بررسی شیوع مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت و ارتباط آن با وضعیت رشد و اختلالات رفتاری در کودکان زیر 6 سال درشهر زاهدان سال1403

این طرح به بررسی شیوع مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهر زاهدان و ارتباط آن با وضعیت رشد و اختلالات رفتاری در کودکان زیر 6 سال در سال1403 می پردازد چراکه خشونت خانگی، علاوه بر آسیب‌های فیزیکی و روانی مستقیم بر زنان، می‌تواند تأثیرات منفی بر روابط خانوادگی و همچنین رشد وتکامل کودکان داشته باشد. با بررسی شیوع خشونت خانگی در زنان مراجعه‌کننده به مراکز سلامت و اندازه گیری شاخص های جسمانی و رفتاری کودکان، می‌توان اطلاعات دقیقی از وضعیت جامعه به دست آورد و به ویژه ارتباط آن با وضعیت رشد و اختلالات رفتاری کودکان زیر ۶ سال را بررسی کرد. این تحقیق می‌تواند به پیشگیری از خشونت خانگی، وضعیت رشد نامناسب، اختلالات رفتاری کودکان و ارائه راهکارهای مناسب برای حمایت از زنان و کودکان کمک کند.

This project examines the prevalence of exposure to domestic violence in women referring to comprehensive health service centers in Zahedan city and its relationship with the growth status and behavioral disorders in children under 6 years of age in 2013 because domestic violence, in addition to direct physical and mental injuries, Women can have negative effects on family relationships as well as the growth and development of children. By examining the prevalence of domestic violence in women who refer to health centers and measuring the physical and behavioral indicators of children, it is possible to obtain detailed information about the state of society and especially examine its relationship with the developmental status and behavioral disorders of children under 6 years of age. This research can help to prevent domestic violence, inappropriate growth status, children's behavioral disorders and provide appropriate strategies to support women and children.

خشونت خانگی^[1] یکی از انواع آسیب‌های اجتماعی است که به انواع مختلفی از بدرفتاری‌ها علیه زن اشاره دارد. این بدرفتاری‌ها شامل اقدامات جسمانی نظیر کتک‌زدن، شکنجه، و حتی قتل، و هر گونه رفتار غیراجتماعی که به آزار جسمی زنان منجر می‌شود، تحت عنوان خشونت جسمانی قرار می‌گیرد(1). در انواع دیگری از خشونت، مانند خشونت کلامی، فرد با استفاده از توهین، تحقیر، و گفتار منفی، سعی در آزار دیگران دارد. هدف افراد کنترل‌گر و آزارگر این است که دیگران را مدیریت کنند و از آن ها برای بهره مندی از حقوق طبیعی شان برای تصمیم گیری در زندگی خودجلوگیری کنند. همچنین خشونت روانی نیز شامل رفتار خشونت آمیزی است که برشرافت، آبرو و اعتماد به نفس زن اثر می گذارد. این رفتار به صورت انتقاد ناروا، تحقیر، تمسخر، توهین، فحاشی، تهدیدهای مداوم به طلاق دادن یا ازدواج مجدد انجام می گردد(2). در مجموع خشونت علیه زنان یک مشکل بزرگ بهداشت عمومی و نقض حقوق بشر زنان است که شیوع آن از 2000 تا 2018 در 161 کشور و منطقه سراسر جهان از هر 3 زن یک زن حدود(30%) در سراسر جهان در طول زندگی خود مورد خشونت فیزیکی ویا انواع دیگر خشونت قرار گرفته است. شیوع خشونت جسمی در زنان در دنیا متغیر است(3) در کشور ژاپن به 70 درصد(4)، درنیجریه 9/35٪، درنپال34% ، درکشور ترکیه 8/87 _ 15%، در چین 9/26 _ 5/10 % و در ایران به 8/61% می رسد(5). در یک مطالعه مـرور نظام مند و متاآنالیز انجام شده در ایران در سال1395 شیوع خشونت خانگی علیه زنان70 %در شـرق، 70% در جنوب، 75 % در غـرب، 62 % در شـمال و 59 % در مرکـز کشـور بـود(6). خشونت می تواند تاثیرات منفی زیادی بر سلامت جسمی، روانی، جنسی و زنان داشته باشد ازطرفی زنان، مادران کودکانی هستند که قشر عمده ای از جمعیـت جهـان را تـشکیل می دهند به طوری که در کشورهای در حال توسـعه، سـهم قشرکودک از کل جمعیت تقریبا به 50 % می رسـد، در هر جامعه، حفاظت از سلامت کودکان به عنوان یک اولویت ویژه مطرح می‌شود(7). دوران کودکی، به عنوان یکی از حیاتی‌ترین مراحل رشد هر انسان، دارای اهمیت ویژه‌ای است. به‌طور کلی، رشد طبیعی در این دوران به عنوان بزرگترین نشانه سلامت کودکان مورد توجه قرار می‌گیرد. چنانچه ارتباط مستقیم بین قد و وزن کودکان و وضعیت تغذیه، تکامل، و سلامت آن‌ها را نمایان می‌سازد(8). سازمان جهانی بهداشت در سال 2006 نمودارهای رشد را منتشر کرد تا به‌عنوان استانداردهای جهانی، برای رشد بهینه تمام کودکان سالم در سرتاسر جهان ارائه دهد(9). این نمودارها کنونی به‌عنوان استاندارد طلایی برای نمودارهای وضعیت رشد کودکان شناخته می‌شوند و بسیاری از کشورها از آن به‌عنوان منبع اصلی برای اندازه‌گیری رشد کودکان استفاده می‌کنن وبررسی انحرافات آشکار از الگوهای طبیعی در رشد کودکان، امکان ارزیابی وضعیت سلامت آنان و شناسایی انحرافات ممکن را فراهم می‌کند. این تحلیل می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مؤثر به ما کمک کند تا به‌موقع از وضعیت بیماری در کودکان آگاه شویم و اقدامات پیشگیری را به‌صورت فوری آغاز کنیم(10). علاوه بروضعیت رشد کودک توجه به بهداشت روانی ورفتاری آنان کمک میکند تا از نظر روانی و جسمی سالم بوده و نقش اجتماعی خود را بهتر ایفا کنند. در این راستا، شناخت صحیح ابعاد مختلف جـسمی و روانـی این گـروه سـنی و کوشـش برای جلوگیری از پدید آمدت اختلالات رفتاری در کودکان مورد اهمیت قرار گرفته است (11).کودکانی که در خانواده‌هایی بزرگ می‌شوند که در آن خشونت وجود دارد ممکن است از طیف وسیعی از اختلالات رفتاری و عاطفی تجربه کنند. هنگامی‌که بستر رشد کودکان آلوده به ترس و خشونت باشد، به احتمال زیاد تمامی مراحل طبیعی بزرگ شدن آن ها به طور منفی تحت تاثیر قرارخواهد گرفت(12). به طور مثال، در معرض خشونت قرار گرفتن کودک می‌تواند منجر به بروز علائم عقب‌گرد در مسیر رشد او شود. از جمله‌ی این علائم می‌توان به رفتارهایی چون شب ادراری، تاخیر در پیشرفت زبان و اضطراب مضاعف  اشاره کرد(2). ارزیابی بر روی کودکان ۵ ساله نشان داده است که خشونت خانگی به طور قابل توجهی با رفتارهای برون‌گرایانه و درون‌گرایانه، تمرکز و مشکلات اجتماعی و فکری آنها در ارتباط است. هر چه درخشونت با شدت و تعدد بیشتری صورت گیرد، احتمال بروز اختلالات رفتاری مذکور در کودکان بیشتر است چرا که از دلایل اختلالات رفتاری می توان به دلایل ژنی، دلایل عصبی روابط خانوادگی،  مسائل روانشناختی در والدین و فرزند وعوامل اجتماعی اشاره کرد(13). این دسته از کودکان، ممکن است مشکلات گوناگونی نظیرکمبود توجه، کاهش عزت نفس و مشکلاتی در ارتباط با اعضای خانواده، اطرافیان و مردم داشته باشند و به آسانی ناکام میشوند. همچنین مشکلات رفتاری این افراد شامل کلیه رفتارهای تکراری، غیر عادی و آزاردهنده نظیر مکیدن انگشت، ناخن جویـدن، تیـک، لکنـت زبـان، کتـک کاری و ... می باشد کـه باعـث اخـتلال در کارکرد کودک می شود(14). آمار مربوط به شـیوع این عارضه در جوامع مختلف بین 11/8 %تـا 25/7 %متغیـر است و تأثیر عواملی همچون سن، جنس، ساختار و وضـعیت اقتصادی اجتماعی خانواده و شرایط محیط رشد در بروز آن مطرح گردیـده اسـت. دریک مطالعه مروری ساختارمند و متاآنالیز جهت تعیین شیوع کلی اختلالات رفتاری  در کودکان  ایرانی نشان داد شیوع کلی اختلالات رفتاری در کودکان ایرانی 23 % به دست آمد که بیش ترین اختلالات رفتاری در کودکان همدان با 7/54 % و کم ترین شیوع اختلالات رفتاری درکودکان اردبیل با 8/1 % بوده است(15).شواهد نشان می‌دهد که بسیاری از موارد مشکلات رفتاری، حتی بدون آن که توسط خانواده یا اطرافیان تشخیص داده شود، به صورت خفیف در کودکان وجود دارد. تنها زمانی که به علل مختلف دیگری که مرتبط با کودک و شیوه برخورد اطرافیان با او هستند، و بروز بحران‌هایی چون مرگ و طلاق والدین، خشونت و... تشدید شده و آشکار می‌شود. این تشدید به دلیل عدم تشخیص و درمان به موقع، منجر به عواقب نامطلوب در سنین کودکی می‌شود. این عواقب شامل افت عملکرد تحصیلی، عدم تبعیت از والدین، و مشکلات تعاملی در زندگی بزرگسالی نظیر بزهکاری، حوادث پذیری، سوءمصرف مواد و یا ارتکاب خشونت در آینده می‌گردد(13،16). مطالعات نشان داد که خشونت علیه کودکان می­تواند پیامدهای منفی جسمانی، روانی و اجتماعی گسترده­ ای را به همراه داشته باشد. حفاظت از کودکان و تسهیل در رشد آنها یکی از اساسی ترین ویژگی های خانواده است. با توجه به نگرانی ها برای کودکان که در معرض خشونت قرار می گیرند، اهمیت مداخله زودهنگام، به عنوان راهی برای محافظت در برابر خطرات شدید آنها بیشتر می شود(14).

باتوجه به مطالب گفته شده مطالعات قبلی بیشتر به تأثیرات فوری و کوتاه‌مدت خشونت خانگی تمرکز کرده اند و تأثیرات درازمدت بر وضعیت رشد و اختلالات رفتاری کودکان را کمتر مورد توجه قرار داده اند. با توجه به افزایش روند خشونت خانگی و عوارض ناشی از آن در جهان و کشور ایران ،این مطالعه به تفصیل بر ارتباط بین خشونت خانگی و وضعیت رشد و اختلالات رفتاری در کودکان زیر 6سال می پردازد و  اطلاعات به دست آمده می‌تواند به ارتقاء سلامت جامعه و کاهش آثار منفی خشونت خانگی بر کودکان و زنان کمک می کند.

مرور متون:

مطالعات داخل کشور

محسن جاری وهمکاران (2022) مطالعه ای با شیوع اختلالات رفتاری در کودکان ایران انجام دادند. در این مطالعه توصیفی- مقطعی، تمام دانش‌آموزان سال اول ابتدایی، اول راهنمایی و اول دبیرستان در سراسر ایران، توسط دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور از نظر اختلالات رفتاری غربالگری شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها، از پرسش‌نامه Rutter‎ فرم والدین استفاده شد.که در این مطالعه نشان داده شد 42/1 درصد از کودکان به اختلالات رفتاری مبتلا بودند. شیوع اختلالات رفتاری در پسران و دختران مساوی بود (5/1 درصد). همچنین، شیوع این اختلالات در کودکان شهری، 6/1 درصد و در کودکان روستایی، 4/1 درصد به دست آمد. شیوع اختلالات رفتاری در دانش‌آموزان سال اول ابتدایی (47/2 درصد) نسبت به دو مقطع دیگر بیشتر بود.نتیجه‌گیری: شیوع اختلالات رفتاری در کودکان به ویژه در گروه سنی سال اول ابتدایی، نگران کننده است و اهمیت بیماریابی دقیق با برنامه‌های غربالگری گسترده و برنامه‌ریزی مناسب برای پیشگیری را نشان می‌دهد (16).

هنگامه بلورساز مشهدی(2017) مطالعه ای با عنوان بررسی شیوع سوءرفتار با کودک و عوامل جمعیت‌شناختی مرتبط با آن در خانواده های شهر کرج انجام داد. مطالعه از نوع توصیفی-مقطعی بود. جامعه آماری آن شامل 2178 خانواده شهر کرج در سال 1396 بودند که با روش نمونه گیری تصادفی ساده 800 خانواده انتخاب شدند، وپرسشنامه های متغیرهای جمعیت شناختی و پرسشنامه ناسازگاری والد/کودک را تکمیل نمودند. داده های به دست آمده با نرم افزار آماری21SPSS  و روشهای آمار توصیفی، مجذور کای دو و رگرسیون لجستیک تحلیل شد. سطح معناداری 05/0درنظرگرفته شد. نتایج نشان دادکه میزان شیوع سوءرفتار در خانواده های مورد مطالعه، 40/26 درصد است. میزان شیوع تجربه سوءرفتار در کودکان پسر بیشتر از دختران بود. شایع ترین سوءرفتارها به ترتیب عبارت بودند از بدرفتاری های عاطفی با (55/44 درصد)، غفلت (90/28 درصد) و بدرفتاری های فیزیکی با 55/26 درصد. بین همۀ عوامل جمعیت شناختی، به جز مقطع تحصیلی کودکان رابطۀ معناداری با شیوع سوءرفتار در خانواده وجود داشت (05/0P≤)(17).

احمدی گوهری و همکاران (2023) مطالعه ای با عنوان شیوع خشونت خانگی علیه زنان  در جنوب شرق ایران انجام داد. این مطالعه با روش نمونه‌گیری زمانی-مکانی، 933 نفر را در شهر کرمان به عنوان شرکت‌کنندگان انتخاب کردند. داده‌ها از طریق پرسشنامه با روش مستقیم و مقیاس شبکه‌ای (NSU) جمع‌آوری شدند. نتایج نشان داد که در این مطالعه، شیوع خشونت روانی در سال 9.60 درصد برآورد شده است، در حالی که شیوع خشونت فیزیکی و جنسی به ترتیب 7/34 درصد و 7/37درصد بود. زنان مطلقه و بیوه با خوداشتغال و تحصیلات کمتر، احتمال بیشتری برای تجربه خشونت خانگی دارند. در مجموع، میانگین خشونت خانگی به 44% رسیده است، اما دید آن به 33% کاهش پیدا کرده است(18).

شریفی و همکاران (2022) مطالعه ای با عنوان خشونت خانگی علیه زنان: مروری سیستماتیک و متاآنالیز   به صورت  مرور سیستماتیک و متاآنالیز انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پایگاه‌های الکترونیکی بین‌المللی، مقالاتی که تا اردیبهشت 1399 به بررسی شیوع خشونت خانگی علیه زنان می‌پرداختند، مورد بررسی قرار گرفتند. از میان 630 مطالعه، 26 مطالعه مقطعی به صورت سیستماتیک مورد بررسی قرار گرفتند و از این تعداد، 15 مطالعه در متاآنالیز گنجانده شد. تجارب خشونت خانگی در میان زنان بسیار متنوع بود (از 99/88 تا 98/14 درصد). نتایج متاآنالیز نشان داد که شیوع خشونت خانگی 16/47 درصد بوده است (با بازه اطمینان 95 درصد: 66/34 تا 85/59 درصد). همچنین، خشونت روانی و عاطفی به عنوان یکی از رایج‌ترین انواع خشونت شناخته شد(19).

نظری وهمکاران(2020) مطالعه ای با عنوان  مقایسه خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره و زنان عادی شهر بوشهر انجام دادند. مطالعه از نوع مقایسه‌ای (پس رویدادی) می‌باشد. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره خانواده شهر بوشهر و زنان عادی بوده است. روش نمونه گیری این مطالعه 100 نفر از زنان عادی و از طریق نمونه گیری در دسترس و 100 نفر از زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره خانواده که به صورت نمونه گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب گردیده‌اندو ابزار تحقیق پرسشنامه‌های خشونت خانگی بلالی (1386) می‌باشد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تی مستقل استفاده گردیدکه نتایج نشان داد که بین میزان خشونت خانگی در زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره با زنان عادی تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین بین خشونت جسمی، خشونت روانی، خشونت جنسی و خشونت اقتصادی در زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره با زنان عادی تفاوت معناداری وجود دارد(20).

صدرزاده وهمکاران(2020) مطالعه ای با بررسی علل خشونت خانگی در زنان باردار مراجعه کننده به اورژانس مصدومین مشهد انجام دادند. این مطالعه مورد شاهدی در فاصله سال‌های 98-۱۳۹۵ بر روی ۲۳ زن باردار مراجعه کننده به اورژانس سوانح بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد و امام رضا (ع) مشهد با شکایت ترومای ناشی از خشونت خانگی و ۲۳ بیمار باردار دیگر به علت تروما ناشی از سایر علل انجام شد. جمع‌آوری اطلاعات با استفاده از چک‌لیست پژوهشگر ساخته شامل سه قسمت (اطلاعات دموگرافیک، خشونت اعمال شده و عوامل دخیل در اعمال خشونت) انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری 16 SPSSو آزمون‌های کای دو، تست فیشر دقیق، تی مستقل و یا من‌ویتنی انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. بر اساس آنالیز رگرسیونی، مهم‌ترین علل بروز خشونت خانگی از نظر زنان باردار بیکاری و مشکلات اقتصادی همسر، سابقه بستری قبلی به‌علت خشونت خانگی و اعتیاد همسران بود. ۱۶ بیمار (6/34%) با رضایت شخصی بیمارستان را ترک نمودند و ۳۰ بیمار (2/65%) دوره بستری را طی کردند. تعداد موارد رضایت شخصی به‌طور معناداری در بیماران آسیب‌دیده از خشونت خانگی بیشتر از سایر تروماها بود (05/0P≤) (21).

مطالعات خارج از کشور

مایکل بوآه و همکاران (2023) در کشور غنا با عنوان خطر پیامدهای نامطلوب نوزاد در میان زنانی که در طول بارداری در منطقه شمالی غنا مورد آزار جسمی و روانی شریک زندگی قرار گرفتند در این تحقیق، 402 زن 15 تا 49 ساله پس از زایمان از پنج مرکز بهداشت عمومی در کلانشهر تاماله منطقه شمالی غنا شرکت کردند. اطلاعات مربوط به عوامل متنوعی از جمله تجربه خشونت از سوی شریک زندگی در آخرین بارداری و نتایج بارداری، به صورت الکترونیکی جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از روش رگرسیون لجستیک چندگانه در نرم‌افزار Stata انجام شد. نتایج نشان دادند که 1/35٪ از شرکت‌کنندگان در طول بارداری اخیر خود تجربه خشونت از سوی شریک صمیمی داشته‌اند؛ 7/6% تجربه خشونت فیزیکی و 8/%34 خشونت روانی را گزارش کردند. شیوع زایمان زودرس و کم وزن به ترتیب 9/18٪ و 9٪ بود. قرار گرفتن در معرض خشونت از سوی شریک صمیمی قبل از تولد با نتایج ناپایدار نوزاد مرتبط بود. زنانی که در آخرین بارداری خود از خشونت تجربه می‌کردند، احتمال داشتند که نوزادان با وزن کمتر به دنیا بیایند( 3.12 AOR=  ،  84/6_  42/1 : Cl 95% ) احتمال زایمان زودرس در زنان در معرض خشونت، دو برابر بیشتر بود، اگرچه این ارتباط از نظر آماری معنی‌دار نبود (81/1 OAR=،  38/3_ 97/ :  Cl 95%)(22).

آنتونیا برو و همکاران (2023) در شرق اروپا مطالعه ای با عنوان وقوع همزمان خشونت شریک زندگی علیه مادران و بدرفتاری با فرزندان آنها با مشکلات رفتاری در اروپای شرقی انجام دادند.در این تحقیق، به بررسی همزمان وقوع خشونت شریک جنسی صمیمی علیه مادران و خطر ارتکاب بدرفتاری با کودک در مقدونیه شمالی، جمهوری مولداوی و رومانی پرداخته شد. وقوع همزمان آنها شناسایی شد و دو نمونه از مادران به تعداد 122و گروه دیگری به تعداد701 دارای فرزندان با مشکلات رفتاری مورد بررسی قرار گرفتند. گزارش شده است که 64٪ از مادران تجربه خشونت شریک جنسی زندگی، %96 بدرفتاری با کودک و 63٪ وقوع همزمان آنها را داشته‌اند. مشاهده شد که مادرانی که در معرض خشونت شریک زندگی از نوع عاطفی بودند،  بدرفتاری با کودک فیزیکی و عاطفی بیشتری را گزارش کردند. همچنین مشاهده شد که مادرانی که در معرض خشونت شریک زندگی فیزیکی بودند، بدرفتاری با کودک فیزیکی بیشتری را گزارش کردند. تاریخچه خود مادر از مشکلات رفتاری بدرفتاری با کودک و فرزندان با وقوع همزمان خشونت شریک زندگی و بدرفتاری با کودک مرتبط بود(23).

هوین فوک دو و همکاران (2021) در کشور ویتنام با عنوان اثرات بین نسلی خشونت بر سلامت دوران بارداری زنان و پیامدهای سلامت نوزاد: شواهدی از یک مطالعه کوهورت تولد در مرکز ویتنام یک مطالعه کوهورت تولد با 150 زن با استفاده از مدل‌های رگرسیون لجستیک چند متغیره، برآوردگرهای وزن‌دار با احتمال معکوس و مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. از هر دو زن باردار، یک نفر حداقل یک شکل از خشونت شریک زندگی  را تجربه کردند یا در کودکی شاهد خشونت شریک زندگی   بودند یافته‌ها نشان داد که 67/10% از مادران  خشونت شریک زندگی را تجربه کرده‌اند. مادرانی که خشونت شریک زندگی  را تجربه کرده بودند، تقریباً دو برابر بیشتر احتمال داشتند که سلامت روانی ضعیفی را در دوران بارداری تجربه کنند ( 94/1 AAR= ،  15/3_  20/1 : Cl 95% ). همچنین نوزادان این مادران دو برابر بیشتر در معرض خطر پیامدهای نامطلوب هنگام تولد (وزن کم هنگام تولد، زایمان زودرس، بستری در مراقبت‌های ویژه نوزادان) بودند ( 42/2 AAR=،25/4_  42/1 : Cl 95% ). مادرانی که هر شکلی از خشونت شریک زندگی  را تجربه کرده بودند و اگر مادرانشان در معرض هر دو بدرفتاری با کودک و خشونت شریک زندگی   قرار گرفته‌اند، خطر بیشتری داشتند ( 45/3 AAR=،  53/8_  40/1 : Cl 95% ).  مسیرهای معناداری از طریق رویدادهای تجربه نامطلوب دوران کودکی (13/0β =)، اختلال همسایگی (14/0β =) و حمایت از شریک زندگی ( 3/1 β = -) به خشونت شریک زندگی  متصل بودند(24).

مجید العیسی و همکاران(2020) در کشور عربستان با عنوان بررسی رابطه بین شاهد خشونت شریک جنسی و قربانی شدن در میان کودکان در عربستان سعودی  این مطالعه مقطعی در دبیرستان‌های متوسطه در پنج استان اصلی عربستان سعودی انجام شد. پسران و دختران، مدارس دولتی و خصوصی برای شرکت انتخاب شدند. دانش‌آموزان )16939(N =  15تا 18 ساله ابزار نظرسنجی و غربالگری را تکمیل کردند که میانگین سنی شرکت‌کنندگان 9/0 ± 8/16 سال و 51 درصد پسر بودند. پنجاه و دو درصد از شرکت‌کنندگان شاهد خشونت شریک زندگی  بودند. کسانی که شاهد خشونت شریک زندگی  بودند در مقایسه با کسانی که شاهد خشونت  نبودند بیشتر مورد سوءاستفاده قرار می‌گرفتند (01/>p)  در میان کسانی که شاهد خشونت شریک زندگی  فیزیکی بودند، دختران به طور قابل توجهی احتمال بیشتری برای تجربه آزار روانی داشتند (نسبت شانس 7/3 [OR] = ، 8/6 _  9/1 : Cl 95%) ، آزار فیزیکی (نسبت شانس 3/1 [OR] = ، 6/1 _  1/0. : Cl 95%)  و غفلت  (نسبت شانس 6/1[OR] =   ، 9/1 _  4/1 : Cl 95%)  اما احتمال کمتری برای تجربه آزار جنسی  (نسبت شانس 6/0 [OR] =   ، 7/0 _ 5/0 : Cl 95%) نسبت به پسران. در بین کسانی که شاهد خشونت شریک زندگی   روانی بودند، دختران به طور قابل توجهی احتمال بیشتری برای تجربه غفلت داشتند (نسبت شانس 3/1 [OR] =   ، 5/1 _  2/1 : Cl 95%) اما احتمال کمتری برای تجربه آزار جنسی (نسبت شانس 5/0 [OR] =   ، 6/0 _  5/0 : Cl 95%)  نسبت به پسران. پسرانی که شاهد خشونت شریک زندگی  فیزیکی و خشونت شریک زندگی  روانی بودند در مقایسه با دختران به طور قابل توجهی احتمال بیشتری برای تجربه آزار جنسی داشتند. مشاهده خشونت شریک زندگی  شانس قربانی شدن کودکان و نوجوانان را افزایش می‌دهد(25).

ابطحال گلال فتحی و همکاران(2019)  در کشور مصرمطالعه ای با  عنوان خشونت خانگی علیه زنان و تأثیر آن بر رفتار فرزندان آنها در شهر اسماعیلیه انحام دادند. این مطالعه توصیفی در 4 مرکز بهداشتی درمانی اولیه شامل 93 زن متاهل دارای حداقل یک فرزند 4تا18 ساله در طول رشته تحصیلی می باشد. ابزار ما پرسشنامه مصاحبه ساختاریافته که ویژگی های فردی زنان، همسرانشان، و انواع خشونت علیه زنانو چک لیست رفتار کودک برای سنجش مشکلات رفتاری و عاطفی کودکان.که نتایج مطالعه نشان داد: زنان مورد مطالعه در معرض انواع خشونت قرار داشتند، اما اکثریت آنها در معرض خشونت روانی یا عاطفی و حدود سه چهارم آنها در معرض خشونت فیزیکی قرار داشتند. حدود سه چهارم فرزندانشان مشکلات رفتاری دارند، اما تعداد کمی از کودکان در مرز مشکلات رفتاری بودند. خشونت خانگی علیه زنان تأثیر منفی بر رفتار فرزندان آنها دارد(26).

هندریک چیگیجی و همکاران(2018) در کشور زیمباوه مطالعه ای با عنوان عوامل خطر و پیامدهای سلامتی خشونت فیزیکی و عاطفی علیه کودکان در زیمبابوه: یک نظرسنجی نماینده ملی انجام شد که از 2410 پاسخ‌دهنده 13 تا 24 ساله با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای دو مرحله‌ای انجام دادیم. مدل‌های رگرسیون برای دموگرافیک مربوطه تنظیم شدند تا ORها را برای ارتباط بین خشونت، عوامل خطر و پیامدهای مختلف مرتبط با سلامت تخمین بزنند.پاسخ‌دهندگان 18 تا 24 ساله شیوع مادام‌العمر (قبل از 18 سالگی) را 9/63% (در میان دختران) تا 76% (در میان پسران) به دلیل خشونت فیزیکی توسط والدین یا بستگان بزرگسال، 6/12% (دختران) تا 4/26گزارش کردند. درصد (پسران) برای تحقیر در مقابل دیگران و 3/17 درصد (دختران) تا 5/17 درصد (پسران) برای احساس ناخواسته بودن. تقریباً 50 درصد از هر دو جنس 13 تا 17 ساله در 12 ماه قبل از نظرسنجی خشونت فیزیکی را تجربه کردند. عوامل خطر مهم برای تجربه خشونت فیزیکی برای دختران، تجربه سوء استفاده عاطفی قبل از 13 سالگی، بیماری بزرگسالان در خانه، وضعیت اجتماعی-اقتصادی و سن است. عوامل خطر پسران شامل روابط با همسالان و وضعیت اجتماعی-اقتصادی است، خشونت فیزیکی و عاطفی اغلب در کنار هم عمل می‌کنند و پیامدهای سلامت روانی و جسمی ضعیفی را به همراه دارند. درک عوامل خطر خشونت در زمینه همسالان یا خانواده برای پیشگیری بهتر از خشونت ضروری است(27).

زهره احمدآبادی و همکاران(2018) در کشوراسترالیا باعنوان قربانی خشونت شریک زناشویی مادر و بد رفتاری در کودکان  در یک مطالعه طولی شواهد محدودی مبنی بر ارتباط بین قربانی شدن خشونت شریک زندگی  مادر تجربه کودکان از بدرفتاری وجود دارد. یک نمونه فرعی از 2064 مادر و کودک (59٪ زن) که اطلاعات آنها در مورد خشونت شریک زندگی   مادر و بدرفتاری با کودک در دسترس بود مورد مطالعه قرار گرفت که در خانواده‌های مبتلا به خشونت شریک زندگی  مادر، از هر پنج کودک، دو کودک مورد بدرفتاری قرار گرفته‌اند. به جز بدرفتاری جنسی که به طور مداوم در فرزندان دختر بیشتر بود، هیچ تفاوت جنسیتی در تجربه انواع مختلف بدرفتاری در خانواده‌هایی که خشونت شریک زندگی   مادری داشتند، وجود نداشت. اما احتمال بدرفتاری عاطفی با کودکان پسر بیشتر است ویافته‌های ما تأیید می‌کند که یک ارتباط قوی بین خشونت شریک زندگی   مادر و بدرفتاری با کودک وجود دارد(28).

الکساندر آرکانجو فرارو و همکاران(2017) در کشور برزیل با عنوان نقش خاص و ترکیبی خشونت خانگی و اختلالات سلامت روان در دوران بارداری بر سلامت نوزادان دراین مطالعه 775 زن را از یک منطقه شهری محروم دنبال کردیم و مصاحبه‌های تشخیصی برای تعیین اینکه آیا هر یک از مادران دارای اختلال شخصیت ضداجتماعی هستند، انجام شد. خشونت خانگی در ابعاد فیزیکی، روانی و جنسی نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. در مطالعه ما خشونت خانگی و اختلالات روانی در نمونه ما همبستگی بالایی داشتند. حدود 27.15 درصد از زنان مورد مطالعه خشونت خانگی را تجربه کردند و حدود 24/38 درصد از آنها با اختلالات روانی تشخیص داده شدند. ارتباط اصلی ما بین عوامل روانی-اجتماعی ترکیبی و پیامدهای نوزادی بین اضطراب(83/1 [IRR] = ، 17/3 _  6/1 : Cl 95%) ، خشونت فیزیکی(95/1 [IRR] =   ، 42/3 _  11/1 : Cl 95%) و نرخ کوچک بود. همچنین، خشونت جنسی نیز با طول تولد مرتبط بود (1.58- [β]=   ،  61/2 - _ 54/0 -  : Cl 95%). خشونت خانگی علیه زنان و اختلالات روانی در بین زنان باردار در مناطق شهری و کم منابع بسیار شایع است و در نهایت اثرات مخربی بر پیامدهای تولد دارد(29).

1_ میزان شیوع کلی مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 چقدر است؟

2_ میزان  شیوع مواجهه با خشونت در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 به تفکیک نوع خشونت  چقدر است؟

3_ میزان شیوع مواجهه با خشونت در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 به تفکیک شدت خشونت چقدر است؟

4- میزان شیوع مواجهه با خشونت خانگی (جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 برحسب سن چقدر است؟

5-میزان شیوع مواجهه با خشونت خانگی (جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 برحسب سطح تحصیلات چقدر است؟

6- میزان شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی)  در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 بر حسب شغل چقدر است؟

7- میزان شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی)  در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 بر حسب تفاوت سنی با همسر چقدر است؟

8_ میزان شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی)  در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 بر حسب سطح تحصیلات همسر چقدر است؟

9_ میزان شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی)  در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 بر حسب شغل همسر چقدر است؟

10- میزان شیوع مواجهه با خشونت خانگی (جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 بر حسب سال های گذشته از ازدواج چقدر است؟

11_ میزان شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 بر حسب تعداد فرزند چقدر است؟

12_ تعیین توزیع فراوانی وضعیت رشد در کودکان زیر6 سال مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 برحسب مواجهه مادر با خشونت خانگی چگونه است؟

13_ تعیین توزیع فراوانی وضعیت اختلالات رفتاری در کودکان زیر6 سال مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 برحسب مواجهه مادر با خشونت خانگی چگونه است؟

14_ مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 با متغیر های سن، سطح تحصیلات، شغل، تفاوت سنی با همسر، سطح تحصیلات همسر، شغل همسر، سال های گذشته از ازدواج و تعداد فرزند ارتباط دارد.

15_ مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 با وضعیت رشد فرزند زیر 6 سال ارتباط دارد.

16_مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403  با اختلالات رفتاری در فرزند زیر 6 سال ارتباط دارد.

تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت و ارتباط آن با وضعیت رشد و اختلالات رفتاری در کودکان زیر 6 سال درشهر زاهدان سال 1403

1_ تعیین شیوع کلی مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403

2_ تعیین شیوع مواجهه با خشونت در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 به تفکیک نوع خشونت

3_ تعیین شیوع مواجهه با خشونت در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 به تفکیک شدت خشونت

4- تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت برحسب سن

5- تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 برحسب سطح تحصیلات

6- تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 سال برحسب شغل

7- تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 بر حسب تفاوت سنی با همسر

8_ تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403  بر حسب سطح تحصیلات همسر

9_ تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403  بر حسب شغل همسر

10- تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال 1403 بر حسب سال های گذشته از ازدواج

11_ تعیین شیوع مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 بر حسب تعداد فرزند

12_ تعیین توزیع فراوانی وضعیت رشد در کودکان زیر6 سال مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 برحسب وضعیت مواجهه مادر با خشونت خانگی

13_ تعیین توزیع فراوانی وضعیت اختلالات رفتاری در کودکان زیر6 سال مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 برحسب وضعیت مواجهه مادر با خشونت خانگی

14_ تعیین ارتباط مواجهه با خشونت خانگی(جسمی، کلامی، روانی) در در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 با متغیر های سن، سطح تحصیلات، شغل، تفاوت سنی با همسر، سطح تحصیلات همسر، شغل همسر، سال های گذشته از ازدواج و تعداد فرزند

15_ تعیین ارتباط مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403 با وضعیت رشد فرزند زیر 6 سال

16_ تعیین ارتباط مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان زاهدان در سال1403  با اختلالات رفتاری در فرزند زیر 6 سال

1-وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی و سایر دانشگاه های علوم پزشکی

2- مراکز خدمات جامع سلامت  شهری  و روستایی

3- سازمان بهزیستی کشور

4- سازمان  پزشکی قانونی

 با توجه به افزایش روند خشونت خانگی و عوارض ناشی از آن در جهان و کشور ایران ،این مطالعه به تفصیل بر ارتباط بین خشونت خانگی و وضعیت رشد و اختلالات رفتاری در کودکان زیر 6سال می پردازد و  اطلاعات به دست آمده می‌تواند به ارتقاء سلامت جامعه و کاهش آثار منفی خشونت خانگی بر کودکان و زنان کمک می کند

خشونت خانگی:    

تعریف نظری: خشونت خانگی عبارت است از بدرفتاری جسمی، جنسی و روانی، از قبیل منزوی کردن اجباری، محروم ساختن از حمایت و تهدید به آسیب رسانی. این تعریف در بردارنده مفاهیم قصد عمدی و انجام عملی آگاهانه، استفاده از زور و غلبه، حالت تندی و شدت، تعرض، تعدی و حمله به دیگران، آزار و آسیب رساندن به دیگران است(1).

تعریف عملی: در این مطالعه برای تعیین میزان خشونت از پرسشنامه خشونت خانگی علیه زنان محسنی تبریزی و همکاران 1391استفاده می کنیم.

رشد:

 تعریف نظری: رشد شامل توسعه و رشد بدنی کودک است که با اندازه گیری وزن، قد و دور سر و مقایسه ی آن با استانداردهای رشد بر اساس مطالعه چند مرکزی مرجع رشد سازمان جهانی بهداشت  WHO Multicenter Growh Refrence Study (MGRS) صورت می گیرد(30).

تعریف عملی: در این مطالعه برای تفسیر وضعیت رشد کودک منحنی وزن را رسم و بررسی میشود کودکانی که شاخص وزن به سن آن ها در محدوده نرمال قرار نگیرند( زیر صدک 5 و بالای صدک95) به عنوان رشد نامناسب و در غیر این صورت رشد مناسب در نظر گرفته می شود.

اختلالات رفتاری:

اختلالات رفتاری، به مجموعه ای از مشکلات رفتاری مانند بیش فعالی، نقص توجه، اضطراب و ختلالات خوردن و خوابیدن و سایر مشکلات رفتاری که می تواند توانایی یادگیری، تعامل اجتماعی و عملکرد روزمره کودک را تحت تاثیر قرار دهد اشاره دارد(31).

تعریف عملی: در این مطالعه تعیین اختلالات رفتاری ازپرسشنامه مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان کوای و پترسون (RBPC) استفاده می کنیم

این پژوهش مقطعی از نوع مطالعات توصیفی_تحلیلی می باشد که در سال 1403 در حوزه بهداشت شهر زاهدان تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام خواهد شد

 جامعه مورد مطالعه  :

تمام  زنان همسردار مراجعه کننده به  مراکز خدمات جامع سلامت  شهر زاهدان

معیار ورود

زنان دارای همسر

زنان دارای فرزند 4تا6 سال ساکن زاهدان

داشتن رضایت آگاهانه، آزادانه و تمایل برای شرکت در مطالعه

زنان مراجعه کننده به همراه فرزند

خروج:

عدم رضایت آگاهانه، آزادانه وعدم  تمایل برای شرکت در مصاحبه و مطالعه

برای تعیین حجم نمونه، با استفاده از مطالعه مشابه انجام گرفته احمدی گوهری و همکاران عنوان ' شیوع خشونت خانگی علیه زنان در جنوب شرق ایران' در شهر کرمان  بر روی 933 نفر از زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت این شهر مشخص شد 44 % این افراد  مواجهه با خشونت خانگی را داشتند(18). با احتساب دقت 5 درصد و سطح اطمینان 95 درصد با استفاده از فرمول:

P=0.44

α=.05

d=.05

تعداد 378 نمونه به دست آمده که با توجه به پراکنده بودن محل نمونه گیری یعنی مراکز خدمات جامع سلامت و  نمونه گیری، با درنظر گرفتن اثر طرح^[1]طبق فرمول زیر معادل 2/1، محاسبه شد. بنابراین برای به دست آوردن حجم موثر مناسب 454 نفر به عنوان حجم نمونه کل در نظر گرفته شدند.

برای نمونه‌گیری از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای در این تحقیق، ابتدا شهر زاهدان به 5 منطقه شمالی، جنوبی، شرقی، غربی و مرکزی تقسیم می‌شود، به این ترتیب که این تقسیمات بر اساس نقشه صورت می‌پذیرد. در مرحله بعد، لیست مراکز هر منطقه جمع‌آوری می‌شود و سپس به صورت تصادفی، 5 مرکز از هر منطقه انتخاب می‌شود. در مرحله بعدی از هر یک از این 25 مرکز، به تعداد 18 نمونه جمع‌آوری می‌شود. برای این منظور، از روش آسان و در دسترس برای نمونه‌گیری از این 18 نمونه استفاده می‌شود. اما در اینجا، جهت اعمال تصادف، سعی می‌شود که از هر دو مراجعه‌کننده که دارای شرایط ورود به مطالعه هستند، 1 نفر انتخاب شود.

ابزار جمع آوری داده ها در این مطالعه شامل یک چک لیست و چند پرسشنامه می باشد:

برای جمع آوری اطلاعات دموگرافیک از چک لیست و برای سنجش خشونت خانگی علیه زنان و همچنین اختلالات رفتاری کودکان چندین پرسشنامه مانند پرسشنامه سنجش خشونت نسبت به زنان حاج یحیی، پرسشنامه استاندارد خشونت علیه زنان توسط همسر – بلالی و پرسشنامه مشکلات رفتاری کودکان پیش دبستانی.. وجود دارد که ازبین آنان پرسشنامه خشونت خانگی علیه زنان محسنی تبریزی و همکاران 1391 با آلفای کرونباخ کل 83/ برای سنجش خشونت خانگی و پرسشنامه مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان کوای و پترسون (RBPC) انتخاب شدند با آلفای کرونباخ 98/  با توجه به روایی و پایایی و مشابهت فرهنگی انتخاب شدند.که جهت اطمینان از پایایی این دو پرسشنامه در مطالعه حاضر به تعداد30نمونه پرسشنامه تکمیل و با آلفای کرونباخ مورد مورد نظر پایایی آن اندازه گیری می شود.

الف)چک لیست به منظور ثبت اطلاعات دموگرافیک مراجعین زن  

  ب) پرسشنامه ( خشونت خانگی علیه زنان محسنی تبریزی و همکاران 1391) و (پرسشنامه مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان کوای و پترسون (RBPC))

پرسشنامه ( خشونت خانگی علیه زنان محسنی تبریزی و همکاران 1391) این پرسشنامه شامل سوالاتی در رابطه با سنجش انواع همسر آزاری، باورهای مردسالارانه، سنت ها و تربیت خانوادگی و یادگیری خشونت در این پرسشنامه گنجانده شده است. این سوالات نیز 71 سوال را در برمی گیرد . در کل این پرسشنامه 71 گویه دارد(32).

در این پژوهش منظور از  نمره استاندارد خشونت خانگی علیه زنان نمره­ای است که فرد به سوالات 71 ماده ای  پرسشنامة تبریزی می­دهد .

• نمره گذاری:

نمره گذاری پرسشنامه دو قسمت است و براساس طیف لیکرت و طبق جدول زیر است:

• تحلیل ( تفسیر) بر اساس میزان نمره پرسشنامه

بر اساس این روش از تحلیل شما نمره­های به دست آمده را  جمع کرده و سپس بر اساس جدول زیر قضاوت کنید.توجه داشته باشید میزان امتیاز های زیر برای یک پرسشنامه است در صورتی که به طور مثال شما 10 پرسشنامه داشته باشید باید امتیاز های زیر را ضربدر 10 کنید

مثال: حد پایین نمرات پرسشنامه به طریق زیر بدست آمده است

تعداد سوالات پرسشنامه * 1 = حد پایین نمره

امتیازات خود را از 60 عبارت فوق با یکدیگر جمع نمایید. حداقل امتیاز ممکن 60 و حداکثر 300 خواهد بود.

نمره بین  0 تا 60  : خشونت خانگی علیه زنان کم است.

نمره بین 60 تا 120 : خشونت خانگی علیه زنان متوسط است.

نمره بالاتر از 120  : خشونت خانگی علیه زنان زیاد است .

روایی و پایایی:

در پژوهش تبریزی برای سنجش اعتبار صوری مقیاس، اولاً سعی شد گویه ها یا سوالاتی که متغیرهای تحقیق را می سنجد از گویه ها و سوالات تحقیقات پیشین که زیرنظر افراد مجرب اجرا شده است به کار گرفته شود،  همچنین از تحقیقات موجود نیز تعدادی از گویه ها و سوالات مرتبط با بحث گرفته شده و مواردی نیز شخصاً اضافه گردیده است. آنگاه با مراجعه به اساتید و کارشناسان علوم اجتماعی و با استفاده از راهنمایی های آنها برخی از گویه ها و سوالات که صحت آنها تایید شد نهایتا در تحقیق مورد استفاده قرار گرفت؛ پس از محاسبه ، اندازه ضریب آلفای کرونباخ کل 83/0 بدست آمد، که نشان می دهد پایایی سوالات و گویه های پرسشنامه و مقیاس های مختلف آن در حد کافی می باشد.

ج) پرسشنامه

پرسشنامه مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان کوای و پترسون (RBPC)

این پرسشنامه 28 سوال داشته و هدف آن بررسی مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان (اختلال سلوک، مشکلات توجه- ناپختگی، پرخاشگری اجتماعی، اضطراب- گوشه گیری) می باشد. برای نمره گذاری این پرسش نامه، سه نمره صفر، یک و دو به کار برده می شود. نمره دو به مشکل رفتاری که به صورت حاد دیده شود، نمره یک به مشکلاتی که صورت حاد ندار ند و نمره صفر به عدم وجود مشکلات رفتاری داده می شود(33).

شیوه نمره گذاری

بیشترین نمره به دست آمده برای هر خرده آزمون دو برابر شماره گویه ها در آن خرده آزمون و کمترین نمره برای هر خرده آزمون صفر می باشد. دامنه مشکلات فرد از صفر تا  176نوسان دارد.

این پرسشنامه دارای 4 بعد بوده که در جدول زیر ابعاد و نیز شماره سوال مربوط به هر بعد ارائه گردیده است:

برای بدست آوردن امتیاز مربوط به هر بعد مجموع امتیازات آن بعد را با هم جمع نموده و به منظور بدست آورد امتیاز کلی پرسشنامه مجموع امتیازات تک تک سوالات را محاسبه نمائید. امتیاز بالاتر نشان دهنده اختلال رفتاری بیشتر و نمرات بالاتر در هر بعد، نشان دهنده بیشتر بودن اختلال مربوط به آن بعد در فرد موردنظر می باشد و برعکس.

روایی و پایایی پرسشنامه:

در پژوهش شهیم و همکاران (1386) روایی پرسشنامه هوای و پترسون به روش همبستگی گویه ها با نمره کل، تحلیل عوامل و همبستگی بین نمرات پرسشنامه  با نمرات پرسشنامه رفتار کودک راتر (88/0) بدست آمد و تحلیل عوامل با مؤلفه های اصلی و سپس چرخش واریماکس، استخراج چهار عامل با ارزش ویژه بیشتر از یک را در پی داشت که عبارتند ا ز: اختلال سلوک، مشکلات توجه- ناپختگی، پرخاشگری اجتماعی و اضطرا ب- گوشه گیری.

به منظور محاسبه پایایی آن از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید. نتایج آزمون کرونباخ در جدول زیر

پس از تصویب طرح در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و کسب مجوز های لازم، ابتدا طبق روش نمونه گیری مراکز مورد نظر نمونه گیری مشخص خواهد شد، سپس با مراجعه به معاونت بهداشتی با این مراکز هماهنگی بعمل خواهد آمد. در مرحله بعد، با مراجعه به مراکز ضمن هماهنگی با مسئول مرکز از زنان مراجعه کننده ای که شرایط ورود به مطالعه را داشته و حاضر به پاسخگویی هستند. نمونه گیری انجام خواهد شد. در مرحله اول پرسشگربا مراجعه حضوری به مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه های شهری زاهدان، تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان پرسشگری انجام خواهد شد. پرسشگر در محل مراکز ضمن برقراری ارتباط چهره به چهره با هر یک از افراد اهداف مطالعه را برای آنان تشریح نموده و توضیحات لازم در زمینه محرمانه بودن اطلاعات و داوطلبانه بودن شرکت در مطالعه را ارائه خواهد داد. همچنین سایر حقوق شرکت کنندگان مانند اجازه ترک مطالعه در هر زمان از مراحل تحقیق نیز به آنان توضیح داده خواهد شد. پس از پرکردن فرم رضایت آگاهانه پرسشنامه ها طی انجام مصاحبه با شرکت کنندگان و به صورت مصاحبه توسط پرسشگرتکمیل خواهد شد. سعی می شود مصاحبه بعد از ارائه خدمات و در شرایط آرام و بدون استرس باشد و در صورتی که فرد از ادامه مصاحبه دچار خستگی شود به وی استراحت داده شود.  و پس از تکمیل پرسشنامه توسط زنان در مرحله بعد وزن کودک همراه با به صورت حضوری سنجیده می شود و وضعیت رشد کودک مشخص خواهد شد. برای تعیین وضعیت رشد از شاخص وزن برای سن کودک 4تا 6سال رسم و بررسی شود کودکانی که شاخص رشد در محدوده نرمال یعنی زیر صدک 5 یا بالای صدک 95 قرار گیرند به عنوان رشد نامناسب وزن برای سن در غیر این صورت رشد مناسب در نظر گرفته خواهد شد. در مرحله بعد پرسشنامه اختلالی رفتاری در کودکان با حضور مادر و کودک با تکمیل خواهد شد. همچنین وضعیت اقتصادی-اجتماعی با استفاده از متغیر های سطح سواد زن و همسر، شغل زن و همسر، میزان دارایی خانوار( مانند ماشین، مالکیت خانه، تلویزیون، یخچال و ...) به روش تجزیه مولفه های اصلی (PCA) تعیین خواهد شد. افراد بر اساس صدک های 33و 66 در گروه­های اقتصادی اجتماعی پایین، متوسط و بالا قرار خواهد گرفت..و در نهایت داده ها کدگذاری شده و در نرم افزار Stata.16  نوارد خواهد شد.

ابتدا داده ها کدگذاری شده و در نرم افزار Stata.16  وارد خواهد شد.  برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل فراوانی ها، درصد ها، جداول و نمودار های آماری شاخص های مرکزی و پراکندگی استفاده خواهد شد. در تحلیل تک متغیره ارتباط متغیر های مستقل با خشونت های کلامی، رفتاری و جسمی ازآزمون های مجذور کای و آزمون دقیق فیشر استفاده خواهد شد. و همچنین جهت تحلیل داده های چند گانه و کنترل مخدوش کننده های احتمالی از رگرسیون لجستیک به صورت Forward استفاده خواهد شد. داده ها در نرم افزار Stata.16با سطح معناداری 05/0 درصد تجزیه و تحلیل خواهد شد.

اگر متغیر وابسته دو بعدی(dichotomous) باشد رگرسیون لجستیک Binomial or (binary) logistic regression   برای بیان پیش بینی استفاده می شود.منظور از دو وجهی بودن، رخ داد یک واقعه تصادفی در دو موقعیت ممکنه است. به عنوان مثال بیماری یا عدم بیماری فقط دارای دو موقعیت هستند و مجموع احتمال هر یک آنها در نهایت یک خواهد شد. کاربرد این روش عمدتا در ابتدای ظهور در مورد کاربرد های پزشکی برای احتمال وقوع یک بیماری مورد استفاده قرار می گرفت.

مشخصا در این موقعیت پژوهشی نمی توان از رگرسیون های معمولی برای پیش بینی رخداد این متغیر های وابسته استفاده نمود. در این نوع از رگرسیون از نسبت برتری odds که نسبت (p/(1-p)) می باشد استفاده می شود و برای به دست آوردن مدل لوجیت از این رابطه باید از آن لگاریتم گرفت. لذا مدل عمومی رگرسیون لجستیک به شکل زیر خواهد بود.

Ln (p/ (1-p) = intercept + b1*X1 + b2*X2 + ... + bk*Xk.

از آنجائیکه رگرسیون لوجستیک از خاصیت حداکثر درستنمایی به جای حداقل مربعات مرسوم در رگرسیون خطی استفاده می کند، از روی این فرمول در نهایت می توان احتمالات پیش بینی شده را بر اساس قاعده زیر بیان نمود:

p = e ^{intercept + b1*X1 + b2*X2 + ... + Bk*Xk} / (1+ e ^{intercept + b1*X1 + b2*X2 + ... + Bk*Xk})

در این مدل رگرسیونی پیش شرط های انجام رگرسیون خطی مانند وجود رابطه خطی بین متغیر های مستقل و وابسته، همسانی واریانس متغیر وابسته و متغیر های مستقل(Homoscedastic)، توزیع نرمال متغیر وابسته و باقیمانده ها یا خطای اندازه گیری مدل  وجود ندارد. لیکن موضوع همراستایی چند گانه در رگرسیون لجستیک نیز وجود دارد که به معنای عملکرد خطی هر یک از متغیر های مستقل نسبت به یکدیگر است. برای این منظور برای هر ضریب بتا باید مقدار standard errors جزیی باشد. اگر هر متغیر مستقلی دارای خطای استاندارد بالایی باشد نشان از وجود همراستایی چند گانه روی آن متغیر دارد. در این تحقیق برای انجام تحلیل رگرسیون لوژستیک متغیر پاسخ یامتغیر وابسته همان اختلالات رفتاری و وضعیت رشد است که به صورت دو حالته اختلال دارد(Y=1) و اختلال ندارد (Y=0) و نیز وضعیت رشد مناسب دارد(Y=1) و وضعیت رشد نامناسب است (Y=0) در نظر گرفته میشود. دراین مدل متغییر دو متغیر وابسته و چندین متغیر مستقل داریم که از تحلیل چندگانه استفاده می شودهمچنین متغیرهای مستقل مورد بررسی در این مطالعه شامل متغیرهای کمی و کیفی هستند که در جدول متغیرها به انها اشاره شده است.

همچنین در صورتی که پرسشگری توسط دونفر صورت گیرد برای تعیین ضریب توافق از ضریب توافق کاپا استفاده خواهد شد.

کدهای  2،1، 4، 7، 10 ، 13، 22، 25 و 27 تا 31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران وهمچنین کد های 1، 2، 4 ، 16 تا20 ا از راهنمای اخلاقی پژوهش برگروه های آسیب پذیر در جمهوری اسلامی ایران مد نظر است که شامل موارد زیر است :

کد 1: هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد 2: در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد.

کد4_ مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

کد7_ اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

کد10_ هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود

کد13_ کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

کد22_ از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

کد25_ پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

کد27_ در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

کد28_ پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

کد29_ نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

کد30_ گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

کد31_ روش پژوهش نباید با ارزش‌های اجتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

کد1_ در این راهنما دوره‌ی نوزادی از بدو تولد تا پایان 28 روزگی در نظر گرفته می‌شود. دوره‌ی کودکی نیز به سنینی اطلاق می شود که پس از نوزادی آغاز و تا پایان 18 سالگی ادامه می‌یابد. هم‌چنین، سرپرست قانونی به ولی، قیم، یا فرد بزرگسال دیگری اطلاق می‌شود که بر طبق قانون، سرپرستی کودک را بر عهده دارد.

کد2- هدف از پژوهش باید پیشبرد دانش در رابطه با سلامت نوزادان و کودکان یا ارتقای سلامت و مراقبت از این گروه باشد.

کد4_ 4- کودکان از نظر دارا بودن ظرفیت برای دادن رضایت به سه گروه سنی تقسیم می‌شوند:

1-4- در کودکان زیر 7 سال: باید رضایت کتبی هم از پدر وهم از مادر نوزاد گرفته شود. در صورت عدم دسترسی به یکی از آن‌ها یا فقدان ظرفیت تصمیم‌گیری درهریک از والدین، رضایت از یکی از آن‌ها کفایت می‌کند. در صورت عدم دسترسی یا فقدان ظرفیت در هر دو والد، رضایت سرپرست قانونی واجد صلاحیت برای انجام پژوهش‌های درمانی لازم است، اما در پژوهش‌های غیردرمانی انجام پژوهش‌ها در چنین شرایطی ممنوع است.

کد7- پژوهش بر نوزادان یا کودکان تنها در صورتی باید انجام گیرد که انجام آن پژوهش بر روی سنین بالاتر امکان‌پذیر نباشد یا توجیه اخلاقی برای انجام آن پژوهش بر روی کودکان وجود داشته باشد.

کد16- در پژوهش‌هایی که شامل پرسشگری - اعم از مصاحبه یا تکمیل پرسشنامه - اند، باید توجه داشت که احساس گناه، بدبینی یا نگرانی نامناسب در والدینی که مورد پرسشگری قرار می‌گیرند ایجاد نشود. برای این منظور، باید توضیحات لازم در ضمن اخذ رضایت آگاهانه ارائه شود.

کد17- نباید هیچ‌گونه هزینه‌ی مالی برای شرکت در پژوهش به کودکان یا سرپرست قانونی آنان پرداخت شود ولی هزینه‌هایی که در نتیجه‌ی شرکت در پژوهش متحمل شده‌اند باید پرداخت شود. دادن هدیه‌های کوچک و فاقد ارزش مالی بالا (مانند بسته کوچک مدادرنگی یا کاغذ رنگی یا میان وعده‌های ساده) به کودکان شرکت کننده در پژوهش از نظر اخلاقی ایرادی ندارد و تشویق می‌شود.

کد18- سرپرستان کودک این حق را دارند که در طی انجام پژوهش کودک خود را همراهی کنند.

کد19- سرپرستان کودک، در صورت تمایل، باید از فرصت کافی برای مشورت با بستگان، مراقبان بهداشتی و مشاورین مستقل در رابطه با شرکت در پژوهش، برخوردار شوند.

کد20- باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های سرپرستان کودک در طی پژوهش پاسخ مناسب داده شود.

1-عدم همکاری برخی مراجعه کننده گان که در این صورت یا شخص توجیه شده و یا یک شخص دیگر جایگزین خواهد شد.

2- تغدیه  و بیماری کودک که بروی وزن کودک تاثیر میگذارد است که با پرسش از مادر مبنی بر عدم وجود بیماری یا مشکلات تغدیه ای کودک میتوان کودک را وزن کرد

3_ از محدودیت های این مطالعه وضعیت فرهنگی متفاوت این منطقه، و برداشت های متفاوت خانم ها از شدت خشونت خانگی می باشد که سعی خواهد شد با توضیحات بیشتر منظور از خشونت را متوجه شوند.

خشونت خانگی، اختلالات رفتاری، وضعیت رشد

1. Kofman YB, Garfin DR. Home is not always a haven: The domestic violence crisis amid the COVID-19 pandemic. Psychol Trauma. 2020 Aug;12(S1):S199-S201.
2. Walker-Descartes I, Mineo M, Condado LV, Agrawal N. Domestic Violence and Its Effects on Women, Children, and Families. Pediatr Clin North Am. 2021 Apr;68(2):455-464.
3. Fattah KN, Camellia S. Gender Norms and Beliefs, and Men's Violence Against Women in Rural Bangladesh. J Interpers Violence. 2020 Feb;35(3-4):771-793.
4. Sharifi F, Jamali J, Larki M, Roudsari RL. Domestic Violence against Infertile Women: A systematic review and meta-analysis. Sultan Qaboos Univ Med J. 2022 Feb;22(1):14-27.
5. Wang Y, Fu Y, Ghazi P, Gao Q, Tian T, Kong F, Zhan S, Liu C, Bloom DE, Qiao J. Prevalence of intimate partner violence against infertile women in low-income and middle-income countries: a systematic review and meta-analysis. Lancet Glob Health. 2022 Jun;10(6):e820-e830.
6. Hajnasiri H, Ghanei Gheshlagh R, Sayehmiri K, Moafi F, Farajzadeh M. Domestic Violence Among Iranian Women: A Systematic Review and Meta-Analysis. Iran Red Crescent Med J. 2016 May 17;18(6):e34971. 
7. Nap-van der Vlist MM, Berkelbach van der Sprenkel EE, Nijhof LN, Grootenhuis MA, van der Ent CK, Swart JF, van Royen-Kerkhof A, van Grotel M, van de Putte EM, Nijhof SL, Kars MC. Daily life participation in childhood chronic disease: a qualitative study on the child's and parent's perspective. BMJ Paediatr Open. 2021 May 18;5(1):e001057.
8. Schroeder K, Schuler BR, Kobulsky JM, Sarwer DB. The association between adverse childhood experiences and childhood obesity: A systematic review. Obes Rev. 2021 Jul;22(7):e13204.
9. Khadikar V, Khadilkar AV, Lohiya NN, Karguppikar MB. Extended growth charts for Indian children. J Pediatr Endocrinol Metab. 2020 Dec 16;34(3):357-362.
10.  Zemel BS. From growth charts to growth status: how concepts of optimal growth and tempo influence the interpretation of growth measurements. Ann Hum Biol. 2023 Feb;50(1):236-246.
11.  Fegert JM, Vitiello B, Plener PL, Clemens V. Challenges and burden of the Coronavirus 2019 (COVID-19) pandemic for child and adolescent mental health: a narrative review to highlight clinical and research needs in the acute phase and the long return to normality. Child Adolesc Psychiatry Ment Health. 2020 May 12;14:20.
12.  Lin IF, Brown SL, Mellencamp KA. The Roles of Gray Divorce and Subsequent Repartnering for Parent-Adult Child Relationships. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci. 2022 Jan 12;77(1):212-223.
13.  Myhill A, Hohl K. The 'Golden Thread': Coercive Control and Risk Assessment for Domestic Violence. J Interpers Violence. 2019 Nov;34(21-22):4477-4497.
14.  Ibabe I, Arnoso A, Elgorriaga E. Child-to-Parent Violence as an Intervening Variable in the Relationship between Inter-Parental Violence Exposure and Dating Violence. Int J Environ Res Public Health. 2020 Feb 26;17(5):1514.
15. Khoshabi K, Moradi S, Isa Muradrodbaneh A, Shujaei S, Hemti Alamdarlo G, Qurban H, Deshiri G. Investigating the prevalence of behavioral disorders in primary school students in Ilam province. Arch Rehabil. 1386;8(Special Issue (29)):28-33.
16.  Jari M, Kelishadi R, Ardalan G, Taheri M, Taslimi M, Motlagh ME. Prevalence of Behavioral Disorders in Iranian Children. Health Scope. 2016;12(1):109-113.
17. Boloursaz Mashhadi H. (2018). [Prevalence of Misbehavior with Children and Related Sociodemographic Factors in Families of Karaj City (Persian)]. Salamat-e Ejtemai. 2018;4(4):328–339. doi: 10.22037/ch.v4i4.17591.
18.  Ahmadi Gohari M, Baneshi MR, Zolala F, Garrusi B, Salarpour E, Samari M. Prevalence of Domestic Violence against Women and Its Visibility in Southeast Iran. Iran J Public Health. 2023 Mar;52(3):646-654.
19.  Sharifi F, Jamali J, Larki M, Roudsari RL. Domestic Violence against Infertile Women: A systematic review and meta-analysis. Sultan Qaboos Univ Med J. 2022 Feb;22(1):14-27.
20. Nazari, M., Mahmoudi. (2020). [Comparison of Domestic Violence in Women Referring to Counseling Centers and Ordinary Women in the City of Bushehr (Persian)]. Scientific Journal of Bushehr Police Science. 2020;11(40):51-61.
21. Sadrzadeh, S., et al. (2020). [Investigating the Causes of Domestic Violence in Pregnant Women Referred to the Emergency Department of Mashhad Trauma Center (Persian)]. Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology, and Infertility. 2020;23(3):26-32.
22.  Boah M, Abdulai N, Issah AN, Yeboah D, Kpordoxah MR, Aballo J, Adokiya MN. Risk of adverse newborn outcomes among women who experienced physical and psychological intimate partner abuse during pregnancy in Ghana's northern region. Heliyon. 2023 Apr 10;9(4):e15391.
23.  Brühl A, Ward CL, Lachman JM, Foran HM, Raleva M, Baban A, Heinrichs N. Co-Occurrence of Intimate Partner Violence Against Mothers and Maltreatment of Their Children With Behavioral Problems in Eastern Europe. Violence Against Women. 2023 Oct;29(12-13):2439-2463.
24.  Do HP, Baker PRA, Van Vo T, Murray A, Murray L, Valdebenito S, Eisner M, Tran BX, Dunne MP. Intergenerational effects of violence on women's perinatal wellbeing and infant health outcomes: evidence from a birth cohort study in Central Vietnam. BMC Pregnancy Childbirth. 2021 Sep 23;21(1):648.
25.  Al-Eissa MA, Saleheen HN, Almuneef M. Examining the Relationship Between Witnessing Intimate Partner Violence and Victimization Among Children in Saudi Arabia. J Interpers Violence. 2020 Mar;35(5-6):1334-1350.
26.  Ebtehal, Galal, Fathy., Mona, Abd-El, Sabour, Hassan., Farida, Kamel, Yousef. Domestic Violence against Women and Its Effect on Their Children Behavior in Ismailia City. (2019).;10(2):56-67.
27.  Chigiji H, Fry D, Mwadiwa TE, Elizalde A, Izumi N, Baago-Rasmussen L, Maternowska MC. Risk factors and health consequences of physical and emotional violence against children in Zimbabwe: a nationally representative survey. BMJ Glob Health. 2018 Jun 26;3(3):e000533.
28.  Ahmadabadi Z, Najman JM, Williams GM, Clavarino AM, d'Abbs P, Abajobir AA. Maternal intimate partner violence victimization and child maltreatment. Child Abuse Negl. 2018 Aug;82:23-33.
29.  Ferraro AA, Rohde LA, Polanczyk GV, Argeu A, Miguel EC, Grisi SJFE, Fleitlich-Bilyk B. The specific and combined role of domestic violence and mental health disorders during pregnancy on new-born health. BMC Pregnancy Childbirth. 2017 Aug 1;17(1):257.
30. Upadhyay RP, Taneja S, Strand TA, Sommerfelt H, Hysing M, Mazumder S, Bhandari N, Martines J, Dua T, Kariger P, Bahl R. Early child stimulation, linear growth and neurodevelopment in low birth weight infants. BMC Pediatr. 2022 Oct 8;22(1):586.
31. Fàbregues S, Mumbardó-Adam C, Escalante-Barrios EL, Hong QN, Edelstein D, Vanderboll K, Fetters MD. Mixed methods intervention studies in children and adolescents with emotional and behavioral disorders: A methodological review. Res Dev Disabil. 2022 Jul;126:104239. 
32. Mohseni Tabrizi AR, Kalavi A, Javadianzadeh M. [Investigating the status of domestic violence in married women referring to legal and welfare medical centers in Yazd County in 2010 (Persian)]. Tolo-e-Behdasht Yazd Journal. 2012;11(3):11-24.
33. Quay HC, Peterson DR. Manual for the Revised Behavior Problem Checklist. University of Miami; 1987.

این طرح به بررسی شیوع مواجهه با خشونت خانگی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهر زاهدان و ارتباط آن با وضعیت رشد و اختلالات رفتاری در کودکان زیر 6 سال در سال1403 می پردازد

ندارد

اطلاع از وضعیت شیوع خشونت خانگی و  همچنین عواملی که بر روی کودکان اثر می گذارد 

ندارد

جبران عوارض احتمالی  بر عهده مجری و تیم پژوهش می باشد

جبران عوارض احتمالی   بر عهده مجری و تیم پژوهش می باشد و شر کت کننده گان بابت شرکت در طرح  هیچگونه هزینه ای پرداخت نمی  کنند

مقدار قد و وزن و سن کودکان با کمک گرفتن از پرونده بهداشتی فردانجام می شود و یا درصورت عدم ثبت آن به صورت حضوری سنجیده می شود و وضعیت رشد کودک مشخص خواهد شد.

در این پرسشنامه رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار افراد و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن الزامی است.

شرکت در مطالعه داوطلبانه می باشد. همچنین سایر حقوق شرکت کنندگان مانند اجازه ترک مطالعه در هر زمان از مراحل تحقیق نیز امکان پذیر است

کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در این پژوهش الزامی است. این رضایت بصورت کتبی می باشد.

در طول یکسال گذشته کدامیک از موارد زیر در زندگی زناشویی شما وجود داشته است، میزان شیوع هر یک از این موارد را در زندگی زناشویی خود، با توجه به نحوه و شیوه رفتار همسرتان با شما مشخص نمایید.

ب - نظر خود را درباره هریک از مواردزیر مشخص کنید.

د - با توجه به شناختی که از خانواده همسرتان دارید تا چه اندازه موارد زیر در دوران کودکی و بزرگسالی همسرتان در این خانواده وجود داشته :

پرسشنامه مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان کوای و پترسون (RBPC)

سوالات مربوط به SES(وضعیت اقتصادی-اجتماعی)