بررسی شیوع کم وزنی هنگام تولد و عوامل مرتبط با آن در شهر خاش، سال 1402

در سطح جهانی، تخمین زده می شود که 15 تا 20 درصد از کل تولدها، یا بیش از 20 میلیون نوزادان سالانه، نوزادان کم وزن هستند که 70 درصد آنها منجر به مرگ می شود. کشورهای با درآمد پایین و متوسط بیش از 95 درصد از نوزادان کم وزن در جهان درکشورهای با درآمد کم و متوسط(LMIC) متولد می شوند.

بر اساس مطالعات سیستماتیک انجام شده، شیوع LBW در ایران 7.95% بود و متغیرهایی مانند سن مادر (35%)، شاخص توده بدنی (BMI) (25%)، زایمان زودرس و بیماری مزمن مادر (25%) همچنین سن بارداری بیشتر از35 سال و کمتراز 18 سال، سطح تحصیلات پایین، وزن کم تر از 50کیلوگرم، ، مراقبت های دوران بارداری ناکافی، فاصله با بارداری قبلی،نارس بودن، سابقه LBW، زایمان چند قلو، سقط جنین ، خونریزی واژینال، فشار خون و پره اکلامپسی، شایع‌ترین علل LBW در مطالعات بررسی‌شده بودند(2,9).

با توجه به اینکه این استان بر اساس شاخصهای توسعه، توسعه نیافته ترین استان کشور نیز می باشد، این واقعیت ما را بر آن داشت که میزان شیوع کم وزنی نوزادان و عوامل مرتبط به آن در شهرستان خاش را بررسی کنیم.

در این پژوهش از فرم اطلاعاتی محقق ساخته برای جمع آوری اطلاعات استفاده خواهد شد. پس از تکمیل فرم اطلاعاتی نوزادان و مادران آ نها ، داده ها با استفاده از نرم افزارspss-16 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار می گیرند. برای توصیف داده ها از آمار توصیفی(فراوانی مطلق و نسبی،شاخص های مرکزی و پراکندگی) همچون جداول و نمودارهای مربوطه استفاده خواهد شد.

Globally, it is estimated that 15-20% of all births, or more than 20 million babies annually, are low birth weight babies, 70% of which result in death. Low and middle income countries More than 95% of low birth weight babies in the world are born in low and middle income countries (LMIC).

 According to systematic studies, the prevalence of LBW in Iran was 7.95% and variables such as maternal age (35%), body mass index (BMI) (25%), premature birth and maternal chronic disease (25%) as well as gestational age greater than 35 years and less than 18 years, low education level, weight less than 50 kg, insufficient prenatal care, distance from previous pregnancy, prematurity, history of LBW, multiple births, miscarriage, vaginal bleeding, hypertension and preeclampsia. The most common causes of LBW in the studied studies were (2,9).

 Considering that this province is also the most underdeveloped province of the country based on development indicators, this fact led us to investigate the prevalence of low birth weight and factors related to it in Khash city.

 In this research, the information form created by the researcher will be used to collect information. After completing the information form of babies and their mothers, the data will be statistically analyzed using spss-16 software. Descriptive statistics (absolute and relative abundance, central and dispersion indices) such as tables and charts will be used to describe the data.

دوران بارداری از مهمترین دوران زندگی مادر و جنین است که از نظر بهداشتی و اجتماعی برای فرد، خانواده و جامعه اهمیت فراوان دارد؛ علاوه بر آن، یکی از پدیدههای طبیعی و حیاتی مؤثر بر سلامت زنان و خانواده های آنها است. سلامتی مادر در این دوران نه تنها کیفیت زندگی او، بلکه وضع زندگی و سلامت جنین و نسل آینده را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.(1)  وزن هنگام تولد عامل اصلی تعیین کننده بقای نوزادان و نشانه رشد داخل رحمی است که ارتباط مستقیمی با رشد و تکامل آنها دارد(2).طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت(WHO) وزن هنگام تولد نوزاد، وزن ثبت شده در اولین ساعات پس از تولد است، قبل از اینکه کاهش وزن قابل توجهی رخ دهد. وزن کم هنگام تولد (LBW) کمتر از 2500 گرم تعریف شده است، این تعریف از LBW برای چندین دهه وجود داشته است. در سال 1976،  WHO  در بیست و نهمین مجمع جهانی بهداشت با تعریفی که در حال حاضر استفاده می شود موافقت کرد(3). وزن کم هنگام تولد به  وزن بسیار کم هنگام تولد(VLBW)کمتر از 1500 گرم و کم وزنی شدید هنگام تولد (ELBW)کمتر از 1000 گرم گفته می شود(4). میزان بقای نوزادان متعلق به دو گروه اخیر کمتر از نوزادان کم وزن است و در کشورهای در حال توسعه 43 درصد و در کشورهای توسعه یافته بیش از 90 درصد گزارش شده است(2). در سطح جهانی، تخمین زده می شود که 15 تا 20 درصد از کل تولدها، یا بیش از 20 میلیون نوزادان سالانه، نوزادان کم وزن هستند که 70 درصد آنها منجر به مرگ می شود. کشورهای با درآمد پایین و متوسط بیش از 95 درصد از نوزادان کم وزن در جهان درکشورهای با درآمد کم و متوسط(LMIC) متولد می شوند.متغیرات جهانی و منطقه ای در نرخ LBW مشخص شده است. تخمین زده شده است که 6 درصد از نوزادان با وزن کم وزن در شرق آسیا و اقیانوسیه، 13 درصد در جنوب صحرای آفریقا و تا 28 درصد در جنوب آسیا متولد می شوند. بیش از نیمی از نوزادان LBW در جنوب آسیا متولد می شوند. مناطق پردرآمد نرخ پایین تر LBW را گزارش می کنند، از جمله 6.9٪ از انگلستان. نگرانی افزایش تخمینی نرخ LBW در برخی از کشورهای با درآمد متوسط مانند عمان است، جایی که نرخ LBW از 4٪ در 1980 به 8.1٪ در سال 2000 رسید(4). در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، LBW یک علت مهم مرگ و میر پری ناتال و عوارض کوتاه مدت و بلندمدت در نوزادان و کودکان است. مرگ و میر نوزادان کم وزن 30 برابر بیشتر از مرگ و میر نوزادان با وزن طبیعی هنگام تولد است(5) در طبقه بندی علل مرگ و میر نوزادان، وزن کم هنگام تولد دومین عامل مهم مرگ و میر نوزادان در 40 تا 80 درصد موارد است(6) . زنان کشورهای در حال توسعه به ویژه آسیایی در مقایسه با زنان کشورهای توسعه یافته مستعد به دنیا آوردن نوزادان با وزن کم هنگام تولد هستند. زنان روستایی در مقایسه با زنان شهری از دسترسی به مراقبت های دوران بارداری، آگاهی کمتر از تغذیه و کیفیت رژیم غذایی ضعیف برخوردار هستند. مطالعات نشان داده شده است که زنان روستایی بیشتر از زنان شهری در معرض خطر ابتلا به LBW هستند(7). به طور کلی عوامل متعددی من جمله وراثت، سبک زندگی والدین (به ویژه مادر) ، شاخص توده بدنی (BMI) ، سن مادر و باروری، عوامل اجتماعی-اقتصادی، بیماری های جسمانی مادر، و اختلالات روانی مادر و سابقه مصرف داروهای آرامبخش در دوران بارداری و همچنین، عواملی مانند فقر اقتصادی و فرهنگی و شرایط محیطی مانند آلاینده های محیطی ممکن است در مقایسه با عوامل ذکر شده نقش مهم تری در این مشکل ایفا کنند.  هزینه های گزاف بستری شدن در بیمارستان و مداخلات درمانی برای بقای این کودکان و پیامدهای آتی LBW برای رشد و تکامل کودک، این مشکل را به یک شاخص سلامت متمایز در کشورهای مختلف تبدیل کرده است. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان می دهد که خطر ابتلا به بیماری های میانسالی مانند فشار خون بالا و بیماری های کلیوی میانسالی، اختلالات روانی ، اوتیسم و دیابت و چاقی، بیماری عروق کرونرقلب و سکته مغزی در بیماران مبتلا به این بیماری بیشتر است(2).

جمعیت فعلی ایرن در سال 2023، برابر با 89172767 نفر است.نرخ کنونی زاد و ولد در ایران در سال 2023، 16347 تولد در هر 1000 نفر است که نسبت به سال 2022، 3.26 درصد کاهش داشته است(8). در ایران دو سوم مرگ و میر نوزادان در 24 ساعت اول تولد در نوزادان کم وزن رخ می دهد(2).بر اساس مطالعات سیستماتیک انجام شده، شیوع LBW در ایران 7.95% بود و متغیرهایی مانند سن مادر (35%)، شاخص توده بدنی (BMI) (25%)، زایمان زودرس و بیماری مزمن مادر (25%) همچنین سن بارداری بیشتر از35 سال و کمتراز 18 سال، سطح تحصیلات پایین، وزن کم تر از 50کیلوگرم، ، مراقبت های دوران بارداری ناکافی، فاصله با بارداری قبلی،نارس بودن، سابقه LBW، زایمان چند قلو، سقط جنین ، خونریزی واژینال، فشار خون و پره اکلامپسی، شایع‌ترین علل LBW در مطالعات بررسی‌شده بودند(2,9).

 استان سیستان و بلوچستان، دومین استان پهناور کشور است. ین استان در سال ،1395 بالاترین نرخ رشد سالانه جمعیت و میزان باروری کل در کشور را داشته و میانگین باروری آن بالاتر از متوسط کل کشور بوده است. بنا بر آمارهای منتشر شده، این استان در سه ده اخیر، از بالاترین نرخ رشد سالانه جمعیت کشور برخوردار بوده است. بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای1390 و ،1395 میزان باروری کل در این استان به ترتیب برابر با 3/60 و 3/96 فرزند بوده است که بیشتر از 1 میزان باروری کل کشور در این سالها که برابر با1/8 و 2/01 فرزند می باشد(10).با توجه به اینکه این استان بر اساس شاخصهای توسعه، توسعه نیافته ترین استان کشور نیز می باشد، این واقعیت ما را بر آن داشت که میزان شیوع کم وزنی نوزادان و عوامل مرتبط به آن در شهرستان خاش را بررسی کنیم.

بررسی متون

مطالعات داخلی

مطالعه ای با عنوان' ارتباط بین وزن کم هنگام تولد نوزاد و پریودنتیت مادران' توسط جباره و همکاران در سال1400 در شهر مازندران انجام شد. در این مطالعجی مورد شاهدی، 114 زن باردار (40 نفر مورد و 74 نفر شاهد) شرکت کردند. شاخص های پریودنتال شامل عمق پاکت(PD)، ایندکس پلاک(PI)، ایندکس لثه(GI)،  (CAL)clinical attachment loss( CAL )و خونریزی حین پروب (BOP )در تمام مادران اندازه گیری، سپس وزن نوزاد در زمان تولد ثبت گردید. داده ها با استفاده ازنرم افزار SPSS نسخه 20 و آزمون های توصیفی و تحلیلی آنالیز شدند.نتایج نشان داد شاخص های BOP,PI,GI(p<0.001)وPD(p=0.05) از لحاظ آماری تفاوت معنی داری بین دو گروه داشتند . بعلاوه 92/5درصد از نوزادان با وزن کمتر از 2500 گرم، مادران مبتلا به پریودنیت داشتند درحالی که تنها 1/4درصد از نوزادان با وزن بیشتر از 2500 گرم، مادران مبتلا به پریودنتیت داشتند و این تفاوت از نظر آماری معنی دار بود(11).

مطالعه ای مقطعی از نوع توصیفی-تحلیلی با عنوان'ارتباط افزایش وزن مادر در دوران بارداری با وزن هنگام تولد نوزاد در مراجعین به بخش زنان و زایمان' توسط ملکی و همکاران در سال 1399 در شهرستان فسا انجام شد. در این مطالعه 92نفر از از زنان باردار که در بیمارستان حضرت ولیعصر(عج) شهرستان فسا در سال 1395 زایمان کرده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. نمونه ها به روش نمونه گیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق سـاخته بـود کـه روایی و پایایی آن مورد بررسی قرار گرفت. داده ها با اسـتفاده از نـرم افـزار SPSSو آزمـونهـای آمـاری تـی مسـتقل، ضـریب همبسـتگی پیرسـون و رگرسیون خطی تجزیه و تحلیل شدند. میانگین وزن نوزادان در هنگام تولد  3181/20±589/29گرم و میانگین نمایه توده بدنی مادران قبل و انتهای بارداری بـه ترتیـب 23/97±5/54 و 29/61±7/59 بود. یافته ها بیانگر وجود ارتباط خطی میان وزن نوزادان با وزن مـادر در ابتـدای بـارداری(r =0/23,P-Valu<0/05 )و انتهـای بـارداری (r=0/24,P-Valu<0/05)می باشد. در مقایسه وزن هنگام تولد نوزادان بین متغیر شغل، تعداد زایمانهای قبلی، نوع زایمان، سن بارداری، مصرف مکمل های دارویی، جنسیت نوزاد رابطه معناداری مشاهده نشد. اما با سابقه خویشاوندی والدین و زمان زایمان(زودرس و به موقع) رابطه معناداری مشـاهده گردید(1)

مطالعه ای با عنوان ' کمخونی مادر در دوران بارداری و وزن هنگام تولد نوزاد: یک مطالعه مقطعی مبتنی بر جمعیت کمخونی مادر و پیامدهای نوزاد ' توسط افضل آقایی و همکاران در سال1398 در مشهد انجام شد. دراین پژوهش توصیفی- تحلیلی، اطلاعات مربوط به تولد نوزادان از سامانه پرونده الکترونیک سلامت سینا استخراج شد. در این مطالعه، مادران باردار به دو گروه مبتلا به کمخونی و سالم، چهار گروه کمخونی متوسط تا شدید، خفیف، طبیعی و هموگلوبین بالا و نه گروه با فواصل 10 گرم بر لیتر از کمخونی شدید تا هموگلوبین بالا تقسیم بندی شدند. متغیرهای این پژوهش شامل سن، تحصیلات، تعداد فرزندان، وزن، قد و دور سرنوزادان بود. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری STATA نسخه 10 و با استفاده از روش های آمار توصیفی، آزمون تست تی و رگرسیون لجستیک انجام شد. سطح معناداری در این مطالعه  0/05درنظر گرفته شد. نتایج نشان داد غلظت کم هموگلوبین با نسبت احتمال بالای تولد نوزاد کم وزن (OR=1/19,P=0/271)،دورسر(OR=1/07,P=0/611)و قد(OR=1/10,P=0/587)غیرطبیعی نسبت با هموگلوبین طبیعی مرتبط است. خطراین عوامل در9  گروه هموگلوبین مادران باردار به شدت کمخونی بستگی دارد. در این مطالعه، غلظت هموگلوبین بالا با خطر تولد نوزاد کم وزن، دورسر و قد غیرطبیعی، مرتبط است(12).

مطالعات خارجی

مطالعه ای با عنوان' شیوع وزن کم هنگام تولد و عوامل مرتبط با آن ' توسط Thapaوهمکاران در سال 2022در نپال انجام شد. این مطالعه در زایشگاه پاروپاکار و بیمارستان آموزشی دانشگاه تریبووان منطقه کاتماندو بین 308 مادر پس از زایمان انجام شد. جمع آوری داده ها از طریق تکنیک مصاحبه حضوری صورت گرفت. . تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری STATA نسخه21 و با استفاده از روش های آماری رگرسیون لجستیک انجام شد. سطح معناداری در این مطالعه 0.05 درنظر گرفته شد.یافته ها نشان داد که 15.3 درصد ازنوزادان دارای وزن کم هنگام تولد بودند. میانگین و انحراف معیار وزن زایمان 59/0±96/2 کیلوگرم بود. دریافت مراقبتهای زایمان سه یا کمتر از آن، عدم مصرف مکمل اسیدفولیک و آهن، بطور قابل توجهی با وزن کم هنگام تولد مرتبط بود(13).

مطالعه ای با عنوان'عوامل خطر برای وزن کم هنگام تولد در میان زنان روستایی و شهری ' توسط Kaurوهمکاران در سال 2019 در مالزی انجام شد. زنان باردار در 20 هفته حاملگی در شهری و روستایی مالزی (437 نفر) پرسشنامه‌های ویژگی‌های جمعیت شناختی و فعالیت بدنی را تکمیل کردند. شیوع کلی نوزادان کم وزن 6.38 درصد بود. زنان روستایی نوزادان کم وزن بیشتری نسبت به زنان شهری داشتند. یافته‌ها نشان داد که زنان روستایی کمتر بی‌تحرک بودند و بیشتر در فعالیت‌های خانواده/مراقبتی شرکت داشتند. فعالیت های ورزشی و فعالیت شغلی کمترنسبت به زنان شهری. رگرسیون لجستیک نشان داد که سن بالات، وزن کم  و دور بازو کم خطر تولد نوزادان کم وزن را در زنان روستایی افزایش داد، اما نه در زنان شهری(7).

مطالعه ای با عنوان 'ارتباط بین عوامل سبک زندگی مادر و وزن کم هنگام تولد در زایمان های زودرس و ترم ' توسط Xiو همکاران در چین در سال2020انجام شد. این مطالعه مورد-شاهدی در چهارده بیمارستان در جیانگمن، استان گوانگدونگ انجام شد. داده ها از آگوست2015 تا می 2016 با استفاده از پرسشنامه استاندارد جمع آوری شد. داده ها با استفاده از رگرسیون لجستیک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. زنانی که زودتر از موعد زایمان کردند و از نظر جسمی فعال بودند، احتمال تولد نوزادان کم وزن را کاهش دادند. زنان بارداری که افزایش وزن ناکافی در دوران بارداری داشتند، احتمال تولد نوزادان کم وزن را افزایش دادند. زنانی که در معرض سیگار کشیدن غیرفعال بودند، خطر زایمان نوزادان کم وزن را افزایش دادند. افزایش وزن ناکافی بارداری و افزایش وزن بیش از حد حاملگی هر دو به طور قابل توجهی با وزن کم هنگام تولد برای زایمان ترم مرتبط بودند. علاوه بر این، تعداد زایمان، سابقه وزن کم هنگام تولد، مراقبت های دوران بارداری و فشار خون بارداری به طور معنی داری با احتمال وزن کم هنگام تولد همراه بود(6).

* سوالات ( با توجه به اهداف طرح) :

1. فراوانی متغیر های دموگرافیک مادر(سن، شغل، تحصیلات...) ، چقدر است؟
2. فراوانی اختلالات دوران بارداری ( دیابت، فشار خون، ...)مادر چقدر است؟
3. فراوانی ویژگی های بالینی مادر ( تعداد بارداری، مصرف مکمل ....)چقدر است؟
4. میزان کم وزنی نوزادان در شهر خاش چقدر است؟
5. میانگین وزن، قد ، دور سر نوزادان چقدر است؟

* فرضیات :

1. بین کم وزنی نوزادان و متغیرهای دموگرافیک مادر ارتباط وجود دارد.
2. بین ویژگی های بالینی مادر و کم وزنی نوزادان ارتباط وجود دارد.
3. بین اختلالات دوران بارداری و کم وزنی نوزادان ارتباط وجود دارد.

تعیین شیوع و عوامل مرتبط باکم وزنی هنگام تولد در شهر خاش، سال 1402

1. تعیین فراوانی متغیرهای دموگرافیک (سن نوزاد، سن مادر، شغل مادر ، تحصیلات مادر ، مصرف مواد دخانی در دوران بارداری،....) در افراد مادران.
2. تعیین فراوانی اختلالات دوران بارداری مادر (دیابت، عفونت ادراری، کم خونی، اختلالات تیروئیدی، افزایش وزن) .
3. تعیین فراوانی ویژگی های بالینی مادر(تعداد بارداری، شاخص توده بدنی، سن بارداری، تعداد فرزند، هفته بارداری، فاصله بارداری قبلی، نوع زایمان قبلی ، مصرف مکمل های مجاز،....) در افراد شرکت کننده درمطالعه.
4. تعیین ارتباط کم وزنی نوزاد با اختلالات دوران بارداری
5. تعیین ارتباط کم وزنی نوزاد با ویژگی های بالینی مادر
6. تعیین ارتباط کم وزنی نوزاد با متغیرهای دموگرافیک مادر
7. تعیین وزن، قد، دور سر نوزاد
8. تعین میزان کم وزنی در نوزادان

1. تعیین فراوانی متغیرهای دموگرافیک (سن نوزاد، سن مادر، شغل مادر ، تحصیلات مادر ، مصرف مواد دخانی در دوران بارداری،....) در افراد شرکت کننده در مطالعه.
2. تعیین فراوانی اختلالات دوران بارداری مادر (دیابت، عفونت ادراری، کم خونی، اختلالات تیروئیدی، افزایش وزن) در افراد شرکت کننده درمطالعه.
3. تعیین فراوانی ویژگی های بالینی مادر(تعداد بارداری، شاخص توده بدنی، سن بارداری، تعداد فرزند، هفته بارداری، فاصله بارداری قبلی، نوع زایمان قبلی ، مصرف مکمل های مجاز،....) در افراد شرکت کننده درمطالعه.
4. تعیین ارتباط کم وزنی نوزاد با اختلالات دوران بارداری
5. تعیین ارتباط کم وزنی نوزاد با ویژگی های بالینی مادر
6. تعیین ارتباط کم وزنی نوزاد با متغیرهای دموگرافیک

دانشگاه و مراکز بهداشتی

وزن هنگام تولد:

وزن تولد اشاره به وزن بدن نوزاد در هنگام تولد دارد. میانگین وزن تولد در نوزادان اروپایی و آفریقایی ۳٫۵ کیلوگرم (۷٫۷ پوند)، با محدوده اسمی بین ۲٫۵ و ۴٫۰ کیلوگرم (۵٫۵ و ۸٫۸ پوند) می‌باشد. به‌طور میانگین، نوزادان آسیایی‌تبار حدود ۳٫۲۵ کیلوگرم (۷٫۲ پوند) وزن دارند..

وزن کم هنگام تولد LBW:

وزن کم زمان تولد (LBW)، علت عمده مرگ و میر نوزادان و یکی از شاخص های مهم سلامت عمومی جامعه است. سازمان بهداشت جهانی، LBW را وزن کم تر از 2500 گرم در بدو تولد تعریف می کند.

وزن بسیار کم هنگام تولد ELBW:

 وزن بسیار کم هنگام تولد (ELBW). یک نوزاد ELBW دارای وزن کمتر از 1000 گرم است.

مطالعه مقطعی (توصیفی- تحلیلی) می باشد.

نوزادان متولد شده در شهر خاش ،سال 1402، وارد مطالعه خواهند شد.

معیار ورود:

تمامی کودکان متولد1402درشهر خاش که تحت پوشش پایگاه های سلامت  هستند.

معیار خروج:

کودکانی که اطلاعاتشان ناقص باشد.

کودکانی که هنگام تولد دارای نقص سیستم ایمنی باشند.

کودکانی که چند  روز بعد تولد فوت کردند.

با استفاده از فرمول زیر و  داده های مطالعاتی که توسط nobliو همکاران انجام شده [14]  متوسط فراوانی کم وزنی21%، خطای قابل قبول 3%، و فاصله ای اطمینان 95% ، تعداد نمونه 708 نفرمحاسبه شد. با در نظر گرفتن ریزش در مطالعه، حجم نمونه را به 778 نفر افزایش دادیم.

نمونه گیری به صورت خوشه ای چند مرحله ای انجام خواهد شد.  سپس بر اساس جمعیت کل تحت پوشش مراکز بهداشتی و  حجم نمونه تعیین مطالعه تعداد کودکان مورد بررسی در آنها به تفکیک تعیین می شود.  کودکان متولدسال 1402 تحت پوشش هر پایگاه به صورت تصادفی انتخاب می شون و وارد مطالعه می شوند.

برای دستیابی و جمع آوری داده های موردنیاز مطالعه از چک لیست محقق ساخته ای که براساس اطلاعات موجود در پرونده خانوار و اطلاعات سامانه سیب، استفاده میشود. اطلاعات مورد بررسی شامل سن مادر هنگام تولد کودک (<20، 20-29، 30-34 و ≥ 35 سال)، تحصیلات مادر (بدون تحصیلات، ابتدایی، متوسطه، بالاتر)، تولد کودک (1، 2-3،4-5،6)، جنسیت کودک (مرد، ماده)، نوع تولد (دو قلو، تک قلو)، فاصله تولد از تولد قبلی (< 24 ماه، ≥ 24 ماه، اولین تولد)، بارداری برنامه ریزی شده ( بله، خیر)، منطقه محل سکونت (شهر، روستا)، ازدواج فامیلی (بله، خیر)، مصرف سیگار در دوران بارداری (بله، خیر)، و شاخص ثروت (فقیر، متوسط، ثروتمند).

پس از تصویب طرح ودریافت معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به مرکز بهداشت شهر خاش مراجعه کرده و پس از انجام هماهنگی با پایگاه ها براساس جمعیت آنها تعدادی از پایگاه ها با نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب می شوند سپس بر اساس جمعیت کل تحت پوشش آنها و مطالعه ی مورد نظر حجم نمونه تعیین و متناسب با جمعیت هرکدام از پایگاه ها تعداد کودکان مورد بررسی در آنها به تفکیک تعیین می شود.  کودکان متولدسال 1402 تحت پوشش هر پایگاه به صورت تصادفی انتخاب می شون و وارد مطالعه می شوند. سپس با انجام هماهنگی لازم با معاونت پژوهشی جمع  آوری اطلاعات را شروع می شود. وداده ها را از پرونده های خانوار وسامانه ی سیب با استفاده از فرم اطلاعاتی جمع آوری می شود.

پس از تکمیل فرم اطلاعاتی زنان باردار، داده ها با استفاده از نرم افزارspss-16 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار می گیرند. برای توصیف داده ها از آمار توصیفی(فراوانی مطلق و نسبی، شاخص های مرکزی و پراکندگی) همچون جداول و نمودارهای مربوطه استفاده خواهد شد. برای بررسی ارتباط هریک از متغیرهای مستقل با ککم وزنی هنگام تولد از آزمون های آماری کای اسکوئر و فیشر، تی تست و برای بررسی ارتباط کلیه متغیرهای مستقل با کم وزنی هنگام تولد و همچنین برای کنترل متغیرهای مخدوش کننده از رگرسیون لجستیک چند متغیره استفاده خواهد شد.

در این مطالعه کد های 1،2،3،4،5،7،10،11،12،13،14،16،17،18،19،20،24،25،26،27،28،29،30،31 آزمودنی های انسانی که مربوط به رضایت آگاهانه،  آگاهی افراد و حفظ اصول رازداری در مورد افراد مورد مطالعه می باشد و همچنین آگاه سازی کمیته اخلاق در صورت تغییر در روند پژوهش و انتشار دقیق و کامل نتایج با در نظر گرفتن ارزشهای اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه توسط پژوهشگر رعایت خواهد شد.

1- هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

3- پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای  آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهده ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش کننده ی پژوهش از جمله کمیته ی اخلاق در پژوهش است.

4- مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه ی پایینتر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5- قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنیها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

7- اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوه ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

10- هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزماییهای بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگیهای سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه ی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامه ی آگاهانه بهصورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11-کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

12- انتخاب آزمودنیهای بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17-پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

18- در پژوهشهایی که از مواد بدنی (شامل بافتها و مایعات بدن انسان)  یا داده هایی استفاده میشود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و یا استفاده ی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه دار کند، میتوان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته ی اخلاق ، از داده ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

19- عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

20- در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنبه ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

24- اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 

25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

26- هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه ی تحقق این امر ترجیحاً به صورت پوشش بیمه ای نامشروط باشد.

27- در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29- نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسه ی حمایت کننده ی  پژوهش باشد.

30- گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31- روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

  عدم ثبت کلیه اطلاعات نوزادان و ماداران آ نها در پرونده ی بهداشتی  انها که با برقراری تماس با مادران ، مشکل حل خواهد شد.

وزن کم هنگام تولد، عوامل مرتبط، شیوع

1.        Maleki Z, Dehghani S, Mobasheri F. The relationship between maternal weight gain during pregnancy and birth weight in patients referred to the gynecology and obstetrics ward. J Prev Med. 2020;7(2):1–10.

2.        Roozbeh N, Hajian S, Darvish S, Kiani Z. The risk factors affecting low birth weight in Iran: An update systematic review. J Obstet Gynecol Cancer Res. 2022;7(3):131–43.

3.        Related OWI statistical classification of diseases and, health problems, tenth revision 2nd ed. World Health Organization; 2004.

4.        Cutland CL, Lackritz EM, Mallett-Moore T, Bardají A, Chandrasekaran R, Lahariya C, et al. Low birth weight: Case definition & guidelines for data collection, analysis, and presentation of maternal immunization safety data. Vaccine. 2017;35(48Part A):6492.

5.        Seid S, Wondafrash B, Gali N, Ali A, Mohammed B, Kedir S. Determinants of Low Birth Weight Among Newborns Delivered in Silte Zone Public Health Facilities, Southern Ethiopia: A Case-Control Study. Res Reports Neonatol. 2022;19–29.

6.        Xi C, Luo M, Wang T, Wang Y, Wang S, Guo L, et al. Association between maternal lifestyle factors and low birth weight in preterm and term births: a case-control study. Reprod Health. 2020;17:1–9.

7.        Kaur S, Ng CM, Badon SE, Jalil RA, Maykanathan D, Yim HS, et al. Risk factors for low birth weight among rural and urban Malaysian women. BMC Public Health. 2019;19(4):1–10.

8.        https://www.macrotrends.net/countries/IRN/iran/birth-rate.

9.        Shokri M, Karimi P, Zamanifar H, Kazemi F, Azami M, Badfar G. Epidemiology of low birth weight in Iran: A systematic review and meta-analysis. Heliyon. 2020;6(5).

10.      Hasani M, Mohammadzadeh H, Mohammadzadeh F. Influencing Factors on the Ideal Number of Children in Sistan and Baluchestan Province. Popul Stud (NY). 2019;5(2):91–125.

11.      Jabbareh L, Maboudi A, Moosazadeh M, Ghofrani M, Heidari M. Association between Low Birth Weight of the Infants and Maternal Periodontitis. Sci J Kurdistan Univ Med Sci. 2022;90:81.

12.      Afzal Aghai M, Musa Farkhani E, Beygi B, Eftekhari Gol R, Eslami V, Bahrami HR. Maternal Anemia during pregnancy and birth outcomes: a population based cross sectional study Maternal Anemia and birth outcomes. J Sabzevar Univ Med Sci. 2021;28(1):124–32.

13.      Thapa P, Poudyal A, Poudel R, Upadhyaya DP, Timalsina A, Bhandari R, et al. Prevalence of low birth weight and its associated factors: Hospital based cross sectional study in Nepal. PLOS Glob Public Heal. 2022;2(11):e0001220.

بررسی شیوع و عوامل مرتبط باکم وزنی هنگام تولد در شهر خاش، سال 1402

ندارد

با دست یابی به علل و عوارض تولد نوزادان با وزن کم حین تولد ، می توان به کاهش تعداد تولد نوزاد با وزن کم و عوارض های ناشی از آن کمک کرد. 

ندارد

کلیه هزینه ها بر عهده ی مجری و تیم پژوهش می باشد.

ندارد

با توجه به اینکه دسترسی ما به داده های ثانویه می باشد. باز هم تمام موازین اخلاقی شامل، بی نام بودن داده ها و استفاده از آنها برای کار های تحقیقاتی رعایت خواهد شد.

کاربرد ندارد.

کاربرد ندارد.

جهت دسترسی به داده ها از کمیته اخلاق مجوز اخذ می گردد.