تبین تجارب زوج های جوان مراجعه کننده به مراکز پیش از ازدواج از قصد فرزند آوری در شهر زاهدان : یک مطالعه کیفی سال 1403

کاهش نرخ باروری و به هم ریختگی در توازن سنی کشور، می تواند آسیب های اقتصادی و اجتماعی جبران ناپذیری بر کشور وارد نماید. ازمنظر جامعه شناختی نیز نگرش منفی به ازدواج باعث می شود که جوانان به جای پایبندی به ارزشهای ازدواج، به روابط جنسی خارج از چارچوب ازدواج دامن بزنند که می تواند برای شخص و برای جامعه پرمخاطره باشد. یکی از بیشترین گروه های مراجعه کننده به مراکز مشاوره افرادی اند که درباره نحوه انتخاب همسر و داشتن یک انتخاب موفق از متخصصان این حوزه کمک می طلبند. بهره مندی از خدمات مشاوره پیش از ازدواج باعث می شود تا زن و مرد با آگاهی هر چه بیشتر و مجهز به دانش کافی در ارتباط با فرزند اوری این انتخاب بهتری داشته باشند

با توجه به مطالب ذکر شده در مجموع هنوز در ایران تصویر روشنی از نگرش روجین در ابتدای ازدواج به فرزند آوری و ارتباط آن با عوامل جمعیت شناختی در دست نیست به عبارت دیگر خلا مطالعات ملی و منطقه ای برای بررسی این موضوع و عوامل مرتبط با آن کاملا احساس می شود. علیرغم اهمیت موضوع فرزند اوری، در روجین در شرف ازدواج تاکنون مطالعه ای جهت درک روشن عمیق‌تری بر روی این افراد انجام نشده است. از این رو با توجه به خلا انجام مطالعات با طیف وسیع در مورد نگرش زوج های جوان مراجعه کننده به مراکز پیش از ازدواج نسبت به فرزند آوری انجام خواهد شد.

The decrease in fertility rate and confusion in the country's age balance can cause irreparable economic and social damage to the country. From a sociological point of view, a negative attitude towards marriage causes young people, instead of adhering to the values ​​of marriage, to engage in sexual relations outside the framework of marriage, which can be dangerous for the person and for the society. One of the largest groups of people who refer to counseling centers are people who seek help from specialists in this field about how to choose a spouse and have a successful choice. Benefiting from pre-marriage counseling services allows men and women to make a better choice with more knowledge and sufficient knowledge in relation to having a child.

According to the mentioned materials, in Iran, there is still no clear picture of Rojin's attitude towards having children at the beginning of marriage and its relationship with demographic factors. In other words, there is no national and regional studies to investigate this issue and related factors. It is completely felt. Despite the importance of the issue of Avery's child, in Rojin about to get married, no study has been conducted for a deeper clear understanding of these people. Therefore, due to the gap, a wide range of studies will be conducted on the attitudes of young couples who refer to pre-marriage centers towards having children.

 فرزندآوری یکی از مهمترین مؤلفه های علم جمعیت و از جمله موضوعاتی است که درحوزه مسائل اجتماعی، توجه زیادی را به خویش معطوف داشته است. فرزندآوری از عوامل مهم در علم جمعیت است و ازجمله موضوعاتی است که در حوزه مسائل اجتماعی و فرهنگی اهمیت بسزایی دارد. تغییرات جمعیتی به‌ویژه کاهش باروری در ایران به تغییرات زیادی در ساختار سنی جمعیت منجر شده است (1). کاهش نرخ باروری کل می‌تواند با افزایش استفاده از روش‌های پیشگیری از بارداری، تمایل زوج‌ها به تنظیم خانواده، تمایل به تحصیلات بالاتر، مرتفع‌کردن مشکلات اقتصادی، دینداری و خانواده‌گرایی مرتبط باشد(2).کاهش جمعیت و افزایش تعداد سالمندان سبب عدم نشاط اقتصادی و اجتماعی جوامع می‌شود و دولت را با کاهش نیروی کار مواجه می‌کند(3).

کاهش نرخ باروری و به هم ریختگی در توازن سنی کشور، می تواند آسیب های اقتصادی و اجتماعی جبران ناپذیری بر کشور وارد نماید. ازمنظر جامعه شناختی نیز نگرش منفی به ازدواج باعث می شود که جوانان به جای پایبندی به ارزشهای ازدواج، به روابط جنسی خارج از چارچوب ازدواج دامن بزنند که می تواند برای شخص و برای جامعه پرمخاطره باشد (4).

بین حمایت قانونی و تمایل زنان شاغل به باروری رابطه مثبت معناداری وجود دارد(5). سیاست‌های جمعیتی اگر بتوانند برنامه‌هایی را اجرا کنند که موجب سازگاری نقش مادری با ادامه تحصیلات زنان پس از ازدواج شود، می‌تواند بسیار مؤثر‌تر باشد(6). از طرفی اجرای برنامه‌های آموزشی برای بهبود نگرش، ارتقای هنجارهای ذهنی مثبت و افزایش عوامل توانمندسازی زنان می‌توانند نقش عمده‌ای در افزایش قصد باروری داشته باشند(7) در مطالعات قبلی عواملی همچون نقش فردی درتصمیم‌گیری برای فرزندآوری و ارزیابی روش‌های پیشنهادی مانند تأثیر حمایت از زنان شاغل بر تمایل به فرزندآوری موردمطالعه قرارگرفته است (8).

از سوی دیگر مشاوره قبل از ازدواج نوعی زوج درمانی است که می تواند به شما و همسرتان کمک کرده تا یکدیگر را بهتر بشناسید و برای ازدواج آمادگی بیشتری پیدا کنید(9).

مشاوره پیش از ازدواج می تواند به شما کمک کند تا در در هر زمینه ای مانند مسائل مالی، تعداد فرزندان و… از شریک زندگیتان به شناخت بهتری برسید. این مشاوره می تواند شما را متوجه سازد در چه مسائلی اختلاف نظر دارید و به این صورت از درگیری های احتمالی جلوگیری می کند(10).

یکی از بیشترین گروه های مراجعه کننده به مراکز مشاوره افرادی اند که درباره نحوه انتخاب همسر و داشتن یک انتخاب موفق از متخصصان این حوزه کمک می طلبند. بهره مندی از خدمات مشاوره پیش از ازدواج باعث می شود تا زن و مرد با آگاهی هر چه بیشتر و مجهز به دانش کافی در ارتباط با فرزند اوری این انتخاب بهتری داشته باشند(11).

زیرا آموزش قبل ازدواج پایه و اساس پیشرفت رابطه زوج ها است که عمدتا شامل مهارت های ارتباطی، ایجاد رضایت مندی از ارتباط گوش دادن فعال مهارت کنترل تعارض و توانایی حل مساله است(12).

بهره مندی از خدمات مشاوره ای پیش از از ازدواج باعث می شود تا زن و مرد با آگاهی هر چه بیشتر و مجهز به دانش کافی در ارتباط با خود و همسر اینده شان و فرزند اوری دقت بیشتر نمایند (13).

نیاز سنجی از زوجین در شرف ازدواج در مورد فرزند اوری نقطه آغازین برنامه های آموزشی و مداخلاتی است . نیاز سنجی در واقع فرایند جمع اوری و تحلیل اطلاعات است و فراگیران یکی از بهترین منابع تعیین آموزشی هستند(14).

با توجه به اهمیت بحش مشاوره قبل از ازدواج در مورد فرزند اوری و با در نظر گرفتن این مطلب که فراگیران می توانند منبع بسیار خوبی جهت تعیین نیاز های آموزشی در کلاس های مشاوره پیش از ازدواج باشند (-16-15).

با توجه به مطالب ذکر شده در مجموع هنوز در ایران تصویر روشنی از نگرش روجین در ابتدای ازدواج به فرزند آوری و ارتباط آن با عوامل جمعیت شناختی در دست نیست به عبارت دیگر خلا مطالعات ملی و منطقه ای برای بررسی این موضوع و عوامل مرتبط با آن کاملا احساس می شود. علیرغم اهمیت موضوع فرزند اوری، در روجین در شرف ازدواج تاکنون مطالعه ای جهت درک روشن عمیق‌تری بر روی این افراد انجام نشده است. از این رو با توجه به خلا انجام مطالعات با طیف وسیع در مورد تبین تجارب زوج های جوان مراجعه کننده به مراکز پیش از ازدواج نسبت به قصد فرزند آوری انجام خواهد شد.

مروری بر مطالعات

مطالعات داخل کشور:

راهنما و همکاران (1402) مطالعه ای با عنوان ' عوامل مرتبط با فرزندآوری در ایران: یک مطالعه مروری سیستماتیک' انجام دادند. این مطالعه یک مطالعه مروری بود که عوامل مرتبط با فرزندآوری در ایران تا سال 1399 را بررسی کرد. برای دست‌یابی به مقالات مربوطه در پایگاه‌های اطلاعاتی ساینس‌دایرکت، گوگل‌اسکالر، پابمد، مدلاین و وب‌آوساینس و با استفاده از کلمات کلیدی فارسی موانع فرزندآوری، تمایل به فرزندآوری، عوامل سوق‌دهنده، عوامل تسهیل‌کننده، ایران، فرزندآوری عوامل بازدارنده و کلمات کلیدی انگلیسی Childbearing barriers, Inhibitors factors, Childbearing, Facilitators factors, Iran, Childbearing desire, جست‌وجو انجام شد. در نتیجه جست‌وجوی اولیه، 217 مقاله وارد مطالعه شدند که بعد از بررسی و حذف مقالات تکراری، 38 مقاله باقی‌مانده تجزیه‌وتحلیل شدند. مطالعات انجام‌شده بر روی زنان و مردان در مناطق مختلف ایران نشان داد عواملی مانند سطح تحصیلات، وضعیت اقتصادی-اجتماعی، دینداری، رتبه شغلی، شغل، محل سکونت، قومیت، سن ازدواج، نگرش والدین، خانواده‌گرایی و دسترسی به روش‌های پیشگیری، از بارداری از عوامل مرتبط با فرزندآوری در ایران بودند (17).

علی دوستی و همکاران (1402) مطالعه ای با عنوان ' تمایل به فرزندآوری در شهر کرمانشاه: تعیین‌کننده‌ها و محدودیت‌ها' انجام دادند. تحقیق حاضر، توصیفی_تحلیلی از نوع تحلیل ثانویه و روش پیمایش و به لحاظ هدف، کاربردی است. جامعه آماری این داده‌ها مربوط به طرح نگرش جوانان در آستانه ازدواج به فرزند­آوری در شهر کرمانشاه است که توسط پژوهشکده آمار در سال 1397 انجام شد؛ بر این اساس، 374 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه­ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 استفاده شد. سپس داده‌ها با استفاده از رگرسیون خطی، آزمون خی دو، آزمون t و تحلیل واریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد، حدود 7/2 درصد از افراد بدون فرزند هستند و 1/33 درصد دارای یک فرزند، تمایل به داشتن فرزندی دیگر ندارند(18).

بالاخانی و همکاران (1401) مطالعه ای با عنوان 'بررسی کیفی نگرش به سیاست های جمعیتی و فرزند آوری (مطالعه موردی جوانان استان اردبیل) در پژوهشی کیفی، نگرش جوانان 20 تا 35 سال شهر اردبیل نسبت به مقولات فرزندآوری و سیاست‌های جمعیتی با روش تأویل و بهره‌گیری از تکنیک مصاحبه عمیق مطالعه شد. در مرحله کدگذاری باز، از بین داده‌های تحقیق 7 مضمون از 7 واحد معنایی متوالی شامل: بیگانگی شناختی، ارزیابی منفی از سیاست‌ها، نارضایتی اجتماعی، زمانمندی باروری، نا همنوایی ناباروری به‌مثابه داغ اجتماعی، کفایت کمّی و جنسی استخراج شد. یافته‌ها نشان می‌دهد نگرش افراد نسبت به سیاست‌های جمعیتی به لحاظ شناختی، پایین و به جهت فقدان اقدام عملی، منفی است. همچنین سیاست‌های افزایش جمعیت به علت شرایط حاکم بر جامعه با چالش نارضایتی اجتماعی مواجه است. به نظر می­رسد ضروری است نگرش افراد جامعه نسبت به فرزندآوری را در بستر نهاد خانواده مطالعه و تبیین نمود؛ به دلیل آنکه فرزندآوری همچنان امری اجتناب‌ناپذیر است، هرچند که در الگوهای ساختاری جدید، افراد می‌توانند زمان فرزندآوری خود را کنترل، مدیریت و انتخاب نمایند(19).

اسحق ارجمندسیاهپوش و همکاران (1399) مطالعه ای با عنوان ' تحلیل جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر نگرش به فرزندآوری' انجام دادند. روش پژوهش پیمایشی بوده و برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده گردید. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان آموزش‌ و پرورش شهر اندیمشک است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 362 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و تصادفی ساده انتخاب شدند. تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار 18 SPSS انجام گرفت. نتایج نشان داد بین متغیر میزان تحصیلات و نگرش به فرزندآوری همبستگی منفی، اما بین متغیرهای تمایل به رفاه مادی و توجه به سلامت مادر با نگرش به فرزندآوری همبستگی مثبتی مشاهده شد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیرهای مستقل 9/16 درصد از تغییرات نگرش به فرزندآوری را تبیین نموده و بیشترین تأثیر را به ترتیب متغیرهای تمایل به رفاه مادی و میزان تحصیلات داشته‌اند(20).

ایازی و همکاران (1398) مطالعه ای با عنوان ' عوامل مرتبط با تمایل به فرزندآوری در زنان مراجعه کننده به پایگاه‌های سلامت شهر اراک' انجام دادند این مطالعه مقطعی بر روی 255 زن 45-18 سال شهر اراک با عدم تمایل به باروری در سال 1398 انجام پذیرفت. نمونه‌ها از 10 پایگاه سلامت که به صورت خوشه‌ای انتخاب شده بودند، جمع آوری شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه دموگرافیک و متغیر‌های مرتبط با تمایل به باروری بود. جهت بررسی عوامل مرتبط با تمایل به فرزندآوری از آزمون‌های تی مستقل و کای دو استفاده شد. بر اساس نتایج، 9 درصد از زنان دارای مشارکت اجتماعی کم و 9/90 درصد متوسط و زیاد بودند و 8/9 درصد نیز وضعیت اقتصادی ضعیف و مابقی، متوسط و قوی بودند. 9/3 درصد شرکت کنندگان دارای رضایت زناشویی کم و مابقی در حد متوسط و زیاد بودند و 98 درصد مشکلات فرزندآوری را متوسط و زیاد گزارش کرده بودند. 8/38 درصد از نظر وضعیت جامعه پذیری جنسیتی، ضعیف و 2/61 درصد متوسط و قوی بودند. همچنین، 2/48 درصد از نظر تقدیرگرایی ضعیف بوده و مابقی متوسط و قوی بودند. 32 درصد دارای وضعیت مدگرایی ضعیف و 68 درصد در بازه متوسط و قوی بودند. همچنین نتایج نشان داد که تنها 4/0 درصد از زنان شرکت کننده در مطالعه از نظر وضعیت دینداری در وضعیت ضعیف قرار داشته و 4/11 درصد در بازه متوسط و 2/88 درصد نیز از نظر دینداری قوی بودند (21).

طاووسی و همکاران (1398) مطالعه ای با عنوان ' تمایل به فرزند آوری و عوامل مرتبط با آن در ایران: یک مطالعه ملی' انجام دادند. این پژوهش یک مطالعه جمعیتی بود، که به صورت مقطعی در شهرها و روستاهای کشور انجام شد. در مجموع تعداد 20935 نفر]زنان متاهل در سنین باروری (49-15) و مردان متاهل با همسرانی در سنین باروری از 32 استان سراسر ایران در این مطالعه شرکت کردند .نتایج مطالعه نشان داد که 31/8 درصد از پاسخگویان به فرزندآوری تمایل دارند. نتایج حاصل از به کارگیری آزمون رگرسیون لجستیک در این مطالعه نشان داد عدم تمایل به فرزندآوری با متغیرهایی مانند سن بیشتر ارتباط معنادار دارد. همچنین بخت عدم تمایل به فرزندآوری در افراد با درآمد 'بد/خیلی بد' حدود 2/82 برابر افراد با درآمد ' خیلی خوب/ خوب' و در کسانی که داشتن 2 فرزند را کافی می دانستند حدود 4/96 برابر افرادی بود که بیشتر از 3 فرزند را کافی می دانستند. بخت عدم تمایل به فرزندآوری در زنان حدود 1/44 برابر مردان، در شیعیان حدود 1/49 برابر اهل تسنن و در شهرنشینان حدود 1/36 برابر روستاییان بود (22).

کاوه فیروز و همکاران (1395) مطالعه ای با عنوان ' تأثیر مؤلفه‌های سبک زندگی بر نگرش به فرزندآوری (مطالعۀ موردی: زنان در آستانۀ ازدواج شهر تهران)' انجام دادند. با استفاده از تکنیک پرسش‌نامه،‌ 384 نفر از زنان شهر تهران بررسی شدند. طبق نتایج تحقیق، 3/83درصد زنان بررسی‌شده نگرش متوسط و ضعیفی به فرزندآوری و کارکردهای آن دارند. همچنین، بین مؤلفه‌های سبک زندگی (مدیریت بدن، اوقات فراغت، مصرف فرهنگی و پایگاه اقتصادی اجتماعی) با نگرش به فرزندآوری رابطۀ معناداری وجود دارد و 32‌درصد از تغییرات نگرش به فرزندآوری با متغیرهای مستقل تبیین می‌شود. بین مؤلفه‌های سبک زندگی، متغیر پایگاه اقتصادی اجتماعی قوی‌ترین متغیر پیش‌بین متغیر وابسته است. به عبارتی، متغیر مذکور علاوه بر اثر مستقیم بر نگرش زنان شهر تهران به فرزندآوری، بر همۀ ابعاد سبک زندگی اثرگذار است و متغیر مصرف فرهنگی نیز علاوه بر تأثیر بلافصل بر نگرش زنان، تحت‌تأثیر سایر ابعاد و مؤلفه‌های سبک زندگی است. همچنین، مؤلفۀ مدیریت بدن بعد از پایگاه اقتصادی اجتماعی، بر نگرش زنان به فرزندآوری اثرگذار بوده است(23).

• تجارب زوج های جوان مراجعه کننده به مراکز پیش از ازدواج نسبت به فرزند آوری قصد چیست؟
• راهکارهای نسبت به تغییر نگرش به فرزند اوری قصد چیست؟

تعیین تجارب زوج های جوان مراجعه کننده به مراکز پیش از ازدواج نسبت به قصد فرزند آوری

• استخراج تجارب زوج های جوان مراجعه کننده به مراکز پیش از ازدواج نسبت به قصد فرزند آوری
• تعیین راهکارهای تشویقی نسبت به قصد فرزند اوری

الف) دانشگاه های علوم پزشکی کشور، وزارت علوم.

با توجه به مطالب ذکر شده در مجموع هنوز در ایران تصویر روشنی از نگرش روجین در ابتدای ازدواج به فرزند آوری و ارتباط آن با عوامل جمعیت شناختی در دست نیست به عبارت دیگر خلا مطالعات ملی و منطقه ای برای بررسی این موضوع و عوامل مرتبط با آن کاملا احساس می شود. علیرغم اهمیت موضوع فرزند اوری، در روجین در شرف ازدواج تاکنون مطالعه ای جهت درک روشن عمیق‌تری بر روی این افراد انجام نشده است. از این رو با توجه به خلا انجام مطالعات با طیف وسیع در مورد نگرش زوج های جوان مراجعه کننده به مراکز پیش از ازدواج نسبت به فرزند آوری انجام خواهد شد.

ازدواج:

تعریف نظری: یک پیوند فرهنگی و اغلب قانونی/حقوقی به رسمیت شناخته شده بین افرادی به نام همسر یا شوهر است. این پیوند حقوقی تعهداتی را بین افراد پیوند داده شده و نیز بین آنها و فرزندانشان و بین آنها و خویشاوندان سببی‌شان برقرار می‌کند. ازدواج تقریباً یک پدیده جهان فرهنگی است (1).

تعریف عملی: در این مطالعه تعریف نظری همان تعریف عملی است.

فرزند پروری:

تعریف نظری: فرزند پروری مجموعه ای از نگرش های والدین نسبت به فرزندان است که منجر به ایجاد جو هیجانی می شود که در آن جو رفتارهای والدین بروز می نماید(2).

تعریف عملی: سبک های فرزند پروری: در این پژوهش نمره ای است که آزمودنی در پرسشنامه سبک های فرزندپروری بامریند بدست می آورد.

 این مطالعه از به صورت کیفی  (تحلیل محتوای قراردادی (عرفی)) و با هدف کاربردی در سال 1403 انجام خواهد شد.

جامعه ی مورد مطالعه: تمامی زوج های جوانی که جهت مشاوره پیش از ازدواج به مرکز مشاوره پیش از ازدواج تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال مراجعه 1403 کرده اند، می باشد.

معیار های خروج: در هنگام اجرای مطالعه جهت مشاوره پیش از ازدواج مراجعه کرده باشند، تمایل به همکاری، از سلامت عمومی و روحی برخوردار باشد.

معیار خروج عدم تمایل به همکاری فرد و نقص هرکدام از معیارهای ورود.

 ابتدا 5 زوج انتخاب خواهند شد و با توجه به موضوع مطالعه نمونه گیری تا زمان اشباع داده ها(بدین معنی که شرکت کننده گان مطلب جدیدی را به اطلاعات جمع آوری شده اضافه نکنند) ادامه یابد.

روش نمونه گیری به صورت هدفمند تا زمان اشباع داده ها ادامه خواهد داشت. لازم به یادآوری است که در این قسمت برایmaximum variation ،(انتخاب از تمامی ذینفعان) خواهند شد و با آنها مصاحبه می شود که بیشترین اطلاعات را در اختیار ما بگذارند و دارای تجربه زیادی در این زمینه باشند.

روش جمع‏آوری داده‏ها در این مطالعه، مصاحبه نیمه‏ ساختاریافته، بر اساس راهنمای مصاحبه خواهد بود؛ بدین صورت که پژوهشگران، با توجه مطالعات و مشاهدات قبلی خود، لیستی کوتاه از سوالات مرتبط با موضوع را تهیه خواهند کرد. در مرحله بعد، با توجه به نظرات اساتید و افراد با سابقه و نیز پس از تعدادی مصاحبه به‏صورت پایلوت، این راهنما به مرور اصلاح خواهد شد. راهنمای مصاحبه به صورت نیمه ساختار یافته با سوالات باز می باشد بدین صورت که سوال از افراد پرسیده می شود و چنانچه اگر در حین مصاحبه با افراد به عللی غیر از سوالات راهنمای مصاحبه اشاره کردند، آن علل نیز مورد بررسی قرار می گیرد و در مصاحبه های بعدی نیز مورد پرسش قرار خواهد گرفت.

جهت دستیابی به صحت (Trustworthiness)) و استحکام داده ها (Rigor) مقبولیت آنها با استفاده از مطالعه و بررسی مستمر داده ها، پیاده کردن مصاحبه ها و بررسی مرور آنها تا پیدایش درون مایه های اصلی، بازنگری تجزیه و تحلیل انجام شده توسط همکاران طرح (Peer check) و بازنگری نوشته ها توسط شرکت کننده گان مطالعه (Member check) انجام می شود. جهت تحلیل داده های هر مرحله از روش تحلیل محتوا (Content analysis) استفاده خواهد شد. تحلیل محتوای کیفی شیوه ای تخصصی در پردازش داده های علمی است که به منظور تعیین وجود کلمات و مفاهیم معین در متن مورد استفاده قرار می گیرد تا داده ها خلاصه توصیف و تفسیر شود.

پس از تصویب طرح در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و کسب مجوز های لازم، پژوهشگر با مراجعه حضوری به مرکز مشاوره پیش از ازدواج، تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان مصاحبه انجام خواهد شد. در ابتدا باتوجه به روش نمونه گیری ابتدا تعداد مصاحبه شوندگان مشخص می شوند. سپس بعد از شناسایی این افراد هدف از مطالعه در حال انجام توضیح داده می شود و خلاصه ای از مطالعه شامل اهداف و راهنمای مصاحبه برای روجین شرح داده میشود. و درنهایت در محیطی آرام اقدام به مصاحبه خواهد شد. مصاحبه ها توسط یک نفر هیات علمی و دو نفر دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی در محیطی ارام (در مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت) انجام خواهد شد. در ابتدای موازین اخلاقی و محرمانه بودن مصاحبه ها و ازادانه بودن خروج از مصاحبه در هر مرحله را توضیح می دهیم و تمایل افراد جهت انجام مصاحبه را به منزله رضایت آنها در نظر می گیریم. در ابتدای کار اطلاعات دموگرافیک را در فرم مربوطه ثبت خواهیم کرد. در صورت موافقت مصاحبه ضبط میشود. پس از انجام مصاحبه در اولین فرصت نکات کلیدی مصاحبه یادداشت می شود، در پایان روز تمام اطلاعات ضبط شده در یک فایل رایانه ای مکتوب می شود. پس از نوشتن متن مصاحبه از روی صدا، متن به فرد ارسال میشود تا خوانده شود و در صورت نیاز به تغییر توسط فرد تایید و امضا شود. پس از مطالعه، امضا و تایید مصاحبه ها وارد فرایند کدگذاری خواهد شد. در مواردی که مشارکت کننده اجازه ضبط صدا را ندهد، مصاحبه ها بر روی کاغذ، مکتوب می شوند.

بعد از انجام هر مصاحبه، سریعا مصاحبه ها رو شنیده خواهد شد و رونویسی و سپس با استفاده از نرم افزار microsoft word 2016 در یک فایل کامپیوتر تایپ و ذخیره می شود.در مرحله بعد متن مصاحبه ها چندین بار خوانده و مرور خواهد شد،به طوری که پژوهشگران بر داده ها تسلط کافی پیدا کنند. در مرحله سوم داده ها به واحد هایی معنایی (کد) در قالب جملات و پاراگراف های مرتبط با معنای اصلی شکسته می شوند. واحد های معنایی نیز چندین بار مرور و سپس کد های مناسب هر واحد معنایی نوشته خواهد شد. به این صورت که در هر کدام از مصاحبه ها، زیر موضوعات در هم ادغام خواهند شد و تقلیل گرایی (Reductionism) صورت خواهد گرفت و نهایت موضوعات اصلی مشخص خواهد شد. تحلیل اولیه پس از اولین مصاحبه با اولین نمونه شروع خواهد شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوا استفاده خواهد شد . بدین صورت که درون محتوای هر جمله یک کد(کلمه کلیدی ) وجود دارد، تمام کد های مشابه در یک زیر طبقه دسته بندی شده و سپس زیر طبقه های مشابه را در یک طبقه و پس از آن طبقات مشابه به صورت یک زیر مضمون طبقه بندی مشوند و در نهایت مضمون (Theme) شناسایی خواهد شد.

لازم بذکر است که همة رویکردهای تحلیل محتوای کیفی از یک فرایند مشابه پیروی می‌کنند که هفت مرحله را دربرمی‌گیرد: 1. تنظیم کردن پرسش‌های تحقیقی که باید پاسخ داده شوند؛ 2. برگزیدن نمونة مورد نظر که باید تحلیل شود؛ 3. مشخص کردن رویکرد تحلیل محتوایی که باید اعمال شود؛ 4. طرح‌ریزی کردن فرایند رمزگذاری؛ 5. اجرا کردن فرایند رمزگذاری؛ 6. تعیین اعتبار و پایایی؛ 7. تحلیل کردن نتایج حاصل از فرایند رمزگذاری

برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوای قراردادی (عرفی) استفاده خواهد شد (نمودار شماره 1). تحلیل محتوای قرار دادی (عرفی) معمولاً در طرحی مطالعاتی به‌کار می‌رود که هدف آن شرح یک پدیده است. این نوع طرح، اغلب هنگامی مناسب است که نظریه‌های موجود یا ادبیات تحقیق دربارة پدیدة مورد مطالعه محدود باشد. اطلاعات جمع‌آوری شده از طریق مصاحبه و از طریق تداعی معنا تحلیل می‌شوند و نظریه‌های ازپیش‌موجود جایگاهی ندارند. در این حالت، تحلیل داده‌ها با خواندن آنها به صورت مکرر آغاز می‌شود تا درکی کامل دربارة آنها به‌دست آید. محقق براساس ادراک و فهم خود از متن مورد مطالعه، نوشتن تحلیل اولیه را می‌آغازد و این کار ادامه می‌یابد تا پیش‌زمینه‌هایی برای ظهور رمزها آغاز شود. این عمل اغلب موجب می‌شود که طرح‌ریزی‌ رمزها از متن ظهور یابد و سپس براساس شباهت‌ها و تفاوت‌هایشان مقوله‌بندی شوند. این مقوله‌بندی از سازمان‌دهی و گروه‌بندی کردن رمزها به ‌صورت خوشه‌های معنادار دسته‌بندی می‌شود. امتیاز بارز تحلیل محتوای کیفی براساس رویکرد عرفی‌، به‌دست آوردن اطلاعات مستقیم و آشکار از مطالعه، بدون تحمیل کردن مقوله یا نظریه‌های ازپیش‌تعیین‌شده است.

نمودار شماره1: دیاگرام تحلیل محتوای قراردادی

1. دفترچه راهنمای عمومی دارای آزمودنی انسانی
2. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
3. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است
4. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.
5. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
6. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.

10-هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در مواردی که لازم است رضایت نامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرح نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح نامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11_کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

12_ انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند.

17_ پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

19- عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

24- اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامهی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

25-      پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

27-      در پایان پژوهش، هر فردی که بهعنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود.

28_ پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

29_ نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی پژوهش باشد.

5. عدم تمایل به همکاری برخی زوجین.
5. عدم تمایل به وقت گذاشتن زوجین که در این صورت پس از شناسایی زوجین زمانی  جهت پرسشگری تعیین می شود
5. نبود مطالعات منسجم در حوزه ی جوانی جمعیت و صیانت از خانواده که با جست و جوی بیشتر و استفاده از منابع لاتین این محدودیت تا حدودی برطرف شد.

ازدواج، فرزند آوری، مشاوره، پیش از ازدواج

1.Kamalikhah T, Mehri A, Gharibi F, Rouhani-Tonekaboni N, Japelaghi M, Dadgar E. Prevalence and related factors of intimate partner violence among married women in Garmsar, Iran [published online ahead of print, 2022 Jul 3]. J Inj Violence Res. 2022;14(3):10.5249/jivr.v14i3.1693. doi:10.5249/jivr.v14i3.1693

2.Assarzadeh R, Khalesi ZB, Jafarzadeh-Kenarsari F. Sexual self-efficacy and its related factors among married women of reproductive age. Afr Health Sci. 2021;21(4):1817-1822. doi:10.4314/ahs.v21i4.39

3.Mehri A, Saber M, Nakhaeizade M, Safinejad H. Investigating the causes and type of violence against spouses in married men in Kerman. J Educ Health Promot. 2021;10:483. Published 2021 Dec 31. doi:10.4103/jehp.jehp_10_21

4.Ershadi F, Mousavi Mirzaei SM, Tabrizi N, Roshanravan B, Sahebnasagh A, Avan R. Evaluation of family planning methods in married women with epilepsy. Epilepsy Behav. 2022;129:108618. doi:10.1016/j.yebeh.2022.108618

5.Shovaz FA, Zareei Mahmoodabadi H, Salehzadeh M. Effectiveness of life skills training based on self-care on mental health and quality of life of married Afghan women in Iran. BMC Womens Health. 2022;22(1):296. Published 2022 Jul 15. doi:10.1186/s12905-022-01875-y

6.Pordelan N, Hosseinian S, Heydari H, Khalijian S, Khorrami M. Consequences of teleworking using the internet among married working women: Educational careers investigation. Educ Inf Technol (Dordr). 2022;27(3):4277-4299. doi:10.1007/s10639-021-10788-6

7.Ghiasi A, Keramat A, Zayeri F, Farjamfar M, Vakilian K, Bagheri L. Design and psychometric properties of a questionnaire for assessing sexual and reproductive health needs of married adolescent women: an exploratory sequential mixed methods study [published online ahead of print, 2022 Aug 18]. J Obstet Gynaecol. 2022;1-9. doi:10.1080/01443615.2022.2109132

8.Larki M, Bahri N, Latifnejad Roudsari R. Life loaded with threat and vulnerability: a qualitative inquiry into the experiences of HIV negative married women in serodiscordant heterosexual relationships. BMC Womens Health. 2021;21(1):402. Published 2021 Dec 7. doi:10.1186/s12905-021-01546-4

9.Jafari A, Alami A, Charoghchian E, Delshad Noghabi A, Nejatian M. The impact of effective communication skills training on the status of marital burnout among married women. BMC Womens Health. 2021;21(1):231. Published 2021 Jun 3. doi:10.1186/s12905-021-01372-8

10.Kazemi Z, Mousavi MS, Etemadifar M. The effect of counseling based on the PLISSIT model on sexual quality of life of married women with multiple sclerosis referring to MS center in 2019: a randomized, controlled trial. Arch Womens Ment Health. 2021;24(3):437-444. doi:10.1007/s00737-020-01080-6

11.Mardi A, Ebadi A, Behboodi-Moghadam Z, Abazari M, Nezhad-Dadgar N, Shadman A. Developing and Psychometric Evaluation of a Reproductive Health Assessment Scale for Married Adolescent Women: An Exploratory Mixed-Method Study. Iran J Nurs Midwifery Res. 2021;26(3):266-271. Published 2021 May 17. doi:10.4103/ijnmr.IJNMR_238_19

12.Ghorbani V, Zanjani Z, Omidi A, Sarvizadeh M. Efficacy of acceptance and commitment therapy (ACT) on depression, pain acceptance, and psychological flexibility in married women with breast cancer: a pre- and post-test clinical trial. Trends Psychiatry Psychother. 2021;43(2):126-133. doi:10.47626/2237-6089-2020-0022

13.Abadian K, Keshavarz Z, Milani HS, Hamdieh M, Nasiri M. Exploring Iranian married working women's experiences regarding sexual health challenges. J Educ Health Promot. 2021;10:121. Published 2021 Mar 31. doi: 10.4103/jehp.jehp_922_20

14.Kizeev MV, Lazarev AV, Kalininskaya AA, et al. Probl Sotsialnoi Gig Zdravookhranenniiai Istor Med. 2022;30(s1):1023-1026. Published 2022 Dec 15. doi:10.32687/0869-866X-2022-30-s1-1023-1026

15.Jewkes R, Fulu E, Tabassam Naved R, et al. Women's and men's reports of past-year prevalence of intimate partner violence and rape and women's risk factors for intimate partner violence: A multicountry cross-sectional study in Asia and the Pacific. PLoS Med. 2017;14(9):e1002381. Published 2017 Sep 5. doi:10.1371/journal.pmed.1002381

16. available in: https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1678266

17.Rahnama A, Roozbeh N, Salimi Asl A, Kazemi Gerashi Z, Abbaszadeh M, Dabiri F. Factors Related to Childbearing in Iran: A Systematic Review. J Prevent Med 2022; 9 (1) :6-17
URL: http://jpm.hums.ac.ir/article-1-604-fa.html

18.علی دوستی, حسام الدین, حریری, مهدی, صفاریان, محسن. تمایل به فرزندآوری در شهر کرمانشاه: تعیین‌کننده‌ها و محدودیت‌ها. علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد, 1402; 20(1): 55-29. doi: 10.22067/social.2023.79351.1251

19.بالاخانی, قادر. بررسی کیفی نگرش به سیاست های جمعیتی و فرزند آوری (مطالعه موردی جوانان استان اردبیل). مطالعات راهبردی زنان, 1401; 24(96): 39-67. doi: 10.22095/jwss.2022.342257.2998

20.ارجمندسیاهپوش, اسحق, زینی وندیان, مهدی, رضاپور, داریوش. تحلیل جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر نگرش به فرزندآوری (مورد مطالعه: کارکنان آموزش ‌و پرورش شهر اندیمشک). توسعه اجتماعی, 1400; 16(1): 59-78. doi: 10.22055/qjsd.2021.36026.2361

21.Ayazi R, Amini L, Montazeri A, Haghani S. Factors Related to Childbearing Willingness in the Women Attending the Health Centers in Arak, Iran (2019). IJN 2021; 34 (130) :15-24
URL: http://ijn.iums.ac.ir/article-1-3410-fa.html

22.Mahmoud Tavousi, Aliasghar Haerimehrizi, Jila Sadighi, Mohammad Esmaeil Motlagh, Mohammad Eslami, Fatemeh Naghizadeh, et al . Fertility desire among Iranians: a nationwide study. Payesh 2017; 16 (4) :401-410
URL: http://payeshjournal.ir/article-1-89-fa.html

23.کاوه فیروز, زینب, زارع, بیژن, شمس الدینی, حسین. تأثیر مؤلفه‌های سبک زندگی بر نگرش به فرزندآوری (مطالعۀ موردی: زنان در آستانۀ ازدواج شهر تهران). زن در توسعه و سیاست, 1395; 14(2): 217-234. doi: 10.22059/jwdp.2016.59201

با توجه به مطالب ذکر شده در مجموع هنوز در ایران تصویر روشنی از نگرش روجین در ابتدای ازدواج به فرزند آوری و ارتباط آن با عوامل جمعیت شناختی در دست نیست به عبارت دیگر خلا مطالعات ملی و منطقه ای برای بررسی این موضوع و عوامل مرتبط با آن کاملا احساس می شود. علیرغم اهمیت موضوع فرزند اوری، در روجین در شرف ازدواج تاکنون مطالعه ای جهت درک روشن عمیق‌تری بر روی این افراد انجام نشده است. از این رو با توجه به خلا انجام مطالعات با طیف وسیع در مورد نگرش زوج های جوان مراجعه کننده به مراکز پیش از ازدواج نسبت به فرزند آوری انجام خواهد شد.

ندارد

ارایه یک  تصویر روشن از فرزند اوری  و راهکار  های آن در بین زوج های  در شرف ازدواج

ندارد

ندارد

هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی بر عهده مجری و  تیم پژوهش می باشد   و مشارکت کننده گان هیچ هزینه ای را بابت شرکت در طرح پرداخت  نمی کنند

ندارد

تمام اطلاعات  بی نام   و محرمانه  می باشد .   و داده ها  به  صورت کلی تحلیل خواهند شد 

پاسخگویی به پرسش ها کاملا داوطلبانه می باشد  

    حق نپذیرفتن یا انصراف  در هر قسمت از پژوهش اختیاری می باشد 

تمایل افراد جهت شرکت در مطالعه  به عنوان رضایت در  نظر  گرفته  می شود  

 -نظر شما در مورد فرزند آوری چیست؟

2- چه موانعی جهت فرزند اوری باعث می شود، افراد تمایلی جهت فرزند آوری نداشته باشند؟

3-بهترین راهکارها و حمایت هایی جهت رفع موانع فرزند اوری چیست؟