بررسی و تحلیل تاثیر تغییرات شاخص های هواشناسی بر روند بروز بیماری مالاریا: یک مطالعه مقطعی در محدوده تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان طی سال های 1399 تا 1403

تغییرات اقلیمی یکی از بزرگترین تهدیدها برای سلامتی انسان است. بر اساس تعریف کمیته بین دولتی تغییر اقلیم (IPCC)^[1] تغییر اقلیم عبارت است از تغییر برگشت ناپذیر در متوسط شرایط آب و هوایی یک منطقه نسبت به رفتاری که در طول یک افق زمانی بلند مدت از اطلاعات مشاهده یا ثبت شده در آن منطقه مورد انتظار است. عامل اصلی تغییرات اقلیمی فعالیت های انسانی است.

Climate change is one of the biggest threats to human health. According to the definition of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)[1], climate change is an irreversible change in the average climate conditions of a region compared to the behavior observed or recorded over a long time horizon in that region. It is expected. The main cause of climate change is human activities. Gao et al. (2012) in a study titled 'Rainfall Change and Malaria Reemergence in Anhui Province, China' showed that after a decade of declining malaria incidence in Anhui, the incidence of malaria cases increased dramatically in the north since 2000. has been found In this study, the monthly incidence of malaria was significantly related to temperature, rainfall, and relative humidity. The incidence of malaria was significantly related to rainfall with a delay of 3-5 months and relative humidity of 1 month, with a delay of 1-3 months of temperature and a delay of 6 months of relative humidity. which showed that climatic factors are the main factors of malaria transmission.

تغییرات اقلیمی یکی از بزرگترین تهدیدها برای سلامتی انسان است. بر اساس تعریف کمیته بین دولتی تغییر اقلیم (IPCC)^[1] تغییر اقلیم عبارت است از تغییر برگشت ناپذیر در متوسط شرایط آب و هوایی یک منطقه نسبت به رفتاری که در طول یک افق زمانی بلند مدت از اطلاعات مشاهده یا ثبت شده در آن منطقه مورد انتظار است. عامل اصلی تغییرات اقلیمی فعالیت های انسانی است. (1). سوختهای فسیلی به عنوان مهمترین منبع تأمین انرژی جهان باعث افزایش دمای کره زمین بین ۱/۵ تا ۴/۵ درجه سانتی گراد، افزایش تراز آب دریاها و وقوع نوسانات شدید آب و هوایی شده است و در سطح منطقه ای و محلی تغییر اقلیم، آثار چشم گیری بر روی مقدار و الگوی بارش ها، مقدار تبخیر و تعرق رواناب سطحی و در نتیجه احتمال وقوع پدیده های جدی هیدرولوژیکی دارد(2).

تغییر اقلیم بعنوان یک پدیده جهانی بر اکوسیستم ها و سلامت انسان ها تاثیر می گذارد(3). تغییرات اقلیم منجر به افزایش نگرانی ها در خصوص افزایش بار بیماری های منتقله از طریق ناقلین، معکوس شدن اثر برنامه های کنترلی و افزایش خطر بیماری های نوپدید شده است(4-6). تغییرات آب و هوایی جهانی یکی از بزرگترین تهدیدات زیست محیطی برای انسان در قرن آینده است. تغییرات در شدت و توزیع جهانی بیماری های منتقله از طریق ناقلین، گویای تأثیرات بیولوژیکی قابل توجهی از این تغییر می باشد(7). تقریباً دو سوم پاتوژن های انسانی و حیوانات اهلی به آب و هوا حساس هستند و بسیاری از آنها به بیش از یک عامل اقلیمی حساس هستند(8). دمای داخلی بندپایان توسط شرایط محیطی خارجی تنظیم می شود. مرحله رشد لاروی در بندپایان نیاز به شرایط رطوبتی خاص دارد. از سوی دیگر نرخ گزش با دما تا آستانه بالایی افزایش می یابد و پس از آن کاهش می یابد. گسترش و تکثیر پاتوژن های منتقل شده در ناقل ها (دوره انکوباسیون بیرونی یا EIP) یا در محیط نیز در دماهای بالا سریعتر رخ می دهد(9, 10).

بیماری مالاریا یکی از  بیماری‌های منتقله از طریق ناقلین است که نسبت به تغییر شرایط محیطی بسیار حساس می باشد(8). عفونت مالاریا توسط انگل های جنس پلاسمودیوم و از طریق پشه آنوفل ماده منتقل می شود. انگل برای حفظ چرخه زندگی خود به دو میزبان، پشه آنوفل ماده و انسان نیاز دارد. عفونت مالاریا عمدتاً در کشورهای گرمسیری رخ می دهد و بسیاری از موارد بروز نیز در کشورهای نیمه گرمسیری و معتدل رخ می دهند(11). به دنبال سرمایه‌گذاری‌های گسترده در ارائه مداخلات پیشگیری و درمان موثر برای جمعیت‌های در معرض خطر در کشورهای آندمیک مالاریا، پیشرفت بی‌سابقه‌ای در کاهش بار مالاریا بدست آمده است. بروز مالاریا از سال 2000 تا سال 2018، 30 درصد و میزان مرگ و میر مالاریا 60٪ کاهش یافته است(12) . موارد مالاریا در سطح جهان، در سال 2021، 247 میلیون مورد در 84 کشور بومی مالاریا تخمین زده شده است، که  این تعداد در سال 2020 به 245 میلیون در سال افزایش یافته بود که بیشتر این افزایش مربوط به کشورهای منطقه آفریقایی WHO است. موارد مالاریا در منطقه مدیترانه شرقی 38 درصد کاهش یافته است. در دوره 2000 تا 2020، بروز مالاریا در منطقه مدیترانه شرقی از 20 به 12 مورد در هر 1000 نفر جمعیت در معرض خطر کاهش یافته است. در سال 2021، جمهوری اسلامی ایران برای 4 سال متوالی هیچ مورد بومی مالاریا نداشت. در سطح جهانی، مرگ و میر ناشی از مالاریا به طور پیوسته طی دوره 2000 تا 2019 کاهش یافته است و از 897000 در سال 2000 به 568000 در سال 2019 کاهش یافته است. برآورد شده است که در سال 2020، مرگ و میر ناشی از مالاریا در مقایسه با 2019، 10%  افزایش یافته است. مرگ و میر در سال 2021 اندکی کاهش یافت(13). موارد مالاریا شناسایی شده در استان سیستان و بلوچستان در سال 1402، 9203 مورد و در سال 1401، 5304 مورد بود.

استان سیستان و بلوچستان با مساحت 178502 کیلومتر مربع وسیع ترین استان ایران است. این استان در منطقه کویری و نیمه بیابانی ایران قرار دارد. میانگین بارندگی سالانه این استان حدود 100 میلی متر و میانگین دمای آن از 22 درجه سانتی گراد تا 37 درجه سانتی گراد است. میانگین بارندگی در مناطق مختلف معمولا بین 70 تا 130 میلی متر است. در تابستان حداکثر دما در شهرهایی مانند ایرانشهر و زابل به 50 درجه سانتی گراد می رسد. زاهدان سردترین و ایرانشهر گرمترین شهر این استان است. در بخش‌های جنوبی این استان در فصل زمستان میانگین دمای روزانه بین 10 درجه سانتی‌گراد تا 25 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی بین 50 تا 95 درصد متغیر است.

متغیرهای محیطی مانند دما، رطوبت، بارندگی و سرعت باد از طریق ایجاد تغییر بر چرخه زندگی پشه و انگل و یا تاثیر بر رفتار انسان، ناقل یا انگل بر بروز مالاریا تأثیر می‌گذارند(14, 15). عوامل اقلیمی به ویژه دما و رطوبت هوا از طریق تأثیر بر فراوانی پشه، رشد، میزان گزش و بقا و همچنین بقای انگل و Extrinsic incubation period (EIP)  و همچنین زمان صرف شده توسط انگل ها برای تکمیل چرخه های اسپوروژنیک نقش مهمی در انتقال مالاریا دارند(16-18). علاوه بر این، دمای مطلوب برای انتقال مالاریا حدود 25 درجه سانتی گراد است(19).که نشان می دهد احتمالا انتقال مالاریا عمدتا بین تابستان و اوایل پاییز اتفاق بیفتد. به دلیل تغییرات آب و هوایی در سراسر جهان شاهد افزایش بروز موارد جدید مالاریا  در آینده خواهیم بود(6, 20).  تأثیر گرمایش جهانی بر انتقال مالاریا یکی از موضوعات قابل بحث است(21, 22). با وجود کاهش جهانی مالاریا در قرن بیست، برخی مطالعات ظهور مجدد محلی این بیماری را مرتبط با عوامل انسانی، یعنی سیستم‌های اجتماعی-اقتصادی و نظارت بر بیماری‌ها و برخی دیگر آن را با تغییرات اقلیم مرتبط می دانند(17, 23-25). شواهد نشان می دهد عدم کاهش تغییرات آب و هوایی در آینده به میزان قابل توجهی بر طول فصل انتقال و محدوده جغرافیایی بیماری های عفونی تأثیر خواهد گذاشت(26).انتقال بیماری های منتقله از طریق ناقلین، نیازمند یک جمعیت ناقل (مانند پشه یا کنه) است که عامل بیماری زا را حمل و به میزبان منتقل کند. در بیماری های منتقله از طریق ناقلین شرایط محیطی و آب و هوایی مناسب برای چرخه کامل انتقال ضروری است(27).

تغییرات اقلیم بر چرخه انتقال بسیاری از بیماری های منتقله از طریق ناقلین تاثیر گذاشته است. به بمنظور شناسایی پیش‌سازهای اپیدمی شیوع بیماری‌های منتقله از طریق ناقلین، بکارگیری پیش‌بینی‌های پایش شرایط هواشناسی به عنوان سیستم‌های هشدار اولیه برای کاهش خطر مفید می باشد(3). توجه به تغییرات آب و هوایی و نظارت مستمر بر ظهور و گسترش بیماری های منتقله از طریق ناقلین تحت سناریوهای تغییر آب و هوا منجر به مهار هزینه های انسانی و مالی یک اپیدمی بالقوه خواهد شد(28). طغیان بیماری مالاریا در جنوب شرق کشور به ویژه در دو سال منتهی به 1402، فرضیه ارتباط تغییرات اقلیمی با افزایش موارد بیماری را مطرح می نماید. با توجه به اینکه طی حدود 15 سال اخیر روند موارد مالاریا رو به کاهش بوده است، افزایش ناگهانی موارد مالاریا، نیازمند مطالعات دقیق و مداخلات فوری است. هدف ما از این مطالعه، مقایسه تغییرات اقلیمی و موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، به عنوان جمعیتی که از منطقه جنوب شرق کشور نمایندگی می کند، می باشد.

بررسی متون:

Hong-Wei Gao و همکاران(2012) در مطالعه ای با عنوان 'تغییر در بارندگی و ظهور مجدد مالاریا در استان آنهویی چین ' نشان داد که بعد از کاهش بروز مالاریا در آنهویی بمدت یک دهه، بروز موارد مالاریا از سال 2000 به طور چشمگیری در شمال افزایش یافته است. در این مطالعه بروز ماهانه مالاریا به طور قابل توجهی با دما، بارندگی، رطوبت نسبی مرتبط بود. بروز مالاریا به طور قابل توجهی با بارش تاخیر 3-5 ماهه و رطوبت نسبی تاخیر 1 ماهه، با تاخیر 1تا3 ماهه دما و تاخیر 6 ماهه رطوبت نسبی مرتبط بود. که نشان داد عوامل اقلیمی عوامل اصلی انتقال مالاریا هستند(29).

Nanvyat و همکاران(2018) مطالعه ای گذشته نگر با هدف توصیف روند انتقال مالاریا و تجزیه و تحلیل تاثیر عوامل آب و هوایی بر انتقال مالاریا در ارتفاعات ایالت فلات، نیجریه مرکزی انجام دادند. این مطالعه نشان داد بروز ماهانه مالاریا به طور قابل توجهی با میانگین ماهانه دما، بارندگی و رطوبت نسبی مرتبط است. یافته‌ها نشان می‌دهد که عوامل اقلیمی یکی از عوامل تعیین‌کننده اصلی مالاریا هستند(30).

Pachuau Lalmalsawma و همکاران(2022) در مطالعه مقطعی که با هدف یررسی اپیدمیولوژیک مالاریا و محرک‌های محیطی آن در ایالت Mizoram هند انجام شد نشان داد، عوامل اقلیمی مانند افزایش حداقل دما، رطوبت نسبی و بارندگی، و همچنین تغییر آب و هوای موسمی معتدل به گرمسیری، انتقال مالاریا را در نواحی غربی میزورام در مرز بنگلادش تسهیل می‌کند. ارتباط قوی بین دما و ارتفاع و بروز موارد مالاریا گزارش شده است. تجزیه و تحلیل روند چهار دهه گذشته روند افزایشی در حداقل دما، رطوبت نسبی و بارندگی در مناطق مرزی غربی میزورام را نشان می‌دهد که می‌تواند انتقال مالاریا را در آینده تشدید کند. مرزهای مشترک بین‌المللی باز با بنگلادش و میانمار خطر جابجایی فرامرزی انگل‌های مقاوم به دارو را به همراه دارد و تلاش‌های حذف مالاریا را در این کشورها با مشکل روبرو میسازد. تلاش‌های منطقه‌ای هماهنگ، از جمله نظارت ، درمان سریع، و استراتژی‌های هدفمند کنترل ناقل، برای از بین بردن مالاریا در این منطقه ضروری است(31).

Biseko Juma Mafwele (2022) در مطالعه ای که با هدف بررسی رابطه بین انتقال مالاریا در آفریقا و عوامل آب و هوایی انتقال مالاریا انجام داد نشان داد، نتقال مالاریا با دما و بارندگی مرتبط است اما دما در مقایسه با بارندگی تأثیر قوی‌تری بر بروز موارد مالاریا دارد(32).

صلاحی مقدم و همکاران (2022) مطالعه ای با هدف پیش بینی ریسک انتقال مالاریا در شهرستان میناب استان هرمزگان با استفاده از روش های مدل سازی مکانی – زمانی انجام دادند. در این مطالعه داده‌های مربوط به موارد ابتلا به مالاریا در منطقه مینابِ طی سال‌های 2007 تا 2017 جمع‌آوری شد. مدل ارائه شده توانست با دقت بالایی ریسک انتقال مالاریا را در سطح مکانی و زمانی پیش بینی نماید. عوامل محیطی مانند دما و بارش از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر انتقال مالاریا در این منطقه بودند(33).

محمدخانی و همکاران(2019) در مطالعه ای با عنوان' ارتباط فاکتورهای اقلیمی با بروز مالاریا در سیستان و بلوچستان' به بررسی تأثیر دما، رطوبت و بارندگی بر بیماری مالاریا در مناطقی با شیوع بالای مالاریا پرداخت. این مطالعه نشان داد بروز مالاریا با میانگین، حداقل و حداکثر دمای ماهانه همبستگی مثبت و معنی‌دار و با بارندگی و رطوبت کم (>60 %)همبستگی منفی داشت. با این حال، رطوبت بیش از 60٪ تاثیر مثبت بر بروز داشت. در شهر چابهار پس از تعدیل متغیرهایی مانند بارندگی و درجه حرارت؛ هر یک درصد افزایش رطوبت باعث افزایش 4 درصدی ابتلا به مالاریا در همان ماه و افزایش قابل توجه 6 درصدی در ماه بعد شد. دما و رطوبت بالای 60 درصد پارامترهای آب و هوایی موثر در بروز مالاریا هستند. این عوامل باید در برنامه ریزی برای کنترل و پیشگیری از مالاریا در نظر گرفته شوند(34).

رنجبر و همکاران (2016) مطالعه ای با هدف ارائه مدلی نوین برای پیش بینی بازگشت و شیوع مالاریا در مناطق با ریسک بالا انجام دادند. بر اساس این مطالعه با شناسایی عوامل کلیدی مانند مهاجرین غیرقانونی از کشورهای همسایه آلوده، کیفیت جابجایی جمعیت، فصل انتقال مالاریا، دما و بارندگی، این مدل می تواند تا هشت هفته قبل از وقوع بیماری، خطر بازگشت یا شیوع مالاریا را پیش بینی نماید. مدل ارائه شده با بهره گیری از داده های میدانی و روشی به نام 'فرآیند تحلیل سلسله مراتبی' (AHP) ساخته شده و بر عوامل قابل اندازه گیری در محیط واقعی تمرکز دارد. این ویژگی باعث می شود تا بتوان به راحتی از این مدل برای پیشگیری و انجام اقدامات لازم جهت کنترل مالاریا استفاده کرد(35).

نجاتی و همکاران(2016) یک مطالعه توصیفی تحلیلی بمنظور شناسایی عوامل احتمالی موثر بر وضعیت مالاریا در طی 5 سال (2006-2010) در بخش وسیعی از جنوب شرق کشور که دارای مرز مشترک با افغانستان و پاکستان که درگیر با مالاریا می باشد انجام دادند. مطالعه نشان داد این مطالعه نشان داد که عواملی مانند دسترسی به برق و تعداد مراکز تشخیص و درمان مالاریا تأثیر قابل توجهی بر کاهش موارد مالاریای بومی دارند. همچنین توزیع LLINs نیز تأثیر مثبتی بر کاهش کانون‌های بومی مالاریا دارد. با این حال، افزایش دسترسی به آب لوله‌کشی و پوشش اسپری داخلی باقیمانده تأثیر معناداری بر کاهش موارد مالاریا نداشته‌اند.

1. روند تغییرات اقلیمی (دما، بارندگی، رطوبت و...) در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023 چگونه بوده است؟
2. وضعیت طبقه بندی اپیدمیولوژیک موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023 چگونه بوده است؟
3. وضعیت دموگرافیک (سن، جنس، ملیت، محل سکونت، شغل، تحصیلات و ...) موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023 چگونه بوده است؟
4. وضعیت بالینی (سرپایی، بستری و عبوری) موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023 چگونه بوده است؟
5. نوع انگل در موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023 چگونه بوده است؟
6. بین تغییرات اقلیمی و وضعیت طبقه بندی اپیدمیولوژیک موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023 ارتباط وجود دارد.
7. بین تغییرات اقلیمی و وضعیت دموگرافیک (سن، جنس، ملیت، محل سکونت، شغل، تحصیلات و ...) موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023 ارتباط وجود دارد.
8. بین تغییرات اقلیمی و وضعیت بالینی (سرپایی، بستری و عبوری) موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023 ارتباط وجود دارد.

تعیین و تحلیل تاثیر تغییرات اقلیم بر روند بروز مالاریا در منطقه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان 2023-2019

1. تعیین روند تغییرات اقلیمی (دما، بارندگی، رطوبت و...) در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023
2. تعیین وضعیت طبقه بندی اپیدمیولوژیک موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023
3. تعیین وضعیت دموگرافیک (سن، جنس، ملیت، محل سکونت، شغل، تحصیلات و ...) موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023
4. تعیین وضعیت بالینی (سرپایی، بستری و عبوری) موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023
5. تعیین نوع انگل در موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023
6. تعیین ارتباط تغییرات اقلیمی با وضعیت طبقه بندی اپیدمیولوژیک موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023
7. تعیین ارتباط تغییرات اقلیمی با وضعیت دموگرافیک (سن، جنس، ملیت، محل سکونت، شغل، تحصیلات و ...) موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023
8. تعیین ارتباط تغییرات اقلیمی با وضعیت بالینی (سرپایی، بستری و عبوری) موارد مالاریا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از سال 2019 تا 2023

ندارد

• دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، مدیریت بیماری های واگیر

تغییر اقلیم، مالاریا، شاخص هواشناسی، زاهدان

  این مطالعه یک مطالعه مقطعی (توصیفی – تحلیلی) است که شاخص های هواشناسی و رابطه تغییرات اقلیم را بر روند بروز بیماری مالاریا و سایر شاخص های مربوط به آن در منطقه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 2019-2023 مورد مطالعه قرار خواهد داد.

جمعیت ساکن در تمام شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان وارد مطالعه خواهند شد.

کلیه بیماران مبتلا به مالاریای شناسایی شده طی سال های 2019 تا 2023 که در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان شناسایی شده اند وارد مطالعه خواهند شد. همچنین داده های هواشناسی 5 شهرستان تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان شامل زاهدان، خاش، سراوان، میرجاوه و سیب- سوران که در هر شهرستان در یک پایگاه جمع آوری شده است، از سازمان هواشناسی کشور خریداری نموده و پس از پاکسازی داده ها وارد مطالعه می گردد.

کلیه  موارد شناسایی شده مالاریا در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به صورت سرشماری وارد مطالعه خواهند شد. همچنین کلیه داده های هواشناسی 5 شهرستان مذکور در بند پیشین وارد مطالعه خواهند شد.

داده های مورد استفاده در این مطالعه، شامل داده های بانک اطلاعاتی مالاریا در معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که محتوی لیست خطی کلیه بیماران مبتلا به مالاریای شناسایی شده در جمعیت تحت پوشش این دانشگاه می باشد و همچنین داده های هواشناسی خریداری شده از سامانه هواشناسی کشور (شامل میزان بارش، دما، رطوبت نسبی، تابش، سرعت وزش باد و تابش) می باشند که تمامی این داده ها پس از پاکسازی و طبقه بندی، مورد تحلیل قرار خواهند گرفت.

به منظور رعایت موازین اخلاق در پژوهش، مراجعه به معاونت بهداشت بر اساس معرفی و مجوز صورت گرفته و پس از توضیح اهداف پژوهش برای همکاران، داده های لازم دریافت خواهد شد. روش انجام مطالعه به این صورت است که پس از کسب کد اخلاق و مجوزهای مورد نیاز، با هماهنگی های لازم و مکاتبه با معاونت بهداشت دانشگاه و اداره هواشناسی جهت جمع آوری داده ها به موارد ذکر شده مراجعه می گردد. متغیرهای اقلیمی شامل متوسط ماهیانه دما، رطوبت، بارندگی، متوسط ساعات آفتابی روز، میزان تابش و متوسط سرعت وزش باد از سازمان هواشناسی خریداری خواهد شد. در نهایت، ارتباط تغییرات در بروز مالاریا با متغیرهای هواشناسی طی 5 سال منتهی به سال 2023 توسط نرم افزار SPSS 23 و با استفاده از آزمون های آماری مناسب مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.

داده ها که به صورت فایل های اکسل تهیه خواهند شد، پس از پاکسازی برای توصیف و تحلیل وارد نرم افزار SPSS 23 خواهند شد. از شاخص های مرکزی و پراکندگی (میانگین و انحراف معیار) برای توصیف داده ها استفاده خواهد شد. برای تحلیل روابط بین متغیرها با استفاده از نرم افزار SPSS 23  در صورت نیاز از آزمون های آماری پارامتری و ناپارامتری متناسب با ماهیت داده ها استفاده خواهد شد. این تحلیل ها شامل کای دو،  آنالیز واریانس، رگرسیون لجستیک، ضریب همبستگی پیرسون و در صورت عدم برقراری شرایط لازم، از تحلیل های آماری ناپارامتری متناسب استفاده خواهد شد.

پژوهشگر خود را موظف به رعایت کدهای اخلاقی در راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی می داند.

(کد شماره1): هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

(کد شماره 10): هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد.

(کد شماره 11): کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.   

(کد شماره 27): در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

(کد شماره 28): پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

(کد شماره 29): نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

(کد شماره 30): گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

محدودیت دسترسی به داده های موجود در بانک اطلاعاتی هواشناسی که با رایزنی و ارتباط با سازمان بالادستی و یا خرید داده ها سعی می شود به آنها دسترسی پیدا کرد.

همچنین داده های مربوط به بیماران مالاریا ممکن است دارای نقص هایی باشد که در این صورت با کمک گرفتن از همکاران محترم مرکز بهداشت استان، این مشکلات تا حد ممکن برطرف خواهد شد.

تغییر اقلیم، مالاریا، شاخص هواشناسی، زاهدان

1.         Carter T. Technical guidelines for assessing climate change impacts and adaptations. Climate change 1995 Impacts, adaptations and mitigation of climate change: Scientific-technical analysis. 1996:823-33.

2.         Elshennawy A, Robinson S, Willenbockel D. Climate change and economic growth: An intertemporal general equilibrium analysis for Egypt. Economic Modelling. 2016;52:681-9.

3.         Bongioanni P, Del Carratore R, Corbianco S, Diana A, Cavallini G, Masciandaro SM, et al. Climate change and neurodegenerative diseases. Environmental Research. 2021;201:111511.

4.         Parham PE, Michael E. Modeling the effects of weather and climate change on malaria transmission. Environmental health perspectives. 2010;118(5):620-6.

5.         Liu-Helmersson J, Stenlund H, Wilder-Smith A, Rocklöv J. Vectorial capacity of Aedes aegypti: effects of temperature and implications for global dengue epidemic potential. PloS one. 2014;9(3):e89783.

6.         Altizer S, Ostfeld RS, Johnson PT, Kutz S, Harvell CD. Climate change and infectious diseases: from evidence to a predictive framework. science. 2013;341(6145):514-9.

7.         Pachauri RK, Reisinger A. Climate change 2007: Synthesis report. Contribution of working groups I, II and III to the fourth assessment report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Climate Change 2007 Working Groups I, II and III to the Fourth Assessment. 2007.

8.         McIntyre KM, Setzkorn C, Hepworth PJ, Morand S, Morse AP, Baylis M. Systematic assessment of the climate sensitivity of important human and domestic animals pathogens in Europe. Scientific reports. 2017;7(1):7134.

9.         Scott TW, Amerasinghe PH, Morrison AC, Lorenz LH, Clark GG, Strickman D, et al. Longitudinal studies of Aedes aegypti (Diptera: Culicidae) in Thailand and Puerto Rico: blood feeding frequency. Journal of medical entomology. 2000;37(1):89-101.

10.       Reisen WK, Fang Y, Martinez VM. Effects of temperature on the transmission of West Nile virus by Culex tarsalis (Diptera: Culicidae). Journal of medical entomology. 2014;43(2):309-17.

11.       Organization WH. World Health Organization Malaria Report 2017. World Health Organization Press. 2017.

12.       Organization WH. The potential impact of health service disruptions on the burden of malaria: a modelling analysis for countries in sub-Saharan Africa. 2020.

13.       Organization WH. World malaria report 2022: World Health Organization; 2022.

14.       Gubler DJ, Reiter P, Ebi KL, Yap W, Nasci R, Patz JA. Climate variability and change in the United States: potential impacts on vector-and rodent-borne diseases. Environmental health perspectives. 2001;109(suppl 2):223-33.

15.       Koenraadt C, Githeko A, Takken W. The effects of rainfall and evapotranspiration on the temporal dynamics of Anopheles gambiae ss and Anopheles arabiensis in a Kenyan village. Acta tropica. 2004;90(2):141-53.

16.       Miller LH, Baruch DI, Marsh K, Doumbo OK. The pathogenic basis of malaria. Nature. 2002;415(6872):673-9.

17.       Pascual M, Ahumada JA, Chaves LF, Rodo X, Bouma M. Malaria resurgence in the East African highlands: temperature trends revisited. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2006;103(15):5829-34.

18.       Patz JA, Olson SH. Malaria risk and temperature: influences from global climate change and local land use practices. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2006;103(15):5635-6.

19.       Mordecai EA, Paaijmans KP, Johnson LR, Balzer C, Ben‐Horin T, de Moor E, et al. Optimal temperature for malaria transmission is dramatically lower than previously predicted. Ecology letters. 2013;16(1):22-30.

20.       McMichael AJ, Woodruff RE, Hales S. Climate change and human health: present and future risks. The Lancet. 2006;367(9513):859-69.

21.       Reiter P. Global warming and malaria: knowing the horse before hitching the cart. Malaria journal. 2008;7:1-9.

22.       Chaves LF, Koenraadt CJ. Climate change and highland malaria: fresh air for a hot debate. The Quarterly review of biology. 2010;85(1):27-55.

23.       Hay SI, Cox J, Rogers DJ, Randolph SE, Stern DI, Shanks GD, et al. Climate change and the resurgence of malaria in the East African highlands. Nature. 2002;415(6874):905-9.

24.       Shanks GD, Hay SI, Omumbo JA, Snow RW. Malaria in Kenya's western highlands. Emerging infectious diseases. 2005;11(9):1425.

25.       Hay SI, Cox J, Rogers DJ, Randolph SE, Stern DI, Shanks GD, et al. Regional warming and malaria resurgence. Nature. 2002;420(6916):628-.

26.       Woodward A, Smith KR, Campbell-Lendrum D, Chadee DD, Honda Y, Liu Q, et al. Climate change and health: on the latest IPCC report. The Lancet. 2014;383(9924):1185-9.

27.       Randolph SE, Rogers DJ. The arrival, establishment and spread of exotic diseases: patterns and predictions. Nature Reviews Microbiology. 2010;8(5):361-71.

28.       Semenza JC, Suk JE. Vector-borne diseases and climate change: a European perspective. FEMS microbiology letters. 2018;365(2):fnx244.

29.       Huang F, Zhou S, Zhang S, Wang H, Tang L. Temporal correlation analysis between malaria and meteorological factors in Motuo County. Tibet Malar J 10: 54. 2011.

30.       Nanvyat N, Mulambalah C, Barshep Y, Ajiji J, Dakul D, Tsingalia H. Malaria transmission trends and its lagged association with climatic factors in the highlands of Plateau State, Nigeria. Tropical parasitology. 2018;8(1):18.

31.       Lalmalsawma P, Balasubramani K, James MM, Pautu L, Prasad KA, Sarma DK, et al. Malaria hotspots and climate change trends in the hyper-endemic malaria settings of Mizoram along the India–Bangladesh borders. Scientific reports. 2023;13(1):4538.

32.       Mafwele BJ, Lee JW. Relationships between transmission of malaria in Africa and climate factors. Scientific Reports. 2022;12(1):14392.

ندارد