بررسی مقایسه ای تاثیر روش آموزش بازخورد محور و سلامت همراه بر توان و رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان سال _1403

در ابتدای مطالعه  پژوهشگر پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه ارزیابی توان خودمراقبتی و پرسشنامه رفتارهای خودمراقبتی توبرت و همکاران (2000) در مورد بیماران هر دو گروه تکمیل خواهد کرد.

برای گروه آموزش بازخورد محور سه جلسه آموزشی 30تا45دقیقه ای فردی به صورت هفته ای یک جلسه و در مجموع سه هفته  در مکان کلینیک دیابت بوعلی انجام خواهد شد.

در گروه آموزش سلامت همراه: مداخله به صورت ارایه سه کلیپ آموزشی در گروه تلگرام یا ایتا  در طول سه هفته به صورتی که هر هفته یک کلیپ آموزشی بارگذاری می شود و سپس پیگیری تلفنی جهت جویا شدن از مشاهده کلیپ توسط فرد شرکت کننده؛ از 2تا4 روز بعد از بارگذاری هر کلیپ آموزشی با پرسش یک یا چند سوال کلی صرفا جهت اطمینان از صحت حرف گفته شده توسط مددجو در مورد کلیپ ارایه شده؛ انجام خواهد بود.

سپس 2 ماه پس از آخرین جلسه آموزشی در هر دو گروه مجددا پرسشنامه های توان و رفتارهای خودمراقبتی برای هر دو گروه تکمیل خواهد شد.

This research is a semi-experimental study of two groups, which will be conducted on type 2 diabetic patients referred to the diabetes clinic of Bo Ali Zahedan Hospital in _2024. The method of carrying out the work will be such that after selecting the patients based on the criteria for entering the study and based on the sample size that will be determined, the researcher will provide the information related to the implementation method and the purpose of the research, the benefits, nature and duration of the research. The level that is related to the research unit will explain to him and give convincing answers to his questions and informed consent will be obtained from the patient according to the designed form, then the patients will be randomly assigned to the feedback-based education group and the health education group with the use of It will be done using color cards.
At the beginning of the study, the researcher will complete the demographic information questionnaire, self-care ability assessment questionnaire, and Tobert et al.'s (2000) self-care behavior questionnaire for the patients of both groups.
For the feedback-oriented training group, three individual training sessions of 30-45 minutes will be held once a week for a total of three weeks at the Bou Ali Diabetes Clinic.
In the accompanying health education group: intervention in the form of presenting three educational clips along with a podcast in the Telegram or ITA group during three weeks, in such a way that one educational clip is uploaded every week, and then follow-up by phone to inquire about the viewing of the clip by the participant. ; From 2 to 4 days after uploading each educational clip by asking one or more general questions just to ensure the accuracy of what the client said about the clip; will be done The topics of the clips will be coordinated with the training of the feedback-oriented training group and are as follows:
Then 2 months after the last training session in both groups, self-care ability and behavior questionnaires will be completed again for both groups.

1. تغییرات نمره توان خود مراقبتی در گروه آموزش بازخود محور  و آموزش سلامت همراه بعد از مداخله متفاوت است.
2. تغییرات نمره رفتار خود مراقبتی در گروه آموزش بازخود محور و آموزش سلامت همراه بعد از مداخله متفاوت است.

  مقایسه تاثیر روش آموزش بازخورد محور و آموزش سلامت همراه بر توان و رفتارهای خودمراقبتی در بیماران  مبتلا به دیابت نوع 2

1. مقایسه میانگین نمره توان خود مراقبتی در گروه آموزش بازخود محور و آموزش سلامت همراه قبل و بعد از مداخله
2. مقایسه میانگین نمره رفتار خود مراقبتی در گروه آموزش بازخود محور و آموزش سلامت همراه قبل و بعد از مداخله
3. مقایسه میانگین تغییرات نمره توان خودمراقبتی در دو گروه آموزش بازخورد محور و آموزش سلامت همراه
4. مقایسه میانگین تغییرات نمره رفتار خودمراقبتی در دو گروه آموزش بازخورد محور و آموزش سلامت همراه

تدوین و ارائه مستنداتی در خصوص مقایسه اثربخشی دو روش آموزشی و ارائه به مدیران پرستاری و پرستاران 

دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

• توان خود مراقبتی (self-care agency):

تعریف نظری: توان خودمراقبتی عبارت است از توانایی پیچیده اکتسابی برای برآوردن نیازهای مداوم فرد برای مراقبت از خود که فرآیندهای زندگی را تنظیم می کند، یکپارچگی ساختار و عملکرد انسانی و توسعه انسانی را حفظ و ارتقا می بخشد و رفاه را ارتقا می دهد. از دیدگاه اورم (1991) این مفهوم شامل سه ویژگی شخصیتی فردی می باشد: بنیادی، توانمندی و عملکردی (21).

تعریف عملی: منظور از توان خودمراقبتی در مطالعه حاضر نمره است که مددجو از مقیاس _ارزیابی توان خودمراقبتی تجدید نظر شده (ASAS-R) کسب خواهد کرد که محدوده نمره بین 15تا 75 می باشد

رفتارهای خود مراقبتی (self care behaviors):

تعریف نظری: رفتارهای خودمراقبتی  در دیابت شامل کنترل قند خون توسط خود فرد، رعایت رژیم غذایی، تنظیم دوز داروها و انسولین و انجام فعالیتهای فیزیکی منظم باشد (17).  

تعریف عملی: منظور از رفتار خودمراقبتی در مطالعه حاضر نمره ای است که بیمار بر اساس پرسشنامه خودمراقبتی توبرت که توسط خودش یا از طریق مصاحبه تکمیل می شود، کسب می کند.

آموزش بازخورد محور(teach- back):

نظری: روشی که فرد آموزش دهنده مطالب را با زبان ساده و قابل فهم بدون استفاده از اصطلاحات خاص پزشکی به مددجو آموزش میدهد و بعد از پایان آموزش از مددجو خواسته می شود که مطالب را آن گونه که درک کرده است با زبان خودش بازگو نماید. در صورتی که مددجو مطالب را به خوبی درک نکرده باشد، فرد آموزش دهنده تا درک کامل مددجو مطالب را تکرار می نماید (46).

عملی: منظور از آموزش بازخوردمحور در این مطالعه، آموزش به بیماران مبتلا به دیابت مراجعه کننده به کلینیک دیابت توسط شخص پژوهشگر می باشد که طی3 جلسه آموزشی انجام خواهد شد.  مدت زمان هر جلسه آموزشی بر اساس سطح تحمل بیمار و سطح یادگیری وی به طور متوسط بین 30 تا 45 دقیقه در نظر گرفته خواهد شد. در این شیوه آموزشی، آموزش ها با زبان ساده و قابل فهم ارائه خواهد شد و سپس ارزشیابی به صورت درخواست از بیمار تا مطالب را با زبان خودش بازگو نماید، صورت خواهد گرفت. در انتها چنانچه بیمار مطالب را به خوبی درک نکرده باشد آموزش مطالب مجددا تا فهم کامل آنها انجام خواهد شد.

آموزش سلامت همراه(Mobile health):

تعریف نظری: استفاده از اپلیکشن در محیط تلفن های همراه تحت واژه تخصصی سلامت همراه ارائه می‌گردند که مطابق با تعریف سازمان بهداشت جهانی (WHO) سلامت همراه شامل ارائه خدمات پزشکی و بهداشت عمومی توسط تلفن‌های همراه بیمار ازطریق پیام کوتاه (SMS)، بسته‌های عمومی خدمات همراه (GPRS) و همچنین استفاده از ارتباطات راه دور نسل سوم و چهارم تلفن همراه (3G & 4G)، فناوری بلوتوث و سیستم موقعیت یابی(GPS) می‌باشد (63).

تعریف عملی: منظور از آموزش سلامت همراه در مطالعه حاضر ساخت 3 کلیپ آموزشی در مورد محتوای مشخص خودمراقبتی برای بیماران مبتلا به دیابت است که از طریق تلفن همراه هوشمند برای بیمار قابل استفاده است.

 نیمه تجربی دو گروهه

بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت  بیمارستان بوعلی شهرستان زهدان

_معیارهای ورود: محدوده سنی 18تا65 سال، دارای سواد خواندن و نوشتن ، ساکن شهر زاهدان، داشتن تلفن همراه هوشمند دارای اینترنت، بیمارانی که حداقل 6 ماه است که دیابت نوع 2 آنها تشخیص داده شده است، عدم داشتن مشکل بینایی، شنوایی و ادارکی، توانایی تکلم،

معیارهای خروج: عدم تمایل به شرکت در ادامه مطالعه، ابتلا به هر گونه بیماری در طول مطالعه که توانایی اداراکی و شناختی بیمار مختل شود( به دلیل بیماری عروق مغزی و ....)، خروج فرد از جمعیت مراکز تحت مطالعه(به هر علتی مانند مهاجرت، مرگ و میر، جا به جایی و ...))

حجم نمونه بر اساس مطالعه سیدی اندی و همکاران (1397) با سطح اطمینان 95 درصد و توان آماری 85 درصد و با استفاده از فرمول ذیل (برای متغیر رفتارهای خودمراقبتی) برای هر گروه23/32 نفر محاسبه گردید که در هر گروه 35 نفر در نظر گرفته شد و مجموعا 70 نفر به عنوان حجم نمونه تعیین گردید (57). 

Z _1-α/2 = 1.96                         Z _1-β = 1.03

 S₁= 13                         S₂= 10.5                X₁₌ 28.82                        X₂₌ 20.02

ابتدا روش نمونه گیری به صورت در دسترس بر اساس معیارهای ورود از بین بیمارن دیابت نوع 2 مراجعه کننده به بیمارستان بوعلی شهر زاهدان می باشد. سپس با استفاده از کارت های رنگی بیماران در دو گروه آموزش بازخورد محور و آموزش سلامت همراه به طور تصادفی تخصیص خواهند یافت.

1. فرم مشخصات دموگرافیک: این فرم شامل اطلاعاتی در مورد متغییر های دموگرافیک از جمله: سن، جنس، وضعیت تاهل، قومیت، تحصیلات،وضعیت شغلی،  طول مدت ابتلا به بیماری دیابت، محل سکونت، وضعیت اقتصادی، BMI،  منبع کسب اطلاعات در مورد دیابت ،وضعیت پوشش بیمه، زندگی کردن با سایر افراد، بیماری های زمینه ای، مصرف اپیوئید، نوع و ذوز دارو مصرفی، قند خون ناشتا می باشد .
2. پرسشنامه رفتارهای خود مراقبتی توبرت و همکاران (2000): این مقیاس یک پرسشنامه خود گزارشی 15 سوالی است که معیارهای خود مراقبتی بیماران را در طول هفت روز گذشته بررسی می‌کند و دربرگیرنده جنبه‌های مختلف رژیم درمانی دیابت شامل رژیم غذایی عمومی و رژیم غذایی اختصاص دیابت (5 سوال: سوالات 1 تا 5)، ورزش (2 سوال: سوالات 6 و 7)، آزمایش قند خون (2 سوال: سوالات 8 و 9)، تزریق انسولین و یا قرص ضد دیابت (1 سوال: سوال 10)، مراقبت از پا (4 سوال: سوالات 11 تا 14) و سیگار کشیدن (1 سوال: سوال 15) است. در تحقیق حمد زاده و همکاران (1391) روایی محتوایی(CVI) این پرسشنامه توسط 8 نفر از اساتید مورد تأیید قرار گرفته است که میانگین آن 84.9 بوده است. همچنین در پژوهش آنها پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت که مقدار 0.78 بدست آمده است. در پژوهش حاضر پایایی ابزار با استفاده از آزمون مجدد تائید خواهد شد. این پرسشنامه قبل و 2ماه بعد از آخرین جلسه آموزشی تکمیل خواهد شد.  در این مقیاس به استثنای رفتار سیگار کشیدن که نمره صفر تا یک دارد، به هر رفتار یک نمره از صفر تا هفت داده می‌شود و یک نمره تبعیت کلی از طریق جمع کردن نمره‌های هر سئوال بدست می‌آید_امتیاز کل مقیاس بین 0 تا 99 می‌باشد.   
3. مقیاس ارزیابی توان خودمراقبتی شامل 15 آیتم با مقیاس 5 نقطه ای لیکرت می باشد که روایی و پایایی آن در داخل کشور تائید شده است. این مقیاس بر اساس یک مقیاس لیکرت 5 درجه‌ای است که از 1 (کاملاً مخالفم) تا 5 (کاملاً موافقم) است، با نمرات بالاتر به توان مراقبت از خود بیشتر اشاره می‌کند. ابزار تجدید نظر شده به 15 مورد، شامل سه حوزه: 'داشتن قدرت برای مراقبت از خود'، 'توسعه قدرت برای مراقبت از خود' و 'فقدان قدرت برای مراقبت از خود' با الفای کرونباخ 0.89 تغییر یافت (72). در مزالعه حاضر پایایی ابزار با آزمون مجدد بررسی و تائید خواهد شد._  امتیاز کل این مقیاس بین 15تا75 می باشد.

این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی دو گروهه است است که بر روی بیماران دیابتی نوع2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان بوعلی زاهدان در سال 1403انجام خواهد شد. روش اجرای کار بدین صورت خواهد بود که پس از انتخاب بیماران بر مبنای معیارهای ورود به مطالعه و بر اساس حجم نمونه ای که تعیین خواهد شد، پژوهشگر، اطلاعات مربوط به روش اجرا و هدف از انجام تحقیق، فواید، ماهیت و مدت تحقیق را به میــزانی که با واحد پژوهش ارتباط دارد به وی توضیح خواهد داد و به سئوالات او پاسخ های قانع کننده داده و رضایت آگاهانه طبق فرم طراحی شده از _بیمار اخذ می گردد، سپس تخصیص تصادفی بیماران به گروه آموزش بازخورد محور و گروه آموزش سلامت همراه با استفاده از روش کارت های رنگی انجام خواهد شد.

در ابتدای مطالعه  پژوهشگر پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه ارزیابی توان خودمراقبتی و پرسشنامه رفتارهای خودمراقبتی توبرت و همکاران (2000) در مورد بیماران هر دو گروه تکمیل خواهد کرد.

برای گروه آموزش بازخورد محور سه جلسه آموزشی 30تا45دقیقه ای فردی به صورت هفته ای یک جلسه و در مجموع سه هفته  در مکان کلینیک دیابت بوعلی انجام خواهد شد. بدین صورت که در جلسه اول(در هفته اول): به بیماران گروه مداخله در مورد بیماری، علل، عوامل خطر، علایم بیماری، عوارض آن و اهمیت پیشگیری و کنترل آنها؛ درجلسه دوم(درهفته دوم): در مورد روشهای پیشگیری و کنترل بیماری، نقش تغذیه و تأثیر رژیم غذایی مناسب و ورزش و رفتارهای خودمراقبتی؛ در جلسه سوم(درهفته سوم): در مورد اهمیت استفاده از داروها و تبعیت از درمان دارویی و خودپایشی قندخون و کنترل عوارض بیماری، آموزشهای لازم به روش بازخود محور ارائه خواهد شد.

در گروه آموزش سلامت همراه: مداخله به صورت ارایه سه کلیپ آموزشی در گروه تلگرام یا ایتا  در طول سه هفته به صورتی که هر هفته یک کلیپ آموزشی بارگذاری می شود و سپس پیگیری تلفنی جهت جویا شدن از مشاهده کلیپ توسط فرد شرکت کننده؛ از 2تا4 روز بعد از بارگذاری هر کلیپ آموزشی با پرسش یک یا چند سوال کلی صرفا جهت اطمینان از صحت حرف گفته شده توسط مددجو در مورد کلیپ ارایه شده؛ انجام خواهد بود. موضوعات کلیپ ها هماهنگ با آموزش های گروه آموزش بازخورد محور خواهد بود و به شرح زیر می باشد:

کلیپ اول: به بیماران گروه مداخله در مورد بیماری، علل، عوامل خطر، علایم بیماری، عوارض آن و اهمیت پیشگیری و کنترل آنها؛ کلیپ دوم: در مورد روشهای پیشگیری و کنترل بیماری، نقش تغذیه و تأثیر رژیم غذایی مناسب و ورزش و رفتارهای خودمراقبتی؛ کلیپ سوم: اهمیت استفاده از داروها و تبعیت از درمان دارویی و خودپایشی قندخون و کنترل عوارض بیماری می باشد.

سپس 2 ماه پس از آخرین جلسه آموزشی در هر دو گروه مجددا پرسشنامه های توان و رفتارهای خودمراقبتی برای هر دو گروه تکمیل خواهد شد.

جزئیات محتوای هر هفته برای دو گروه به شرح زیر است:

تجزیه و تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS ویرایش 21 انجام خواهد شد. در ابتدا نرمال بودن داده ها با استفاده از آزمون شاپیرو ویلک مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در صورت نرمال بودن داده ها از آزمون های پارامتریک استفاده حواهد شد. از آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار جهت توصیف داده ها، به منظور مقایسه میانگین  متغیرهای کمی در  هر گروه قبل و بعد از آزمون تی زوجی و برای مقایسه میانگین بین دو گروه از آزمون کوواریانس، و از آزمون کای دو برای بررسی بررسی متغیرهای کیفی در دو گروه استفاده خواهد شد. سطح معناداری کمتر از 05/0 در این مطالعه مد نظر می باشد.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۹۲

1-هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقاء سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‎ی کتبی غیرممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ای اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد، نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده، داده شود. همچنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه، دقیق و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی و تعارض منافع، در صورت وجود، بایدکاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ‌گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت‌کننده‌ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

احتمال ریزش نمونه ها به دلیل عدم دسترسی به بیماران در زمان انجام پس‌آزمون وجود دارد، لذا توسط پژوهشگر به صورت تلفنی زمان ویزیت یادآوری خواهد شد.

احتمال عدم دسترسی شرکت کننده ها به محتوای  آموزشی اینترنتی به دلیل قطعی اینترنت نیز وجود دارد، لذا در صورت لزوم کلیپ ها در دسترس کلینیک غدد و پژوشگر است تا به صورت حضوری و کلیپ ها را برای شرکت کنندگان ارسال کند.

فراهم آوردن اطلاعات آموزشی فارسی به زبان فارسی با توجه به پراکندگی قومی و زبانی استان یک محدودیت است که در صورت مقدور بودن سعی می شود از یک فرد متسلط به زبان بلوچی برای کمک به فرایند پژوهش همکاری لازم گرفته شود.

فراهم آوردن اطلاعات آموزشی به زبان فارسی

_کسب اطلاعات در مورد دیابتاز هر منابع مختلف نظیر رادیو و تلوزیون، تلفن گویا، اینترنت، کادردرمانی و کارکنان بهداشتی بودن، پرسیدن از پزشک/پرستار، کتابچه، جزوه، بورشور آموزشی، مجلات، روزنامه، نشریه، شبکه ماهواره‌ای به عنوان یک منبع جدا از آموزش یک محدودیت بدون دسترسی برای تغییر است.

Type 2 Diabetes - self-care agency - self-care behaviors  - mobile health  - Teach-Back Communications

دیابت نوع2 – توان خودمراقبتی – رفتارهای خودمراقبتی – سلامت همراه – بازخورد محور

1.            Raghupathi W, Raghupathi V. An empirical study of chronic diseases in the United States: a visual analytics approach to public health. International journal of environmental research and public health. 2018;15(3):431.

2.            Zheng Y, Ley SH, Hu FB. Global aetiology and epidemiology of type 2 diabetes mellitus and its complications. Nature reviews endocrinology. 2018;14(2):88-98.

3.            Dan L, Dennis K, Larry J, Anthony F, Stephen H, Joseph L. Harrison's Principles of Internal Medicine. 20 ed: arjmand; 2018.

4.            organization wh. Diabetes. overveiw  [Available from: https://www.who.int/health-topics/diabetes#tab=tab_1.

5.            Evaluation IfHMa. Global Burden of Disease Collaborative Network. Global Burden of Disease Study 2019. Results. 2020 [cited 2023. Available from: https://vizhub.healthdata.org/gbd-results/.

6.            Federation WHOaID. Diabetes action now: An initiative of World Health Organization International Diabetes Federation 2012 [Available from: http//www.who. int/entity/diabetes/actionnow/en/consultation.

7.            SHahshahani m, SHahshahani smh, Dehi m. Diabetes Epidemiology and Fasting Blood Sugar Disorders in the Six Areas Covered By World Health Organization. Journal of Diabetes Nursing. 2014;1(2):1-11.

8.            Peyvand M, Mohammadiyane Razangi N. Epidemiological Characteristics of Diabetes in Patients Referring to the Diabetes Clinic in Bu-Ali Hospital, Zahedan, Iran. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research. 2022;20(3):335-44.

9.            Association AD. Standards of medical care in diabetes—2022 abridged for primary care providers. Clinical Diabetes. 2022;40(1):10-38.

10.         Akalu Y, Birhan A. Peripheral arterial disease and its associated factors among type 2 diabetes mellitus patients at Debre Tabor general hospital, Northwest Ethiopia. Journal of diabetes research. 2020;2020.

11.         Patoulias D, Papadopoulos C, Stavropoulos K, Zografou I, Doumas M, Karagiannis A. Prognostic value of arterial stiffness measurements in cardiovascular disease, diabetes, and its complications: The potential role of sodium‐glucose co‐transporter‐2 inhibitors. The Journal of Clinical Hypertension. 2020;22(4):562-71.

12.         Association AD. Standard of medical care in diabetes. Diabetes care 2008;31(1):43.

13.         Mohebi S, Parham M, Sharifirad G, Gharlipour Z, Mohammadbeigi A, Rajati F. Relationship between perceived social support and self-care behavior in type 2 diabetics: A cross-sectional study. Journal of education and health promotion. 2018;7.

14.         Aschner P. New IDF clinical practice recommendations for managing type 2 diabetes in primary care. Diabetes research and clinical practice. 2017;132:169-70.

15.         Association AD. American Diabetes Association Standards of medical care in diabetes–2017. Diabetes care. 2017;40(Suppl. 1):S1.

16.         Garber AJ, Abrahamson MJ, Barzilay JI, Blonde L, Bloomgarden ZT, Bush MA, et al. Consensus statement by the American Association of Clinical Endocrinologists and American College of Endocrinology on the comprehensive type 2 diabetes management algorithm–2017 executive summary. Endocrine Practice. 2017;23(2):207-38.

17.         Inzucchi SE, Bergenstal RM, Buse JB, Diamant M, Ferrannini E, Nauck M, et al. Management of hyperglycemia in type 2 diabetes, 2015: a patient-centered approach: update to a position statement of the American Diabetes Association and the European Association for the Study of Diabetes. Diabetes care. 2015;38(1):140-9.

18.         Shayeghian Z, Aguilar-Vafaie ME, Besharat MA, Amiri P, Parvin M, Gillani KR, et al. Self-care activities and glycated haemoglobin in Iranian patients with type 2 diabetes: can coping styles and social support have a buffering role? Psychology & Health. 2015;30(2):153-64.

19.         Federation I. IDF Diabetes Atlas, 9th edn. 2019.

20.         Vinter-Repalust N, Petricek G, Katic M. Obstacles which patients with type 2 diabetes meet while adhering to the therapeutic regimen in everyday life: qualitative study. Croatian medical journal. 2004;45(5):630-6.

21.         Duluth M. Overview of medical care [homepage on the Internet]. C2012 [updated: Oct 20. 2012.

22.         Powers MA, Bardsley JK, Cypress M, Funnell MM, Harms D, Hess-Fischl A, et al. Diabetes Self-management Education and Support in Adults With Type 2 Diabetes: A Consensus Report of the American Diabetes Association, the Association of Diabetes Care & Education Specialists, the Academy of Nutrition and Dietetics, the American Academy of Family Physicians, the American Academy of PAs, the American Association of Nurse Practitioners, and the American Pharmacists Association. Diabetes Care. 2020;43(7):1636-49.

23.         Educators AAoD. An effective model of diabetes care and education: revising the AADE7 Self-Care Behaviors®. The Diabetes Educator. 2020;46(2):139-60.

24.         Ahmad F, Joshi SH. Self-Care Practices and Their Role in the Control of Diabetes: A Narrative Review. Cureus. 2023;15(7).

25.         Zhang B, Wang Q, Zhang X, Jiang L, Li L, Liu B. Association between self-care agency and depression and anxiety in patients with diabetic retinopathy. BMC ophthalmology. 2021;21:1-8.

26.         Meleis AI, Dean MBS. Theoretical Nursing. Development & Progress. 6th, editor: Wolters Kluwer, Philadelphia; 2018.

27.         morowaty sharifabad ma, rouhani tonekaboni n. Diabetes Self-Care Determinants Model of Diabetic Patients Referred to Yazd Diabetes Research Center. Daneshvar Medicine. 2009;16(2):29-36.

28.         Ouyang C-M. Factors affecting diabetes self-care among patients with type 2 diabetes in Taiwan: Tufts University; 2007.

29.         Davari L, Eslami AA, Hassan zadeh A. Underlying Factors Influencing Self-Care Quality in Type 2 Diabetic Patients in Khoram Abad City,Iran. Journal of Research Development in Nursing and Midwifery. 2014;11(2):77-85.

30.         Oshvandi K, Jokar M, Khatiban M, Keyani J, Yousefzadeh MR, Sultanian AR. The effect of self care education based on teach back method on promotion of self care behaviors in type ii diabetic patients: a clinical trial study. . Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders. 2014;13(2):131-43.

31.         abootalebi g, vosooghi n, mohammad nejad e, namadi m, akbari kaji m. Study of the self-care agency in patients with heart failure. Critical Care Nursing. 2012;4(4):203-8.

32.         Karkazloo NV, Daryasari GA, Farahani B, Mohammadnezhad E, Sajjadi A. The study of self - care agency in patients with diabetes (Ardabil). Modern Care, Scientific Quarterly of Birjand Nursing and Midwifery Faculty. 2012 8(4):197 - 204.

33.         Gholamzadeh Nikjoo R, Janati A, Mohseni M. Self-Care Ability of Diabetic Patients Referring to Tabriz University of Medical Sciences Clinics. Depiction of Health. 2019;10(1):13-22.

34.         Rezaei Z, Ghaderi N, Nouri E, Ahmadi MA, Ghaderi E, Shakiba N, et al. The study of self-care agency and some associated factors in patients with type 2 diabetes referred to the diabetes clinic of Tohid Hospital in Sanandaj in 2016. J Health Field. 2019;7(3):40-8.

35.         shirazi m, Anoosheh m, Sabohi f. Barriers of Diabetes self-care education: Viewpoint of patients and nurses. Journal of Diabetes Nursing. 2014;2(2):63-76.

36.         Kıtış Y, Emıroğlu ON. The effects of home monitoring by public health nurse on individuals' diabetes control. Applied nursing research. 2006;19(3):134-43.

37.         Parissopoulos S, Kotzabassaki S. Orem's self-care theory, transactional analysis and the management of elderly rehabilitation. ICUS Nursing Web Journal. 2004;17(11):1-11.

38.         AADE7 Self-Care Behaviors. Diabetes Educ. 2008;34(3):445-9.

39.         Sayadi L, Jafaraghaee F, Jeddian A, Atrian MK, Akbari A, Tootoonchian F. Views of patients undergo hematopoietic stem cell transplantation on their basic needs. International Journal of Hematology-Oncology and Stem Cell Research. 2013;7(2):23.

40.         Nasirizade M, Hosseini m, Biabani F, Geraminejad N. Assessment of Nurses’ Performance Regarding Patient Education from Patients’ Standpoint. Bimonthly of Education Strategies in Medical Sciences. 2018;11(4):123-8.

41.         Mardani Hamuleh M, Shahraki Vahed A, Roozitalab M. A comparison of the importance of patient educational programs in the viewpoint of nurses and patients. Pars Journal of Medical Sciences. 2022;8(4):49-55.

42.         Jafari P, Forouzandeh E, Bagheri Z, Karamizadeh Z, Shalileh K. Health related quality of life of Iranian children with type 1 diabetes: reliability and validity of the Persian version of the PedsQL™ Generic Core Scales and Diabetes Module. Health and quality of life outcomes. 2011;9:1-6.

43.         Introduction and Methodology: Standards of Care in Diabetes—2024. Am Diabetes Assoc; 2024. p. S1-S4.

44.         Bahrehmand L, Rafati F, Dastyar N, Sabzevari S. Investigating the Effect of Diabetes Self-care Education through WhatsApp virtual messenger on the Self-care Behavior of Patients with Type 2 Diabetes: A Semi-Experimental Study. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care. 2023;31(2):0-.

45.         Yu DS-f, Li PW-c, Li SX, Smith RD, Yue SC-S, Yan BP. Effectiveness and cost-effectiveness of an empowerment-based self-care education program on health outcomes among patients with heart failure: a randomized clinical trial. JAMA Network Open. 2022;5(4):e225982-e.

46.         Ghafourifard M, Ebrahimi DH. The effect of Orem's self-care model-based training on self-care agency in diabetic patients. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care. 2015;23(1):5-13.

47.         Shahbaz A, Maslakpak MH, Nejadrahim R, Khalkhali H. THE EFFECT OF IMPLEMENTING OREM'S SELF-CARE PROGRAM ON SELF-CARE BEHAVIORS IN PATIENTS WITH DIABETIC FOOT ULCER. Journal of Urmia Nursing And Midwifery. 2016;14(2):108-17.

48.         Papageorgiou N, Tousoulis D, Siasos G, Stefanadis C. Is fibrinogen a marker of inflammation in coronary artery disease. Hellenic J Cardiol. 2010;51(1):1-9.

49.         Brown JP, Clark AM, Dalal H, Welch K, Taylor RS. Patient education in the management of coronary heart disease. Cochrane Database Syst Rev. 2011(12):Cd008895.

50.         Borzou SR, Rasoli M, Khalili Z. Comparison of diet education by teachback method and group discussion on laboratory parameters of hemodialysis patients. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care. 2023;31(2):0-.

51.         Rahmani A, Vahedian-Azimi A, Sirati-Nir M, Norouzadeh R, Rozdar H, Sahebkar A. The effect of the teach-back method on knowledge, performance, readmission, and quality of life in heart failure patients. Cardiology research and practice. 2020;2020.

52.         Farris C. The teach back method. Home Healthc Now. 2015;33(6):344-5.

53.         Yazdanparast E, Davoudi M, Safavinejad M, Ghorbani H, Nadimi S, Rezvani Dehaghani B. Effect of Teach Back Learning Strategy on Perceived Diseases, Nutritional Knowledge and Follow-up of Diet in Hypertension Patients. Iranian Journal of Cardiovascular Nursing. 2018;7(3):30-8.

54.         Kripalani S, Bengtzen R, Henderson LE, Jacobson TA. Clinical research in low-literacy populations: using teach-back to assess comprehension of informed consent and privacy information. IRB: Ethics & Human Research. 2008;30(2):13-9.

55.         Farahaninia M, Hoseinabadi TS, Raznahan R, Haghani S. The teach-back effect on self-efficacy in patients with type 2 diabetes. Review of Diabetic Studies. 2020;16(1):46-50.

56.         Talebi S, Mazlomian S, Akbari AR, Davodi A. Presenting a Model of Effective Factors in the Intention to Use Information Technology in Teaching and Learning. Strides in Development of Medical Education. 2015;11(4):471-84.

57.         Safdari R, Shams Abadi AR, Pahlevany Nejad S. Improve health of the elderly people with M-health and technology. Iranian Journal of Ageing. 2018;13(3):288-99.

58.         Organization WH. M Health new horizons for health through mobile technologies. Global observatory for Ehealth series; 3: 1-21. [Online].

59.         Javadian SR. Gerontological social work. Quarterly journal of social work. 2015;4(2):27-32.

60.         de Jongh T, Gurol-Urganci I, Vodopivec-Jamsek V, Car J, Atun R. Mobile phone messaging for facilitating self-management of long-term illnesses. Cochrane Database Syst Rev. 2012;12(12):Cd007459.

61.         Jansen F, van Uden-Kraan CF, van Zwieten V, Witte BI, Verdonck-de Leeuw IM. Cancer survivors’ perceived need for supportive care and their attitude towards self-management and eHealth. Supportive Care in Cancer. 2015;23:1679-88.

62.         Khandan M, Noohi E, Mirzazadeh A. Effect of electronic self-care education and applying continues care on practice in type 2 diabetic patients; a randomized clinical trial. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences. 2012;15(6).

63.         Seyedi-Andi SJ, Heidari H, Sefidhaji S, Ghanbari M. The effect of e-learning on self-care behaviors of people with type 2 diabetes mellitus in Babol. Iranian Journal of Health Education and Health Promotion. 2019;6(4):376-82.

64.         Khosravi Bonjar A, Saravani-Aval S, Saleh-Moghadam AR, Delaramnasab M, Shahdadi H, Abdollahimohammad A, et al. The effect of e-learning on adherence to the therapeutic regimen in patients with type II diabetes. Journal of Diabetes Nursing. 2017;5(2):95-109.

65.         Aghvamy MS, Mohammadzadeh S, Gallalmanesh M, Zare R. Assessment the education compariment to two ways: groupe education and computer education on quality of life in the children 8-12 years suffering from Asthma in the valiasr hospital of Zanjan. Journal of Advances in Medical and Biomedical Research. 2011;19(74):78-85.

66.         Tan MY, Magarey J. Self-care practices of Malaysian adults with diabetes and sub-optimal glycaemic control. Patient education and counseling. 2008;72(2):252-67.

67.         Jamshidi Z, Mohebbi B, Shakibazadeh E, Tol A, Yaseri M. Comparison of the Effectiveness of Direct and Indirect Virtual Educational Intervention on Promoting Self-Management Behaviors and Diabetes Control in Women with Type-2 Diabetes. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research. 2021;19(1):35-52.

68.         Leong CM, Lee T-I, Chien Y-M, Kuo L-N, Kuo Y-F, Chen H-Y. Social Media–Delivered Patient Education to Enhance Self-management and Attitudes of Patients with Type 2 Diabetes During the COVID-19 Pandemic: Randomized Controlled Trial. Journal of medical Internet research. 2022;24(3):e31449.

69.         Wang Y, Li M, Zhao X, Pan X, Lu M, Lu J, et al. Effects of continuous care for patients with type 2 diabetes using mobile health application: a randomised controlled trial. The International journal of health planning and management. 2019;34(3):1025-35.

70.         Kim SH, Utz S. Effectiveness of a social media–based, health literacy–sensitive diabetes self‐management intervention: a randomized controlled trial. Journal of Nursing Scholarship. 2019;51(6):661-9.

71.         Organization WH. Consolidated guidelines on HIV prevention, diagnosis, treatment and care for key populations: World Health Organization; 2016.

72.         Rahmani F, Valizadeh S, Ghogazadeh M, Bagheriyeh F. Self-care agency and quality of life among Iranian adolescents with diabetes mellitus type 1. Nursing Practice Today. 2018;5(1):256-63.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

معاونت پژوهشی

فرم رضایت آگاهانه شرکت در طرح تحقیقاتی

ما قصد داریم شما رو برای پژوهش خود که شامل آموزش در مورد بیماری دیابتتون و نیازهای این بیماری هست رو بهتون به یک شیوه مخصوص بدیم که این شیوه به صورت تصادفی از بین دوشیوه مورد بررسی پژوهش ما برای شما انتخاب میشه. هدف ما اینه که دو اثر این آموزش رو متغییر توان خود مراقبتی و رفتار خود مراقبتی رو که دو متغییر مهم در خودمراقبتی برای شما دیابتی ها هست بسنجیم تا از نتایج این پژوهش برای بهبود خودمراقبتی بیماران دیابتی استفاده بشه. همچنین مدت پژوهش ما به صورت 2ماه هستش که در این مدت شما به صورت متناوب دعوت میشه و وقت زیادی از شما گرفته نخواهد شد.

هیچ خونگیری از افراد شرکت کننده انجام نخواهد شد.

آموزش های ما بر طبق نیازهای دیابتی های نوع 2 تهیه شده و باعث بهبود کیفیت زندگی شما در صورت  بهره بردن از این آموزش ها میشه. همچنین آموزش نکاتی رو که به شما یاد ندادن یا فراموش کردین رو آموزش و یادآوری میکنه که هم در کاهش بروز علایم بیماری کمک کنندس و هم باعث تاخیر در بروز عوارض دیررس دیابت میشه. همچنین در پایان پژوهش نیز کلیپ هایی به تمامی افراد شرکت کننده داده میشه که میتونن برای همیشه ازش استفاده کنند. همچنین نتایج آموزش میتونه برای تمامی افراد دیابتی مفید باشه.

چون پژوهش ما آموزش هستش هیچ عارضه جانبی ای نداره.

-

اگر لازم باشه شما از اینترنت استفاده کنید ما براتون بسته های اینترنت متناسب با حجم محتوی خریداری میکنیم تا شما هزینه ای اضافی تقبل نکنید.

-

اطلاعات شما فقط صرف پژوهشه و نزد پژوشگر و تیم پژوهشی محرمانه خواهد بود و به هیچ موسسه یا ارگان غیر مرتبط داده نخواهد شد.

سید علیرضا مرجانی:

09156574299

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.