بررسی تاثیر آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین بر دیسترس بارداری و کیفیت زندگی در مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکزجامع سلامت شهر زاهدان در سال 1403

 نوجوانی از دوره های مهم زندگی می باشد و بارداری در این  سنین در حال افزایش .بارداری در نوجوانان پرخطر محسوب می شود و همراه با ریسک فاکتوهایی از جمله مجرد بودن ، فقر ، تحصیلات پایین ، باردار شدن در ماه های اول شروع یک رابطه ، استفاده از الکل و مواد مخدر است.در طی دوران بارداری  نگرانی هایی برای  همه مادران وجود دارد  که  از جمله آن ، مشکلاتی مانند  افزایش  دیسترس و کاهش کیفیت زندگی  می باشد و مادران نوجوان نیز ان متاثر می باشند . یکی از مداخلاتی  که  مادران را در کاهش  استرس های روحی و روانی دوران  بارداری  یاری می دهد  آموزش ارتقای دل بستگی مادر و جنین می باشد. لذا از آنجا که  بارداری  و بعد روحی و روانی مادران  در دانش مامایی  بسیار مهم است لذا برآن شدیم تا مطالعه ای با هدف بررسی تاثیر رفتارهای  دل بستگی مادر و جنین بر  دیسترس بارداری و کیفیت زندگی مادران انجام دهیم .

Adolescence is one of the most important periods of life and pregnancy is increasing at this age. Pregnancy in teenagers is considered high-risk and is accompanied by risk factors such as singleness, poverty, low education, getting pregnant in the first months of a relationship. It is the use of alcohol and drugs. During pregnancy, there are concerns for all mothers, including problems such as increased distress  and decreased quality of life, and they also affect teenage mothers. One of the interventions that helps mothers in reducing mental and emotional stress during pregnancy is training to improve mother-fetus bonding. Therefore, since pregnancy and the psychological dimension of mothers are very important in midwifery Therefore, we decided to conduct a study with the aim of investigating the effect of maternal and fetal attachment behaviors on Pregnancy distress  and the quality of life of mothers

  به بارداری در سنین 10-19 سال بارداری نوجوانان اطلاق می شود (1). علی رغم پرخطر بودن حاملگی در سنین نوجوانی، در برخی از کشورها میزان آن درحال افزایش است (2, 3). آمارهای سازمان جهانی بهداشت نشان می دهد هر ساله 21 میلیون دختر 19-15 ساله در مناطق در حال توسعه باردار می شوند و تقریبا 12 میلیون از آن ها زایمان می کنند (4) که این میزان تقریبا 11 درصد از تولدهای جهان را شامل می شود و 95 درصد از این تولدها مربوط به کشورهای درحال توسعه می باشد (5). طبق سرشماری های که در کشور ایران در سال 1395 انجام شده است نوجوانان 13 میلیون از جمعیت کشور را شامل می شوند و شیوع بارداری نوجوانان کشور حدود 7 درصد محاسبه شده است (6, 7).

   علی رغم اینکه بارداری و مادر شدن از رخدادهای مهم و مسرت بخش زندگی زنان محسوب می شود (8)، اما بارداری در نوجوانان همراه با ریسک فاکتوهایی از جمله مجرد بودن، فقر، تحصیلات پایین، باردار شدن در ماه های اول شروع یک رابطه، استفاده از الکل و مواد مخدر، عدم بلوغ زیستی، افزایش احتمال بیماری های منتقله جنسی، تمایل کم به انجام مراقبت های پیش از بارداری و بارداری است که می تواند در پر خطر کردن این بارداری ها مؤثر باشد (9). در صورت بارداری در این سنین پیامدهای بارداری و زایمان ممکن است رخ بدهد که می توان از این عوارض زایمان زودرس، پره اکلامپسی، اکلامپسی، مرده زایی، محدودیت رشد جنینی، مرگ های مادری و جنینی و افسردگی پس از زایمان را نام برد (10, 11). همچنین باید خاطر نشان کرد که بارداری به نوبه خود نگرانی هایی را برای همه مادران به همراه دارد که از جمله آن فرآیند زایمان، شیوه تربیت فرزند و درگیری ذهنی فرد در خصوص بارداری می باشد که باعث افزایش اضطراب می شود که به خودی خود موجب مشکلاتی مانند دیسترس، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی می شود (12).

دیسترس پاسخ شناختی به عوامل استرس زا است که نشان دهنده تهدیدات روانی پنهان در میان گروه های مختلف اجتماعی است. این فشارها می تواند در طبقات خاصی از جامعه بیشتر باشد و زنان باردار جزو این گروه ها هستند (13). دوران بارداری زمان شروع بسیاری از دیسترس هاست زیرا مادر با چالش های جدید و تغییرات جسمانی و روانی روبرو است (14). استرس مادران در طی حاملگی افزایش می یابد و شیوع آن در بارداری 46/7-11/6 درصد می باشد (15) و این افزایش میزان استرس در نوجوانان باردار نیز مشاهده می شود و شیوع آن در مطالعات مختلف بررسی شده است از جمله در مطالعه ای که در کشور نیجریه انجام شده است میزان شیوع استرس مادران نوجوان 80/50 درصد گزارش شده است (16) و مطالعه ای که در کشور مصر صورت گرفته است میزان شیوع آن 86/9 درصد محاسبه شده است (17). در بسیاری از نقاط جهان حاملگی نوجوانان با عدم تایید اجتماعی همراه است که  متعاقب آن احساس شرم و گناه و سایر احساسات منفی در افراد ایجاد می شود و این احساسات موجب افزایش سطح استرس تجربه شده مادران باردار می شود و استرس  طولانی مدت باعث بروز عوارض جسمی و روحی می شود (15, 16). در مطالعه ای که در کشور ترکیه انجام شده است میزان شیوع دیسترس مادران25/3  درصد ارزیابی شد که ناشی از ویژیگی های اجتماعی–جمعیت شناختی و مامایی آن ها در نظر گرفته شد (18). میزان بالای دیسترس بارداری باعث عوارضی چون سقط جنین خود به خود، زایمان زودرس و افزایش فشار خون می شود (19).

   افزایش استرس منجر به کاهش کیفیت زندگی مادران می شود (12). مطالعات نشان می دهد سطح کیفیت زندگی مادران نوجوان نسبت به مادران سنین بالاتر کاهش بیشتری می یابد (20). کیفیت زندگی ابعاد مختلفی از جمله جسمی، روانی و اجتماعی را در بر می گیرد شناخت کیفیت زندگی و عوامل کاهش دهنده آن و تلاش جهت حذف این عوامل نقش مهمی در بهبود کیفیت خدمات و کیفیت زندگی مردم کشور دارد (21). برخی از عوامل موجب کاهش کیفیت زندگی مادران باردار می شوند از جمله آن می توان به باردار شدن در سنین پایین، وضعیت اقتصادی و اجتماعی پایین، حاملگی ناخواسته، خود مراقبتی ضعیف و عدم انجام مراقبت های بارداری اشاره کرد پایین بودن کیفیت زندگی با وزن کم هنگام تولد، افزایش وزن مادر، خستگی، درد لگن و کمر درد مادران ارتباط دارد (22, 23).

   جهت بهبود کیفیت زندگی و کاهش استرس و پیامدهای آن در بارداری اجرای مداخلات ضروری است. مداخله های آموزشی در طی دوران بارداری ممکن است موجب مقابله با استرس، کاهش اضطراب و افسردگی، درد و نیز افزایش کیفیت زندگی و رضایتمندی از زایمان شود (24, 25). یکی از مداخلاتی که مادران را در کاهش استرس های روحی و روانی دوران بارداری یاری می دهد آموزش ارتقای دل بستگی مادر و جنین می باشد (26) که از تجربه های مهم مادریست و باعث کاهش تنش های روحی و روانی مادران می شود (27).

   در واقع دل بستگی مادر به جنین جنبه های شناختی، عاطفی و رفتاری را توصیف می کند (28) و با رفتارهای خاصی چون لمس و نوازش شکم، صحبت کردن با جنین، و تشخیص قرارگیری جنین ایجاد می شود و باعث پذیرش بیشتر نقش مادری و رشد و تکامل کودک می شود که از ابتدای بارداری شکل می گیرد و به تدریج در سه ماهه سوم اوج می گیرد (27). باافزایش دل بستگی مادر و جنین، مادر تمایل بیشتری دارد تا رفتارهای بهداشتی را همچون تغذیه سالم، ورزش، ترک سیگار و الکل، شرکت در کلاس های آمادگی در زایمان و ادامه روند مراقبت های باردای پیش گیرد (29) .عوامل مختلفی موجب کاهش دل بستگی مادر به جنین می شود که از جمله آن می توان به افزایش سن، تحصیلات پایین، نخست زایی، حاملگی ناخواسته، سن بارداری پایین، سابقه سقط، فقدان پشتیبان اجتماعی و پریشانی روانی اشاره کرد (30, 31).

 مطالعات مختلفی در خصوص آموزش دل بستگی مادر و جنین انجام شده است. نادری و همکاران (2018) در مطالعه ای به بررسی تاثیر آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین بر تهوع و استفراغ بارداری پرداختند و در بررسی نتایج تحقیق پی بردند که تهوع و استفراغ بارداری با نمره کلی دل بستگی مادر به جنین ارتباط معنی دار نداشته است (32). رفیعی و همکاران (1392) در مطالعه ای به بررسی تاثیر آموزش دل بستگی مادر و جنین و تکنیک های آرام سازی بر اضطراب سه ماهه سوم و افسردگی پس از زایمان پرداختند و در بررسی نتایج پژوهش دریافتند که این آموزش ها سبب کاهش اضطراب در سه ماهه سوم و افسردگی پس از زایمان می شود (33). بریری و همکاران (1394) به بررسی تاثیر آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین بر استرس ادارک شده زنان نخست زا پرداختند و در بررسی نتایج آماری پی بردند که استرس ادرک شده در گروه مداخله قبل و بعد مداخله کاهش معنی دار داشته است )34).

   همانطور که به یافته های قبلی اشاره شد مطالعات مختلفی در مورد تاثیر سبک های دل بستگی مادر و جنین انجام شده است و تاثیر این آموزش ها بر دیسترس بارداری مادران نوجوان بررسی نشده است. مادران نوجوان از آسیب پذیرترین گروه مادران هستند. طبق آمارها استان سیستان و بلوچستان بالاترین میزان فرزندآوری نوجوانان را دارد (35). سیستان و بلوچستان به عنوان بزرگترین استان جنوب شرقی ایران نسبت به سایر مناطق ایران از نظر اجتماعی، اقتصادی فقیرتر است (36). مطالعه ای در مورد گروه های مختلف قومیتی و زبانی در ایران، میانگین ازدواج زودهنگام را 16  درصد تخمین زده است که استان سیستان و بلوچستان بالاترین نرخ را دارد (37). با توجه به کمبود مطالعات در خصوص ارتقا کیفیت زندگی و کاهش استرس در این گروه سنی مادران در نظر داریم مطالعه ای تحت عنوان بررسی تاثیر آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین بر دیسترس بارداری و کیفیت زندگی مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز جامع سلامت شهر زاهدان در سال 1403 انجام دهیم.  

بررسی متون

 در این بخش مروری بر مقالات و متون مرتبط با موضوع پژوهش در ایران و جهان که از سال 2000 تا کنون انتشار یافته اند ارائه می گردد برای بررسی مطالعات انجام گرفته در ایران و سایر کشورها، جستجو در موتور جستجوگر Google Scholar و بانک های اطلاعاتی Pubmed ،Sid ،Magiran ،Suincedirect و scopus با کلیدواژه های دل بستگی مادر و جنین، استرس، دیسترس بارداری، کیفیت زندگی، حاملگی در نوجوانان و معادل انگلیسی آن هاMaternal-Fetal Attachment- Stress - Pregnancy distress -Quality Of Life - Pregnancy In Adolescence  انجام گرفت. در بررسی متون پژوهش های انجام شده در ایران و سایر کشورها به ترتیب سال از قدیم به جدید در دو قسمت مطالعات ایرانی و خارجی ارائه خواهند گرفت.

  مطالعات خارجی

   Akankshi   و همکاران (2019) مطالعه ای باهدف بررسی ارتباط بین دل بستگی مادر و جنین با استرس ادارک شده در هند انجام دادند. این مطالعه دارای طرح همبستگی با ماهیت پژوهشی بود. تعداد 53 مادر باردار (35-20سال) وارد  مطالعه شدند. 36 درصد از مشارکت کنندگان درسه ماهه اول، 28 درصد درسه ماهه دوم و 36 درصد آن ها در سه ماهه سوم بودند. ابزارهای مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه دل بستگی مادر و جنین و مقیاس استرس بود. پس از تجزیه و تحلیل داده ها نتایج نشان داد رابطه منفی و معنا دار بین استرس و دل بستگی مادر و جنین وجود دارد زنانی که استرس شدید داشتند سطوح پایین تری از دل بستگی مادر و جنین، افکار کمتر در مورد نقش پذیری و رفتار تعاملی کمتر با جنین را گزارش نمودند (38).

 Melte  و همکاران (2020) مطالعه ای تحت عنوان شناسایی سطوح دیسترس زنان باردار در کشور ترکیه انجام دادند. مطالعه بصورت توصیفی و مقطعی انجام شد  تعداد 250 مادر باردار دارای معیار ورود در مطالعه شرکت کردند .ابزار مورد استفاده  پرسشنامه پریشانی بارداری تیلبورگ بود پس از تجزیه و تحلیل داده ها نتایج نشان داد که تقریبا یک چهارم مادران دچار دیسترس بودند که ناشی از ویژگی های اجتماعی –جمعیت شناختی و مامایی آن ها در نظر گرفته شد. یک رویکرد کل نگر برای مادران در پیگیری بارداری خود با توجه به نیاز های روانی و همچنین نیاز های فیزیولوژیکی و بیولوژیکی آن ها اعمال شود (18).

   cherylو همکاران (2022) مطالعه ای با عنوان ارتباط بین دل بستگی مادر و جنین با کیفیت زندگی زنان باردار مبتلا به دیابت در شیکاگو انجام دادند. هدف از انجام این مطالعه بررسی ارتباط بین دل بستگی مادر و جنین با مدیریت قند خون، خلق و خو مادران، اضطراب و افسردگی بود. روش پژوهش بصورت توصیفی مقطعی بود. تعداد 103 زن باردار (40-28 هفته) به روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. ابزار مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها پرسشنامه خودگزارشی بود. پرسشنامه خودگزارشی شامل: اطلاعات دموگرافیک و سلامت، ابزار سنجش افسردگی اضطراب، حمایت اجتماعی، مدیریت کنترل قند خون، دل بستگی مادر و جنین و کیفیت زندگی بود. پس از جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها نتایج نشان داد: سطح دل بستگی مادر و جنین هر چه بالاتر باشد با سطح بالاتری از مدیریت کنترل قندخون و سلامت روان ادراک شده و رضایت بالاتر از کیفیت زندگی همراه است (39).

  مطالعات داخلی

 رفیعی و همکاران (1392) مطالعه ای با هدف بررسی تاثیر آموزش دلبستگی و آرام سازی بر اضطراب سه ماهه سوم حاملگی و افسردگی پس از زایمان در زنان نخست زا شهر شیراز انجام دادند. روش پژوهش کارازمایی بالینی با طرح پیش آزمون-پس آزمون بود. تعداد 126 زن باردار (34-28هفته) به روش نمونه گیری تصادفی در 3 گروه 42 نفری آرام سازی، دلبستگی و شاهد وارد مطالعه شدند. ابزارهای مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های اضطراب و افسردگی بود. قبل از شروع مداخله پیش آزمون اجرا شد و مادرانی که دارای سطح اضطراب کم و متوسط بودند وارد مطالعه شدند. مداخلات آموزشی دلبستگی مادر و جنین برای 3 گروه 14 نفره  (هفته ای یک جلسه 90-60 دقیقه ای)  اجرا شد و برای گروه مداخله آرام سازی، آموزش روش های آرام سازی در 3 دوره کلاس 14 نفره (هر دوره 4 جلسه ای)  انجام شد. پس از مداخله پس آزمون اجرا شد به این صورت که پرسشنامه اضطراب پایان هفته چهارم پس از مداخله و پرسشنامه افسردگی یک هفته پس از زایمان توسط مادران تکمیل شد. نتایج نشان داد اجرای برنامه های آموزش دل بستگی مادر و جنین و تکنیک های آرام سازی سبب کاهش اضطراب بارداری و افسردگی پس از زایمان مادران می شود (33).

 بریری و همکاران در سال (1394) مطالعه ای با هدف بررسی تاثیر آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین بر استرس ادراک شده و انتظارات والدی و پیوند مادر و نوزاد در زنان نخست باردار شهر زاهدان انجام دادند. روش پژوهش بصورت نیمه تجربی با دو گروه مداخله و کنترل و طرح پیش آزمون- پس آزمون بود. ابزارهای مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های استرس ادراک شده، برآورد انتظارات والدی و پیوند مادر و نوزاد بود. جهت گروه کنترل پیش آزمون بوسیله پرسشنامه های استرس ادراک شده، برآورد انتظارات والدی برگزار شد. مداخله آموزش رفتارهای دل بستگی بصورت 4 جلسه آموزشی (هفته ای دو جلسه بصورت فردی به مدت 90 دقیقه) انجام شد و CD آموزشی رفتار های دل بستگی به همراه چک لیست ثبت رفتارهای دل بستگی جهت ثبت روزانه رفتارهای دل بستگی  (طی 16-12هفته پایان بارداری)  به مادران تحویل داده شد و پیگیری تلفنی جهت انجام رفتار های دل بستگی و ثبت چک لیست سه بار در هفته انجام شد و گروه کنترل فقط مراقبت های روتین بارداری دریافت کردند. پس از گذشت 8 هفته از مداخله پس آزمون به وسیله پرسشنامه استرس ادراک شده و 3 هفته بعد از زایمان با پرسشنامه پیوند مادر و نوزاد تکمیل شد بر اساس نتایج مطالعه میانگین نمره استرس ادراک شده در مادران گروه مداخله قبل و بعد از مداخله نسبت به گروه کنترل کاهش معنی دار داشت و میانگین نمره انتظارات والدی گروه مداخله قبل و پس از مداخله نسبت به گروه کنترل افزایش داشت و میانگین نمره پیوند مادر و کودک در کل و مولفه های پیوند معیوب مادر کودک طرد و خشم و خطر آزار کودکان در مادران دو گروه تفاوت نداشته است (34).

طالبی و همکاران (1395) مطالعه ای باهدف بررسی تاثیر بسته آموزشی مراقبت از نوزاد بر استرس ادراک شده مادران نوجوان شهر زاهدان انجام دادند. روش پژوهش بصورت نیمه تجربی با دو گروه مداخله و کنترل و طرح پیش آزمون-پس آزمون بود. 116 مادر باردار (34-33هفته) به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب وارد مطالعه شدند. ابزارهای مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های جمعیت شناختی و استرس ادراک شده بود. پیش آزمون به وسیله پرسشنامه های جمعیت شناختی و استرس ادراک شده اجرا شد. به گروه مداخله 3 جلسه آموزشی در خصوص مراقبت از نوزاد و روش های کاهش استرس داده شد و گروه کنترل فقط مراقبت های معمول دوران بارداری دریافت کردند. پیگیری پس از مداخله در 38 هفته بارداری و 30 روز پس از زایمان بصورت پس آزمون انجام شد. پس از تجزیه و تحلیل داده ها نتایج نشان داد برنامه آموزشی مراقبت از نوزاد بر کاهش یافتن استرس مادران نوجوان موثر می باشد (40).

 شهیدی و همکاران (1399) مطالعه ای باهدف بررسی تاثیر آموزش دل بستگی مادر و جنین بر تحمل پریشانی و نشخوار فکری در مادران نخست باردار شهر تهران انجام دادند. روش پژوهش بصورت نیمه تجربی با دو گروه مداخله و کنترل و طرح پیش آزمون-پس آزمون بود. تعداد 30 مادر نخست باردار (32-28هفته) به روش نمونه گیری غیرتصادفی وارد مطالعه شدند. ابزارهای مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های تحمل پریشانی و نشخوار فکری بود. قبل از مداخله  پیش آزمون اجرا شد. به گروه مداخله آموزش دل بستگی مادر و جنین بصورت 9 جلسه 90 دقیقه ای در طول یک ماه داده شد و گروه کنترل فقط مراقبت های بارداری را دریافت کردند. پس از 45 روز پیگیری پس آزمون اجرا شد. داده ها جمع آوری و تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش دل بستگی مادر و جنین بطور معنی دار بر تحمل پریشانی و نشخوار فکری تاثیر دارد پس می توان نتیجه گرفت آموزش دل بستگی مادر و جنین با تکنیک های آرام سازی و آموزش تصویربرداری ذهنی باعث افزایش تحمل پریشانی و کاهش نشخوار فکری مادران نخست باردار می شود (41).

  بختیار پور و همکاران (1401) مطالعه ای با عنوان تدوین مدل کیفیت زندگی بر اساس دل بستگی مادر و جنین، صمیمیت با همسر و میانجی گری اضطراب در مادران باردار شهر اهواز انجام دادند. این پژوهش بصورت همبستگی، تحلیل مسیر بود. تعداد 372 مادر باردار به روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. ابزارهای مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های دل بستگی مادر و جنین، صمیمیت زناشویی، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و اضطراب بارداری بود. داده ها جمع آوری و تجزیه و تحلیل شد و نتایج نشان داد مسیر مستقیم دل بستگی مادر به جنین، با کیفیت زندگی معنی دار نبود اما مسیر مستقیم صمیمیت با همسر به کیفیت زندگی مثبت و معنی دار بود و دل بستگی مادر و جنین و صمیمیت با همسر به اضطراب بارداری منفی و معنی دار بود و مسیر اضطراب بارداری به کیفیت زندگی منفی و معنا دار بود. اضطراب بارداری رابطه بین دل بستگی مادر به جنین و صمیمیت با همسر را با کیفیت زندگی واسطه گری کرد (42).

 امینی و همکاران (1401) مطالعه ای با هدف بررسی کیفیت زندگی زنان باردار نوجوان شهر اراک انجام دادند. روش پژوهش بصورت مقطعی بود. تعداد 217 مادر نوجوان به روش نمونه گیری چند مرحله ای وارد مطالعه شدند. ابزارهای مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های جمعیت شناختی و کیفیت بود. پس از تجزیه و تحلیل داده ها نتایج نشان داد که میانگین نمره کیفیت زندگی و همه حیطه های آن در زنان باردار نوجوان بالاتر از حد متوسط است و نیز کیفیت زندگی مادرانی که خود و همسرانشان تحصیلات بالاتری داشتند، از وضعیت اقتصادی مطلوب تری برخوردار بودند، تجربه باردار خواسته از جانب خود و همسرانشان بالاتر بود (43).

 نژاد حسینیان و همکاران (1401) مطالعه ای با عنوان بررسی مدل پیش بینی کیفیت زندگی بر اساس دل بستگی مادر و جنین با میانجی گری اضطراب بارداری در مادران باردار شهر اهواز انجام دادند. روش پژوهش توصیفی-همبستگی و تحلیل مسیر بود. تعداد 400 مادر باردار به روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. ابزارهای مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های کیفیت زندگی اضطراب بارداری و دل بستگی مادر و جنین بود. داده ها جمع آوری شده و تجزیه تحلیل شد. نتایج نشان داد که دل بستگی مادر و جنین و اضطراب بارداری با کیفیت زندگی رابطه معنادار دارد هچنین دلبستگی مادر و جنین واضطراب بارداری بر کیفیت زندگی اثر مستقیم معنا دار دارد و اضطراب بارداری در رابطه با دلبستگی مادر به جنین با کیفیت زندگی زنان باردار دارای نقش میانجی گری معنا دار است (44).  

  نقد و بر متون

 مطالعات صورت گرفته در این حیطه براساس آنچه پژوهشگران این طرح به دست آوردند، نشان می دهد که مادران در طی بارداری دچار تغییراتی در کیفیت زندگی و دیسترس باداری خواهند شد. علی رغم مطالعات جهت ارتقا کیفیت زندگی و کاهش استرس مطالعه ای مختص آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین بر دیسترس بارداری و کیفیت زندگی مادران نوجوان باشد انجام نشده است و با توجه به اهمیت سلامت مادران جامعه بر آن شدیم تا مطالعه ای جهت بررسی مادران با عنوان تاثیر آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین بر دیسترس بارداری و کیفیت زندگی مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز جامع سلامت شهر زاهدان در سال 1403 انجام دهیم.

میانگین نمره دیسترس بارداری مادران نوجوان پس از آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین در دو گروه کنترل مداخله و کنترل متفاوت است.

میانگین نمره کیفیت زندگی مادران نوجوان پس از آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین در دو گروه کنترل مداخله و کنترل متفاوت است.

تعیین تاثیر آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین بر دیسترس بارداری و کیفیت زندگی مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز جامع سلامت شهر زاهدان در سال 1403                   

تعیین و مقایسه میانگین نمره دیسترس بارداری مادران نوجوان قبل و پس از آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین در دو گروه مداخله و کنترل

 تعیین و مقایسه میانگین نمره کیفیت زندگی مادران نوجوان قبل و پس از آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین در دو گروه مداخله و کنترل

نتایج حاصل از پزوهش میتواند در زمینه های ذیل کاربردی باشد:

حضورمشاوران مامایی ومدد جویان اموزش دیده در مورد مادران باردارن نوجوان ومشکلات انان در مراکز بهداشتی درمانی استان 

اختصاص طرح های پزوهشی بیشتر در ادامه ی پزوهش حاضر در زمینه مشکلات بارداری نوجوانان 

گذاشتن کلاس های اموزشی برای والدین وهمسر زنان باردار نوجوان در زمینه مراقبت های بهداشتی ومشکلات انها 

مراکز جامع سلامت شهرستان زاهدان

 آموزش (Education)

   نظری: فعالیت های هدفمند و موثر که باعث ایجاد یادگیری و افزایش آگاهی فراگیران می شود (45).        

   تعریف عملی: دراین مطالعه منظور ارائه جلسات تئوری و عملی می باشد. موارد تئوری شامل آشنایی با تغییرات فیزیولوژیک و هورمونی در بارداری و تاثیر آن بر روح و جسم زنان، مشاوره تغذیه، آشنایی با رشد و نمو جنین، مشاوره در مورد علائم خطر در بارداری و راه های مقابله با آن، آشنایی با فرآیند زایمان و مراحل آن می باشد و موارد عملی شامل لمس شکم توسط مادر و حدس زدن در مورد وضعیت قراگیری جنین در شکم، تصور شکل ظاهری جنین، تصور درآغوش گرفتن جنین می باشد. آموزش ها توسط دانشجو کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی بصورت حضوری به مادران نوجوان (32-28هفته) طی چهار جلسه در مراکز جامع سلامت داده می شود.

 دل بستگی مادر و جنین (Maternal-Fetal Attachment)

 تعریف نظری: دل بستگی مادر به جنین بیان کننده یک پیوند عاطفی بین مادر و جنین است که بصورت یک تصویر سازی انتزاعی است و مادر جنین را بصورت یک انسان تصور می کند (46).       

تعریف عملی:

در این مطالعه منظورانجام فعالیت هایی همچون لمس شکم توسط مادران نوجوان و حدس زدن در مورد وضعیت  قراگیری جنین در شکم، شمارش حرکات جنین از روی شکم، تصور شکل ظاهری جنین، در آغوش گرفتن و شیردهی نوزاد و آرام کردن جنین از طریق لمس شکم می باشد که در آموزش ها ارائه خواهد گردید.

 دیسترس (distress)

 تعریف نظری: دیسترس پاسخ شناختی به عوامل استرس زا است که نشان دهنده تهدیدات روانی پنهان در میان گروه های مختلف اجتماعی است. این فشارها می تواند در طبقات خاصی از جامعه بیشتر باشد. و زنان باردار جزو این گروه ها هستند (13).

 تعریف عملی:

در این پژوهش منظور از دیسترس بارداری نمره ای است که فرد از پرسشنامه دیسترس بارداری (شامل 17سوال) به دست می آورد. نمره بالاتر نشان دهنده دیسترس بارداری بیشتر است.

 کیفیت زندگی (Quality Of Life)  

تعریف نظری: کیفیت زندگی ادراک فرد نسبت به وضعیت زندگی خود با در نظر گرفتن فرهنگ و نظام ارزشی فرد تعریف می شود (21).

  تعریف عملی:

در این پژوهش منظور از کیفیت زندگی نمره ای است که فرد از پرسشنامه کیفیت زندگی (شامل 10 سوال) به دست می آورد. این پرسشنامه توسط مادران نوجوان بصورت خودایفا و حضوری در مراکز جامع سلامت تکمیل می شود. نمره بالاتر نشان دهنده کیفیت زندگی مطلوب تر است.

 نوجوان (Adolescent)

 تعریف نظری: یک دوره انتقالی بین پایان کودکی وآغاز بزرگسالی است و از با ارزش ترین دوره های زندگی و آغاز تحولات اجتماعی، روانی و جسمی است (2).

 تعریف عملی: منظور مادران نوجوان با سن 19-10 سال است که ساکن شهر زاهدان می باشند.

مطالعه نیمه تجربی در قالب دو گروه کنترل و مداخله با طرح پیش آزمون – پس آزمون

کلیه زنان باردار 19-10 سال که برای دریافت خدمات بهداشتی به  مراکز جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال 1403 مراجعه خواهند  کرد.     

 معیارهای ورود

زنان باردار 19-10 سال

بارداری نخست  

ملیت ایرانی

داشتن سن بارداری 32-28 هفته

سطح استرس ادراک شده متوسط در پرسشنامه کوهن (نمره 36-18)

عدم وجود سابقه و عوارض مامایی ( فشارخون بارداری ، دیابت بارداری ، آبریزش رحمی ، انقباضات رحمی ، خوریزی )          

داشتن حداقل تحصیلات ابتدایی

عدم ابتلا به بیماری های روحی و جسمی 

بارداری تک قلویی     

عدم مصرف الکل ، مواد مخدر و دخانیات

عدم مصرف دارو

معیار های خروج :

عدم همکاری مراجعه کننده در حداقل یکی از جلسات آموزشی

بروز عارضه مادری یا جنینی حین مطالعه

مهاجرت از شهر زاهدان

مصرف داروهای موثر بر روان

داشتن هرگونه رخداد استرس زا (اعم از مشکل روحی ، مالی  یا مرگ عزیزان طی 6 ماه اخیر و حین مطالعه)

حجم نمونه با استفاده از فرمول زیر و بر اساس نتایج مطالعه طوسی  و همکاران (2011) و میانگین و انحراف معیار نمره اضطراب زنان باردار با درنظرگرفتن ضریب اطمینان 95٪ و توان آزمون 80٪ در هر گروه تقریباً  35 نفر به دست آمد که باهدف اطمینان از کفایت حجم نمونه و درنظرگرفتن ریزش احتمالی 20% نمونه‌ها در هر گروه 42 نفر و در مجموع 84  نفر در نظر گرفته خواهد شد (42) .

n= حجم نمونه    α=0/05                      Z1-α/2:   1.96                Z1-β=0.85                    μ1= 47.4           μ2= 44.3          S1= 4.9               S2= 4.2

روش نمونه­ گیری در این پژوهش به صورت در دسترس انجام خواهد شد، و 4 مرکز با بصورت تصادفی در قرعه کشی انتخاب می شود 2 مرکز اول به عنوان مداخله و 2 مرکز دوم به عنوان کنترل خواهند بود. پژوهشگر در مراکز به صورت حضوری شرایط ورود به مطالعه را بررسی خواهد کرد و افراد بر اساس نوع مرکز وارد گروه خواهند شد. 

ابزار گردآوری داده ها در این در این پژوهش شامل فرم دموگرافیک، پرسشنامه دیسترس بارداری (NuPDQ)، پرسشنامه کیفیت زندگی بارداری (GRAV-QOL) و پرسشنامه استرس ادارک شده کوهن می باشد.

فرم دموگرافیک شامل: سن مادر، تعداد بارداری، سن اولین بارداری، شغل مادر و همسر، تحصیلات مادر و همسر، قد، وزن، سن همسر، سابقه نازایی، مدت ازدواج، سن اولین بارداری، نوع بارداری، آموزش های همزمان، وضعیت درآمد ماهیانه، نسبت خویشاوندی، جنسیت نوزاد، زندگی درکنارهمسر، قومیت می باشد و این فرم به صورت خود گزارش دهی تکمیل خواهد شد.

 پرسشنامه دیسترس بارداری (NuPDQ) : لوبل و همکاران (2000) پرسشنامه دیسترس تجدید شده بارداری را طراحی کردند دارای 17 سوال است و قادر به سنجش دیسترس مادران در هر سه ماهه بارداری می باشد نحوه نمره دهی به آن بر اساس طیف لیکرت صفر (اصلا نه) یک (تا حدودی ) دو (خیلی زیاد) می باشد و دارای 5 زیر مقیاس می باشد :

-1 مشکل پزشکی و مالی (سوالات 1،3،12)

-2 والدین (سوالات 11،13،16،17)

-3 سلامتی نوزاد (سوالات7،9،10)

-4 علائم جسمانی (سوالات 2،4،5،8)

-5زایمان (سوالات 14،15) می باشد

(48) .

روایی و پایایی پرسشنامه در مطالعات مختلف بررسی و تایید شده است، در نسخه فارسی به منظور روایی 17 ماده پرسشنامه از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد شاخص KMO در تحلیل عاملی اکتشافی شان دهنده کفایت داده ها برای انجام تحلیل عاملی بود (KMO 0.63)  نتایج نهایی داخلی نسخه فارسی17 مورد NuPDQ برای سه ماهه سوم نشان داد که کل ابزار دارای الفای کرونباخ مناسب 0.78 است و الفای کرونباخ برای خرده مقیاس های مشکل پزشکی و مالی 0.79 و برای علائم جسمی 0.64، سلامت نوزاد 0.60، والدین 0.62 و زایمان 0.76 بود (48). پایایی این ابزار در مطالعه حاضر به روش الفای کرونباخ تعیین خواهد شد.

پرسشنامه کیفیت زندگی بارداری (QOL-GRAV) : پرسشنامه کیفیت زندگی اختصاصی دوران بارداری توسط Vachkova و همکاران در سال 2013 با استفاده از پرسشنامه فرم کوتاه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت ایجاد گردید. این پرسشنامه دارای  10سوال برای بیان میزان تجربیات فرد از کیفیت زندگی در دوران بارداری می باشد. نحوه نمره­دهی به هر آیتم بر اساس طیف لیکرت از، به هیچ وجه (نمره صفر) و کاملاً (نمره پنج) می­باشد. در این پرسشنامه شش سوال اول به صورت معکوس نمره­ دهی می‌شود (49). در مطالعه Mirghafourvand جهت روایی پرسشنامه از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد شاخص KMO در تحلیل عاملی اکتشافی شان دهنده کفایت داده ها برای انجام تحلیل عاملی بود (p˂0.001- 0.830KMO )، پایایی داده­ها با استفاده از ضریب همبستگی درون رده­ای (ICC) و ضریب آلفا­ی کرونباخ سنجیده شده است و ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه 0/796 و ICC برابر با 0/86 گزارش شده­است. نتایج پژوهش حاضر نشان داده­­ است که پرسشنامه ترجمه شدهQOL-GRAV  برای زنان باردار ایرانی اعتبار دارد و از روایی خوبی برخوردار است، بنابراین می­توان از این ابزار برای سنجش کیفیت زندگی زنان باردار در موقعیت ­های تحقیقاتی و بالینی استفاده کرد (50). پایایی این ابزار در مطالعه حاضر به روش الفای کرونباخ تعیین خواهد شد.

پرسشنامه استرس ادراک شده کوهن (Cohen) : این ابزار توسط کوهن و همکاران (1983) طراحی شده است و دارای 14 گویه است و برای سنجش استرس عمومی ادراک شده در یک ماه گذشته بکار می رود افکار و احساسات درباره حوادث استرس زا، کنترل و کنار آمدن با فشار روانی و استرس تجربه شده را مورد سنجش قرار می دهد و زمانی بکار می رود که می خواهیم بدانیم موقعیت های زندگی یک فرد تا چه حد از نظر خودش استرس زا می باشد و با استفاده از مقیاس پنج لیکرت از صفر تا چهار (نمره اصلا=0،خیلی­کم=1،حدودی=2،نسبتا زیاد=3، خیلی زیاد=4) نمره گذاری می شود، و گویه های 4 ، 5 ، 6 ، 7 ، 9 ، 10 ، 13 به صورت معکوس نمره می گیرد نمره ابزار با مجموع نمره گویه ها محاسبه می شود، دامنه نمره 56-0 است و نمره بین 18-0 استرس ادراک شده پایین، نمره بین 36-18 استرس ادراک شده متوسط و نمره بالاتر از 36 استرس ادراک شده در حد بالا می باشد (نمره بالاتر نشان دهنده استرس ادراک شده بیشتر است) این پرسشنامه دارای 2 خرده مقیاس یا مولفه می باشد الف) خرده مقیاس منفی از استرس (Negative perception of stress) ب) خرده مقیاس مثبت از استرس (Positiv perceptionof stress) می باشد و بصورت معکوس نمره گذاری می شوند (51). روایی و پایایی آن در مطالعات مختلف بررسی و تایید شده است، در نسخه فارسی تعیین روایی عاملی مقیاس استرس ادراک شده از روشهای آماری تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تاییدی عاملی با مؤلفه های اصلی به استخراج دو عامل توانایی مقابله با استرس و احساس منفی از استرس انجام که با هم 48/2 درصد از واریانس کل را تبیین می کردند. آلفای کرونباخ برای این مقیاس 0/86 و 0/850 ، 0/84 و پایایی بازآزمایی 0/85 به دست آمده است (52). پایایی این ابزار در مطالعه حاضر به کمک آلفای کرونباخ تعیین خواهد شد.

پژوهشگر پس از اخذ کد اخلاق و مجوزها از معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به مراکز منتخب مراجعه می نماید. لیست نام مراکز جامع سلامت با بیشترین مراجعه کننده گروه سنی نوجوان اخذ خواهد شد و 4 مرکز با قرعه کشی انتخاب خواهد شد 2 مرکز اول به عنوان مداخله و 2 مرکز دوم به عنوان کنترل خواهند بود. پژوهشگر در مراکز حضور خواهد یافت و پس از معرفی خود، بیان اهداف پژوهش به مراجعان، معیارهای ورود به مطالعه را بررسی خواهد نمود، افراد دارای معیار ورود که تمایل به شرکت در مطالعه را داشته باشند انتخاب خواهند شد و از آن ها رضایت نامه کتبی اخذ خواهد شد به افراد اطمینان داده خواهد شد که اطلاعات آنها محرمانه خواهد بود. جهت بررسی معیار ورود میزان استرس با پرسشنامه استرس ادراک شده کوهن بررسی می شود نمونه ها به صورت خود ایفا پرسشنامه را تکمیل می کنند در صورت داشتن استرس ادارک شده متوسط در پرسشنامه کوهن وارد مطالعه می شوند. سپس  مادران فرم دموگرافیک و پرسشنامه کیفیت زندگی بارداری و دیسترس بارداری را به عنوان پیش آزمون به صورت خود ایفا در مرکز تکمیل خواهند کرد آدرس منزل و دو عدد شماره تلفن از هر کدام از نمونه ها گرفته خواهد شد و پژوهشگر نیز شماره تلفن خود را به تمام مادران خواهد داد تا در صورت بروز هر گونه مشکل و یا سؤال با وی تماس گیرند. پژوهشگر برای مادران گروه مداخله آموزش رفتارهای دل بستگی مادر و جنین را براساس محتوای تعیین شده در هفته 32-28 بارداری بصورت چهار جلسه 60-45 دقیقه طی دو هفته (هفته ای دوبار) انجام خواهد داد و در پایان جلسات آموزشی چارت طراحی شده جهت ثبت تعداد دفعات حرکات جنین و حدس وضعیت قرارگیری جنین به مادر داده خواهد شد همچنین بر انجام روزانه لمس و ثبت حرکت و تشخیص وضعیت قرارگیری جنین در سه نوبت صبح، عصر و شب به مدت یک ساعت در منزل و ثبت چارت تاکید خواهد شد چارت در جلسات بعدی از مادر تحویل گرفته خواهد شد (تعداد حرکات بصورت کمتر از 10 حرکت، 10 حرکت  و بیشتر از 10 حرکت مشخص شده که مادران باید یکی را علامت بزنند) شایان ذکر است که در این قسمت تعداد حرکات یا حدس صحیح بودن حرکات مورد نظر نیست و هدف معطوف کردن توجه مادر به جنین و لمس جنین است. جهت پیگیری انجام رفتارهای دل بستگی و ثبت چارت حرکات جنین به مادران هفته ای سه بار تماس گرفته خواهد شد و گروه کنترل فقط مراقبت های معمول بارداری را دریافت خواهند نمود و پس از 4 هفته از اتمام مداخله با گروه مداخله و کنترل تماس گرفته خواهد شد تا جهت شرکت در پس آزمون دعوت شوند و در صورت عدم پاسخ گویی درب منزلشان مراجعه می شود پرسشنامه ها به صورت خود ایفا تکمیل خواهند شد. پس از تکمیل پرسشنامه ها برای گروه کنترل آموزش هایی در خصوص مراقبت های پس از زایمان به گروه کنترل داده می شود و از آن ها تشکر و قدردانی خواهد شد.

      'برنامه جلسات مشاوره دل بستگی مادران :

جلسه اول

عنوان جلسه: آناتومی وفیزیولوژی زنان

زمان: در ساعتی که برای واحد پژوهش مشارکت آسان باشد

مدت زمان:  60-45 دقیقه

روش آموزش: سخنرانی، ارائه اسلاید

گروه هدف: مادران دارای معیار ورود به مطالعه

آموزش دهنده: شیما رئیسی

اهداف آموزشی  

1-آشنایی با آناتومی و دستگاه تولید مثل زنان

2-آشنایی با تغییرات فیزیولوژیکی و هورمونی در بارداری تاثیر آن بر ابعاد روحی و جسمی انسان،اجرای علی رفتارها

3-آشنایی با راهکارهای تطابق با تغییرات بارداری همچون رفتارهای دل بستگی مادر و جنین و اجرای عملی رفتارها (مرتبط با دل بستگی مادر و جنین)

4-آشنایی با فواید انجام رفتارهای دل بستگی مادر و جنین

تمرین عملی:

لمس شکم و حدس زدن در مورد وضعیت قرارگیری جنین در شکم (مرتبط با دل بستگی مادر و جنین)

محتوای مشاوره:

1-توضیح در مورد آناتومی و دستگاه تولید مثل زنان

2-توضیح تغییرات فیزیولوژیکی و هورمونی در بارداری تاثیر آن برابعاد روحی و جسمی انسان، اجرای علی رفتارها

3-توضیح راهکارهای تطابق با تغییرات بارداری همچون رفتارهای دل بستگی مادر و جنین و اجرای عملی رفتارها

4-توضیح فواید انجام رفتارهای دل بستگی مادر و جنین

جلسه دوم

عنوان جلسه: رشد و نمو جنین

زمان: در ساعتی که برای واحد پژوهش مشارکت آسان باشد

مدت زمان:60-45 دقیقه

روش آموزش: سخنرانی، ارائه اسلاید

گروه هدف: مادران دارای معیار ورود به مطالعه

آموزش دهنده: شیما رئیسی

اهداف آموزشی  

1-آشنایی با رشد و نمو جنین و مشاوره تغذیه بارداری

2-آشنایی با ابعاد جسمی، روحی و اجتماعی کیفیت زندگی

3-آشنایی با شمارش حرکات جنین و ثبت آن، تصور شکل ظاهری جنین به صورت مثبت

تمرین عملی:

لمس شکم توسط مادر، شمارش حرکات جنین توسط مادر، تصور شکل ظاهری جنین (مرتبط با دل بستگی مادر و جنین)

محتوای مشاوره

1-توضیح در مورد رشد و نمو جنین (مرتبط با دل بستگی مادر و جنین) و مشاوره تغذیه بارداری

2-توضیح ابعاد جسمی، روحی و اجتماعی کیفیت زندگی

3-توضیح شمارش حرکات جنین و ثبت آن، تصور شکل ظاهری جنین بصورت مثبت

 جلسه سوم

عنوان جلسه: علائم خطر بارداری

زمان: در ساعتی که برای واحد پژوهش مشارکت آسان باشد

مدت زمان: 60-45 دقیقه 

 روش آموزش: سخنرانی، ارائه اسلاید

گروه هدف: مادران دارای معیار ورود به مطالعه

آموزش دهنده: شیما رئیسی

اهداف آموزشی

1-آشنایی با علائم خطر بارداری و راهای برخورد با آن

2-آشنایی بااجرای عملی رفتارهای دل بستگی شامل: توجه به حرکات جنین و لمس شکم صحبت کردن با جنین، نامیدن جنین با نام مستعار نگاه کردن به شکم

تمرین عملی:

لمس شکم توسط مادر، صحبت کردن مادر با جنین، نامیدن جنین با نام مستعار، توجه به شکم و حرکات جنین از روی شکم(مرتبط با دل بستگی مادر و جنین)

 محتوای مشاوره

1-توضیح در مورد علائم خطر بارداری و راهای برخورد با آن

2-توضیح بااجرای عملی رفتارهای دل بستگی شامل: توجه به حرکات جنین و

لمس شکم صحبت کردن با جنین، نامیدن جنین با نام مستعار نگاه کردن به شکم

جلسه چهارم

عنوان جلسه: فرایند زایمان

زمان:در ساعتی که برای واحد پژوهش مشارکت آسان باشد

مدت زمان: 60-45 دقیقه

روش آموزش: سخنرانی، ارائه اسلاید

گروه هدف: مادران دارای معیار ورود به مطالعه

آموزش دهنده: شیما رئیسی

اهداف آموزشی

1-آشنایی با فرایند زایمان و مراحل آن

2-آشنایی با شیردهی و تصور در آغوش گرفتن جنین

3-آشنای با تمرکز بر جنین، لمس جنین از روی شکم وحدس قرار گیری اعضای جنین (مرتبط با دل بستگی مادر و جنین)

تمرین عملی:

لمس جنین از روی شکم توسط مادر و حدس قراگیری جنین اعضای جنین داخل شکم،شمارش حرکات جنین، لمس شکم و تصور در آغوش گرفتن و شیردهی نوزاد، آرام کردن جنین از طریق لمس شکم (مرتبط با دل بستگی مادر و جنین)

محتوای مشاوره

1–توضیح در مورد فرایند زایمان و مراحل آن

2-توضیح در مورد شیردهی و تصور در آغوش گرفتن جنین

3-توضیح در مورد تمرکز بر جنین، لمس جنین از روی شکم وحدس قرار گیری اعضای جنین (مرتبط با دل بستگی مادر و جنین(

تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و با درنظرگرفتن سطح معناداری p<0.05 انجام می‌گردد. جهت اهداف توصیفی از قبیل درصد، فراوانی، میانگین، انحراف معیار استفاده می‌شود. جهت هدف تحلیلی خود استرس ادراک شده و کیفیت زندگی در ابتدا بررسی توزیع نرمال داده‌ها به کمک آزمون شاپیرو ویلک انجام خواهد شد. بر اساس نتایج آزمون در داده‌های با توزیع نرمال از آزمون تی مستقل و تی زوجی و در داده‌هایی که توزیع نرمال نداشته باشند از آزمون های معادل مانند من ویتنی و ویلکاکسون جهت آنالیزها استفاده خواهد گردید. همچنین جهت کنترل کووریت ها در صورت لزوم از آزمون کوواریانس استفاده خواهد شد.

(در صورت لزوم فرم رضایت آگاهانه ضمیمه گردد . درج کدهای اخلاقی منطبق با کدهای اخلاقی منطبق با کد های مصوب حفاظت از آزمودنی در پژوهشهای علوم پزشکی الزامی است .)

در این پایان نامه کدهای راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی جمهوری اسلامی ایران (شماره های 1-2-3-5-7-8-10-11-12-13-14-15-16-17-19-25-26-27-28-29-30و31 )  و کدهای کارآزمایی بالینی( فصل اول شماره های 1-2-3-4-5-6-7 و فصل دوم کد های 1-2-3-4-5-6-7-9-11 ) رعایت خواهد شد. کدهای اخلاقی به شماره های مندرج در ذیل رعایت خواهد شد:

کدهای راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران

١ -هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

 ٢ -در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلب های سالم ،نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب، الزامی است.

 ٣ -پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد.

٥ -قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی ها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

٧ -اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی ها بیش از فواید بالقوه ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

8- طراحی و اجرای پژوهشهایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده براساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهشهای قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند .

١٠ -هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه ی دیگر، مشوق های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش،در مواردی که لازم است رضایتنامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

 ١١ –کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

 ١٢ -انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.

١٣ -کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

 ١٤ -اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

 ١٥ -پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتمل اند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر ، و فواید و زیان هایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. هم چنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره ی خطرات و زیانهای بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد ، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامه ی آگاهانه منعکس شود.

 ١٦ -پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17-پژوهشگر ارشد مسؤل مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤل انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است  .

١٩ -عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

 -25پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

 ٢٦ -هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه ی تحقق این امر ترجیحاً به صورت پوشش بیمه ای نامشروط باشد.

٢٧ -در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

 ٢٨ -پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکار سازی شوند . پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

 ٢٩ –نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی ها و مؤسسه ی حمایت کننده ی پژوهش باشد.

٣٠ -گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند ، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

٣١ -روش پژوهش نباید با ارزشهای اجتماعی ، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد .

محدودیت مطالعه عدم امکان نظارت دقیق بر فعالیت های دل بستگی و گرد آوری داده ها با استفاده از روش خودگزارش دهی است که محقق با توضیح دقیق اهداف و اهمیت کار به واحد پژوهش سعی  در کاهش آن خواهد نمود 

maternal-fetal attachment - Pregnancy distress - quality of life- Pregnancy in Adolescence- Education  -دلبستگی مادر و جنین- دیسترس بارداری -کیفیت زندگی –حاملگی در نوجوانان- آموزش

1.            WHO. Adolescent pregnancy: WHO; 2023 [Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescent-pregnancy.

2.            Adikwu VO, Emmanuel OC. Incidence and causes of teenage pregnancy among secondary school students in the Federal Capital Territory Abuja. Journal Of The Nigerian Academy Of Education. 2020;16(1).

3.            Shirvan FS, Moradi M. A narrative Review of Adolescent's Reproductive Health Challenges in Iran. Navid No. 2023;26(856):57-76.

4.            Bozorgi N, Shahhosseini Z, Khani S. Effective Strategies for the Use o Contraceptive Methods in the Postpartum Period by Adolescent Mothers in Iran Using Nominal Group Technique. Jundishapur Scientific Medical Journal. 2022;21(2):300-12.

5.            Henri E, Charlotte EE, Thomas EO, Koum DK, Gregory HE, Théophile NN, et al. Adolescent Pregnancy: Epidemiological Survey in Schools and Obstetrical Outcomes in Douala (Cameroon). Open Journal of Obstetrics and Gynecology. 2020;10(09):1163.

6.            Domenico DM, Jones KH. Adolescent pregnancy in America: Causes and responses. Journal for Vocational Special Needs Education. 2007;30(1):4-12.

7.            Mayor S. Pregnancy and childbirth are leading causes of death in teenage girls in developing countries. British Medical Journal Publishing Group; 2004.

8.            Khodayarifard M, Hejazi E, Helmi K, Moghadamzadeh A. The effect of antenatal mindfulness-based character strength training on women’s thriving. Journal of psychologicalscience. 2021;20(105):1455-70.

9.            Malek Mohammadi E, Sadat Borghei N, Mehrbakhsh Z. Comparison of the outcomes of pregnancy and childbirth in married adolescents and young women. 2023.

10.         Paller L, Feldman F, Lauria W. Obstetric and perinatal outcomes in teenage pregnancy: a literature review. Int J Fam Commun Med. 2021;5(1):1-5.

11.         Liu S, Lithopoulos A, Zhang C-Q, Garcia-Barrera MA, Rhodes RE. Personality and perceived stress during COVID-19 pandemic: Testing the mediating role of perceived threat and efficacy. Personality and Individual differences. 2021;168:110351.

12.         Halajani F, Jameinezhad F, DashtBozorgi Z, Peymani Foroshani R, EsmaeiliShad B. The effect of cognitive rehabilitation group training on perceived stress, depression and quality of life among primigravid women with pregnancy anxiety. Iranian Journal of Rehabilitation Research. 2019;6(1):10-7.

13.         Rabipoor S, Abedi M. Perceived Stress and Prenatal Distress during Pregnancy and its Related Factors. Journal of Research Development in Nursing and Midwifery. 2020;17(1):67-80.

14.         Obrochta CA, Chambers C, Bandoli G. Psychological distress in pregnancy and postpartum. Women and Birth. 2020;33(6):583-91.

15.         Jafarpoor L. Use the e-learning and its Effect on the Perceived Stress on in Primiparous Women Referring to Health Centers in Ilam. Iranian Journal of Health Education and Health Promotion. 2023;10(4):361-71.

16.         Olajubu AO, Omoloye GO, Olajubu TO, Olowokere AE. Stress and resilience among pregnant teenagers in Ile-Ife, Nigeria. European Journal of Midwifery. 2021;5.

17.         Elnagar MA, Ashour E, Shahin MA, Emam AMM. Perceived, psychological impact of teenage pregnancy among students. American Journal of Nursing. 2018;6(2):54-8.

18.         Akbaş M, Çelikkanat Ş, Sürücü ŞG. Identification of distress levels in pregnant women: A descriptive and cross-sectional study. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2020;14(3):362-7.

19.         Faramarzi M, Hassanjanzadeh P, Khafri S. Maternal mid-and late-pregnancy distress and birth outcome: A causal model of the mediatory role of pregnancy-specific distress. International Journal of Reproductive BioMedicine. 2019;17(8):585.

20.         Abbaszadeh F, Atrian MK, Alavi NM, Bagheri A, Sadat Z, Karimian Z. Relationship between quality of life and depression in pregnant women. Nursing and midwifery studies. 2013;2(2):193.

21.         Hajipour L, Tabaghdehi MAH. Investigating the Effects of Prenatal Education on the Quality of Life (QoL) of Nulliparous Women. Current Psychosomatic Research. 2023;1(2):220-37.

22.         Bedaso A, Adams J, Peng W, Sibbritt D. The direct and mediating effect of social support on health-related quality of life during pregnancy among Australian women. BMC Pregnancy and Childbirth. 2023;23(1):1-9.

23.         Wu H, Sun W, Chen H, Wu Y, Ding W, Liang S, et al. Health-related quality of life in different trimesters during pregnancy. Health and Quality of Life Outcomes. 2021;19:1-11.

24.         Kordi M, Bakhshi M, Masoudi S, Esmaily H. Effect of prenatal psychological trainings on satisfaction with childbirth and maternal role competence in primiparous women. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2018;28(165):98-108.

25.         Sabzmekan L, Hezawi SMM, Rabiei K, Hashemi HJ, Sadeghi MMM. The effect of educational intervention based on the PRECEDE model on depression and quality of life of patients with modality change surgery. Paish letter chapter. 2008(1):84-75.

26.         Tosi M, Akbarzadeh M, Zare N, Sharif F. The effect of teaching caring behavior on the level of anxiety and mother's attachment to the baby in the first pregnancy. Journal of Nursing and Midwifery Faculty of Tehran University of Medical Sciences. 2011;17(3).

27.         Kazemi M, Sadeghi N, Mosavi M. Investigating the Relationship between Maternal and Fetal Attachment and Spouses' Functional Health Literacy in Mothers. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care. 2022;30(2):116-23.

28.         Sacchi C, Miscioscia M, Visentin S, Simonelli A. Maternal–fetal attachment in pregnant Italian women: multidimensional influences and the association with maternal caregiving in the infant’s first year of life. BMC Pregnancy and Childbirth. 2021;21(1):1-8.

29.         Sahibzad ES, Baghdari N, Khairkhah M. Investigating the relationship between marital satisfaction and social support with mother-fetus attachment in pregnant women with a history of fetal or infant death. . Journal of Midwifery and Infertility Women of Iran. 2015;17(106):16-22.

30.         da Rosa KM, Scholl CC, Ferreira LA, Trettim JP, da Cunha GK, Rubin BB, et al. Maternal-fetal attachment and perceived parental bonds of pregnant women. Early Human Development. 2021;154:105310.

31.         Røhder K, Væver MS, Aarestrup AK, Jacobsen RK, Smith-Nielsen J, Schiøtz ML. Maternal-fetal bonding among pregnant women at psychosocial risk: The roles of adult attachment style, prenatal parental reflective functioning, and depressive symptoms. PloS one. 2020;15(9):e0239208.

32.         Naderi N, Tadayone Najafabadi M, Mosavi P, Haghighizade M. Relationship between Pregnancy Nausea and Vomiting and Maternal-Fetal Attachment. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2018;28(163):125-9.

33.         Rafi'i B, Akbarzadeh M, Asadi N, Zare N. Comparing the effects of mindfulness training and relaxation on anxiety and depression in the third trimester of pregnancy

Q from childbirth in first-time pregnant women. Journal of Nursing and Midwifery Faculty of Tehran University of Medical Sciences. 2013;19(1).

34.         Breiri T, Navidian A, Kiani R. The effect of mother and fetus care behavior training on perceived stress and parents' expectations and mother-baby bond in first-time pregnant women referring to health care centers in Mani city, Zahedan city. Research and Technology Center Faculty of Nursing and Midwifery in Zahedan: Zahedan School of Midwifery Nursing; 2017.

35.         Hamshari. Provinces that have the highest and lowest birth rates of teenage girls Aggravating factors of teenage girls having children in Iran 2022 [Available from: https://www.hamshahrionline.ir/news/676578/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF.

36.         Riahi ME, Hosseinbor MO, Kord O, Rigi Ladez S. A Sociological Explanation of Baloch Women’s Social Position on their Mental Health (Case Study of Zahedan Women). Journal of Social Studies of Ethnic Groups. 2020;1(1):127-48.

37.         Kian-Thiébaut A. From motherhood to equal rights advocates: The weakening of patriarchal order. Iranian Studies. 2005;38(1):45-66.

38.         Srivastava A, Bhatnagar P. Maternal foetal attachment and perceived stress during pregnancy. International Journal of Reproduction, Contraception, Obstetrics and Gynecology. 2020;8(9):3750-6.

39.         Angel CA. Maternal-Fetal Attachment and Its Relationship to Quality of Life in Pregnant Women with Diabetes: Loyola University Chicago; 2022.

40.         Talebi B, Moody Z. Investigating the effect of the baby care training package on the perceived stress in teenage mothers referring to the health centers of Zahedan city Journal of Nursing and Midwifery Faculty of Tehran University of Medical Sciences. 2019;25(1).

41.         Shahidi L, Amiri S, Qumrani A, Manshai G, Kashani N. The effect of mother-fetus attachment training and distress tolerance and rumination of first-time pregnant mothers. Ardabil Health and Health Journal. 2021;11(5):90-679.

42.         Bakhtiarpour S, Nezhadhoseinian Z, Zanganemotlagh F. A Developmental Model of The Quality of Life based on Maternal Attachment to Fetus, Intimacy with Spouse and Mediated Anxiety in Pregnant Mothers. Quarterly Journal of Women and Society. 2022;13(50).

43.         Amini M, Gharacheh M, Hasanpoor-Azghady SB. Quality of Life in Adolescent Pregnant Women Referred to Healthcare Centers in Arak. Iran Journal of Nursing. 2022;35(138):406-21.

44.         Nejadhoseinian Z, Bakhtiarpour S, Zangeneh Motlagh F. Model of Predicting Quality of Life According to Mother's Attachment to the Fetus with the Mediation of Pregnancy Anxiety in Pregnant Women. Journal of Modern Psychological Researches. 2023;18(70):251-9.

45.         Jaber Z, Toni F, Ahmadi K, Abeloi z. How to design the learning object in the teaching-learning process. Psychology and science studies educational. 2017;14(3):65-147.

46.         Parsa P, Saeedzadeh N, Roshanai G, Masoumi SZ. The effect of counseling and teaching attachment behaviors on the level of mother-fetus attachment in the first pregnancy: a clinical trial study. Scientific journal of Hamedan Midwifery Nursing School. 2016;24(1).

47.         Tosi M, Akbarzadeh M, Zare N, Sharif F. The effect of mother and fetus attachment training on the level of anxiety and attachment of the mother to the baby in the first pregnancy. Journal of Nursing and Midwifery Faculty of Tehran University of Medical Sciences (Hayat). 2011;17(3).

48.         Esfandiari M, Faramarzi M, Gholinia H, Omidvar S, Nasiri-Amiri F, Abdollahi S. Psychometric properties and factor structure of the Persian version of revised prenatal distress questionnaire in second and third trimesters. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research. 2020;25(5):431-6.

49.         Vachkova E, Jezek S, Mares J, Moravcova M. The evaluation of the psychometric properties of a specific quality of life questionnaire for physiological pregnancy. Health and quality of life outcomes. 2013;11:1-7.

50.         Mirghafourvand M, Mohammad-Alizadeh-Charandabi S, Jafarabadi MA, Shiri F, Ghanbari-Homayi S. Feasibility, reliability, and validity of the Iranian version of the quality of life questionnaire for pregnancy. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2016;18(9).

51.         Sheikholeslami R, Mashallahi M. The mediating role of self-compassion in the relationship between gratitude with perceived stress and depression among mothers of children with developmental disabilities. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal (RRJ). 2023;12(1):11-22.

52.         Amini A, Shirvani H, Bazgir B. The effect of mental imagery and guided visualization on perceived stress, well-being, psychological, and quality of life of military retirees. Journal of Military Medicine. 2022;23(12).

         پرسشنامه ها :

  نسخه تجدید نظر پرسشنامه دیسترس بارداری (NuPDQ)

بعضی موارد خاص در بارداری ممکن است برای عده ای از خانم ها ناراحت کننده و یا آشفته کننده باشد. همان موارد، برای عده ای از خانم ها نگران کننده نیست. مواردی که تابحال شما را نگران و ناراحت کرده اند، مورد توجه ماست. لطفا برای اینکه به من بگویید که آیا در این زمان از بارداری ، چیزهایی شما را ناراحت، آشفته ویا نگران کرده اند، ازیک پاسخ استفاده کنید.

18-آیا در این زمان از بارداریتان، چیزهای دیگری وجود دارند که شما را ناراحت، آشفته و نگران کنند از این که مجبورید درمورد بارداری، زایمان و یا فرزندانتان انجام دهید؟                                                       0=نه                                    1=بله 

اگر بله، آیا ممکن است به من بگویید چه چیزهایی هستند؟ 

پرسشنامه

کیفیت زندگی (QOL-GRAV)

قبل از مداخله □                    چهار هفته بعد از مداخله □

خانم عزیز

این پرسشنامه شما را در مورد ارزیابی سلامتی خودتان یاری می­کند. این اطلاعات کمک می­کند تا بتوان به ثبت احساسات شما و اینکه شما تا چه حدی توانایی انجام کارهای روزانه خود را دارید، اقدام کرد. لطفاً به هر سوال به همان شکلی که توضیح داده شده است، پاسخ دهید. اگر مطمئن نیستید که چگونه به یک سوال پاسخ دهید، بهترین پاسخ ممکن را انتخاب کنید.

این پژوهش جهت ارتقا علم و دانش انجام خواهد شد  و هدف این پژوهش کمک به زنان باردار جهت افزایش دل بستگی مادر و جنین  و  کاهش استرس ادراک شده و افزایش کیفیت زندگی و دوران بارداری است .

ندارد

این پژوهش موجب ارتقا دل بستگی مادر و جنین انجام خواهد شد 

ندارد

به مادران اعلام می شود که اگر حین و پس از انجام پژوهش هر مشکلی اعم از جسمی و روحی بعلت شرکت در این پژوهش برایش پیش آمد درمان عوارض و هزینه های آن و غرامت مربوطه بر عهده مجری خواهد بود  .

کلیه هزینه های اجرای طرح برعهده پژوهشگر می باشد و مادر باردار نسبت به پرداخت آن هیچ مسولیتی ندارد 

ندارد

کلیه اطلاعات مربوط به مادر باردار  نزد پژوهشگر به صورت محرمانه نگه داشته  می شود و اجازه دارد فقط نتایج کلی این پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات مادر نشر کند 

 پژوهشگر موظف به پاسخگویی به پرسش ها می باشد و جهت  پاسخگویی به مادران  معرفی می شود  و به آن ها گفته می شود تا هر وقت هر مشکلی یا سوالی در رابطه با شرکت در پژوهش مذکور پیش آمد با ایشان در میان بگذارند و راهنمایی بخواهند

دارد

مادر با رضایت کامل و بدون اجبار  وارد مطالعه می شود و اگر تمایل به خروج از تحقیق را داشت  وی می تواند  نسبت به  آن  اقدام کند