداد فزاینده ای از lncRNA ها عملکردهای سلولی مهمی دارند. بیان تعداد قابل توجهی از lncRNA ها تنظیم شده است و برخی در مکانیسم های مختلف تنظیم ژن نقش دارند. چندین lncRNA بیان ژن‌های مجاور را با تأثیر بر رونویسی آن‌ها کنترل می‌کنند و همچنین بر سایر جنبه‌های زیست‌شناسی کروماتین، مانند همانندسازی DNA یا پاسخ به آسیب و ترمیم DNA تأثیر می‌گذارند. سایر lncRNA ها دور از جایگاه خود عمل می کنند. عملکرد آنها می تواند ماهیت ساختاری ویا تنظیمی داشته باشد و شامل مراحل مختلف زندگی mRNA، از جمله اتصال، چرخش و ترجمه و همچنین مسیرهای سیگنالینگ باشد.(8)

طبق مطالعات لو و همکاران در سال 2020 به دلیل بیان خاص و تنوع عملکردی آنها در انواع سرطان ها، lncRNA  ها کاربردهای امیدوارکننده ای در تشخیص، پیش آگهی و درمان سرطان دارند. مطالعات نشان داده اند که lncRNA ها با ویژگی و دقت بالا، پتانسیل تبدیل شدن به نشانگرهای زیستی در سرطان ها را دارند. LncRNA  ها را می توان به صورت غیرتهاجمی از مایعات بدن، بافت ها و سلول ها استخراج کرد و می توانند به عنوان نشانگرهای زیستی مستقل یا کمکی برای بهبود دقت تشخیص یا پیش آگهی استفاده شوند.(9)

MALAT1(rs619586, rs664589,rs3200401):

ژنوم پستانداران به طور فراگیر رونویسی می شود و اهمیت عملکردی بسیاری از رونوشت های طولانی RNA غیر کدکننده (lncRNA) به تدریج در حال روشن شدن است. رونوشت 1 آدنوکارسینوم ریه مرتبط با متاستاز (MALAT1) یکی از lncRNA های به خوبی مطالعه شده است. MALAT1 یک lncRNA  بسیار حفاظت شده هسته ای است که به وفور در سلول ها و بافت ها بیان می شود و مشخص شده است که نقشی در تنظیم ژن ها در هر دو سطح رونویسی و پس از رونویسی به شیوه ای وابسته به زمینه دارد. با این حال، مشخص شده است که Malat1  برای رشد طبیعی و زنده ماندن در موش ها ضروری است. شواهد نشان می دهد که MALAT1 نقش مهمی در بسیاری از بیماری ها از جمله سرطان ایفا می کند.

MALAT1، همچنین به عنوان رونوشت فراوان غنی شده هسته ای 2 (NEAT2) شناخته می شود. برای اولین بار در یک بررسی از تومورهای بیماران مبتلا به سرطان ریه سلول غیر کوچک شناسایی شد و مشخص شد که در تومورهایی با تمایل بالاتر به متاستاز تنظیم می شود.

رونوشت MALAT1 به عنوان یک RNA غیر کدکننده تأیید شده است؛ زیرا با استفاده از دو الگوریتم محاسبه پتانسیل کدگذاری مستقل CPC2 و CPAT ، پتانسیل کدگذاری پروتئین پایینی را نشان می دهد.

MALAT1  به طور فراگبر در تمام بافت ها با میانگین بیان حدود 150TPM (رونوشت در میلیون) بیان می شود که بالاترین بیان در تخمدان ها با بیان متوسط 287 TPM  می باشد.

MALAT1  در ابتدا به عنوان رونوشت بدون اینترون با یک دستگاه پلی A با کدگذاری ژنومی طبقه بندی شد.

مشخص شده است که سطح بیان MALAT1  در بسیاری از حالات فیزیولوژیک مختلف تغییر می کند، از جمله اینکه در بسیاری از انواع سرطان های مختلف تنظیم می شود و همچنین بیان تغییر یافته در بسیاری از بیماری های دیگر را نشان می دهد.(10)

طبق مطالعات لی و همکاران در سال 2018 که بیان نابجای MALAT1 با پاتوفیزیولوژی سرطان با پتانسیل ترجمه بالینی مرتبط است و MALAT1  می‌تواند فرآیندهای سرطان را با تعامل با مولکول‌ها،پروتئین‌ها، RNA  ها و DNA ها و تغییر بیشتر مسیرهای سیگنالی مختلف تنظیم کند.

MALAT1 lncRNA  نوید این را می دهد که یک نشانگر زیستی بالقوه برای تشخیص و همچنین پیش آگهی سرطان ها باشد.(11)

طبق مطالعات ژانگ و همکاران در سال 2022 ژنوتیپ های MALAT1 rs3200401 CT + TT می تواند یک عامل خطر برای MACCEs (عوارض جانبی عمده قلبی و عروقی مغزی) در بیماران MI باشد، که نشان می دهد ژن MALAT1 ممکن است به یک نشانگر زیستی برای پیش آگهی ضعیف در بیماران MI تبدیل شود.(12)

rs3200401 C > T ممکن است خطر ابتلا به Colorectal cancer را افزایش دهد.(13)

پلی مورفیسم MALAT1 rs664589 C>G به طور قابل توجهی خطر ابتلا به سرطان آندومتر را در بیماران بدون سابقه جراحی، زایمان بیشتر، BMI بین 25 تا 29.9 افزایش داد.(14)

MALAT1 rs619586 A/G SNPs به طور قابل توجهی خطر ابتلا به سرطان ریه را کاهش داد.(15)

تاکنون هیچ مطالعه ای در رابطه با پلی مورفیسم های این جایگاه و ریسک ابتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکینی با توجه به دیتا بیس های پاب مد و گوگل اسکالر انجام نشده است لذا در این پژوهش به ارتباط بین این پلی مورفیسم ها و ریسک ابتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکینی دریک نمونه از جمعیت ایرانی می پردازیم.

سئوالات و/ یا فرضیات پژوهش  :

فراوانی پلی مورفیسم rs3200401 ژن MALAT1 در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین با افراد سالم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs664589 ژن MALAT1 در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین با افراد سالم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs619586 ژن MALAT1 در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین با افراد سالم متفاوت است.

بررسی بیان پلی مورفیسم های ژن MALAT1  rs619586.  rs664589,rs3200401در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و مقایسه با افراد سالم در بیماران مراجعه کننده به بیمارستان امام علی زاهدان برای ارزیابی تاثیر بیان این ژن ها در بروز بیماری لنفوم غیر هوچکین

اهداف اختصاصی :

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs3200401 ژن MALAT1 در بیماران مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین  و مقایسه آن با افراد سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم  rs664589 ژن MALAT1 در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و مقایسه آن با افراد سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs619586 ژن MALAT1 در بیماران مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین و مقایسه آن با افراد سالم.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان - گروه بیوشیمی

با تعیین ژنوتیپهای بیماران و ارتباط آن با بیماری می توان روشهای درمانی مناسب تری اعمال کرد.

تعریف واژه های تخصصی: polymorphism) : SNP (single nucleotideتغییرات تک نوکلئوتیدی درتوالی DNA است که سبب ایجاد ژنوتیپ های مختلف می شود.طبق مطالعات انجام شده این تغییرات ژنتیکی ممکن است ریسک ابتلابه برخی بیماریهااز جمله سرطان ها را در جمعیت هایی با ژنوتیپ خاصی افزایش دهد و تعداد کل SNPS گزارش شده در پایگاه های داده عمومی SNP در حال حاضر بیش از 9 میلیون است(16)

 (Case-control) موردی – شاهدی 

کلیه افراد مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین که بیماری در آن ها توسط پاتولوژیست تایید شده است وبیماری زمینه ای دیگری ندارند وگروه کنترل نیز از افراد مراجعه کننده به بیمارستان امام علی (ع) زاهدان که جهت چکاپ مراجعه می کنند سالم بوده وبیماری سیستمیکی نداشته و رابطه فامیلی با بیماران نداشته باشند.

با توجه به مطالعات انجام شده توسط عقیقی و همکاران در سال 2023(17)؛ 350 نفر شرکت کننده بررسی شدند که 175 شاهد و 175 نفر کنترل انتخاب شده بودند.در این پژوهش قصد داریم برای بررسی پلی مورفیسم ژنی 190 فرد مبتلا به سرطان لنفوم غیر هوچکین که قبلا از آن ها خون گرفته شده وموارد جدید که هم اکنون تحت درمان می باشد نیز خونگیری می شوند. به همین تعداد نیز از افراد سالم که ارتباط فامیلی با گروه بیمار ندشته و هیچگونه بیماری سیستمیک دیگری نیز نداشته باشند خونگیری می شود.

 آسان و در دسترس

انجام آزمایشات برای تعیین پلی مورفیسم

نمونه های خون افراد بیمار و سالم در لوله ی cbc حاوی آنتی کواگولانت edta جمع آوری می شود.( حداقل 5ccاز خون بیمار لازم است) و آنها را در -20 درجه سانتی گراد ذخیره میکنیم. سپس استخراج DNA به روش salting out انجام می شود. بعد از استخراج DNA با پرایمر های طراحی شده  RFLP-PCR را انجام می دهیم . در روش RFLP بعد از اضافه کردن آنزیم محصول PCR را digest کرده و آن را در ژل آگاروز میریزیم و با اشعه ی UV توسط دستگاه ژل داکت ژنوتیپ ها را مشخص می کنیم که ممکن است wild یا mutant باشد. سپس با استفاده از spss ارتباط ژنوتیپ ها را با بیماری مورد مطالعه قرار می دهیم و odds ratio میگیریم و p.value را حساب میکنیم. اگر کمتر از 0.05 باشد معنی دار است . حال با توجه به odds ratio اگر بیشتر از یک باشد بیان این ژن ریسک فاکتور است و اگر کمتر از یک باشد پروتکتیو محسوب می شود.  

پس از گردآوری اطلاعات لازم، یافته ها در نرم افزار آماری SPSS  وارد گشته و داده ها با استفاده از آزمون­های آماری χ2  و تی تست مستقل و Regression Logistic مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت.

با رضایت کامل از بیماران نمونه گیری می شود و تعهد می شود نام ومشخصات بیماران در هیچ گزارشی قید نشود. انجام آزمایشات هیچ گونه هزینه ای برای بیمار نخواهد داشت(باتوجه به کد های اخلاقی شماره های1،2،7،8،9،11،12،13،15،17،18از دفترچه آزمودنی انسانی و کدهای 1و5و6و7و8و9و10و11و13و14 از دفترچه راهنمای اخلاقی پژوهش های زنتیک پزشکی و کدهای 1و2و3و4و6و7 از دفترچه راهنمای اخلاقی پژوهش برروی عضو وبافت انسانی و کدهای 1و2و3و4و5 از فصل 4 راهنماهای اختصاصی از همان دفترچه)

1-     هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.  

2-     در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

7-     اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

8-     طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

9-     در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.

11-کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود. 

12-انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود

15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.

17-پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

18-در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان)  یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کند، می‌توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته‌ی اخلاق ، از داده‌ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

راهنمای اخلاقی پژوهشهای ژنتیک پزشکی

 در جمهوری اسلامی ایران

1- پژوهشهای ژنتیک بر روی آزمودنی انسانی تنها در صورتی از نظر اخلاقی مجاز به شمار میآیند کـه بـا هـدف

ارتقا یا پیشرفت حداقل یکی از موارد زیر طراحی شده باشند:

1-1 ـ تشخیص، طبقه بندی یا غربالگری بیماریها یا ناتوانیهایی که منشأ ژنتیک دارند .

 2-1 ـ بررسی یا تشخیص استعداد ابتلا به بیماری .

 -1 3 ـ ارائهی مشاوره به افراد یا زوجها جهت تعیین خطر ابتلای فرزند آنها به بیماریها یا معلولیتهای دارای منشأ ژنتیک

 4-1 ـ پیشگیری یا درمان بیماریها یا توانبخشی

 5-1 ـ بررسیهای حقوقی، جنایی، مدنی و دیگر اقدامات قضایی و پزشکی قانونی

 6-1 ـ پژوهشهای ژنتیک جمعیتشناختی

 2- انجام هر گونه پژوهش که دربردارندهی موارد یا با اهداف زیر باشد، از نظر اخلاقی نادرست است:

به - 1-2 نژادی (یوژنیک ) ز

 - 2-2 شبیهسازی تولید مثلی انسان

 - 3-2 تبعیض یا انگ زنی (Stigmatization (فردی یا گروهی

4-2 نقض کرامت انسانی یا حقوق و آزادیهای بنیادین انسان

5- اخذ رضایت آزادانه و آگاهانه از آزمودنی - یا نمایندهی قانونی او در موارد لزوم - باید همانند دیگر انواع

پژوهشها بر روی آزمودنی انسانی، منطبق با مندرجات راهنمای عمومی و سایر راهنماهای اختصاصی اخلاق در

پژوهش کشور انجام گیرد .

 - 6 در مواردی که دادههای ژنتیک انسانی یا نمونههای بیولوژیک با هدف پژوهشی جمعآوری شده باشند،

آزمودنی این اختیار را دارد که رضایت اولیهی خود را لغو کند، مگر آنکه این اطلاعات بهطور غیر قابل بازگشت به

هیچ فرد مشخصی قابل استناد نباشد. لغو رضایت نباید موجب خسارت یا جریمهای برای آزمودنی شود .

 7- اگر پژوهش شامل انجام آزمون )ها( یی باشد که ممکن است نتایج پیشگوییکنندهای در ارتباط با سلامت یا

سایر جنبههای زندگی آزمودنی داشته باشند، علاوه بر حصول اطمینان از درک مناسب ماهیت و پیآمدهای آزمون از

سوی آزمودنی در طی فرایند اخذ رضایت، باید مشاوره ی ژنتیکی مناسب برای او فراهم شود. مشاوره ی ژنتیک باید

غیرجهتدار، بدون پیشداوری، بدون قضاوت، شامل رهنمودهای متناسب با شرایط فرهنگی فرد و دربرگیرنده ی

حداکثر منافع وی باشد.

 8- هنگامی که پژوهش شامل آزمون )ها( یی باشد که ممکن است نتایج پیشگوییکنندهای در ارتباط با سلامت

یا سایر جنبههای زندگی بستگان یا نزدیکان آزمودنی داشته باشد، باید نحوهی اطلاعرسانی احتمالی به ایشان –یا

محرمانه ماندن نتایج – در طی فرایند اخذ رضایت مورد بحث قرار گیرد و در رضایتنامه درج شود.

 به 9- بیمارانی که دچار معلولیت یا بیماری ارثی هستند و همچنین به حاملان بدون علامت بیماری، یا افراد

مستعد ( ثابتشده یا مشکوک) باید در زمان مناسب به و روش مناسب، آگاهی م در لازم ورد امکانات موجود در زمینه

 ی بیماری داده شود. ضمناً اگر به دلایلی، درمان یکی از بستگان بیمار لازم باشد، پزشک باید پس از اخذ رضایت فرد

مورد مطالعه یا نماینده ی قانونی وی به, بستگان او اطلاعات را لازم ارائه کند.

 10- هیچ فردی را نباید از دسترسی به دادههای ژنتیکی خود منع کرد.

11- دادههای ژنتیک و نمونههای بیولوژیک جمعآوری شده، نباید برای هدف دیگری که با مفاد رضایت کسب

شده مغایرت دارد بهکار گرفته شوند.

3- دستاوردهای حاصل از پژوهش بر دادههای ژنتیکی انسانی باید در اختیار جامعه قرار گیرد.

 14- مطالعه بر روی ژنوم انسانی در شکل طبیعی آن نباید منجر به کسب منافع انحصاری فردی شود.

راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسان ی در جمهوری اسلامی ایران

راهنمای عمومی

 1- پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافتها و اعضای مورد استفاده، دارای منشأ انسانیانـد و

کرامت انسانی اقتضا میکند که جمعآوری، نگهداری، استفاده و ن ابودسازی آنهـا تـوأم بـا رعایـت ملاحظـات و

شؤون مرتبط باشد.

 2- از اجزای بدنی دارای منشأ انسانی باید تنها در پـژوهش هـایی اسـتفاده شـود کـه اهـداف ارزشـمندی را در

راستای مبارزه با بیماریها و ارتقای سلامت انسانها دنبال میکنند.

 3- تمامی پژوهشها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مـورد تأییـد کمیتـه ی اخـلاق در پـژوهش

مرتبط قرار گیرد. کمیتهی اخلاق در پژوهش حق دارد که در تمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشـد .

پژوهشگران باید در این زمینه با کمیتهی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

 4- رضایت آگاهانه ی فرد دهندهی عضو یا بافت، یـا جانشـین قـانونی او، شـرط اساسـی در تأییـد اخلاقـی هـر

پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایتنامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیـه و هنگـام ارسـال

طرحنامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد

6- تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمعآوری و ثبت میشود، راز حرفه ای تلقی مـی شود؛ از این رو، تما می اصول و ملاحظات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آنها مراعات شود .

 7- مرکز انجام دهندهی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفـظ رازداری را داشـته باشد؛ در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بینام و غیرقابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.

 8- پژوهشگر باید از اعضاء و بافتهایی که به منظور پژوهش در اختیار او قرار میگیرد استفادهی بهینـه کـرده،

از هدر رفتن آن ها جلوگیری کند

1- ذخیرهسازی اعضاء، بافت یا ها اجزای بدنی با منشأ انسانی باید با اخذ رضایت آگاهانـه باشـد در. رضـایت نامـه بایـد نحوه و مدت نگهداری و استفادههای احتمالی آتی آورده شود.

 2- فرد حق دارد هر وقت که بخواهد درخواست کند که نمونههایش از زیستبانک خارج شوند. این در صـورتی اسـت  که هویت دهنده ی نمونه مشخص یا قابل ردیابی باشد.

 3- در صورتی که هویت فرد دهنده ی نمونه، مشخص یا قابل ردیابی باشد، برای هـر پـژوهش جدیـد بایـد از فـرد یـا نماینده ی قانونی او رضایت آگاهانه گرفته .شود

4- در مورد نمونه ها یی که هویت دهنده ی آن ها قابل ردیابی نباشد، میتوان با استناد بـه رضـایت نامـه ی کلـی اولیـه، پژوهشهای جدید را بدون اخذ رضایتنامه انجام . داد

 5- در استفاده از بافتهای ذخیره شده در زیست بانک ها در صورتی که امکان استفادهی درمـانی و پژوهشـی وجـود داشته باشد باید اولویت به مصارف درمانی داده شود. در هر حال، انجام پژوهش نباید به میـزان و کیفیـت اسـتفاده های درمانی لطمه ای وارد کند.

- عدم همکاری بیمار

-مشکل تهیه مواد و امکان طولانی شدن زمان دریافت آنها

MALAT1 gene/non-Hodgkin lymphoma/polymorphism

References:

1. Jamil A, Mukkamalla SKR. Lymphoma. 2023 Jul 17. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan–. PMID: 32809661.
2. Britannica, The Editors of Encyclopaedia. 'lymphatic system'. Encyclopedia Britannica, 31 Mar. 2023, https://www.britannica.com/science/lymphatic-system. Accessed 29 May 2023.
3. Singh R, Shaik S, Negi BS, Rajguru JP, Patil PB, Parihar AS, Sharma U. Non-Hodgkin's lymphoma: A review. J Family Med Prim Care. 2020 Apr 30;9(4):1834-1840. doi: 10.4103/jfmpc.jfmpc_1037_19. PMID: 32670927; PMCID: PMC7346945.
4. Jiajun Luo, Andrew Craver, Kendall Bahl, Liz Stepniak, Kayla Moore, Jaime King, Yawei Zhang, Briseis Aschebrook-Kilfoy, Etiology of non-Hodgkin lymphoma: A review from epidemiologic studies, Journal of the National Cancer Center,Volume 2, Issue 4, 2022, Pages 226-234.
5. Ephrem Sedeta, Nosakhare Ilerhunmwuwa, Mustafa Wasifuddin, Ifeanyi Uche, Narek Hakobyan, Jamal Perry, Henry Aiwuyo, Hesham Abowali, Boris Avezbakiyev; Epidemiology of Non-Hodgkin Lymphoma: Global Patterns of Incidence, Mortality, and Trends. Blood 2022; 140
6. Skibola CF, Curry JD, Nieters AJH. Genetic susceptibility to lymphoma. 2007;92(7):960.
7. “Non-Hodgkin Lymphoma.” Cancer Treatment Centers of America, 18 July 2019.
8. Statello, Luisa, et al. “Gene Regulation by Long Non-Coding RNAs and Its Biological Functions.” Nature Reviews Molecular Cell Biology, vol. 22, no. 2, 1 Feb. 2021, pp. 96–118.
9. Qian Y, Shi L, Luo Z. Long Non-coding RNAs in Cancer: Implications for Diagnosis, Prognosis, and Therapy. Front Med (Lausanne). 2020 Nov 30;7:612393.
10. Arun G, Aggarwal D, Spector DL. MALAT1 Long Non-Coding RNA: Functional Implications. Noncoding RNA. 2020 Jun 3;6(2):22.
11. Li ZX, Zhu QN, Zhang HB, Hu Y, Wang G, Zhu YS. MALAT1: a potential biomarker in cancer. Cancer Manag Res. 2018 Dec 6;10:6757-6768.
12. Zhang, T., Luo, JY., Liu, F. et al. Long noncoding RNA MALAT1 polymorphism predicts MACCEs in patients with myocardial infarction. BMC Cardiovasc Disord 22, 152 (2022). https://doi.org/10.1186/s12872-022-02590-0.
13. Li K, Han Z, Wu J, Ye H, Sun G, Shi J, Zhang J, Wang P. The Relationship between MALAT1 Polymorphism rs3200401 C > T and the Risk of Overall Cancer: A Meta-Analysis. Medicina (Kaunas). 2022 Jan 25;58(2):176. doi: 10.3390/medicina58020176. PMID: 35208500; PMCID: PMC8879331.
14. Chen G, Zhang M, Liang Z, Chen S, Chen F, Zhu J, Zhao M, He J, Hua W, Duan P. Association of polymorphisms in MALAT1 with the risk of endometrial cancer in Southern Chinese women. J Clin Lab Anal. 2020 Apr;34(4):e23146. doi: 10.1002/jcla.23146. Epub 2019 Dec 27. PMID: 31880028; PMCID: PMC7171330.
15. Chen M, Cai D, Gu H, Yang J, Fan L. MALAT1 rs619586 A/G polymorphisms are associated with decreased risk of lung cancer. Medicine (Baltimore). 2021 Mar 26;100(12):e23716. doi: 10.1097/MD.0000000000023716. PMID: 33761627; PMCID: PMC9281991.
16. Kim S, Misra A. SNP genotyping: technologies and biomedical applications. Annu Rev Biomed Eng. 2007;9:289-320. doi: 10.1146/annurev.bioeng.9.060906.152037. PMID: 17391067.
17. 17.Aghighi A, Nakhaee A, Taheri M, Hashemi SM, Bahari G. Association of LIN28B Gene Polymorphisms (rs221634, rs221635, rs314276, rs9404590, and rs12194974) with Non-Hodgkin Lymphoma Susceptibility and Clinical/Pathological Features. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2023 Nov 1;24(11):3867-74.

بررسی پلی مورفیسم های ژن MALAT1(rs619586 , rs664589,rs3200401) در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و مقایسه با افراد سالم

نمونه ی خون بیماران مورد استفاده قرار میگیرد

با تعیین و مشخص شدن ژنوتیپ بیمار در آینده برای تشخیص و درمان اینگونه بیماران روشهای مناسب اتخاذ خواهد شد.

ندارد

ندارد

برای بیمار و کنترول هزینه ای ندارد.

ندارد

اطلاعات بیمار و سالم محرمانه خواهد ماند.

آقای دکتر غلامرضا بهاری عضو هیات علمی گروه بیوشیمی پاسخگوی سوالات خواهد بود.       09153497890

دارد

با رضایت بیمار و سالم نمونه گیری خواهد شد.

ندارد