تاثیر آموزش خود مراقبتی براساس نظریه اورم بر کیفیت زندگی سالمندان دارای بیماری های مزمن مراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان در سال 1403

با افزایش سن و تغییرات ناشی از آن افراد با چالش های متعددی در زمینه جسمی، روانی و اجتماعی مواجه می شوند. این چالش ها می تواند به کاهش کیفیت زندگی آن ها منجر شود. در این راستا، آموزش خودمراقبتی به عنوان یک رویکرد موثر در بهبود وضعیت سلامت و بهبود کیفیت زندگی  سالمندان مطرح می شود. نظریه خودمراقبتی اورم، که بر اهمیت توانمندسازی فرد در مدیریت سلامت خود تاکید دارد، می تواند به عنوان چارچوبی مناسب برای طراحی برنامه های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد. نظریه اورم بر این اصل استوار است که افراد باید قادر باشند نیازهای خود را شناسایی کرده و به طور موثر به آن پاسخ دهند. این نظریه به سالمندان کمک می کند تا با یادگیری مهارت های خودمراقبتی، به بهبود وضعیت جسمی و روانی خمود بپردازند و درنتیجه کیفیت زندگی خود را افزایش دهند. بنابراین این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش خود مراقبتی براساس نظریه اورم بر کیفیت زندگی سالمندان دارای بیماری های مزمن مراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان در سال 1403 انجام خواهد گرفت. 

With increasing age and the changes caused by it, they face many challenges in physical, psychological and social fields. This challenge can reduce the quality of life. In this regard, self-care training is proposed as a better result in improving the health status and improving the quality of life of the elderly. Orem's self-efficacy, which emphasizes self-management, can be used as a suitable basis for designing educational programs.Orem's theory is based on the principle that people should be able to identify their needs and respond to them effectively. This theory helps the elderly to improve their physical and mental condition by learning self-care skills and, as a result, increase their quality of life. Therefore, this study will be conducted with the aim of investigating the effect of self-care training based on Orem's theory on the quality of life of elderly people with chronic diseases referring to teaching hospitals in Zahedan city in 2024.

سالمندی دوره ای است که از سن65سالگی شروع می شود و شامل مجموعه ای از تغییرات نامطلوب ساختاری و عملکردی است که با افزایش سن به صورت فزاینده ای روی هم انباشته می شود(1). با انتشار گزارشی سازمان ملل اعلام کرده است که در حال حاضر6درصد از کل جمعیت ایران را افراد سالمند بالای60سال تشکیل می دهند که معادل4میلیون و562هزار نفر می باشد. پیشبینی می شود این رقم تا سال2050به26میلیون و393هزار نفر،معادل26درصدکل جمعیت کشور خواهد رسید(2). مسئله‌ای که با رشد شتابان در تعداد سالمندان ایجاد می‌شود این است که اکثر مردم با رسیدن به سالمندی در معرض ابتلا به بیماری‌های مختلف، تنهایی، انزوا، نداشتن حمایت اجتماعی، کاهش توانایی در انجام فعالیت‌های روزمره زندگی، کاهش توان برقراری ارتباط با دیگران، مشارکت و حضور در جامعه و کاهش نقش‌های اجتماعی قرار می دهد. این اختلالات می‌تواند بر جنبه‌های مختلف «کیفیت زندگی» سالمندان تاثیر بگذارد(3, 4). کیفیت زندگی[1] طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت (WHO)، عبارت است از ادراک افراد از موقعیت خود در زندگی در چارچوب فرهنگ و نظام ارزشی خود، که در آن زندگی می کنند که با اهداف، انتظارات، استانداردها و نگرانی های افراد در ارتباط است(5). .نتایج مطالعات مختلف انجام شده در خصوص کیفیت زندگی سالمندان بیانگر این است که اختلال عملکردی جسمانی در کاهش کیفیت زندگی سالمندان مؤثراست، زیرا اختلال عملکردی اثرات منفی بر توانایی حفظ استقلال فرد سالمند دارد،و موجب افزایش نیاز به کمک و درنهایت کاهش کیفیت زندگی او می گردد(6). از طرفی با افزایش سن سالمندی، تغییراتی در ابعاد مختلف سلامتی آنان از جمله ضعف جسمی، روانی، عقلی و انواع بیماری‌ها، به وجود خواهد آمد، لذا با توجه به این تغییرات، سالمند مستعد آسیب است و نیازمند توجه و رعایت و همچنین برخورداری از الگوی مراقبتی ویژه دارند(7). توجه به رفتارهای ارتقا‌دهنده سلامت و کیفیت زندگی می‌تواند باعث افزایش کارایی و استقلال سالمندان شود و آنان را در کنترل عوارض متعدد سالمندی و درمان‌های مختلف آن کمک کند(8). در همین راستا، بر اساس مدل اورم، «خود مراقبتی» به عنوان یکی از مهمترین اجزای فرایند درمان بیماری‌های مزمن مورد نظر قرار گرفته و براساس تئوری سیستم های پرسـتاری در الگـوی خـودمراقبتی اورم، پرستاران از طریـق رویکردهـا واقـدامات پرسـتاری بـه افـراد و خانواده آن ها در زمینه خود مراقبتی کمک می کنند و ایـن سیسـتم براساس ارزیابی پرستار ازتوانایی های افراد شکل گرفته است(9). نتایج پژوهش برجی و همکاران (2017) نشان داد که مدل خودمراقبتی اورم باعث افزایش کیفیت زندگی بیماران دیابتی شد(10). هاشملو و همکاران در پژوهشی با هدف تأثیر اجرای برنامه‌ خودمراقبتی اورم بر توان خودمراقبتی سالمندان نشان دادند اجرای برنامه خودمراقبتی اورم تأثیر مثبتی در افزایش توان خودمراقبتی سالمندان دارد(11). در سالمندان، آموزش خودمراقبتی است که درباره آموزش خودمراقبتی بر ویژگی های مرتبط با سلامتی سالمندان (کیفیت زندگی، رفتارهای خودمراقبتی) پژوهش های اندک و گاه متناقضی انجام شده است. لذا این مطالعه، با هدف بررسی تاثیر آموزش خود مراقبتی براساس نظریه اورم بر کیفیت زندگی سالمندان دارای بیماری مزمن انجام خواهد شد.

مرور متون

مطالعات داخلی

1- هاشملو و همکاران (2013) در پژوهشی نیمه تجربی با هدف تأثیر اجرای برنامه‌ خودمراقبتی اورم بر توان خودمراقبتی سالمندان به 50 نفر از سالمندانی که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند، پرسشنامه نیازهای خودمراقبتی دادند. برنامه های خودمراقبتی به صورت جلسات 4-6 و در30-45 دقیقه ای بر اساس نیازهای خود مراقبتی برای گروه آزمایش برگزار کردند. در نهایت نشان دادند اجرای برنامه خودمراقبتی اورم تأثیر مثبتی در افزایش توان خودمراقبتی سالمندان دارد(11) .

2-صالحی و همکاران(2015) مطالعه ای نیمه تجربی با هدف تعیین تاثیر به کارگیری الگوی خود مراقبتی اورم بر کیفیت زندگی مادران دارای فرزند مبتلا به فنیل کتونوریا انجام دادند. ابزار گردآوری اطلاعات مطالعه آنها، شامل اطلاعات جمعیت شناختی، فرم نیازسنجی مبتنی بر الگوی خود مراقبتی اورم و ابزار سنجش کیفیت زندگی SF۳۶ بود. اقدامات آموزشی-حمایتی در دو جلسه دو ساعته به صورت انفرادی به مدت ۲ ماه به مادران بر اساس نیازهای آموزشی آنان انجام دادند. در نهایت یافته مطالعه آنها نشان داد، پس از به کارگیری الگوی خود مراقبتی اورم، میانگین کل کیفیت زندگی بعد از مداخله در مادران ارتقا یافت و اجرای برنامه‌های خود مراقبتی بر اساس نیازهای آموزشی می‌تواند در ارتقای کیفیت زندگی مادران دارای فرزند فنیل کتونوریا و سایر مادران با وضعیت مشابه موثر باشد(12).

مطالعات خارجی

1- Tangو همکاران(2022) مطالعه ای با هدف بررسی تأثیر تئوری خودمراقبتی اورم همراه با ارزیابی فعال درد بر درد، استرس و وضعیت روانی  بر 150 نفر از کودکان مبتلا به جراحی نفروبلاستوما انجام دادند. برخی از کودکان در مطالعه آنها مراقبت‌های معمولی دریافت کردند، در حالی که برخی دیگر نظریه خودمراقبتی مبتنی بر اورم و ارزیابی درد فعال را دریافت کردند. خودکارآمدی عمومی برای سنجش خودکارآمدی مراقبین بود. نتایج پژوهش آنان نشان داد که تئوری خودمراقبتی اورم همراه با ارزیابی فعال درد می تواند درد کودکان تحت عمل جراحی نفروبلاستوما را کاهش دهد، پاسخ استرس و وضعیت روانی آنها را بهبود بخشد و کیفیت خواب آنها را بهبود بخشد، که برای بهبودی بعد از عمل مفید است و ارزش ارتقا دارد(13).

2- - نتایج مطالعه Davies و همکاران (2013) حاکی از این است که رفتارهای خودمراقبتی ارتقا‌دهنده سلامت به طور مستقیم با سلامت سالمندان و کیفیت زندگی آنان ارتباط دارد و موجب کاهش میزان ابتلا به بیماری‌ها و مرگ می‌شود(14).

نقد متون

در مطالعات داخلی و خارجی تاکنون تنها مطالعات اندکی تاثیر ابزارهای مختلف را بر کیفیت زندگی سالمندان دارای بیماری مزمن بررسی کرده اند و نتایج متناقضی را گزارش کرده اند. لذا با توجه به کارائی برنامه آموزشی بر اساس مدل خود مراقبتی اورم در بیماران مزمن، و تاثیرات مثبت آن بر کیفیت زندگی بیماران ، نیاز مبرم بر انجام فرایند آموزش خودمراقبتی برای سالمندان محسوس می باشد.

میانگین نمره کیفیت زندگی سالمندان دارای بیماری های مزمن بعد از مداخله در دو گروه مداخله و کنترل متفاوت است

تعیین تاثیر آموزش خود مراقبتی براساس نظریه اورم بر کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به بیماری های مزمن مراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان در سال 1403

مقایسه میانگین نمره کیفیت زندگی سالمندان دارای بیماری های مزمن مراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان در دو گروه مداخله و کنترل

سالمندان و خانواده های آن ها، مراکز مراقبت از سالمندان ها

این مطالعه به منظور ارتقا سلامت و کیفیت زندگی سالمندان و توانمندسازی آن ها در مدیریت بیماری های مزمن طراحی شده اند و می توانند به عنوان مبنایی برای برنامه ریزی آینده در حوزه بهداشت و درمان سالمندان مورد استفاده قرار گیرد. 

• کیفیت زندگی:

تعریف نظری:  کیفیت زندگی[1] طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت (WHO)، عبارت است از ادراک افراد از موقعیت خود در زندگی در چارچوب فرهنگ و نظام ارزشی خود، که در آن زندگی می کنند که با اهداف، انتظارات، استانداردها و نگرانی های افراد در ارتباط است(5)

تعریف عملی: منظور نمره ای است که والدین از پرسشنامه خلاصه شده کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی(BREF_WHOQoL) کسب می کنند. این پرسشنامه  دارای 26سوال است و چهار حیطه سلامت محیط، سلامت جسمانی؛ سلامت روانی، روابط اجتماعی را می سنجد. برای هر حیطه امتیازی معادل20-4 حاصل می شود که در ان امتیاز4، نشانه بدترین و امتیاز20، نشانه بهترین امتیاز است.

• مدل خود مراقبتی اورم:

تعریف نظری:  بر اساس مدل اورم، «خود مراقبتی» به عنوان یکی از مهمترین اجزای فرایند درمان بیماری‌های مزمن مورد نظر قرار گرفته و براساس تئوری سیستم های پرسـتاری در الگـوی خـودمراقبتی اورم، پرستاران از طریـق رویکردهـا واقـدامات پرسـتاری بـه افـراد و خانواده آن ها در زمینه خود مراقبتی کمک می کنند و ایـن سیسـتم براساس ارزیابی پرستار ازتوانایی های افراد شکل گرفته است(9).

تعریف عملی: در این مطالعه مداخله شامل آموزش «خود مراقبتی»برگرفته از تئوری خود مراقبتی اورم بود که در دو جلسه آموزش حضوری ۶۰ دقیقه‌ای در بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان اجرا خواهد شد. این جلسات چهار جنبه را مورد بررسی قرار خواهدداد: 1-خودمراقبتی عمومی:شامل سن، جنس، وضعیت تکاملی، آگاهی‌های اجتماعی.2-نیازهای مراقبت از خود عمومی شامل: هوا ،آب، غذا، فعالیت/ استراحت، تعاملات اجتماعی، پیشگیری از حوادث و ارتقا سلامتی3- نیازهای مراقبت از خود تکاملی شامل: نگهداری و حفظ محیط تکاملی، پیشگیری و حفظ وضعیت‌های تهدید کننده تکاملی طبیعی4-نیازهای مراقبت از خود انحراف از سلامتی.

نیمه تجربی دوگروهه با  پیش آزمون- پس آزمون

جامعه پژوهش: کلیه سالمندان دارای بیماری مزمن مراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان در سال 1403

معیارهای ورود: 

• سن بالای 65 سال
• توانایی و تمایل همکاری (جسمی و روانی) با پژوهشگر

معیارهای خروج: 

• فوت یا بدحال شدن سالمند
• غیبت در جلسات آموزشی
• عدم تمایل به همکاری

در این پژوهش با در نظر گرفتن توان 80 درصد و سطح اطمینان 95 درصد و با توجه به مطالعه سلیمانی و همکاران(15)حجم نمونه13 نفر در هر گروه محاسبه شد. با در نظر گرفتن احتمال ریزش احتمالی نمونه ها 30 نفر در هر گروه و در مجموع 60 نفر وارد مطالعه خواهند شد. 

n ₌  ( Z_1-α/2 + Z_{1- β}) ² (S₁ ² + S₂ ²)                                                                                                                                                                  

             ² ( µ_{1 -} µ₂)

        µ₁=   18/06         S₁=    2/18  µ₂=   21/06 S₂=     2/12    Z_1-a/2=1/96           Z_1-B=1/64 

نمونه ها بر اساس نمونه گیری در دسترس از بین سالمندان مبتلا به بیماری های مزمن مرراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان انتخاب خواهد شد به این ترتیب که با سالمند مصاحبه کرده و در صورت رضایت و داشتن شرایط ورود، اهداف مطالعه و روش پژوهش را با تاکید بر محرمانه بودن اطلاعات توضیح داده و سپس فرم رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش را به بیماران داده تا آن را خوانده و در صورت موافقت برای پژوهش امضا نمایند. سپس نمونه ها به صورت تصادفی ساده با استفاده از جدول اعداد تصادفی و با در نظر گرفتن همسان سازی گروهی در دو گروه آزمون و کنترل قرار خواهند گرفت.

ابزار گردآوری داده در این مطالعه عبارت است از:

فرم اطلاعات جمعیت شناختی والدین: شامل سن، وضعیت اقتصادی ، میزان تحصیلات ،قومیت

پرسشنامه خلاصه شده کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی(BREF_WHOQoL): دارای 26سوال است و چهار حیطه سلامت محیط، سلامت جسمانی؛ سلامت روانی، روابط اجتماعی را می سنجد. برای هر حیطه امتیازی معادل20-4 حاصل می شود که در ان امتیاز4، نشانه بدترین و امتیاز20، نشانه بهترین امتیاز است. این پرسشنامه توسط نجات و همکاران پایائی سنجی و روان سنجی شده و پایائی و روای نسخه فارسی این پرسشنامه با مقادیر همبستگی درون خوشه ای و آلفای کرونباخ 0.7≤ مورد تایید قرار گرفته است(16). 

پژوهشگر پس از اخذ معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان مراجعه  و روش کار و اهداف را به مسئول بخش توضیح خواهد داد. سپس نمونه ها بر اساس نمونه گیری در دسترس، از بین سالمندان دارای بیماری های مزمن در بخش انتخاب خواهند شد‌. به این ترتیب که با سالمندان مصاحبه کرده و در صورت رضایت سالمند و داشتن شرایط ورود، اهداف مطالعه و روش پژوهش را با تاکید بر محرمانه بودن اطلاعات توضیح داده و سپس فرم رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش را به بیماران داده تا آن را خوانده و در صورت موافقت برای پژوهش امضا نمایند. سپس نمونه ها به صورت تصادفی ساده با استفاده از جدول اعداد تصادفی و با در نظر گرفتن همسان سازی گروهی در دو گروه آزمون و کنترل قرار خواهند گرفت. ابتدا فرم اطلاعات جمعیت شناختی و پرسشنامه خلاصه شده کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی توسط شرکت کنندگان در دو گروه کنترل و مداخله پاسخ دهی خواهد شد.در مرحله بعد با استفاده از فرم نیازسنجی مبتنی بر مدل خود مراقبتی اورم نیازهای آموزشی سالمندان دارای بیماری های مزمن در گروه مداخله تعیین خواهد شد. این فرم به صورت استاندارد بوده و از کتاب مفاهیم و نظریه‌های پرستاری تالیف ربابه معماریان اقتباس شده است(29). مداخله شامل آموزش «خود مراقبتی»برگرفته از تئوری خود مراقبتی اورم خواهد بود که در دو جلسه آموزش حضوری ۶۰ دقیقه‌ای و ارائه یک جزوه آموزشی مشتمل بر مباحث ارائه شده در جلسات آموزشی با حضور سالمندان انجام خواهد شد.این جلسات سه جنبه را مورد بررسی قرار خواهند داد: 1-خودمراقبتی عمومی:شامل سن، جنس، وضعیت تکاملی، آگاهی‌های اجتماعی- فرهنگی، سیستم مراقبت بهداشتی، سیستم خانوادگی، الگوی زندگی ،محیط و سیستم حمایتی.2-نیازهای مراقبت از خود عمومی شامل: هوا ،آب، غذا، فعالیت/ استراحت، تعاملات اجتماعی، پیشگیری از حوادث و ارتقا سلامتی3- نیازهای مراقبت از خود تکاملی شامل: نگهداری و حفظ محیط تکاملی، پیشگیری و حفظ وضعیت‌های تهدید کننده تکاملی طبیعی4-نیازهای مراقبت از خود انحراف از سلامتی شامل :پیروی از رژیم درمانی، توجه به مشکلات بالقوه همراه با رژیم ،  اصلاح تغییرات ایجاد شده در اوضاع سلامتی، وفق دادن با سبک زندگی و سازگاری با تغییرات وضعیت سلامتی و رژیم درمانی. فاصله جلسات از یکدیگر دو هفته خواهد بود. پژوهشگر در این محدوده زمانی با نمونه‌های گروه آزمون ارتباط تلفنی خواهد داشت و نحوه انجام و به کارگیری آموزش‌های داده شده را کنترل خواهد کرد و در صورت بروز مشکل هر کدام از واحدها به رفع مشکل پرداخته خواهد شد. جلسات آموزشی با سخنرانی ارائه پاورپوینت و پرسش و پاسخ و بحث و تعادل نظر گروهی بیان تجارب مرتبط با موضوع و محتویات جلسه بین پژوهشگران و سالمندان خواهد بود. .گروه کنترل همزمان با گروه آزمون پس از تکمیل پیش ازمون، آموزش‌های روتین توسط پرسنل مرکز درمانی را دریافت خواهند کرد و در گروه کنترل نیز پیگیری‌های روتین بیمارستان صورت خواهد گرفت. مجدداً پرسشنامه خلاصه شده کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی، بلافاصله پس از اتمام جلسات آموزشی و ۴ هفته پس از اتمام جلسات آموزشی توسط هر گروه آزمون و کنترل  و به روش مصاحبه با سالمند تکمیل خواهد شد. جهت رعایت ملاحظات اخلاقی در این پژوهش، در انتهای مطالعه کتابچه خود مراقبتی ارائه شده برای گروه مداخله به نمونه‌های مورد مطالعه در گروه کنترل ارائه خواهد شد..

داده ها بعد از جمع آوری . کدگذاری توسط نرم افزار SPSS نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرارخواهدگرفت. توزیع نرمال داده ها با استفاده از آزمون شاپیروویلک محاسبه خواهدشد. فراوانی ، درصد ، میانگین و انحراف معیار به کمک آمار توصیفی تعیین خواهد شد. از آزمون تی زوجی برای مقایسه میانگین نمره کیفیت زندگی قبل و بعد هر گروه و از آزمون کوواریانس برای مقایسه ی میانگین نمره این دو متغیر بین دو گروه مداخله و کنترل استفاده خواهدشد. برای مقایسه متغیرهای دو گروه نیز از آزمون های کای دو و فیشر استفاده می شود

- ملاحظات اخلاقی: ( در صورت لزوم فرم رضایت آگاهانه ضمیمه گردد. درج کدهای اخلاقی منطبق با کدهای مصوب حفاظت از آزمودنی در پژوهش های علوم پزشکی الزامی است.)

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

ازجمله محدودیت های این مطالعه میتوان به وجود مسائل روحی روانی و تفاوت های فردی وشخصیتی سالمندان اشاره کرد که ممکن است برنتایج تحقیق تأثیر بگذارد، در این رابطه سعی خواهد شدتا با انتخاب تصادفی نمونه ها این تفاوت ها به حداقل رسانده شود. 

خودمراقبتی، کیفیت زندگی، اورم،آموزش، سالمند

Self care.،quality of life ،Orem،elderly, Education

1.            Esmaeilishad B. The effectiveness of self-care training on quality of life, self-care behaviors and blood sugar in elderly without self-care behaviors. Aging Psychology. 2020;6(1):1-11.

2.            Zaeri s, Asgharzadeh S, Zaeri M, Holakouie Naeini K, Rahimi Foroushani A. The Quality of Life and Its Effective Factors in the Elderly Living Population of Azerbaijan District, Tehran, Iran. Iranian Journal of Epidemiology. 2014;9(4):66-74.

3.            Beissner K, Bach E, Murtaugh C, Parker SJ, Trachtenberg M, Reid MC. Implementing a cognitive-behavioral pain self-management program in home health care, part 1: program adaptation. Journal of Geriatric Physical Therapy. 2013;36(3):123-9.

4.            Khakzad N, Sepah-mansoor M, emamipoor S. Journal of Gerontology. 2024;9(2):17-24.

5.            Ghasemi A, Rahimi Foroshani A, Kheibar N, Latifi M, Khanjani N, Eshagh Afkari M, et al. Effects of family-centered empowerment model based education program on quality of life in methamphetamine users and their families. Iran Red Crescent Med J. 2014;16(3):e13375.

6.            Barry PP. An overview of special considerations in the evaluation and management of the geriatric patient. Official journal of the American College of Gastroenterology| ACG. 2000;95(1):8-10.

7.            Kun LG. Telehealth and the global health network in the 21st century. From homecare to public health informatics. Computer methods and programs in biomedicine. 2001;64(3):155-67.

8.            Patterson SL, Rodgers MM, Macko RF, Forrester LW. Effect of treadmill exercise training on spatial and temporal gait parameters in subjects with chronic stroke: a preliminary report. Journal of rehabilitation research and development. 2008;45(2):221.

9.            MAHMOUDZADEH ZF, Raiesifar A, Ebadi A. The effect of orem’s self-care model on quality of life in patients with migraine: A randomized clinical trial. 2016.

10.         Borji M, Otaghi M, Kazembeigi S. The impact of Orem’s self-care model on the quality of life in patients with type II diabetes. Biomedical and Pharmacology Journal. 2017;10(1):213-20.

11.         Hashemlo L, Hemmati Maslakpak M, Khalkhali H. THE EFFECT OF OREM SELF-CARE PROGRAM PERFORMANCE ON THE SELF-CARE ABILITY IN ELDERLY. Journal of Urmia Nursing & Midwifery Faculty (2228-6411). 2013;11(2).

12.         Salehi S, ziaeirad M, Ruzbehi Babady M, Fayazi s. THE EFFECT OF APPLYING OREM SELF-CARE MODEL ON QUALITY OF LIFE OF THE MOTHERS HAVING CHILDREN WITH PHENYLKETONURIA. Nursing and Midwifery Journal. 2015;12(10):950-8.

13.         Tang Y, Chen Y, Li Y. Effect of Orem’s Self-Care Theory Combined with Active Pain Assessment on Pain, Stress and Psychological State of Children with Nephroblastoma Surgery. Frontiers in Surgery. 2022;9:904051.

14.         Davies N. Promoting healthy ageing: the importance of lifestyle. Nursing Standard (through 2013). 2011;25(19):43.

15. Soleimani F, Adelian Rasi H. Investigating the effectiveness of the group effectiveness model on empowerment to improve the quality of life of healthy women. Research journal of social work, fourth year, number 13, autumn 2016.

  16.Nejat S, Montazeri A, Holakouie Naieni K,Mohammad K, Majdzadeh SR. The World Health Organization quality of Life (WHOQOL-BREF) questionnaire: Translation and validation study of the Iranian version. sjsph. 2006;4(4):1-12.

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر آموزش خود مراقبتی براساس نظریه اورم بر کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به بیماری های مزمن مراجعه کنند ه به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان در سال 1403 انجام خواهد شد.

ندارد

از مرایای این مطالعه میتوان به بهبود کیفیت زندگی و متعاقبا پیامد های مثبت همراه با آن، در سالمندان اشاره کرد. 

این مطالعه، هیچ گونه عوارض جانبی برای شرکت کنندگان ندارد.

این پژوهش هیچ‎گونه خطری برای شما ندارد، با این وجود پژوهشگر در کنار شما بوده و پاسخگوی همه سوالات شما خواهد بود

در این پژوهش هزینه‌ی مداخلات به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و شرکت کنندگان هیچ هزینه‌ی اضافی پرداخت نخواهد کرد

در صورت عدم رضایت می توانند از سایر روش های موجود در بخش همانند قبل استفاده کنند

نتایج مطالعه به اطلاع سالمندان خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند

 شماره تماس پژوهشگر در اختیار شرکت کنندگان قرار خواهد گرفت

شرکت  من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلام می‌نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته‌ام.

فرم اطلاعات دموگرافیک سالمندان: 

سن...........

قومیت: فارس O بلوچ O سایر O                  

وضعیت اقتصادی : عالی   O خوب    O متوسط    O    ضعیف O

میزان تحصیلات: بی سواد O     زیردیپلم O         دیپلم O         دانشگاهی O      .

پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی – فرم کوتاه(WHOQOL-BREF) 

لطفاً به سوالات زیر با توجه به شرایط زندگی­تان در یک هفته اخیر پاسخ دهید.

قسمت دوم: سوالات زیر درباره این است که در چهار هفته اخیر تا چه حد برخی چیزها را تجربه کرده ­اید.

قسمت سوم: سوالات زیر تجربیات و توانایی شما در انجام دادن کارهای خاصی در طول چهار هفته اخیر را می­سنجد.

قسمت چهارم: سوال زیر نحوه احساس و تجربه شما درباره چیزهایی خاص را در چهار هفته اخیر می­سنجد.