بررسی میکروپلاستیک‌ها در آب¬های بطری شده و کیوسک¬های آب شیرین کن غیرمتمرکز، شهر زاهدان

پلاستیک­ها بویژه میکروپلاستیک­ها یکی از مهمترین آلاینده­های محیط زیست، از جمله اکوسیستم آبی محسوب می­شوند. با توجه به اینکه آب ماده شیمیایی اصلی بدن انسانها است و بدن انسانها برای زنده ماندن در طول روز  به آب وابسته است. آلوده بودن آب­های آشامیدنی باعث ورود مقادیر زیادی ذرات پلاستیک به بدن می شود. از طرفی، میکروپلاستیک­ها پس از ورود به بدن انسانها باعث تاثیرات سوء و مشکلات گوارشی می­گردد و همچنین به دلیل جذب آلاینده­های مختلف بر روی سطح این ذرات، در طولانی مدت احتمال دارد منجر به انواع بیماریها و آسیب های دیگری بر سلامت انسانها شوند. لذا لزوم توجه به میکروپلاستیکها به عنوان یک نگرانی نوظهور در آب آشامیدنی و حفظ سلامتی انسانها مطرح می­باشد. هدف از مطالعه بررسی میکروپلاستیک‌ها در آب­های بطری شده و کیوسک­های آب شیرین کن غیرمتمرکز، شهر زاهدان می­باشد. 

Plastics and especially microplastics are one of the most important environmental pollutants, including the water ecosystem. Given that water is the main chemical substance of the human body and the human body depends on water to survive during the day. Contamination of drinking water causes large amounts of plastic particles to enter the body. On the other hand, microplastics after entering the human body, causes adverse effects and digestive problems, and also, due to the absorption of various pollutants on the surface of these particles, in the long term, they may lead to various diseases and other damages to human health. Therefore, it is necessary to pay attention to microplastics as an emerging concern in drinking water and maintaining human health. The purpose of the study is to investigate microplastics in bottled water and urban decentralized desalination-water kiosks in Zahedan city.

پلاستیک­ها پلیمرهای آلی مصنوعی و نیمه­ مصنوعی هستند که طی فرایند پلیمرایزاسیون تولید می­شوند (1). پلاستیک ها به دلیل مزایای فراوان مانند وزن سبک، هزینه کم و دوام بالا، به طور گسترده مورد استفاده قرار می­گیرند (2). امروزه، آلودگی پلاستیک­ها به عنوان یک موضوع نگران کننده در نظر گرفته می­شود و به عنوان دومین چالش جهانی بعد از تغییرات اقلیم مطرح می باشد (3). پلاستیک­ها به دلیل دوامشان به سختی تجزیه می­شوند، اما به مرور زمان شکننده شده و به قطعات کوچکتر (ماکرو و مزو) و ذرات (میکرو و نانو) تبدیل می­شوند. میکروپلاستیک­ها [1](MPs) به عنوان ذرات با اندازه 1 میکرومتر تا 5 میلی­متر تعریف می­شوند. ذرات پلاستیک کمتر از 1 میکرومتر معمولاً به عنوان نانوپلاستیک شناخته می­شوند (4). این ذرات دارای اشکال مختلفی از جمله رایج­ترین و مهمترین آن­ها فیبر، فوم، قطعه، فیلم و کروی هستند (5). میکروپلاستیک­ها در تمام اکوسیستم ها و همچنین زنجیره غذایی و آبهای آشامیدنی نیز شناسایی شده ­اند (6,7). آن­ها ذاتا آلاینده بوده و همچنین توانایی حمل آلاینده‌های آلی و معدنی را دارند که در نهایت با ورود و انتقال به زنجیره غذایی وارد بدن انسانها می­شوند (8). این ذرات پس از بلع به راحتی از طریق خون در تمام قسمت‌های بدن پخش می‌شوند و بر اندام‌های متعدد، به‌ویژه ارگان‌های حیاتی بدن انسان تأثیر می‌گذارند و منجر به بیماری­های قلبی، کبدی و کلیوی و حتی سرطان می‌شوند، همچنین می­توانند از سد خونی مغزی عبور کنند و بر مغز تأثیر بگذارند (9). علاوه بر اینها، اثرات فیزیکی که بر اثر مصرف میکروپلاستیک­ها توسط موجودات زنده خشکی و آبزی ایجاد می­شود شامل: پارگی، پاسخ التهابی، کاهش تغذیه و کاهش انرژی می­باشد (10). اثرات میکروپلاستیک­ها بر خاک شامل تاثیر منفی بر ریشه گیاهان و موجودات همزیست با آن­ها می­باشد. پلاستیک­ها تبخیر آب موجود در خاک را افزایش می‌دهند، که منجر به خشکسالی و کاهش رشد گونه‌های گیاهی می­شود (11). مشکلات زیست ­محیطی دیگر شامل آلودگی هوا و آلودگی اکوسیستم آبی می­باشد (12,13). پلاستیک­ها مشکلات اقتصادی نیز ایجاد می­کنند. به عنوان مثال ملت­ها و جوامعی که برای درآمد به محیط­های دریایی (مانند گردشگری، ماهیگیری) متکی هستند، بار آلودگی پلاستیکی دریایی را بیشتر تحمل می­کنند (14).

با افزایش جمعیت و خکسالی در سراسر دنیا بسیاری از شهرهای بزرگ برای تامین آب اشامیدنی سالم از مراکز کیوسک­های آب شیرین کن و آب های بطری شده استفاده می­کنند. امروزه این کیوسک ها به عنوان یک منبع جدید و جایگزین برای تامین آب شیرین به حساب می آیند و دارای اهمیت بالایی می باشند. مراکز آب شیرین کن با فرآیندهایی مانند جداسازی غشایی اسمز معکوس همراه با جذب کربن فعال و ضدعفونی با کلر و UV استفاده می­کنند. هرچند این مراکز استفاده و تولید بطری­های یکبار مصرف را کاهش می­دهند اما باید احتمال وجود و ارزیابی خطرات ذرات میکروپلاستیک در آن­ها بررسی شود (15). رشد جمعیت و گسترش خشکسالی و کمبود منابع آبهای آشامیدنی از یک طرف و افزایش هزینه های تصفیه آبها از طرف دیگر باعث شده است که مصرف آبهای بطری شده افزایش یابد . بنابراین جبران کمبود آب آشامیدنی بویژه در مناطق گرم و خشک بوسیله آبهای بطری شده، به عنوان یکی از منابع تامین آب شرب در دنیا مطرح می­باشند (16و17). بنابراین طبق تاکید سازمان جهانی بهداشت، بررسی میکروپلاستیک ها در آب آشامیدنی بویژه آبهای بطری شده یک ضرورت است. در سراسر دنیا مطالعات مختلفی در خصوص آلودگی میکروپلاستیک ها در آبهای آشامیدنی انجام شده است (18و19) اما هنوز مطالعات در خصوص بررسی میکروپلاستیک ها در آبهای بطری شده و بویژه کیوسک­های آب و مراکز آب شیرین کن بسیار محدود است. ذرات پلاستیک در آب های بطری­ شده به دلیل فشار وارده در حین حمل و نقل و هنگام پر کردن بطری ها، ذخیره سازی و انباشت، تکان دادن بطری­ها، باز کردن و بستن درب بطری­ها، انبساط یا انقباضی دمایی، فرایند بسته بندی و برچسب زدن بطریها ایجاد شود (20و21).

زاهِدان یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان پهناور سیستان و بلوچستان است. زاهدان شهری نوبنیاد و در حال توسعه می باشد. آب و هوای این شهر گرم و خشک است. طبیعت و جغرافیای متفاوت این شهر باعث شده برای تأمین آب منطقه، از منابع آب زیرزمینی و آب‌های سطحی شور و لب‌شور استفاده گردد، همچنین در بسیاری مواقع رفع کمبود آب شرب با استفاده از آب شیرین کن های عیرمتمرکز سطح شهر و آبهای بطری شده صورت می گیرد. بنابراین نیاز به بررسی آلاینده ها در این منابع بسیار ضروری می باشد.

با توجه به تاثیر مضر میکروپلاستیک‌ها بر سلامت انسان و محیط زیست، و به دلیل گسترش خشکسالی و فقر منابع آبی در زاهدان و افزایش استفاده از آب شیرین کن های عیرمتمرکز سطح شهر و آبهای بطری شده، نیاز به تحقیق بیشتر در این زمینه وجود دارد. بنابراین هدف از مطالعه بررسی میکروپلاستیک‌ها در آب­های بطری شده و کیوسک­های آب شیرین کن غیرمتمرکز شهر زاهدان می­باشد.

بررسی متون:

۱. مطالعه­ ای که توسط Darena Schymanski و همکاران (سال 2018) انجام شده بود، نشان داد که تقریباً ۸۰ درصد از تمام ذرات میکروپلاستیک یافت شده دارای اندازه ذرات بین ۵ تا ۲۰ میکرومتر بودند. میانگین محتوای میکروپلاستیک ۸۸ ± ۱۱۸ ذره در لیتر در بسته بندی قابل بازگشت یا قابل استفاده مجدد بود، اما تنها ۱۴ ± ۱۴ ذره در لیتر در بطری­های پلاستیکی یکبار مصرف بود. اکثر ذرات موجود در آب از بطری­های پلاستیکی قابل برگشت شامل پلی اتیلن ترفتالات اولیه (PET، ۸۴٪) و پلی پروپیلن (PP؛ ۷٪) بودند (22).

۲. مطالعه­ ای که توسط Ke Song و همکاران (سال 2021) انجام شده بود، نشان داد که بطری‌های آب در طول چندین بار باز و بسته شدن درب آنها، می توانند ۵۳ تا ۳۹۳ ذره در میلی ‌لیتر میکروپلاستیک­ را وارد آب کنند استئارات کلسیم، افزودنی‌های سیلیکون و MPs شناسایی‌شده با انواع پلیمرها با اندازه‌ها (۲۰ تا ۵۰۰ میکرومتر) و اشکال (اشکال مکعبی، کروی و نامنظم) بودند (23).

۳. مخدومی و همکاران (سال 2021) مطالعه ای انجام دادند که نتایج آن نشان داد که میکروپلاستیک ها در ۹ مورد از ۱۱ برند آبهای بطری شده وجود داشتند. مقدار، شکل و رنگ MPs در بطری های مختلف متفاوت بودند. بیشترین MPs شناسایی شده به شکل قطعه (۹۳٪) و فیبر (۷٪) با غلظت متوسط تقریباً ۲/۱۰± ۵/۸ذرات در لیتر و بیشترین پلیمرهای یافت شده PET، PS و PP بودند (24).

۴. تحقیقی که توسط Barbara E. Oßmannو همکاران (سال 2018) انجام شده بود، نشان داد مقدار میکروپلاستیک در آب معدنی از ۲۸۵۷ ± ۲۶۴۹ در لیتر در بطری­های PET یکبار مصرف تا ۱۰۵۲۱ ± ۶۲۹۲ در لیتر در بطری­های شیشه­ای متغیر بود. در حالی که در بطری­های پلاستیکی، نوع پلیمر غالب PET بود. در بطری­های شیشه­ای پلیمرهای مختلفی مانند پلی اتیلن یا استایرن-بوتادین-کوپلیمر یافت شده بودند (25).

۵. Zarlina Zainuddin و همکاران (سال 2020) پژوهشی انجام دادند و نتایج آن وجود ذرات میکروپلاستیک در آبهای بطری شده را تایید کرد. حداقل اندازه ذرات پلی اتیلن ۲۰ میکرون بود و و اندازه ذرات پلی اتیلن ترفتالات ۲۰۰-۲۰ میکرومتر بودند (26).

6. Welle و همکاران (سال 2018) یک مطالعه مروری بر روی میکروپلاستیک های موجود در آبهای بطری شده و ارزیابی ریسک به دلیل در معرض قرار گرفتن میکروپلاستیک ها انجام دادند، و به این نتیجه احتمالی رسیدند که مقدار کمی از میکروپلاستیک مصرف‌شده می‌تواند جذب می شود و این مقدار اندک احتمالا نگرانی ایمنی برای مصرف‌کننده ایجاد نمی‌کند اما قطعیتی در این خصوص هنوز وجود ندارد (27).

7.مطالعه ای که توسط Fermín Pérez-Guevara و همکاران (سال 2022) انجام شد نشان داد که در تمام آب آشامیدنی نمونه‌برداری شده میکروپلاستیک ها وجود دارند و فراوانی آنها بین ۱۱ تا ۸۶۰ ذره در لیتر بودند. میکروپلاستیک‌های شناسایی‌شده عمدتاً فیبر (۶۵٪) و پس از آن قطعه (۲۸٪) و فیلم (۷٪) بودند. آن­ها عمدتاً از پلی­ اتیلن­ ترفتالات، پلی­ آمیدها، پلیمرهای وینیل، پلی ­استر و سلفون در اندازه‌های بین ۲۰ میکرومتر تا ۵ میلی‌متر تشکیل شده‌ بودند که ۷۵٪ آنها اندازه‌های کمتر از ۳۰۰ میکرومتر را تشکیل می‌دادند (28).

8.پزوهشی که توسط Ikaros Demetriou و همکاران (سال ۲۰۲۱) انجام شد نشان داد تنها ۸/۱۴٪ از پاسخ­ دهندگان ادعا می­کنند که هرگز از بطری­های پلاستیکی یک بار مصرف استفاده نمی­ کردند. اما اکثر گردشگران بیشتر از بطری­های پلاستیکی استفاده می کردند (29) .

9.مطالعه ای توسط V.C. Shruti و همکاران (سال ۲۰۲۰) صورت گرفت و نتایج آن نشان داد فراوانی میکروپلاستیک­ها از ۲ ± ۵ تا ۱۴ ± ۹۱ در لیتر در آب آشامیدنی و با میانگین کلی ۱۸ ± ۷ میکروپلاستیک در لیتر بود. در بیشترین میکروپلاستیک­های شناسایی شده الیاف شفاف (۶۹٪) بودند و پس از آن الیاف آبی (۲۴٪) و قرمز رنگ (۷٪) بودند. متداول­ترین ابعاد میکروپلاستیک­ها بین 100 میکرومتر تا ۱ میلی­متر بود که تقریباً ۷۵٪ از کل میکروپلاستیک­ها را تشکیل می دادند (17) .

10. Winklerهمکاران (سال 2019) تحقیقی انجام دادند که نتایج آن تایید کرد که هنگام باز و بسته کردن درب بطری ها، ذرات میکروپلاستیک به داخل آب رها می شوند. میانگین فراوانی میکروپلاستیک­ها در این مطالعه تقریبا 253 ± 148 ذره در لیتر بدست آمد(21).

1- فراوانی میکروپلاستیک­ها در آبهای بطری شده و کیوسک­های آب شیرین کن­­ چقدر است؟

2- بیشترین میکروپلاستیک­های یافت شده در کدام دامنه اندازه می­باشد؟

3- غالب ترین نوع میکروپلاستیک­ها از نظر نوع پلیمر سازنده و شکل ظاهری کدام است؟ 

 4- مورفولوژی سطحی میکروپلاستیک­ها چگونه می­باشد؟

5- میزان دریافت روزانه[1] (EDI) میکروپلاستیک ها توسط شهروندان زاهدان چقدر است؟

تعیین میکروپلاستیک‌ها در آب­های بطری شده و کیوسک های آب شیرین کن غیرمتمرکز، شهر زاهدان

1- تعیین فراوانی میکرو­پلاستیک­ها در آبهای بطری­ شده

2- تعیین فراوانی میکرو­پلاستیک­ها در کیوسک­های آب شیرین کن­­­­

3- تعیین اندازه، شکل و رنگ میکروپلاستیک­ها در آبهای بطری­ شده و کیوسک­های آب شیرین کن­­

4- تعیین نوع پلیمر سازنده میکروپلاستیک­ها در آبهای بطری­ شده و کیوسک­های آب شیرین کن­­­­

5- تعیین مورفولوژی سطحی میکروپلاستیک ها در آبهای بطری­ شده و کیوسک­های آب شیرین کن­­

6- تعیین میزان دریافت روزانه[1] (EDI) میکروپلاستیک ها توسط شهروندان در شهر زاهدان

وزارت بهداشت، سازمان محیط ­زیست، شرکت آب و فاضلاب و آب منطقه ای، عموم جامعه

تعیین میکروپلاستیک‌ها در آب های بطری شده و کیوسک های آب شیرین کن غیرمتمرکز، شهر زاهدان

میکروپلاستیک: به ذرات پلاستیک با سایز کمتر از 5 میلی متر گفته می شود.

آب بطری شده: آبی است که در بطری‌ بسته‌بندی شده است. این نوع آب معمولاً از منابع طبیعی مانند چشمه‌ها، چاه‌ها یا سایر منابع آب طبیعی تهیه می‌شود و پس از تصفیه و بسته‌بندی در بطری‌ها به بازار عرضه می‌شود. آب بطری شده معمولاً به عنوان یک گزینه سالم و مطمئن برای مصرف آب در هنگام سفر، فعالیت‌های ورزشی یا در مواقعی که دسترسی به آب آشامیدنی ندارید، استفاده می‌شود.

کیوسک آب شیرین: کیوسک آب شیرین مکانی است که آبهای شور با استفاده از روش های نوین غشایی شیرین و قابل شرب می شوند. اینگونه مکان‌ها معمولاً در مناطقی که دچار خشکسالی یا فقر آبی شده اند و همچنین دارای منابع آبی لب شور یا شور هستند ایجاد می‌شوند.
 

تجربی-آزمایشگاهی

کیوسک­های آب شیرینکن­ شهر زاهدان و آب های بطری شده

منطقه مورد مطالعه شهر زاهدان می باشد. به دلیل شیوع خشکسالی و کمبود آب بویژه در استان سیستان و بلوچستان معمولا کیوسک های آب شیرین کن در سطح استان گسترش پیدا کرده است و همچنین استفاده از آبهای بطری شده نیز افزایش یافته است. بنابراین نمونه ها از از آبهای بطری شده و کیوسک های آب شیرین کن سطح شهر زاهدان انجام خواهد شد. 

نمونه های آب بطری شده در ۱۰ برند مختلف و پرمصرف از سوپرمارکت‌های مختلف شهرستان زاهدان خریداری خواهد شد. برای هر برند، 3 بطری انتخاب خواهد شد. و هر برند در چهار شرایط مختلف نگهداری و ذخیره سازی آنالیز خواهد شد. مجموع نمونه های آب بطری شده 120 عدد خواهد بود. تعداد 20 کیوسک­ آب شیرین کن در سطح شهر زاهدان انتخاب خواهد شد - از هر ایستگاه (هر کیوسک) یک نمونه 10 لیتری برداشت خواهد شد. 

جهت نمونه برداری آب بطری شده، از ۱۰ برند مختلف آب معدنی از فروشگاه­های مختلف شهرستان زاهدان انتخاب و خریداری خواهد شد. هر برند با توجه به شرایط ذخیره و نگهداری (شامل نگهداری در 1- انبار 2- یخچال 3- فریز و 4 زیر نور آفتاب) و با سه بار تکرار انتخاب خواهد شد که در مجموع 120 نمونه خواهد بود. نمونه ها بدون هیچگونه فشار فیزیکی و مکانیکی ایجاد شده و در یک جعبه قرار داده خواهد شد و در کمتر از 2 ساعت به آزمایشگاه انتقال داده خواهد شد. جهت نمونه برداری از کیوسک­های آب شیرین کن­ غیر متمرکز سطح شهر، قبل از نمونه برداری شیر آب با حداکثر سرعت به مدت ۱ دقیقه باز نگه داشته خواهد شد. سپس نمونه ی آب به حجم 10 لیتر و با رعایت کامل 'استاندارد های بهداشتی نمونه برداری میکروبی و شیمیایی' آب جمع آوری و برداشت خواهند شد (3). در نهایت نمونه های جمع آوری شده سریعا به آزمایشگاه منتقل و برای آنالیز آماده خواهند شد. 

جمع آوری نمونه ها به شرح زیر خواهد بود:

ابتدا برند های مختلف آب های بطری شده که در سطح شهر زاهدان به فروش میرسد لیست خواهد شد و سپس 10 برند پرمصرف (طبق مقادیر فروش سوپرمارکت ها و فروشگاههای سطح شهر و با سوال کردن از متصدی فروشگاه و شرکت های پخش آبهای بطری شده) انتخاب خواهد شد. نمونه­ های آب بطری شده از فروشگاه­های مختلف سطح شهرستان زاهدان خریداری خواهد شد. برای نمونه برداری از کیوسک های آب شیرین کن در شهر زاهدان، تعداد 20 کیوسک که بیشترین ظرفیت تامین آب در شبانه روز را دارند انتخاب خواهد شد.. در ادامه از هر ایستگاه به حجم 10 لیتر نمونه برداری آب انجام خواهد شد. نمونه برداری طبق دستورالعمل روش نمونه برداری آب ایران (موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران) انجام خواهد شد.

طبق گزارش مطالعات مختلف، روش های نگهداری آبهای بطری شده در رها سازی ذرات میکروپلاستیک تاثیر گذار هستند. بنابراین بررسی وجود میکروپلاستیکها یا رهاسازی آنها در آبهای بطری شده بر اساس روش های مختلف نگهداری و ذخیره سازی آبها در فروشگاهها سطح شهر مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. روش های نگهداری و ذخیره سازی آبهای بطری شده در فروشگاهها و سوپرمارکت های سطح شهر زاهدان شامل 1- نگهداری در انبار و در دمای محیط و زیر سایه 2- نگهداری آبهای بطری شده در سردخانه ها و یا یخچال 3- نگهداری آبهای بطری شده در دمای فریز 4- نگهداری آبهای بطری شده در زیر نور مستقیم آفتاب (تحت اشعه UV) می باشد.

بنابراین نمونه­ های آب بطری شده از 10 برند مختلف و با توجه به شرایط نگهداری و با سه بار تکرار انجام خواهد شد. تعداد نمونه های آب بطری شده در مجموع 120 عدد خواهد بود. تعداد نمونه های کیوسک های آب شیرین کن شهر زاهدان (20 کیوسک) خواهد بود. طبق روش زیر آنالیز و پردازش نمونه ها انجام خواهد شد.

 در مرحله اول انجام فیلتراسیون ، 2- رنگ آمیزی با 50 میلی لیتر محلول رنگ رز بنگال با غلظت 0.2 میلی گرم در لیتر، 3- شمارش میکروپلاستیک­ها با استفاده از میکروسکوپ، ۵- آنالیز با دستگاه میکروسکوپ الکترونی روبشی)  (SEM[1] و دستگاه میکرورامان خواهد ­بود.(24)

در مرحله اول نمونه ­ها با استفاده از پمپ خلاء و فیلتر غشایی نیترات سلولز (با اندازه منافذ 0.45 میکرومتر و اندازه قطر 47 میلی ‌متر) فیلتر خواهند شد.

در مرحله دوم جهت مشاهده­ ی جزئیات بیشتر ترکیب آلاینده­ ها در نمونه­ ها از رنگ رز بنگال استفاده خواهد شد. رنگ رز بنگال (۷،۶،۵،۴- تترا کلرو- ۲′,۴′,۵′,۷′- تترا یودوفلورسین، سیگما-آلدریچ، ۸۰%<) با غلظت 0.2 میلی­گرم در لیتر تهیه و بر روی فیلتر غشایی نیترات سلولز ریخته خواهد شد تا رنگ آمیزی صورت گیرد. 

 مرحله سوم شمارش و شناسایی میکروپلاستیک­ها توسط میکروسکوپ المپیوس (model=BX41 ، ساخت کشور ژاپن) مجهز به دوربین (microscope lens adapter FMA050، KECAM camera) خواهد بود.

مرحله چهارم  نوع پلیمر سازنده میکروپلاستیک ها با استفاده از دستگاه میکرورامان مشخص و تعیین خواهد ­شد،

مرحله پنجم آنالیز مورفولوژی سطحی میکروپلاستیک­ها با استفاده از دستگاه SEM خواهد ­بود. در آنالیز SEM، صاف و زبر بودن و داشتن ترک و شیار روی سطح میکروپلاستیک ها مشخص خواهد شد. هر چقدر سطح میکروپلاستیک ها زبر و خشن و دارای شیار و ترک باشد احتمال جذب آلاینده ها بر روی سطح میکروپلاستیکها بیشتر خواهد بود.

مرحله ششم برآرود میزان دریافت روزانه میکروپلاستیک ها توسط شهروندان زاهدان است. در این مطالعه جهت برآورد میزان دریافت میکروپلاستیکها از طریق مصرف آب بر اساس دستورالعمل سازمان جهانی بهداشت از فرمول زیر استفاده خواهد شد.

EDI = (MP/kg/day) = (C * IR) /BW

میزان مصرف (IR) با توجه به مصرف عمومی آب در ایران (2 تا 2.5 لیتر در روز برای بزرگسالان و 1 تا 1.5 لیتر در روز برای کودکان) می باشد و برای آبهای بطری شده حدود 15 تا 20 لیتر در سال می باشد. ممکن است آب بطری شده برای زاهدان به دلیل شرایط متفاوت آب و هوایی و فقر آبی متفاوت تر باشد که بر اساس شرایط زاهدان نیز میزان مصرف تعیین خواهد شد.
C = تعداد میکروپلاستیک ها است و بر حسب (MPs/L) می باشد.

BW = برای بزرگسالان 70 کیلوگرم و برای کودکان 16 کیلوگرم است

برای آنالیز داده ها از نرم افزار spss استفاده خواهد شد. از روش آمار توصیفی، میانگین فراوانی انواع میکروپلاستیک­ها، بیشترین و کمترین تعداد آن­ها در هر نمونه­ تعیین خواهد شد. توزیع نرمال داده ­ها با استفاده از آزمون Kolmogorov-Smirnov بررسی خواهد شد. فراوانی میکروپلاستیک­ها بر اساس تعداد در واحد حجم (n/L) گزارش خواهد شد. 

مقایسه میانگین میکروپلاستیک ها بر اساس شرایط نگهداری با استفاده از آزمون ANOVA انجام خواهد شد.

 در این طرح کدهای شماره  ۱۱ و ۳۰ و ۳۱ مربوط به آئین ­نامه اخلاقی پژوهش مربوط به همین راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت خواهد ­شد.

بند۱۱- کمیته اخلاق علاوه بر تصویب طرح این حق را دارد که طرح مورد پژوهش را در حین اجرا مورد پایش قرار دهد.

بند ۳۰- گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که این بندها را نقض بکنند نباید پذیرفته و منتشر شوند.

بند۳۱- روش اجرای پژوهش نباید با ارزش­های اجتماعی و فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

• کمبود اعتبار و هزینه
• عدم همکاری برخی از مالکین کیوسک­های آب شیرین کن شهر زاهدان
• راه­ حل: اختصاص هزینه و جهت همکاری مسئولین مجوز لازم و معرفی­نامه اتخاد خواهد شد.

میکروپلاستیک، آب بطری شده، کیوسک آب شیرین کن، زاهدان

1.     Nuelle M, Dekiff JH, Remy D, Fries E. A new analytical approach for monitoring microplastics in marine sediments. 2014;184.

2.     Yaranal NA, Subbiah S, Mohanty K. Distribution and characterization of microplastics in beach sediments from Karnataka ( India ) coastal environments. Mar Pollut Bull [Internet]. 2021;169(April):112550. Available from: https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2021.112550

3.     Kutralam-muniasamy G. Metro station free drinking water fountain- A potential “ microplastics. 2020;261.

4.     Taghipour H, Taghipour H, Ghayebzadeh M, Ganji F, Mousavi S, Azizi N. Tracing microplastics contamination in drinking water : from source to consumption taps.

5.     Massarelli C, Campanale C, Uricchio VF. A handy open-source application based on computer vision and machine learning algorithms to count and classify microplastics. Water (Switzerland). 2021;13(15).

6.     Redondo-Hasselerharm PE, Rico A, Koelmans AA. Risk assessment of microplastics in freshwater sediments guided by strict quality criteria and data alignment methods. J Hazard Mater [Internet]. 2023;441(August 2022):129814. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2022.129814

7.     Sun J, Dai X, Wang Q, van Loosdrecht MCM, Ni BJ. Microplastics in wastewater treatment plants: Detection, occurrence and removal. Water Res [Internet]. 2019;152:21–37. Available from: https://doi.org/10.1016/j.watres.2018.12.050

8.     Lamsal BP. Ultrasound-assisted extraction and modification of plant-based proteins : Impact on physicochemical , functional , and nutritional properties. 2021;(July 2020):1457–80.

9.     Krishnan K. A Systematic Review on the Impact of Micro-Nanoplastics Exposure on Human Health and Diseases. 2023;13(4):1–12.

10.   Khalid M, Abdollahi M. Environmental distribution of personal care products and their effects on human health. Iran J Pharm Res. 2021;20(1):216–53.

11.   Magni S, Binelli A, Pittura L, Giacomo C, Della C, Carla C, et al. Science of the Total Environment The fate of microplastics in an Italian Wastewater Treatment Plant. Sci Total Environ [Internet]. 2019;652:602–10. Available from: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.10.269

12.   Tagg AS, Brandes E, Fischer F, Fischer D, Brandt J, Labrenz M, et al. Microplastics in aquatic environments : Implications for Canadian. Environ Geochem Health [Internet]. 2022;301(P4):150611. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2021.113793

13.   Event Horizon Telescope Collaboration, Akiyama K, Alberdi A, Alef W, Algaba JC, Anantua R, et al. First Sagittarius A* Event Horizon Telescope Results. I. The Shadow of the Supermassive Black Hole in the Center of the Milky Way. Astrophys J Lett [Internet]. 2022 May 1;930(2):L12. Available from: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ac6674

14.   Khalid N, Aqeel M, Noman A, Hashem M, Mostafa YS, Alhaithloul HAS, et al. Linking effects of microplastics to ecological impacts in marine environments. Chemosphere [Internet]. 2021;264:128541. Available from: https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2020.128541

15.   Sima LC, Elimelech M. N © 2013. 2013;

16.   Vitali C, Peters RJB, Janssen H-G, Undas AK, Munniks S, Ruggeri FS, et al. Quantitative image analysis of microplastics in bottled water following Nile Red staining and fluorescence microscopy. 2022;1–34.

17.   Shruti VC, Kutralam-muniasamy G, Fermín P, Roy PD. Free , but not microplastic-free , drinking water from outdoor refill kiosks : A challenge and a wake-up call for urban management ☆. 2022;309(June).

18.   Mason SA, Welch VG, Neratko J. Synthetic Polymer Contamination in Bottled Water. 2018;6(September).

19.   Kankanige D, Babel S. Science of the Total Environment Smaller-sized micro-plastics ( MPs ) contamination in single-use PET- bottled water in Thailand. Sci Total Environ [Internet]. 2020;717:137232. Available from: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.137232

20.   Nizamali J, Mintenig SM, Koelmans AA. Assessing microplastic characteristics in bottled drinking water and air deposition samples using laser direct infrared imaging. J Hazard Mater [Internet]. 2023;441(June 2022):129942. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2022.129942

21.   Winkler A, Santo N, Aldo M, Bolzoni E, Bacchetta R, Tremolada P. Does mechanical stress cause microplastic release from plastic water bottles ? Water Res [Internet]. 2019;166:115082. Available from: https://doi.org/10.1016/j.watres.2019.115082

22.   Schymanski D, Goldbeck C, Humpf H, Fürst P. Analysis of microplastics in water by micro-Raman spectroscopy : Release of plastic particles from different packaging into mineral water. Water Res [Internet]. 2018;129:154–62. Available from: https://doi.org/10.1016/j.watres.2017.11.011

23.   Song K, Ding R, Sun C, Yao L, Zhang W. Microparticles and microplastics released from daily use of plastic feeding and water bottles and plastic injectors : potential risks to infants and children in China. 2021;59813–20.

24.   Makhdoumi P, Ahmad A, Karimi H, Pirsaheb M, Kim H, Hossini H. Journal of Water Process Engineering Occurrence of microplastic particles in the most popular Iranian bottled mineral water brands and an assessment of human exposure. J Water Process Eng [Internet]. 2020;(September):101708. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jwpe.2020.101708

25.   Oßmann BE, Sarau G, Holtmannsp H, Pischetsrieder M, Christiansen SH, Dicke W. Small-sized microplastics and pigmented particles in bottled mineral water. 2018;141:307–16.

26.   Zainuddin Z. Study of Analysis Method on Microplastic Identification in Bottled Drinking Water. 2020;1900195:1–8.

27.   Welle F, Franz R, Welle F, Franz R. Food Additives & Contaminants : Part A Microplastic in bottled natural mineral water – literature review and considerations on exposure and risk assessment considerations on exposure and risk assessment. Food Addit Contam Part A [Internet]. 2018;35(12):2482–92. Available from: https://doi.org/10.1080/19440049.2018.1543957

28.   Pérez-guevara F, Roy PD, Elizalde-martínez I. Science of the Total Environment Human exposure to microplastics from urban decentralized pay-to-fetch drinking-water re fi ll kiosks. 2022;848(June).

29.   Demetriou I. Refill Cyprus campaign. 2021;(May).

پلاستیک­ها پلیمرهای آلی مصنوعی و نیمه­مصنوعی هستند که طی فرایند پلیمرایزاسیون تولید می­شوند. آن­ها به دلیل مزایای فراوان مانند وزن سبک، هزینه کم و دوام بالا، به طور گسترده مورد استفاده قرار می­گیرند. میکروپلاستیک­ ها به عنوان ذرات از 1 میکرومتر تا 5 میلی­متر تعریف می­ شوند. میکروپلاستیک­ ها در غذاها (مانند نوشیدنی‌ها، غذاهای کنسروی، نمک، شکر و عسل) و محیط‌های مرتبط با انسان (مانند هوا و آب آشامیدنی) شناسایی شده‌اند.  با توجه به اهمیت و تاثیر مضر میکروپلاستیک‌ها بر سلامت انسان و محیط زیست این مطالعه برای بررسی میکروپلاستیک‌ها در آب­های بطری شده و کیوسک­های آب شیرین کن غیرمتمرکز، شهر زاهدان انجام شده است. اطلاعات بدست آمده از این پژوهش می‌تواند به منظور اتخاذ تدابیر مناسب در جهت کاهش آلودگی محیط زیست و حفظ سلامت انسان ها استفاده شود.

ندارد

1. با شناسایی و بررسی ذرات میکروپلاستیک یافت شده در آب های بطری شده و کیوسک های آب شیرین کن به میزان خطر تولیدی توسط آن ها برای مصرف کنندگان می توان پی برد.

2. با توجه به اینکه تاکنون در شهر زاهدان برروی میکروپلاستیک های موجود در کیوسک های آب شیرین کن سطح شهر پرداخته نشده است، این مطالعه می تواند اطلاعات مفیدی در این رابطه نیز ارائه بدهد.

3. اطلاعات بدست آمده از این پژوهش می‌تواند به منظور اتخاذ تدابیر مناسب در جهت کاهش آلودگی محیط زیست و حفظ سلامت انسان ها استفاده شود.

ندارد

ندارد

119700000

ندارد

ندارد

ندارد

ندارد

ندارد

ندارد.