چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 11490 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی تاثیر آموزش از راه دور مبتنی بر خود مراقبتی بر علائم یائسگی و کیفیت زندگی زنان یائسه تحت پوشش مراکز جامع سلامت زاهدان، 1403 |
| عنوان لاتین طرح | Investigating the effect of distance education based on self-care on menopausal symptoms and quality of life of menopausal women covered by comprehensive health centers in Zahedan, 2024 |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | دانشکده پرستاری و مامایی |
| رسته مطالعاتی | نظام سلامت |
| دانشکده/مرکز | دانشکده پرستاری ومامایی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 360 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| فتیحه کرمان ساروی | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | تدوین طرح | کارشناسی ارشد | F_kermansaravi@yahoo.com |
| شهین دخت نوابی ریگی | مشاور | مشاور علمی | دکترای تخصصی | shahinnavabi@yahoo.com |
| سمیه تاج الدینی | دانشجو | جمع آوری نمونه ها | کارشناسی ارشد | s.taj163633@gmail.com |
| عنوان | متن | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | یائسگی گذر از مرحله باروری به مرحله ناباروری و یکی از مهمترین رویدادها در چرخه زندگی باروری زنان است. یک دوره طبیعی است که همه زنان با افزایش سن آن را تجربه می کنند و با قطع دائمی قاعدگی پس از 12 ماه آمنوره تشخیص داده می شود. تغییرات هورمونی دوران یائسگی می تواند بر عملکرد سیستم ایمنی، قلبی عروقی، اسکلتی، غدد درون ریز و دستگاه تناسلی ادراری تأثیر بگذارد وگروهی از علائم را ایجاد کند که می تواند شامل علائم کوتاه مدت، از جمله گرگرفتگی و تعریق شبانه (علائم وازوموتور) و شرایط مزمن طولانی مدت، از جمله بیماری قلبی عروقی پوکی استخوان باشد. طیف وسیعی از علائم یائسگی وجود دارد، اما چهار مورد شایع گزارش شده توسط زنان میانسال شامل علائم وازوموتور (مانند تعریق شبانه و گرگرفتگی)، مشکلات خواب/بی خوابی، خشکی واژن/ درد هنگام نزدیکی، و خلق و خوی نامطلوب/افسردگی می باشند. این علائم ممکن است سال ها در دوره پس از یائسگی ادامه داشته باشد. مطالعات در ایران وجهان بر اهمیت آموزش اقدامات مراقبتی توسط پرستاران سلامت جامعه در کاهش علائم یائسگی زنان یائسه تأکید وآن را به عنوان یک مراقبت حمایتی که می تواند کیفیت زندگی را در این گروه بهبود ببخشد توصیه می کنند. همچنین مطالعه بر روی زنان یائسه که جزو جامعه زنان زاهدان هستند، نشان دهنده نیازاین جامعه به آموزش رفتارهای مراقبتی برای افزایش آگاهی آن ها راجع به یائسگی درجهت افزایش کیفیت زندگی در این دوران می باشد. با توجه به گسترش مداخلات آموزشی مبتنی برآموزش از راه دور، فضای مجازی وپیگیری تلفنی بـه عنـوان یـک روش مؤثر، با توجه به ویژگـیهـایی چون تنوع، استفاده آسان، جـذابیت و نـوگرایی، دسترسی سـریع و آسـان، کـاهش هزینـه هـا ، با از بـین بـردن موانـع یـادگیری مثـل مشکل بعد جغرافیـایی و امکانـات کـم مـی توانـد نقش مهمی در بهبـود وضـعیت آگـاهی و کنتـرل علائم یائسگی و بهبود کیفیت زندگی زنان در دوران یائسگی داشته باشد. نیل به این اهداف در جامعه حاضر که خود را فراموش کرده است جز با برنامه ریزی و تلاش در جهت ارائه راهکارهای مؤثرآموزشی در جهت انطباق و سازگاری با مسائل این دوران مؤثر نیست. به نظر تحقیقات اندکی در این زمینه در جامعه حاضر انجام شده است. لـذا، مطالعـه حاضـر بـا هـدف تعیـین تـأثیر اجـرای آموزش از راه دورمبتنی بر خودمراقبتی برعلائم یائسگی وکیفیت زندگی زنان یائسه تحت پوشش مراکز جامع سلامت شهر زاهدان طراحی شده است. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| خلاصه طرح به لاتین | Menopause is the transition from fertility to infertility and is one of the most important events in the reproductive life cycle of women. Amenorrhea is a natural period that all women experience as they age and is diagnosed by the permanent cessation of menstruation after 12 months. Hormonal changes during menopause can affect the function of the immune, cardiovascular, skeletal, endocrine and genitourinary systems and create a group of symptoms that can include short-term symptoms, including hot flashes and night sweats (vasomotor symptoms) and Long-term chronic conditions, including cardiovascular disease and osteoporosis. There is a wide range of menopausal symptoms, but the four most commonly reported by middle-aged women include vasomotor symptoms (such as night sweats and hot flashes), sleep problems/insomnia, vaginal dryness/pain during intercourse, and negative mood/depression. . These symptoms may persist for years in the postmenopausal period. Studies in Iran emphasize the importance of teaching care measures by community health nurses in reducing menopausal symptoms of menopausal women and recommend it as a supportive care that can improve the quality of life in this group. Also, the study of menopausal women, who are part of the community of ascetic women, shows the need of this community to teach caring behaviors to increase their awareness about menopause in order to increase the quality of life during this period. Considering the expansion of educational interventions based on distance learning, virtual space and telephone follow-up as an effective method, considering features such as diversity, easy use, attractiveness and innovation, quick and easy access, reducing costs, by eliminating obstacles. Learning such as the problem of geographical dimension and limited possibilities can play an important role in improving the awareness and control of menopause symptoms and improving the quality of life of women during menopause. Achieving these goals in the present society, which has forgotten itself, is not effective except by planning and trying to provide effective educational solutions in order to adapt and adapt to the issues of this era. It seems that little research has been done in this
field in the current society Therefore, the current study was designed with the aim of determining the effect of self-care-based distance learning on menopausal symptoms and quality of life of menopausal women covered by comprehensive health centers in Zahedan | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | یائسگی گذر از مرحله باروری به مرحله ناباروری و یکی از مهمترین رویدادها در چرخه زندگی باروری زنان است. یک دوره طبیعی است که همه زنان با افزایش سن آن را تجربه می کنند و با قطع دائمی قاعدگی پس از 12 ماه آمنوره تشخیص داده می شود. این دوره به دلیل تخریب فولیکول های تخمدان رخ می دهد که منجر به افزایش گنادوتروپین ها و کاهش استرادیول می شود(1, 2). رخداد یائسگی شامل تعامل پیچیده ای از عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی، روانی (3) و یک وضعیت فیزیولوژیکی وابسته به سن است که سالانه توسط5/1میلیون زن تجربه می شود (4).
تحولات جدید در علوم پزشکی نشان می دهد با افزایش امید به زندگی در سطح جهانی، بسیاری از زنان یک سوم عمر خود را پس از یائسگی می گذرانند(5). این فرآیند بیولوژیکی طبیعی معمولاً بین 40 تا 55 سالگی با میانگین سنی 51 سال اتفاق می افتد، تقریباً2/1میلیارد زن در سراسر جهان تا سال 2030 یائسه خواهند شد که 47 میلیون نفر جدید هستند(6). میانگین سن یائسگی در ایالات متحده 5/51 سال است(7). در زنان ایرانی میانگین سن یائسگی حدود 48 سال گزارش شده و پیش بینی می شود ایران تا سال 2030 حدود 5 میلیون زن یائسه داشته باشد، یک درصد از زنان تا سن 40 سالگی و 5 درصد تا سن 45 سالگی یائسه خواهند شد و می توان گفت اکثر زنان ایرانی تا 60 سالگی به طور کامل قاعدگی را به پایان خواهند رساند که منجر به تغییرات جمعیتی و پیری جمعیت می شود(5).
طیف وسیعی از علائم یائسگی در زنان میانسال وجود دارد، که با تغییرات فیزیولوژیکی منجر به بروز آن علائم میشود(2). این تغییرات ناشی از نوسانات هورمونی دوران یائسگی است که می تواند بر عملکرد سیستم ایمنی، قلبی عروقی، اسکلتی، غدد درون ریز و دستگاه تناسلی ادراری تأثیر بگذارد(8) وگروهی از علائم شامل علائم کوتاه مدت، از جمله گرگرفتگی و تعریق شبانه (علائم وازوموتور[1]) و شرایط مزمن طولانی مدت، از جمله بیماری قلبی عروقی[2]، پوکی استخوان ایجاد کند (9, 10).اما برخی علائم ونشانه ها شامل علائم وازوموتور (مانند تعریق شبانه و گرگرفتگی)، مشکلات خواب/بی خوابی، خشکی واژن/ درد هنگام نزدیکی[3]، و خلق و خوی نامطلوب/افسردگی شایع تر دیده می شوند، و ممکن است سال ها در دوره پس از یائسگی ادامه داشته باشند(11).
شواهد موجود نشان میدهد که 85 درصد از زنان یائسه حداقل یک بار گرگرفتگی را تجربه میکنند، اگرچه تفاوتهای زیادی در مورد فراوانی، شدت و مدت گرگرفتگی گزارش شده است(12). گرگرفتگی شدید حتی در 8/38 درصد زنان یائسه باعث 43 درصد اضطراب شدید شده است،در این مطالعه حدود 30 درصد زنان یائسه کاهش شدید میل جنسی را نیز در طول دوران یائسگی گزارش نمودند(13).در تحقیقات دیگر باعث بروز ناراحتی واژن و اختلال عملکرد جنسی به ترتیب 60 درصد(14) و 87 درصد(15) شده است. در مطالعه ای دیگر Blomel و همکاران بیان کردند زنان یائسه از نظر اختلالات وازوموتور 6/10 بار، اختلالات اجتماعی روانی 5/3 بار، اختلالات جسمی7/5 بار واز نظر اختلالات جنسی 2/3 بار مستعد تر ازسایر زنان هستند در نتیجه از کیفیت زندگی4 پایین تری برخوردار بوده اند(16). این علائم ناراحت کننده می تواند به خصوص در زمانی که زنان نقش های مهمی در جامعه، خانواده ومحل کار دارند(13)، باعث کاهش کیفیت زندگی در زنان شود. بنابراین، کیفیت زندگی زنان یائسه اهمیت زیادی برای سلامت عمومی آنان دارد(16).
سازمان جهانی بهداشت5 کیفیت زندگی را به عنوان بینش افراد در مورد وضعیت زندگی خود در چارچوب سیستم های ارزشی و فرهنگی جایی که در آن زندگی می کنند و در مورد انتظارات، اهداف، نگرانی ها و استانداردهای آنها تعریف کرده است(17). کیفیت زندگی پدیده ای گسترده است که به شکل پیچیده ای تحت تأثیر سلامت جسمانی، وضعیت روانی، سطح استقلال، روابط اجتماعی و باورهای شخصی افراد و ارتباط آن ها با ویژگی های بارز محیط خود قرار می گیرد(18). جنبه ای از سلامت است که نقش مهمی در انجام و ارزیابی مداخلات سلامت دارد(19).
کیفیت زندگی زنان یائسه در ابعاد چهارگانه وازوموتور، روحی- اجتماعی، جسمی و جنسی بررسی می شود (6) و می تواند در به تصویر کشیدن هر چه واقعی تر احساسات بیماران و زمینه های دارای مشکل در خصوص درک نیازها وتوزیع مراقبت های سلامت کمک کند(2). مطالعات مختلف در ایران وسایر نقاط دنیا بیشتر بیانگرکاهش کیفیت زندگی زنان در دوران یائسگی است(19).
واقعه یائسگی همچنین تحت تاثیر عوامل متعددی مانند رژیم غذایی، سطح ورزش، وضعیت سیگار کشیدن، پیشینه اجتماعی- اقتصادی، شاخص توده بدنی[4]، مسائل بهداشتی پزشکی/ زنان و زایمان، قومیت و باورهای فرهنگی می باشد(18). در مطالعه انصاری وهمکارانش متوسط سن یائسگی در جامعه زنان زاهدان 47 سال ومیانه سن یائسگی 48 سال و پایین تر از میانین جهانی به دست آمد(20). جامعه ای که از نظر قومی فرهنگی متنوع ویکی از شهر های استان کم برخوردار کشور ایران محسوب می شود. همچنان که یافته های پژوهشی حاکی از آن است که عوامل زمینه ای مؤثر بر شرایط زندگی و تغییرات فرهنگی در باورها زنان نقش تعیین کننده ای در رفتارهای بهداشتی سلامتی جامعه حاضرداشته است(21)
مطالعه کیفی بر روی جامعه زنان یائسه زاهدان نشان داد، برخی زنان این جامعه یائسگی را مساوی بیماری و شروع پیری در نظر می گیرند، بنابراین فعالیت های فیزیکی اجتماعی خود را بر اساس بازخوردها، و باورهای فرهنگی کاهش می دهند تا دچار آسیب بیشتر نشوند، زیرا خود را رو به زوال می بینند و در این راستا اقدامی نمی کنند چون درکی از سلامتی خود ندارند. بنابراین شناسایی و پاسخگویی به نیازهای آن ها با تدوین و ایجاد سیاست های بهداشتی برای تغییر دیدگاه منفی آن ها ضروری به نظر می رسید، و مشاوره و آموزش برای توانمندسازی این زنان و افزایش آگاهی آن ها در این دوران حساس پیشنهاد شده است(22).
یافته های دیگری در این جامعه حاکی از آن بود که رفتارهای خودمراقبتی پیشگیرانه زنان با ویژگی هایی چون درک سلامت و بیماری، دانش سلامت و آگاهی از خطرات سلامت مرتبط است. رفتارهای پیشگیرانه شامل راهبردهایی است که زنان برای بهبود سلامت جسمی و روانی خود به کار می برند(23). براتی وهمکارانش(2021) نیز گزارش کردند افزایش کیفیت زندگی در زنان یائسه با طراحی و اجرای مداخلات آموزشی مراقبتی موثر امکان پذیر خواهد بود(5). همچنین مطالعه Arar وهمکارانش(2023) نشان داد علائم یائسگی بر فعالیت های روزانه زنان یائسه تأثیر منفی می گذارد. از این رو، ترویج اقدامات مراقبتی[5] برای بهبود سلامت زنان در دوران یائسگی و پس از آن را توصیه کردند(24). زنان می توانند با اقدامات مراقبتی مناسب در طول فرآیند یائسگی کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند. ارتقای اقدامات مراقبتی در این دوره از زندگی مورد تأکید سازمان بهداشت جهانی است، و آن را «توانایی افراد، خانوادهها و جوامع برای ارتقای سلامت، پیشگیری از بیماری، حفظ سلامت، و مقابله با بیماری و ناتوانی با یا بدون حمایت ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی» تعریف میکند(11).
اقدامات مراقبتی به عنوان یک نظریه بر روی تمرین فعالیت هایی تمرکز دارد که افراد برای حفظ زندگی، سلامتی و رفاه از طرف خود شروع و انجام می دهند، این اقدام قبل از سیستم های بهداشتی رسمی وجود داشته و نقش مهمی در پیامدهای سلامت دارد(25). برای بسیاری از افراد در برخی زمینه های فرهنگی و اجتماعی، مراقبت از خود یک رفتار ثابت وجزء مهمی از سلامت فرد است، حتی اگر به سیستم مراقبت بهداشتی دسترسی داشته باشد(26). علاوه بر این، مداخلاتی که قبلاً فقط از طریق پرسنل مراقبت های بهداشتی در دسترس بودند، اکنون اقدامات مراقبتی قابل دسترسی هستند. زنان یائسه می توانند مشکلات سلامتی خود را از طریق اقدامات مراقبتی و با افزایش آگاهی، توانمند سازی واصلاح سبک زندگی خود حل کنند(27).
کنفرانس جهانی آلماتا در مورد مراقبت های اولیه بهداشتی(2019)، بر اهمیت توانمندسازی و حمایت از مردم در کسب دانش، مهارت ها و منابع مورد نیاز برای حفظ سلامت خود، تأکید کرد(28). مداخلات آموزشی برای آموزش اصول صحیح مراقبتی راه حلی برای بهبود سلامت و کمک به زنان یائسه برای مقابله صحیح با مشکلات یائسگی، مقابله با ناتوانی های شخصی و افزایش خودکارآمدی آن هاست تا از یک سبک زندگی سالم لذت ببرند(29). با استفاده ازآموزش رفتارهای مراقبتی، این افراد می توانند فعالیت های زندگی جهت بقاء و حفظ و ارتقای زندگی خود به تنهایی انجام دهند(5).
مطالعات قبلی نشان می دهد که عدم آگاهی از اقدامات مراقبتی و سبک زندگی ناسالم عامل بسیاری از عوارض جدی در دوره یائسگی است(13). زنان یائسه اغلب از کمبود اطلاعات در این دوره رنج می برند. تحقیقات نشان می دهد که 3/40 تا 5/44 درصد از زنان ایرانی آگاهی ضعیفی دارند و تنها8/0 درصد از شیوه های مراقبتی مناسب پس از یائسگی استفاده می کنند(30) و بهبود اطلاعات مراقبتی باعث بهبود رفتارهای سلامت، علائم یائسگی، وضعیت سلامتی وکیفیت زندگی زنان یائسه میشود(29).
همچنین DOUBOVA وهمکارانش (2013)بیان کردند مداخله آموزشی اقدامات مراقبتی زنان یائسه کیفیت زندگی آن ها را از نظر مشکلات عروقی، خواب و حافظه بهبود می بخشد(31).در مطالعه ای دیگر LINDER و همکارانش (2017) نشان دادندکه آموزش گروهی زنان یائسه در زمینه اقدامات مراقبتی باعث تقویت دانش شده، و به آن ها کمک می کند تجربیات و درک کلی خود را از زندگی به اشتراک بگذارند درنتیجه باعث بهبود علائم یائسگی می شود. (32). در این زمینه FAROKHI وهمکارانش (2015) در مطالعه دیگری نشان دادند ، نمره کیفیت زندگی زنان یائسه یک ماه پس از مداخله آموزشی رفتارهای خودمراقبتی بهبود یافت(33).
امروزه تأکید دانش پرستاری ارائه مراقبتهای آموزشی در سطح جامعه و هدف اصلی آن بر رفتارهای مراقبتی و توانمندسازی و ارتقاء کیفیت زندگی بیمار و خانواده است. (29) ، تا موجب تقویت رفتار سلامتی شود، رفتارهای ضرررسان به سلامت را تغییر دهد، و بر حوزه هایی نظیر سلامت فردی و اجتماعی تأثیر مثبت بگذارد. همچنین زمینه تحول در امور سلامتی را ایجاد نماید و به صورتی چشمگیر در تمام زمینه هایی که به طور مستقیم و غیرمستقیم با سلامت افراد جامعه ارتباط تأثیرگذار داشته باشد(32).
بنابراین به نظر میرسد که آموزش به بیماران بهترین رویکرد درمانی است(34). روشهای متعددی در امر آموزش به مددجویان وجود دارد ، از آنجایی که روشهای سنتی به طور کامل نمیتواند پاسخگوی مناسبی برای تغییرات و رشد سریع اطلاعات و نیازهای آموزشی جامعه با بیماریهای مزمن باشد(35, 36)، پرستاری از راه دورکه یکی از جنبه های تله مدیسین (Telemedicine) است می تواند در این زمینه بسیار کمک کننده باشد. طبق تعریف انجمن بین المللی پرستاران، آموزش از راه دور استفاده از فناوری ارتباط از راه دور در پرستاری برای افزایش مراقبت از بیمار است که شامل استفاده از وسایل الکترومغناطیس برای انتقال صدا و اطلاعات است (37).
همچنین آموزش از راه دور باعث افزایش ارتباط بین بیمار وپرستار می شود وبدون در نظر گرفتن بعد زمانی ومکانی می تواند منجر به ارائه خدمات به افراد جامعه شود(38). بر اساس مطالعات انجام شده، استقلال وخود مدیریتی مددجویان با به کارگیری این فناوری افزایش می یابد، منجر به بهبود مراقبت های درمانی وکاهش هزینه های بهداشتی می شود(36).
در این زمینه Alswayied و همکارانش(2022) در یک مرور سیستماتیک نشان دادند مداخلات آموزشی فعالیت بدنی PA)) مبتنی بر موبایل در قالب برنامههای گوشیهای هوشمند به طور بالقوه برای افزایش جزئی تا متوسط درافزایش انجام فعالیت های فیزیکی ( PA) متوسط تا شدید در میان زنان میانسال با علائم یائسگی مؤثر است،که این امر کاهش علائم یائسگی وبهبود کیفیت زندگی زنان یائسه را بدنبال داشت(39). Simin Liو همکارانش (2022) در یک کارازمایی بالینی اثرات مداخله توانبخشی از راه دور بر روی زنان یائسه در معرض خطر بالای شکستگی های پوکی استخوان را بررسی کردند. نتایج مطالعه نشان دادند استفاده از توانبخشی از راه دور برای بیماران مبتلا به OP باعث کاهش موانع مشارکت در ورزش و بهبودگسترش دسترسی به مداخله ورزشی می شود (40).همچنین رفعتی وهمکارانش(1402) اثر بخشی برنامه آموزشی اقدامات مراقتبی مبتنی بر اپلیکیشن موبایل بر کاهش علائم یائسگی وافزایش کیفیت روابط زناشویی را نشان داد. آن ها همچنین توصیه کردند از این روش میتوان به عنوان روشی بهینه جهت کاهش هزینه ها، کاهش مراجعات مکرر به مراکز درمانی وکاهش مشکلات عمده ناشی از دوران یائسگی استفاده نمود(41).
با توجه به نقش زنان به عنوان اعضای کلیدی سلامت خانواده در انتقال الگوی آموزش و ترویج سبک زندگی سالم به نسل آینده، ترویج رفتارهای مراقبتی به منظور ارتقای کیفیت زندگی آنان ضروری است(5). از آنجایی که زنان نیمی از جمعیت ایران را تشکیل می دهند(33)، از این رو پرداختن به مسئله یائسگی از جنبه های مختلف فردی و اجتماعی بسیار حائز اهمیت است؛ زیرا از سوئی به حل مشکلات زنان در برخورد با مشکلات و علائم یائسگی کمک می کند و از سوی دیگر نظر به اهمیت نقش زن به عنوان محور عاطفی و روانی خانواده و نیروی فعال کار، توجه به کیفیت زندگی او و حل مشکلات جسمی، روانی و اجتماعی اش بر ارتقاء سلامت خانواده و درنهایت جامعه بسیار مؤثر خواهد بود(42). بنابراین کسب اطلاعات و آگاهی از شرایط آن ها در ابعاد مختلف و برنامه ریزی برای اصلاح آن شرایط برای تأثیرگذاری بر سلامت جامعه و خانواده ضروری به نظر می رسد (19). همچنین پیشگیری از عوارض دیرهنگام یائسگی می تواند در کاهش بار درمانی کشورهای جهان، به ویژه کشورهای درحال توسعه، در جهت داشتن جمعیت سالم یاری دهد(43). نیل به این اهداف در جامعه حاضر که خود را فراموش کرده است جز با برنامه ریزی و تلاش در جهت ارائه راهکارهای مؤثرآموزشی در جهت انطباق و سازگاری با مسائل این دوران مؤثر نیست. به نظر تحقیقات اندکی در این زمینه در جامعه حاضر انجام شده است. لـذا، مطالعـه حاضـر بـا هـدف تعیـین تـأثیر اجـرای آموزش از راه دور مبتنی بر خود مراقبتی برعلائم یائسگی وکیفیت زندگی زنان یائسه تحت پوشش مراکز جامع سلامت شهر زاهدان طراحی شده است.
مرور مطالعات:
در این مطالعه از کلید واژه های آموزش از راه دور، آموزش education, Distance education) )، یائسگی(Menopause)، کیفیت زندگی( Quality of Life)، پس از یائسگی (postmenopause) علائم و نشانه ها) Signs and symptoms (استفاده شده است. این کلید واژه ها در بانک های اطلاعاتی و وبسایت های معتبری چون SID, Pub Med, , Sciense Direct، web of science,scopus، و موتور جستجوگر Scholar Googleدر بازه زمانی 2000 تا 2024 مورد جستجو قرار گرفته است. بر اساس جستجوی انجام شده 40مقاله فارسی و انگلیسی با موضوع پژوهش به دست آمد که در این قسمت به 10مورد مقاله داخلی و10مورد مقاله خارجی که ارتباط نزدیک تری با موضوع پژوهش حاضر داشتند، انتخاب و شرح داده شده است.
مطالعات داخلی
1-رفعتی وهمکارانش(1402)دریک مطالعه کارآزمایی بالینی با هدف بررسی تأثیر آموزش رفتارهای مراقبتی مبتنی بر اپلیکیشن موبایل بر کیفیت روابط زناشویی و شدت علائم یائسگی در زنان یائسه شهر تهران انجام دادند. در این مطالعه 60 زن یائسه که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند، با استفاده از روش تصادفی ساده (قرعه کشی) به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. گروه مداخله از برنامه رفتارهای مراقبتی یائسگی به مدت هشت هفته علاوه بر مراقبت های معمول استفاده کردند، اما گروه کنترل فقط مراقبت های معمول را دریافت کردند. مقیاس درجه بندی یائسگی[1] (MRS) و پرسشنامه مؤلفه های کیفیت رابطه درک شده [2](PRQC) در دو مرحله قبل و بلافاصله بعد از هشت هفته در هر دو گروه تکمیل شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS16)، آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (ANCOVA و Bonferroni post hoc) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بررسی نتایج نشان داد که استفاده از برنامه رفتارهای مراقبتی یائسگی شدت علائم یائسگی شرکت کنندگان را کاهش داد (001/0 = P) و کیفیت روابط زناشویی آنها را بهبود بخشید (001/0 = P). با توجه به اثر بخشی برنامه آموزشی رفتار مراقتبی مبتنی بر اپلیکیشن موبایل بر کاهش علائم یائسگی وافزایش کیفیت روابط زناشویی، پژوهشگران از آن به عنوان روشی بهینه جهت کاهش هزینه ها، کاهش مراجعات مکرر به مراکز درمانی وکاهش مشکلات عمده ناشی از دوران یائسگی توصیه نمودند(41).
2- سیمبر وهمکارانش(1402) در یک مطالعه مبتنی بر جمعیت به تحلیل وضعیت نیازها و اولویتهای اقدامات مراقبتی زنان یائسه در شهر تهران پرداختند. این مطالعه توصیفی- تحلیلی بر روی 486 زن یائسه 46 تا 85 ساله ساکن شهر تهران انجام شد. آزمودنیها با استفاده از روش نمونهگیری چند مرحلهای انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامهای روا و پایا برای ارزیابی وضعیت رفتارهای مراقبتی زنان یائسه با چهار حیطه سلامت جسمانی، سلامت روانی اجتماعی، سلامت باروری-جنسی و آزمونهای غربالگری جمعآوری شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. میانگین سنی شرکت کنندگان 75/7 ± 58/62 سال بود. میانگین نمره رفتار مراقبتی در زنان یائسه 64/21 ± 63/44 درصد بود. کمترین نمره و بیشترین نمره به ترتیب مربوط به سلامت روانی (21/28 ± 12/25 درصد) و آزمون های دوره ای (40/24 ± 62/50 درصد) بود. بین رفتار مراقبتی با سطح تحصیلات زنان (r = 0.277؛ p <0.001)، سطح تحصیلات شوهر (r = 0.258; p <0.001) و همچنین درآمد ماهانه (r = 0.153; p = 0.001) همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت. . بین رفتارمراقبتی با تعداد فرزندان همبستگی منفی وجود داشت (r = - 0.215؛ p <0.001). سطح اقدامات مراقبتی در زنان شاغل (001/0=p) و همچنین در زنانی که همسرانشان شاغل بودند (012/0=p) بالاتر بود. آزمون رگرسیون خطی چندگانه نشان داد که سطح تحصیلات شوهر (72/2 = B، 038/0 = p) و اندازه خانواده (54/1 = B، 023/0 = p) پیشبینیکنندههای رفتارهای مراقبتی زنان یائسه هستند. یافته ها بیش از 55 درصد از چالش ها را در رفتارهای مراقبتی زنان یائسه شهر تهران نشان داد. بیشترین و کمترین چالش برانگیزترین رفتارهای مراقبتی مربوط به سلامت روانی اجتماعی و انجام آزمون های دوره ای بود. اولویت ها در بعد سلامت روانی- اجتماعی و سلامت باروری-جنسی بود. نتایج مطالعه نشان داد ارتقای رفتارهای مراقبتی به ویژه در زنان یائسه که به دلیل تغییرات مختلف جسمی، روانی و اجتماعی نیاز به مراقبت ویژه دارند، ضروری است(27).
3-میرزایی وهمکارانش(1402) یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده با هدف بررسی تأثیر آموزش اقدامات مراقبتی (SC) بر اساس شاخص سواد سلامت[3] (HLI) برخودمراقبتی( SC )و کیفیت زندگی (QOL) زنان یائسه ایران انجام دادند. شرکت کنندگان 100 زن یائسه بودند که به طور هدفمند از پنج مرکز جامع مراقبت های بهداشتی در جنوب تهران انتخاب شدند. آن ها به صورت تصادفی به دو گروه کنترل و مداخله از طریق تصادفی سازی بلوکی تقسیم شدند. مداخله یک برنامه آموزشی SC مبتنی بر HLI بود که در چهار جلسه 1.5 ساعته هفتگی از طریق سخنرانی، بحث گروهی و روشهای پرسش و پاسخ اجرا شد. داده ها قبل و هشت هفته بعد از مداخله با استفاده از پرسشنامه دموگرافیک، مقیاس سواد سلامت برای بزرگسالان ایرانی، پرسشنامه کیفیت زندگی ویژه یائسگی و پرسشنامه خودمراقبتی یائسگی جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS22 از آزمونهای Chi-square، Fisher's exact، Paired Sample T و مستقل و تحلیل کوواریانس در سطح معنیداری کمتر از 0.05 استفاده شد. در تجزیه وتحلیل داده ها تفاوت معنی داری بین گروه مداخله و کنترل از نظر میانگین نمرات پیش آزمون کیفیت زندگی (32.36 ± 88.15 در مقابل 36.99 ± 79.6) و SC (12.31 ± 104.75 در مقابل 13.8 ± 103.32) وجود نداشت( 05/0< P). با این حال، میانگین نمرات پسآزمون کیفیت زندگی و خودمراقبتی در گروه مداخله تفاوت معنیداری با گروه کنترل داشت (41/28 ± 44/66 در مقابل 04/38 ± 3/81 و 23/11 ± 6/125 در مقابل 34/14 ± 6/102) (0.01 > P). نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد آموزش خودمراقبتی مبتنی برشاخص سواد سلامت در بهبود قابل توجه کیفیت زندگی وخودمراقبتی زنان یائسه موثر است و می تواند برای بهبود نتایج مرتبط با سلامت در بین زنان یائسه استفاده شود(44).
4-نوابی ریگی وهمکارانش(1402) یک مطالعه کیفی گراند تئوری با هدف بررسی و توضیح روند ادراک پیری در دوران گذار یائسگی در سالهای 1398 تا 1399 بر روی 18 زن ساکن استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرق ایران و در میان زنان میانسال یا مسن یائسه انجام دادند. نمونه گیری ابتدا با نمونه گیری هدفمند آغاز و سپس با نمونه گیری نظری انجام شد. تجزیه و تحلیل داده ها بر اساس رویکرد کوربین و استراوس (2015) در چهار مرحله (1) شناسایی و توسعه مفاهیم؛ (2) تجزیه و تحلیل داده ها برای زمینه، (3) ورود به مرحله فرآیند به تجزیه و تحلیل، و (4) ادغام مقوله ها برای ایجاد یک نظریه انجام شد. در این پژوهش هفت مقوله اصلی: «غروب جوانی»، «پیری به عنوان روی دیگر سکه یائسگی»، «پیله بافی»، «پیری به مثابه تله ذهنی»، «پذیرش اجتماعی»، «پیری». دومینو» و «احساس تعالی» به دست آمد. به نظر می رسد یائسگی نقش مهمی در نگاه جامعه زنان زاهدان به پیری دارد. نتایج عملی این مطالعه را می توان برای درک بهتر نگرش زنان میانسال و مسن نسبت به سالمندی به کار برد. همچنین نتایج این مطالعه دیدگاه تکاملی و موقعیتی جدیدی را در زندگی زنان میانسال یائسه نشان می دهد. زنان این جامعه در دوران یائسگی غروب جوانی را می پذیرند. شناسایی و پاسخگویی به نیازهای آن ها با تدوین و ایجاد سیاست های بهداشتی برای تغییر نگرش منفی آن ها پیشنهاد می گردد(22).
5- کفایی وهمکارانش(1401) یک مطالعه نیمه تجربی با عنوان تأثیر آموزش اقدامات مراقبتی بر اساس نظریه خودکارآمدی، الگوی توانمندسازی فردی و ادغام آن ها بر کیفیت زندگی زنان یائسه، 186 زن یائسه 45 تا 60 ساله مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی کاشان با استفاده از نمونه گیری خوشه ای برای مراکز بهداشتی درمانی و نمونه گیری تصادفی ساده در داخل هر مرکز از فهرست جمعیت وارد مطالعه شدند. مداخله در 3 گروه با استفاده از آموزش توانمندسازی، آموزش خودکارآمدی و ادغام آن ها به مدت 4 جلسه به مدت 1 تا 1.5 ساعت آموزش هفتگی انجام شد. سه گروه مطالعه از مراکز مختلف برای به حداقل رساندن تبادل اطلاعات انتخاب شدند. برای سنجش کیفیت زندگی از پرسشنامه کیفیت زندگی زنان یائسه استفاده شد. پرسشنامه ها قبل از مداخله و یک و سه ماه پس از تکمیل مداخله تکمیل شد. از نرم افزار SPSS16 و آزمون های ANOVA، Chi-square و اندازه گیری مکرر استفاده شد. میانگین و انحراف معیار کیفیت زندگی در سنجش قبل از مداخله در توانمندسازی 62/10±96/32، در خودکارآمدی 54/12±93/31 و در گروههای تلفیقی 7/11±07/34 بود. مداخله در بهبود کیفیت زندگی هر سه گروه مؤثر بود (مقدار P برای زمان 001/0<، برای گروه 92/0 و برای تعامل زمان گروه 38/0 بود).نتایج حاصل از مطالعه نشان داد که توانمندسازی و افزایش خودکارآمدی میتواند کیفیت زندگی زنان یائسه را بهبود بخشد. این می تواند به متخصصان سلامت کمک کند تا زنان یائسه را در مورد مراقبت از خود در عوارض یائسگی آموزش دهند(17).
6-سوری وهمکارانش(1400) یک مطالعه توصیفی با هدف بررسی ارتباط ورزش منظم با علائم یائسگی زنان یائسه در شهرستان تویسرکان انجام دادند.در این مطالعه 90 زن یائسه دارای پرونده بهداشتی در دو مرکز بهداشتی-درمانی شهر تویسرکان مورد بررسی قرار گرفتند. ابزارهای مورد استفاده پرسشنامه شدت علایم یائسگی گرین, همچنین فرم 19 سوالی اطلاعات دموگرافیک بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار spss16 و آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف و آنالیز واریانس تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها امتیاز کلی نمره شدت علایم یائسگی 43/11± 02/28 بود که از نظر فعالیت ورزشی تفاوت معناداری را نشان داد (001/0p< ) به عبارتی زنان با ورزش منظم و نامنظم شدت علایم کمتری نسبت به افراد بدون فعالیت ورزشی داشتند. با توجه به نتایج این تحقیق به نظر می رسد ورزش در بهبود علایم یائسگی زنان یائسه مؤثر باشد و می توان از آن در کنار سایر روش ها در پیشگیری و درمان این علایم استفاده گردد(45).
7- کریمی وهمکارانش(1400) در یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده با هدف بررسی تأثیر برنامه آموزش رفتارهای مراقبتی بر شدت علائم یائسگی و رضایت زناشویی در زنان یائسه ،70 زن یائسه مراجعه کننده به کلینیک زنان بیمارستان بقیه الله و 502 ارتش تهران که واجد شرایط ورود به مطالعه بودند را به صورت تصادفی با استفاده از روش تصادفی بلوکی در دو گروه مساوی (گروه مداخله و کنترل) تقسیم کردند. گروه مداخله برنامه آموزش رفتار مراقبتی را در ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و جنسی در 5 جلسه در طول یک هفته دریافت کردند.گروه کنترل نیز 5 جلسه دقیقاً مشابه گروه مداخله داشتند، با این تفاوت که فقط مراقبت و آموزش روتین دریافت کردند. دادهها قبل و بعد از مداخله با استفاده از پرسشنامه شدت علائم یائسگی[4] (MSSI-38) و پرسشنامه بازبینی شده سازگاری دوگانه[5] (RDAS) جمعآوری شد.پس ازآنالیز و تفسیرداده ها ، یافتههای این پژوهش نشان داد که آموزش اقدامات مراقبتی بر شدت علائم یائسگی تأثیر مثبت دارد و همچنین رضایت زناشویی را در زنان یائسه بهبود میبخشد(1).
8-نجاتی وهمکارانش(1399) یک مطالعه کارآزمایی میدانی سه گروهه با عنوان مقایسه تأثیر دو روش آموزش بهداشت، خودراهبری و یادگیری گروهی حمایتی بر کیفیت زندگی و خودمراقبتی زنان یائسه ایرانی انجام دادند. یکصد و هشت زن یائسه به روش نمونه گیری در دسترس و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه از سه مرکز جامع سلامت انتخاب شدند. مراکز بهداشتی به طور تصادفی در گروه های حمایتی (36 نفر)، خودراهبری (36 نفر) و کنترل (36 نفر) قرار گرفتند. در گروه خود راهبری، آموزش از طریق بسته آموزشی ارائه شد و گروه کنترل مراقبتهای روتین را از مرکز بهداشت دریافت کردند. گروه حمایت از طریق چهار جلسه گروهی توسط داوطلبان سالم آموزش دیده آموزش دریافت کردند. داده ها با استفاده از پرسشنامه کیفیت زندگی خاص یائسگی و پرسشنامه استاندارد خودمراقبتی جمع آوری شد. داده ها با استفاده از نرم افزار spss21 و با استفاده از آزمون های تی مستقل، زوجی وکای دو صورت گرفت. یافته های پژوهش حاضر نشان داد کیفیت زندگی و خودمراقبتی در زنان یائسه در گروه های خودراهبری و حمایتی بهبود یافته است. با این حال، گروه پشتیبانی اثربخشی بالاتری ارائه کرد. از این رو توصیه می شود که به توانمندی های داوطلبان سالم برای ارتقای کیفیت زندگی زنان یائسه توجه بیشتری شود(46).
9-یزدخواستی وهمکارانش(1394) در یک مطالعه مروری به بررسی توانمندسازی و راهبردهای مقابله ای با علائم یائسگی در زنان یائسه پرداختند .در این بررسی، پایگاههای اطلاعاتی PubMed، EMBASE، ISI و ایرانی برای متون مرتبط اسکن شدند. یک جستجوی جامع با استفاده از ترکیب کلمات کلیدی «توانمندسازی، یائسگی، مقابله با علائم » برای بررسی متون مرتبط و مجلات آموزش عالی انجام شد.بیشتر مداخلات برای زنان یائسه بر مداخلات آموزشی خود مراقبتی ، فعالیت بدنی/ورزش، رژیم غذایی سالم، مدیریت استرس، رفتارهای سالم، پیشگیری از برخی بیماری ها و پوکی استخوان متمرکز شده است. نتایج این پژوهش نشان داد راهبرد مداخله آموزش خودمراقبتی یکی از راهبردهای جایگزین برای بهبود نگرش زنان و مقابله با علائم یائسگی است که به عنوان چندین زیرمجموعه برنامه های ارتقای سلامت شناخته شده است. توانمندسازی زنان یائسه سلامت آنها را در یک سوم آخر عمر تضمین می کند. همچنین به آنها کمک می کند از سلامت در آخرین سال های زندگی خود بهره مند شوند(47).
10-مکوندی وهمکارانش(1393)یک مطالعه ترکیبی دو مرحله ای با هدف توسعه و تدوین راهنمای آموزشی خود مراقبتی برای بهبود علائم گرگرفتگی در دوران یائسگی با تأکید بر فعالیت جسمانی و رژیم غذایی مناسب در زنان 45 تا 60 سال انجام دادند. در مرحله اول یک مطالعه مروری انجام شده و کلیه مقالات خارجی و داخلی که در ده سال اخیر به تأثیر رژیم غذایی و فعالیت بدنی درکاهش گرگرفتگی پرداخته بودند، استخراج و نتایج آنها ثبت گردید در مرحله دوم به روش کیفی از طریق برگزاری پانل خبرگان نظر افراد خبره در مورد داده های گردآوری شده بررسی و مورد بحث و تجزیه و تحلیل قرار گرفت 410. مقاله از منابع خارجی و داخلی بررسی گردید و با حذف مقالات تکراری و غیرمرتبط در مجموع نتایج 77 مقاله تحلیل شد که 40 مقاله مرتبط با تغذیه و 37 مقاله مربوط به تمرینات بدنی بوده است و نتایج این مطالعات پس از ارائه در پانل خبرگان و بحث پیرامون آن ها، تأیید گردید که استفاده یکی از رژیم های غذایی حاوی فیتواستروژن ها توام با انجام فعالیت های هوازی ازجمله پیاده روی، به مدت 45-30 دقیقه با شدت متوسط رو به بالا (5-3 روز در هفته) در کاهش علائم و عوارض گرگرفتگی زنان 60 – 45 موثر است. نتایج نشان داد که فعالیت بدنی منظم توام با رژیم غذایی حاوی فیتواستروژن ها از جمله سویا، در کاهش علائم و عوارض گرگرفتگی دوران یائسگی موثر است(48).
مطالعات خارجی
1-sahbanathul وهمکارانش (2024) مطالعه ای با عنوان «فعالیت بدنی، خودمراقبتی و علائم یائسگی در زنان در الاحساء، عربستان سعودی: پیروی از دستورالعمل های خودمراقبتی پس از یائسگی[6] (PMGs)» انجام دادند. این مطالعه مقطعی با هدف ارزیابی فعالیت بدنی، خودمراقبتی و علائم یائسگی و ارتباط آنها با متغیرهای منتخب انجام شد. 212 زن یائسه به طور تصادفی از مراکز بهداشتی الاحساء عربستان سعودی انتخاب شدند. ابزار بین المللی فعالیت بدنی، پرسشنامه خودمراقبتی و مقیاس یائسگی کوپرمن به ترتیب برای ارزیابی فعالیت بدنی، مراقبت از خود و علائم یائسگی زنان استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمونهای مجذور کای و همبستگی پیرسون استفاده شد. زنان 87/6 ± 01/55 سال سن داشتند و 6/40 درصد در سنین 46 تا 50 سالگی به یائسگی رسیدند. 1/57 درصد از زنان فعالیت بدنی پایینی داشتند که با علائم یائسگی همراه بود (022/0p<). بالاترین میانگین امتیاز (83/5 ± 63/29) برای سلامت جسمانی و کمترین آن (58/3 ± 92/11) در آزمونهای غربالگری خودمراقبتی به دست آمد. در مورد علائم یائسگی، 9/25 درصد علائم خفیف، 8/69 درصد متوسط و 3/4 درصد علائم شدید داشتند. ارتباط معنی داری بین علائم یائسگی و سن، سن یائسگی، تحصیلات، شاخص توده بدنی و آگاهی از PMG یافت شد (001/0>p). خودمراقبتی با علائم یائسگی همبستگی مثبت داشت (001/0>p). بنابراین می توان چنین نتیجه گیری کرد: باید به پایبندی زنان به پیروی از دستورالعمل های خودمراقبتی پس از یائسگی توجه شود تا زنان بعد از یائسگی از زندگی سالم تری برخوردار شوند(49).
2-keye و همکارانش(2023) یک مرور سیستماتیک با متاآنالیز برای تعیین تأثیر آموزش خودمراقبتی در یائسگی بر کیفیت زندگی (QoL) در زنان یائسه انجام دادند. تحقیقات نشان میدهد که برنامههای آموزشی خاص میتواند زنان را در دوران گذار فیزیکی و عاطفی از طریق یائسگی حمایت و توانمند سازد. پایگاههای اطلاعاتی CINAHL، Medline، APA، Embase و Google Scholar بین 30 نوامبر 2021 و 9 ژانویه 2022 با استفاده از دستورالعملهای PRISMA جستجو شدند. برای ارزیابی انتقادی مطالعات وارد شده از ابزار خطر سوگیری کوکرین استفاده شد. برای انجام فراتحلیل مطالعات مناسب از نرم افزار Review Manager استفاده شد. هشت مقاله برای این بررسی واجد شرایط بودند. شرکت کنندگان بین 40 تا 60 سال سن داشتند و تشخیص یائسگی ناشی از تغییرات در چرخه قاعدگی تا آخرین دوره قاعدگی 7 ساله بود. داده های پیگیری بین 1 تا 4 ماه پس از آموزش جمع آوری شد. متاآنالیز هر دو نتیجه اولیه (QoL) و پیامد ثانویه (کنترل علائم) بهبودهای آماری قابل توجهی را پس از مداخله نشان داد. مقالاتی که برای متاآنالیز مناسب نبودند به صورت روایی بررسی شدند. دو مقاله که پیامد اولیه (QoL) را ارزیابی میکردند، بهبودی را نشان دادند، اما تنها یک مقاله به سطح آماری معنیداری رسید. پیامدهای ثانویه بهبودهایی را نشان دادند، در حالی که همه مقالهها این کار را از نظر آماری معنادار کردند. نتایج این مطالعه نشان داد آموزش خودمراقبتی یائسگی بهبود کیفیت زندگی و کنترل علائم را در زنان یائسه نشان داد. با این حال، با توجه به برخی نقاط ضعف در مطالعات وارد شده، تحقیقات بیشتر قابل توجیه است. محدودیت ها شامل سطح تحصیلات شرکت کنندگان، موقعیت جغرافیایی، خطر سوگیری بود، که تنها نیمی از مقالات به استفاده شرکت کنندگان از درمان جایگزینی هورمون و طول مدت پیگیری پرداختند(50).
3-Barnard وهمکارانش(2023)در یک کارآزمایی تصادفی و کنترل شده با عنوان« بررسی تأثیر مداخله غذایی برای علائم وازوموتور یائسگی» انجام دادند. علائم وازوموتور پس از یائسگی کیفیت زندگی را مختل می کند. 84 نفر از زنان یائسه که حداقل دو گرگرفتگی متوسط تا شدید را روزانه گزارش میکردند وارد مطالعه شدند و بهطور تصادفی به دو گروه مداخله وکنترل تقسیم شدند. به گروه مداخله رژیم غذایی شامل: رژیم غذایی کمچرب و وگان و سویا پخته (½ فنجان [86 گرم] در روز) داده شد. گروه کنترل بدون تغییر رژیم غذایی بودند . در طی یک دوره 12 هفته ای، از یک اپلیکیشن موبایل برای ثبت گرگرفتگی (تکرار و شدت) استفاده شد و علائم وازوموتور، روانی اجتماعی، جسمی و جنسی با پرسشنامه کیفیت زندگی خاص یائسگی ارزیابی شد. تفاوتهای بین گروهی برای پیامدهای پیوسته (آزمون t) و باینری (x2 / آزمون مکنمار) ارزیابی شد. در یک نمونه فرعی مطالعه، اکول ادرار پس از مصرف ½ فنجان (86 گرم) سویای کامل پخته شده دو بار در روز به مدت 3 روز اندازه گیری شد.پس از بررسی داده ها در گروه مداخله، گرگرفتگی متوسط تا شدید 88 درصد (001/0 < P )در مقایسه با 34 درصد برای گروه کنترل (001/0 > P؛ بین گروه 001/0 > P) کاهش یافت. در 12 هفته، 50 درصد از تکمیل کنندگان گروه مداخله هیچ گرگرفتگی متوسط تا شدید را گزارش نکردند. در بین گروه کنترل، هیچ تغییری در این متغیر نسبت به پایه وجود نداشت (آزمون χ2، 001/0 > P). گروه مداخله کاهش بیشتری را در حیطه های وازوموتور (0.004 = P)، فیزیکی (0.01 = P) و جنسی (0.03 = P) پرسشنامه کیفیت زندگی خاص یائسگی گزارش کردند. از این مطالعه می توان چنین نتیجه گرفت یک مداخله غذایی متشکل از یک رژیم غذایی گیاهی، به حداقل رساندن روغن ها و دانه های سویا روزانه به طور قابل توجهی دفعات و شدت گرگرفتگی پس از یائسگی و علائم مرتبط را کاهش وکیفیت زندگی مرتبط با یائسگی را افزایش می بخشد (51).
4-hybholt وهمکارانش(2022) مطالعه مروری با هدف ترسیم ادبیات بررسی شده در مورد پیامدهای سلامت روانی و اجتماعی فعالیت بدنی[7] (PA) در حول یائسگی به روشی سیستماتیک انجام دادند. نه پایگاه داده الکترونیکی و 10 مجله اصلی برای شناسایی مقالات واجد شرایط جستجو شدند. بررسی دستی لیست های مرجع نیز انجام شد. فرآیند انتخاب توسط مراحل در PRISMA-ScR هدایت شد. نهایتاً 80 مقاله از 25 کشور وارد مطالعه شدند. همه مقالات بین سال های 1994 تا 2021 منتشر شده اند. برای همه مطالعات، پیمایش ها روش اصلی اندازه گیری پیامدهای سلامت روانی و اجتماعی بودند، مطالعات مقطعی 36 مورد، مطالعات مداخله ای 33 مورد ، مطالعات کوهورت طولی 10 مورد و یک مطالعه ترکیبی بود. مجموعه داده ها در مجموع 103826 زن با میانگین سنی 52.6 سال و انواع یائسگی را شامل می شد. 19 پیامد سلامت روانشناختی و اجتماعی از جمله علائم یائسگی روانی (N = 34)، کیفیت زندگی (N = 33)، افسردگی (N = 30)، اضطراب (N = 11)، بهزیستی روانی (N = 21)، استرس ادراک شده (N = 9)، رضایت از زندگی (N = 7) و عزت نفس (N = 5) مورد ارزیابی قرار گرفتند. در مجموع، یافتههای این مطالعات نشاندهنده تأثیر مثبت نسبتاً مشهود پیامدهای سلامت روانی و اجتماعی فعالیت بدنی PA بر پیامدهای سلامت مربوطه است، تنها در چند مطالعه هیچ ارتباطی گزارش نشده است. همچنین اکثر مطالعات هیچ تفاوتی در رابطه با وضعیت یائسگی گزارش نکرده اند(52).
5-Alswayied وهمکارانش(2022) در یک مرور سیستماتیک به بررسی ارزیابی مقبولیت و اثربخشی مداخلات آموزشی فعالیت بدنی (PA)مبتنی بر موبایل برای زنان میانسال در دوران یائسگی پرداختند. هدف از این بررسی سیستماتیک ارزیابی اثربخشی، مقبولیت، و تکنیکهای تغییر رفتار فعال (BCTs) فناوریهای PA موبایل را در میان زنان یائسه میانسالی بود. بررسی ترکیبی از مطالعات کمی و کیفی با جستجو در MEDLINE (Ovid)، Embase، Scopus، CINAHL، Web of Science، SPORTDiscus، CENTRAL، PsycINFO، و نمایه پزشکی ورزشی و آموزشی ProQuest به طور سیستماتیک انجام شد. مطالعات بر اساس معیارهای واجد شرایط بودن از پیش تعیین شده انتخاب و غربالگری شدند. در مجموع، 2 بازبین به طور مستقل خطر سوگیری را با استفاده از ابزار ارزیابی ترکیبی ارزیابی کردند و نقشه BCT مداخلات شامل شده را با استفاده از تاکسونومی BCT v1 تکمیل کردند. درنهایت 12 مطالعه در این مرور گنجانده شد. خطر کلی سوگیری در 58٪ (12/7) از مطالعات وارد شده «متوسط تا زیاد» و در 42٪ (12/5) از مطالعات «کم» بود. از 12 مطالعه، 7 مطالعه (٪58) تغییرات در سطوح PA را ارزیابی کردند. اندازه اثر تلفیقی از 2 کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده منجر به افزایش کوچک تا متوسط در PA متوسط تا شدید تقریباً 61.36 دقیقه در هفته در میان زنان میانسال، حداقل در کوتاهمدت (95% فاصله اطمینان (CI 17.70-105.01؛ P=.006) شد. اگرچه یک متاآنالیز به دلیل ناهمگونی امکان پذیر نبود، اما بهبودهای مثبتی نیز در طیفی از پیامدهای مرتبط با یائسگی مانند کاهش وزن، مدیریت اضطراب، کیفیت خواب و کیفیت زندگی مرتبط با یائسگی یافت شد. زنان میانسال مداخلات آموزشی فعالیت بدنی مبتنی بر موبایل را قابل قبول و به طور بالقوه در افزایش PA و گام های روزانه مفید می دانستند. میانگین تعداد BCT در هر مداخله PA متحرک با توجه به BCT Taxonomy v1 8.8 (محدوده 4-13) بود. «خود نظارتی بر رفتار»، «بیوفیدبک» و «تعیین هدف (رفتار)» متداولترین BCTهایی بودند که در بین مداخلات شامل شده توصیف شدند. نتایج این مطالعه نشان داد که مداخلات آموزشی فعالیت بدنی PA مبتنی بر موبایل در قالب برنامههای گوشیهای هوشمند به طور بالقوه برای افزایش جزئی تا متوسط در PA متوسط تا شدید در میان زنان میانسال با علائم یائسگی مؤثر است. قابل ذکر است اگرچه یائسگی یک وضعیت طبیعی است که نیمی از جمعیت در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار می دهد، اما شواهد زیادی برای حمایت از مقبولیت و اثربخشی مداخلات آموزشی فعالیت بدنی PA مبتنی بر موبایل بر پیامدهای مرتبط با یائسگی وجود ندارد که نیاز به بررسی بیشتر دارد(39).
6-Berini وهمکارانش(2022) به بررسی «تأثیر تمرین مقاومتی بر کیفیت زندگی زنان یائسه با علائم وازوموتور» پرداختند. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر یک مداخله تمرین مقاومتی بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت[8] (HRQoL) در زنان یائسه مبتلا به VMS بود. این کارآزمایی تصادفی کنترل شده باز شامل 65 زن یائسه بالای 45 سال با VMS روزانه بود. شرکت کنندگان به طور تصادفی به 15 هفته تمرین مقاومتی سه بار در هفته یا یک گروه کنترل درمان نشده تقسیم شدند. پرسشنامه سلامت زنان[9] (WHQ) و پرسشنامه سلامت فرم کوتاه (SF-36) برای ارزیابی HRQoL در ابتدا و بعد از 15 هفته استفاده شد. گروه تمرین مقاومتی نسبت به گروه کنترل در حوزه های سلامت زنان و گرگرفتگی(002/0=p) ، مشکلات خواب (003/0=p)، و علائم قاعدگی (01/0=p) از ابتدا تا پس از مداخله بهبود یافت. هیچ تفاوت معنیداری بین گروهها در امتیازات خلاصه SF-36 یا در هیچ یک از حوزهها یافت نشد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد در زنان یائسه با VMS متوسط تا شدید، تمرین مقاومتی سه بار در هفته به مدت 15 هفته باعث بهبودکیفیت زندگی HRQoL یائسگی شد(53).
7-Verini وهمکارانش(2022) یک مطالعه مقطعی با هدف بررسی اینکه آیا پیروی از رژیم غذایی مدیترانه ای[10] (MD) ممکن است بر علائم یائسگی در زنان تأثیر بگذارد انجام دادند. پارامترهای آنتروپومتریک و بالینی و عادات سبک زندگی مورد ارزیابی قرار گرفت. همه شرکتکنندگان برای ارزیابی با پرسشنامههای زیر تحت مصاحبه قرار گرفتند: پایبندی به رژیم مدیترانه ای(PREDIMED )، کیفیت خواب (شاخص کیفیت خواب پیتسبورگ[11]، PSQI)، و شدت علائم یائسگی (مقیاس رتبهبندی یائسگی، MRS). صد زن یائسه (سن 7.3 ± 57.1 سال، BMI 5.5 ± 35.0 کیلوگرم بر متر مربع) وارد مطالعه شدند. میانگین امتیاز PREDIMED 66/1 ± 82/7 بود که نشان دهنده پایبندی متوسط به MD بود. زنان در کلاس MRS مشخص شده دارای امتیاز PREDIMED به طور قابل توجهی پایین تر از کلاس MRS غیر تا متوسط بودند (036/0=p). مصرف حبوبات با کلاس MRS پایینتری همراه بود (201/0-=r، 045/0=p). علاوه بر این، مصرف روغن زیتون فوق بکر با علائم روانشناختی همبستگی معکوس داشت (021/0=p 230/0-=r). در نهایت، 79 درصد از شرکتکنندگان بدخواب بودند (میانگین نمره PSQI 6/3 ± 68/8 بود) و زنان در کلاس MRS شدید کیفیت خواب بدتری نسبت به سایر کلاسهای MRS داشتند. نتایج مطالعه نشان داد زنان یائسه با علائم یائسگی مشخص پایبندی کمی به MD داشتند. مصرف حبوبات با شدت علائم یائسگی کمتر همراه بود در حالی که مصرف روغن زیتون فرابکر با علائم روانی کمتر همراه بود(54).
8-Silva وهمکارانش(2021) در یک مرور روایتی به بررسی تغذیه در زنان یائسه پرداختند. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین الگوهای غذایی و نقاط پایانی بالینی در زنان یائسه، مانند ترکیب بدن، توده استخوانی و نشانگرهای خطر بیماری قلبی عروقی می باشد. شواهد کنونی نشان میدهد که رژیمهای غذایی کمچرب و گیاهی با اثرات مفیدی بر ترکیب بدن همراه است، اما مطالعات بیشتری برای تأیید این نتایج در زنان یائسه مورد نیاز است. به منظور یافتن نشریات مرتبط، جستجویی در Pubmed با ترکیبی از کلیدواژه ها و سرفصل های موضوعی پزشکی (MeSH) 'رژیم غذایی'، 'میزان رژیم غذایی توصیه شده'، 'رژیم غذایی، مدیترانه ای'، 'رژیم غذایی، با محدودیت چربی'، 'رژیم غذایی' انجام شد. ، کربوهیدرات محدود، 'شاخص گلیسمی'، 'ترکیب بدن'، 'یائسگی'، 'پس از یائسگی'، و 'بیماری های قلبی عروقی'. همه مقالات منتشر شده تا فوریه 2021 که واجد شرایط بودن در نظر گرفته شدند. نتایج حاصل از ارزیابی مقالات نشان داد الگوی رژیم غذایی مدیترانه ای همراه با سایر عادات سالم ممکن است به پیشگیری اولیه از بیماری های استخوانی، متابولیک و قلبی عروقی در دوره پس از یائسگی کمک کند. این شامل استفاده از غذاهای سالم است که دارای خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی است و با کاهش اندک اما قابل توجه فشار خون، کاهش توده چربی و بهبود سطح کلسترول همراه است. همچنین توصیه می شود این اثرات با ارزیابی پیامدهای سخت مانند شکستگی استخوان، دیابت و ایسکمی عروق کرونر در مدت زمان طولانیتری مورد ارزیابی قرار گیرند(55).
9-shoray وهمکارانش(2020) در یک مرور سیستماتیک، متاآنالیز و سنتز بدون متاآنالیز با هدف ارزیابی اثربخشی مداخلات مبتنی بر ورزش و درمانهای ذهن و بدن بر کیفیت زندگی، علائم یائسگی و افسردگی در میان زنان آسیایی قبل از یائسگی پرداختند . شش پایگاه داده الکترونیکی PubMed، CINAHL، Embase، PsycINFO، Scopus، و ProQuestبه طور سیستماتیک جستجو شدند.برای ارائه نتایج از متاآنالیز و SWiM استفاده شد. Review Manager 5.3 و ابزار Cochrane Risk of Bias به ترتیب برای متاآنالیز و ارزیابی ریسک سوگیری استفاده و در مجموع، 23 مطالعه بررسی شدند. نتایج حاصل از این مرور سیستماتیک ومتا آنالیز اثرات قابل توجهی در مداخلات مبتنی بر ورزش و درمانهای ذهن و بدن کیفیت زندگی، علائم یائسگی و افسردگی را بهبود میبخشد، اما گرگرفتگی را بهبود نمیبخشد.در نتیجه میتوان به متخصصان مراقبت های بهداشتی پیشنهاد داد مداخلات مبتنی بر ورزش یا درمان های ذهن و بدن را برای افزایش کیفیت زندگی و مدیریت علائم یائسگی در نظر بگیرند(56).
10-smail وهمکارانش(2019) در یک مطالعه مقطعی مبتنی بر جامعه به بررسی کیفیت زندگی خاص یائسگی در میان زنان اماراتی پرداختند. این مطالعه بر روی 70 زن اماراتی با استفاده از نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای با هدف بررسی کیفیت زندگی (QOL) زنان یائسه اماراتی40 تا 64 ساله و تعیین ارتباط آن با ویژگیهای جمعیت شناختی آنها انجام شد. شرکت کنندگان با استفاده از یک پرسشنامه ساختاریافته شامل متغیرهای جمعیت شناختی، ویژگی های باروری و پرسشنامه کیفیت زندگی خاص یائسگی[12] (MENQOL) مصاحبه حضوری شدند. شایع ترین علامت در میان شرکت کنندگان در مطالعه «درد در عضلات» بود. شرکت کنندگان سطح متوسطی از علائم آزاردهنده داشتند. علاوه بر این، علائم وازوموتور توسط 61 درصد گزارش شده است، در حالی که علائم جنسی تنها توسط یک سوم از شرکت کنندگان گزارش شده است. بین وضعیت یائسگی در هیچ یک از چهار حیطه پرسشنامه MENQOL تفاوت معناداری وجود نداشت. علاوه بر این، بین میانگین نمرات چهار حوزه MENQOL و همه پیشبینیکنندهها تفاوت معنیداری وجود نداشت. این مطالعه اهمیت آموزش خودمراقبتی زنان در مورد یائسگی و علائم آن را برجسته می کند(57).
نقد متون
نتایج مطالعات مروری در ایران وجهان بر اهمیت آموزش اقدامات مراقبتی توسط پرستاران سلامت جامعه در کاهش علائم یائسگی زنان یائسه تأکید وآن را به عنوان یک مراقبت حمایتی که می تواند کیفیت زندگی را در این گروه بهبود ببخشد توصیه می کنند. همچنین مطالعه بر روی زنان یائسه که جزو جامعه زنان زاهدان هستند، نشان دهنده نیازاین جامعه به آموزش رفتارهای مراقبتی برای افزایش آگاهی آن ها راجع به یائسگی درجهت افزایش کیفیت زندگی در این دوران می باشد. با توجه به گسترش مداخلات آموزشی مبتنی بر آموزش از راه دور، فضای مجازی وپیگیری تلفنی بـه عنـوان یـک روش مؤثر، با توجه به ویژگـیهـایی چون تنوع، استفاده آسان، جـذابیت و نـوگرایی، دسترسی سـریع و آسـان، کـاهش هزینـه هـا ، با از بـین بـردن موانـع یـادگیری مثـل مشکل بعد جغرافیـایی و امکانـات کـم مـی توانـد نقش مهمی در بهبـود وضـعیت آگـاهی و کنتـرل علائم یائسگی و بهبود کیفیت زندگی زنان در دوران یائسگی داشته باشد.
[1] Menopause Rating Scale
[2] Perceived Relationship Quality Components
[3] Health Literacy Index
[4] Menopause Symptoms Severity Inventory
[5] Revised Dyadic Adjustment Scale
[6] postmenopausal guidelines
[7] Physical Activity
[8] health-related quality of life
[9] Women's Health Questionnaire
[10] Mediterranean Diet
[11] Pittsburgh Sleep Quality Index
[12] Menopause- Specific Quality of Life Questionaire
[1] Vasomotor Syndrom (VMS)
[2] Cardiovascular disease(CVD)
[3] Dyspareunia
[4] Body mass index (BMI)
[5] self care
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چارچوب و فلسفه پژوهش و پارادایم | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| روش های موجود کدامها هستند؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| هدف کلی طرح | تعیین تاثیر برنامه آموزش از راه دور مبتنی بر خود مراقبتی بر علائم یائسگی و کیفیت زندگی زنان یائسه تحت پوشش مراکزجامع سلامت زاهدان،1403 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اهداف اختصاصی | 1-تعیین و مقایسه میانگین نمره علائم یائسگی قبل ودو ماه بعد از مداخله در دو گروه مداخله وکنترل 2-تعیین و مقایسه میانگین نمره کیفیت زندگی قبل ودو ماه بعد از مداخله در دو گروه مداخله وکنترل | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | وزارت بهداشت و درمان، دانشگاه های علوم پزشکی ، دانشکده های پرستاری ومامایی ، مراکز تحقیقاتی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اهداف كاربردی | ارتقا سلامت جامعه زنان یائسه | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| تعریف واژه های تخصصی | یائسگی تعریف نظری: یائسگی به ۱۲ ماه امنوره بعد از زمان آخرین دوره قاعدگی اطلاق می شود(58). تعریف عملی: در این مطالعه زنان یائسه 45 تا 55سال که یک سال از آمنوره بودن آنها گذشته باشد، مد نظر قرارگرفت (2). آموزش از راه دور تعریف نظری: آموزش از راه دور به ارائه خدمات پرستاری از طریق به کار گیری فناوری ارتباطی اطلاق میشود. این فناوری های ارتباطی می تواند از طریق تلفن،کامپیوتر، ابزارهای پایش از راه دور واینترنت ارائه شود(37). تعریف عملی: در این مطالعه آموزش خودمراقبتی درگروه مداخله از طریق پیام رسان داخلی ایتا طی 4جلسه با استفاده از پکیج انجمن سلامت ملی NHS مختص یائسگی ویادگیری در مدت زمان دو ماه خواهد بود که در این مدت پژوهشگر هفته ای یکبار جهت پیگیری مددجویان با آنها تماس خواهد گرفت (59). علائم یائسگی تعریف نظری: علائم یائسگی شامل علائم وازوموتور، آتروفی اوروواژینال، استئوپروز، بیماری قلبی عروقی، سرطان، کاهش عملکرد شناختی، و مشکلات جنسی است(60). تعریف عملی: نمره ای است که فرد از مقیاس سنجش علائم یائسگی در زنان یائسه با استفاده از پرسشنامه MRS کسب می کند. در مقیاس MRS هر چه نمره کسب شده کمتر باشد نشان دهنده کاهش شدت علائم یائسگی در فرد می باشد.دامنه نمره 11-55 می باشد. کیفیت زندگی تعریف نظری: درک افراد از وضعیت زندگی خود از نظر فرهنگ، نظام ارزشی که در آن زندگی می کنند و اهداف، انتظارات، استانداردها و اولویت های آن ها(17). تعریف عملی: نمره ای است که فرد از پرسشنامه کیفیت زندگی زنان یائسه (MENQOL) کسب می کند. دامنه نمره 0 تا 174میباشد و هرچه نمره کسب شده پایین تر باشد کیفیت زندگی بالاتری را در فرد نشان میدهد. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نوع مطالعه | نیمه تجربی دوگروهه با طرح پیش آزمون وپس آزمون | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | کلیه زنان یائسه تحت پوشش مراکز جامع سلامت شهر زاهدان معیارهای ورود به مطالعه: -سن 45 تا55 سال - حداقل12 ماه از آخرین قاعدگی آن ها گذشته باشد -قادر به پاسخگویی به سواالات پرسش نامه باشند. - قبلا دوره ای جهت آموزش شرایط دوران یائسگی نگذرانده باشد و درمان خاصی جهت رفع علائم یائسگی نگرفته باشد. -توانایی برقراری ارتباط ومکالمه به زبان فارسی -نداشتن محدودیت جهت انجام فعالیت های ورزشی -امکان نصب پیام رسان داخلی ایتا بر روی موبایل خود داشته باشند. -عدم دریافت درمان جایگزین هورمونی( داروهای کاهش دهنده عوارض یائسگی) و هرگونه کنتراسپتیو و داروهای آندروژنی و عدم درمان با داروهای گیاهی جهت کاهش علائم یائسگی -تک همسر باشد -عدم ابتلا زن و شوهر به بیماری سخت و زمین گیر مانند سرطان -عدم بروز حادثه ی ناگوار در 6 ماه اخیر نظیر فقدان ها -دارا بودن پرونده خانوار در مراکز بهداشتی درمانی شهر -یائسگی غیرطبیعی ناشی از هیسترکتومی، پرتودرمانی، دارودرمانی و غیره نداشته باشد -نداشتن بیماری های سیستمیک و مزمن، مشکلات روحی و روانی و اعتیاد به مواد مخدر - کسب حداقل نمره ( نقطه برش) 2 از پرسشنامه علائم یائسگی MRS
هم چنین معیارهای خروج از مطالعه شامل: - عدم تمایل فرد به ادامه حضور در مطالعه بود وخروج از گروه آموزشی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| حجم نمونه و روش محاسبه آن |
حجم نمونه با استفاده از نتایج مطالعه عظیمی پور و همکاران( 1396 ) با حدود اطمینان 95 درصد و توان آزمون آماری 80درصد با استفاده از فرمول تعیین حجم نمونه 52/8 نفردرهر گروه برآورد گردید(61).
n =
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری به صورت چند مرحله ای (خوشه ای، تصادفی، در دسترس) انجام خواهد گرفت. بدین ترتیب که کلیه مراکز جامع سلامت وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به5 منطقه ( شمال، جنوب، شرق، غرب ومرکز) خوشه ای تقسیم خواهند شد، درهر منطقه مراکزی به عنوان خوشه به طور تصادفی (به طریق قرعه کشی )در نظرگفته می شوندو سپس بر اساس حجم نمونه از هر منطقه یک مرکز انتخاب خواهند شد. نمونه گیری در داخل هر مرکز بطور نمونه گیری در دسترس انجام و بر این اساس افراد مراجعه کننده وارد گروه مداخله یا کنترل خواهند شد. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | جهت جمع آوری داده ها در این پژوهش از فرم اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه مربوط به مقیاس سنجش شدت علائم یائسگی (MRS) وکیفیت زندگی زنان یائسه (MENQOL ) استفاده خواهد شد. ابزارهای مطالعه شامل 1-فرم اطلاعات دموگرافیک شامل سن، سن یائسگی، سن یائسگی در نزدیکان درجه یک(مادر وخواهر)، وضعیت تاهل، تعداد فرزندان، تعداد زایمان، وضعیت اشتغال زن وهمسر، مصرف دارو، میزان تحصیلات زن وهمسر، دریافت یا عدم دریافت مراقبت روتین دوران یائسگی، دریافت یاعدم دریافت اطلاعات از رسانه ها یاسایر منابع راجع به نشانه های یائسگی وخود مراقبتی، دریافت یا عدم دریافت طب مکمل، قومیت، وضعیت اقتصادی، BMI می باشد. 2-مقیاس سنجش کیفیت زندگی زنان یائسه(MENQOL ) پرسشنامه مربوط به سنجش کیفیت زندگی بر اساس پرسشنامه کیفیت زندگی دوران یائسگی بود که توسط هیلدیچ و همکاران در دانشگاه تورنتو کانادا طراحی و استاندارد شده است (26). روایی این پرسشنامه توسط پانل متخصصین تائید شد و پایایی آن با استفاده از روش آزمون مجدد و محاسبه همبستگی 95 درصد کسب شد. سؤالات پرسشنامه کیفیت زندگی در چهار بعد وازوموتور( سیستم محرک عصبی رگ ها)، روانی- اجتماعی، فیزیکی و اختلال در روابط جنسی تنظیم شده است. سؤالات 1 و 2 در بعد وازوموتور، سؤالات 3تا 9 در بعد روانی اجتماعی، سوالات 10تا 24در بعدجسمانی و سوالات 25 تا29 در بعد روابط جنسی تنظیم شده اند. پاسخ سؤالات هر حیطه به صورت یک معیار درجه بندی شده از 0 تا 6تنظیم شده است. هر چه نمره کسب شده پایین تر باشد کیفیت زندگی بالاتری را در فرد نشان میدهد. دامنه نمره از 0تا 174 می باشد.
روایی وپایایی این پرسشنامه توسط فلاح وهمکارانش(1389)از طریق آلفای کرونباخ مقدار 0.85 به دست آمده است(62). بومی سازی گونه ایرانی این پرسشنامه، توسط پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی انجام گرفته است(63). پایایی این پرسشنامه در جامعه ایرانی بین 83/0 تا 87/0گزارش شده است(62). همچنین پایایی ابزار در این مطالعه به روش آلفای کرونباخ محاسبه خواهد شد. مقیاس سنجش علائم یائسگی MRS یک ابزار بین المللی با ارزش جهت ارزیابی علائم یائسگی است که در بسیاری از مطالعات بالینی واپیدمیولوژی جهت تعیین فراوانی وشدت علائم یائسگی در زنان میانسال به کار رفته است. این ابزار توسط هایمن وهمکاران(2003)توسعه داده شده است. این ابزار شامل 11 علامت مربوط به یائسگی در سه حیطه جسمانی4سوال، روانی 4سوال و ادراری-تناسلی3 سوال می باشد. در حیطه مشکلات جسمانی(نمره 0-5)، مواردی نظیر گرگرفتگی وتعریق شبانه، ناراحتی ها ومشکلات قلبی، اختلالات خواب و دردهای عضلانی ومفاصل ودر حیطه روانی(نمره 0-5) مواردی نظیر احساس افسردگی، عصبی بودن، اضطراب، ضعف حافظه وعدم تمرکز بررسی می شوند. در حیطه ادراری- تناسلی(نمره0-5) نیز سوالات مربوط به کاهش تمایلات ورضایت جنسی، مشکلات ادراری وخشکی وسوزش واژن مطرح میشوند. امتیازات پرسشنامه MRSدر محدوده 11 تا 55 است. هر چقدر امتیاز کلی MRS یا امتیاز مربوط به هر یک از حیطه ها یا امتیاز مربوط به سوالات آن حیطه کمتر باشد، شدت علائم تجربه شده یائسگی کمتر خواهد بود. روایی وپایایی این ابزار در ایران توسط قاسمی وهمکاران(1391) ونیز مکوندی وهمکاران(1392) مورد تایید واستفاده قرار گرفته است. در این دو پژوهش ضریب الفای کرونباخ پرسشنامه به ترتیب 0.73 و0.78 به دست آمده است(48, 64). پایایی ابزار دراین مطالعه به روش آلفای کرونباخ محاسبه خواهد شد. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | در این پژوهش پس از تصویب پروپوزال وکسب معرفی نامه های مربوط از معاونت تحقیقات وفناوری دانشگاه، پس از هماهنگی های لازم با مسئولین مراکز جامع سلامت شهر زاهدان جهت اجرای طرح وجمع آوری داده ها به مراکز جامع سلامت شهر زاهدان به روش چند مرحله ای (خوشه ای، تصادفی ساده و در دسترس) نمونه گیری انجام خواهد گرفت. با توجه به مراجعه کمتر این گروه به مراکز جامع سلامت از طریق سامانه سیب تلفن تماس افراد جامعه هدف جستجو و از آنان جهت شرکت در مطالعه دعوت به عمل می آید. پس از بیان اهداف و روش کار از نمونه ها رضایت آگاهانه کتبی جهت ورود به پژوهش اخذ خواهد شد. در ابتدا بر اساس معیارهای ورود فرم مشخصات جمعیت شناسی، مقیاس سنجش علائم یائسگیMRS و پرسشنامه کیفیت زندگی زنان یائسه MENQOLبه روش مصاحبه تکمیل خواهد شد، در اولین ملاقات با افرد گروه مداخله به صورت حضوری آشنایی با دوران یائسگی و علائم تاثیر گذار بر کیفیت زندگی زنان یائسه صحبت وبه سوالات شرکت کنندگان پاسخ داده خواهد شد. سپس یک گروه در پیام رسان داخلی ایتا برای افراد گروه مداخله تشکیل خواهد شد( بسته اینترنت دو گیگا بایت یک ماهه در اختیار افراد قرار میگیرد) و آموزش ها مبتنی بر راهنمای خودمراقبتی یائسگی خدمات سلامت ملی NHS (جدول1) طی 4جلسه آموزش غیر حضوری در قالب فیلم ومتن وصدا( هر هفته یک جلسه 30-45 دقیقه ای ) ارسال خواهد شد(جدول2). به منظور جلوگیری از حجم زیاد پیام های ارسالی توسط افراد و سردرگمی شرکت کنندگان وکنترل بهتر محقق، واحدهای پژوهش به گروه های 10 تا 12 نفره تقسیم شدند و در پیام رسان ایتا در گروهها قرارخواهند گرفت.محتویات آموزشی به صورت فیلم، صدا و متن به صورت هفتگی و به مدت 4 هفته درگروه ایتا قرار داده خواهد شد. در شروع جلسات، ابتدا پرسش و پاسخ و مرور مطالب جلسات قبل انجام می شود. امکان تبادل نظر و پرسش وپاسخ هم در گروه و هم به صورت خصوصی برای شرکت کنندگان وجود خواهدداشت. شرکت کنندگان در صورت یاد نداشتن کار با تلفن همراه و یا نداشتن سواد خواندن ونوشتن کافی، با توجه به کمک مراقب خانوادگی آگاه و با سواد به یادگیری مطالب آموزشی خواهند پرداخت. از زمان شروع ارسال مطالب آموزشی برای افراد گروه مداخله هفته ای یک بار به مدت4 هفته جهت انجام پیگیری بیماران، با آن ها تماس گرفته خواهد شد و سؤالاتی ازجمله: مشکلی در استفاده از پیام رسان ایتا یا عدم درک مفهوم جملات آموزشی، رضایت از روند انجام پژوهش و تمایل به ادامه همکاری، مناسب بودن شرایط جسمی - روحی و روانی بیمار و بررسی معیارهای خروج از مطالعه مطرح خواهد شد .اندازه گیری متغیرهای مطالعه قبل و دو ماه(60) پس از پایان آموزش به صورت مصاحبه انجام خواهد شد. اندازه گیری در گروه کنترل نیز با همین فواصل زمانی انجام خواهد شد. پس از جمع آوری داده ها اطلاعات جهت استخراج نتایج مورد تجزیه وتحلیل آماری قرار خواهد گرفت. به گروه کنترل جهت رعایت نکات اخلاقی در پایان پژوهش کتابچه وفایل آموزشی داده خواهد شد. جدول 1: آموزش خودمراقبتی یائسگی NHS
جدول 2: محتوای جلسات آموزشی
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | تجزیه و تحلیل دادههای آماری پژوهش با استفاده از نرم افزار [1]Spss22 و در دو بخش آمار توصیفی و آمار استنباطی انجام خواهدشد. در بخش آمار توصیفی به توصیف ویژگی های نمونه آماری در قالب فراوانی ، شاخصهای گرایش مرکزی و پراکندگی مانند میانگین، واریانس،انحراف معیار در قالب جداول و نمودارها پرداخته خواهدشد و در بخش آمار استنباطی برای تعیین نرمال بودن توزیع مشاهدات از آزمون شاپیروویلک وبا استفاده از آزمون های اماری تی مستقل تی زوجی کای دو و آنالیز کوواریانس در سطح معنی داری کمتر از 05/0 تجزیه و تحلیل خواهد شد. [1] Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ملاحظات اخلاقی | طبق راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران1392 1-هدف اصلی پژوهش ارتقای سلامت انسانها توام با رعایت کرامت وحقوق ایشان باشد. 2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی ،سلامت وایمنی فرد آزمودنی در طول وبعد از اجرای پزوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. 3-پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی ان برای هر فرد ازمودنی بیش تر از خطر های ان باشد. 4-مواردی از قبیل سرعت،سهولت کار،راحتی پزوهشگر، هزینه پایینتر ویا صرفا عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود. 5-قبل از اغاز هر پژوهش پزشکی، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان وارده به ازمودنی ها وتامین سلامت ان ها انجام گیرد. 11-کمیته اخلاق در پزوهش علاوه بر بررسی وتصویب طرح نامه ودستوورالعمل، این حق را دارد که طرح ها را درحین اجرا از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات ومدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهش گر در اختیار این کمیته قرار گیرد. 12-انتخاب ازمودنی بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها(خطرات یا هزینه ها)و منافع شرکت در پژوهش فدر آن جمعیت وکل جامعه، تبعیض امیز نباشد. 13-کسب رضایت آگاهانه وازادانه در هر پزوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلیل به کمیته اخلاق منتقل شود. در صورت تایید کمیته اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویض یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد شد. 28-نحوه ی گزارش نتایج باید ضامن حقوق مادی ومعنوی تمامی اشخاص مرتبط با پزوهش ، از جمله خود فرد پژوهشگر یا پزوهشگران، آزمودنی وموسسه حمایت کننده ی پزوهش باشد. 29-گزارش ها ومقالات حاصل از پژوهش هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند. 30-روش پژوهش نباید با ارزش های اجتماعی ،فرهنگی ودینی جامعه در تناقص باشد. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | مراجعه کم زنان یائسه به مراکز جامع سلامت، برای رفع این مشکل از طریق سامانه سیب تلفن تماس افراد جامعه هدف جستجو و از آنان جهت شرکت در مطالعه دعوت به عمل می آید. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کلمات کلیدی | آموزش، خود مراقبتی ، علائم و نشانه ها ، کیفیت زندگی، پس از یائسگی Quality of Life, , self care , Education, Postmenopause, Signs and Symptoms | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| فهرست منابع و مراجع |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | پژوهش حاضر شامل استفاده از برنامه آموزش از راه دور مبتنی برخودمراقبتی با استفاده از راهنمای خودمراقبتی یائسگی خدمات سلامت ملی NHS زنان یائسه تحت پوشش مراکز جامع سلامت شهر زاهدان میباشد. پرسشنامه های مربوط به کیفیت زندگی زنان یائسه و علائم یائسگی توسط شرکت کنندگان و به روش مصاحبه تکمیل شده ومطالب آموزشی در قالب 4جلسه آموزشی هر هفته یک جلسه به اپلیکیشن ایتا نصب شده روی تلفن همراه مددجویان ارسال میگردد و به مدت4هفته هر هفته یک نوبت پیگیری تلفنی توسط پژوهشگر انجام خواهد شد. دو ماه پس از پایان ارسال مطالب آموزشی مجددا پرسشنامه ها توسط شرکت کنندگان تکمیل خواهد شد. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | ندارد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | با توجه اهمیت آموزش خودمراقبتی توسط پرستاران سلامت جامعه در کاهش علائم یائسگی زنان یائسه و اهمیت آن به عنوان یک مراقبت حمایتی که می تواند کیفیت زندگی را در این گروه بهبود ببخشد، همچنین نیازجامعه زنان یائسه که جزو جامعه زنان زاهدان هستند به آموزش رفتارهای مراقبتی برای افزایش آگاهی آن ها راجع به یائسگی درجهت افزایش کیفیت زندگی در این دوران ومراجعه کم آنها به مراکز جامع سلامت با استفاده از ارسال مطالب آموزش خودمراقبتی به اپلیکیشن ایتا هرگاه مددجو دچار نقصان آگاهی در این زمینه شد با مراجعه به آن مشکل خود را برطرف می کند. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | این پژوهش هیچگونه خطری برای شما ندارد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | این پژوهش هیچ گونه خطری برای شما ندارد با این وجود پژوهشگر در کنار شما بوده و پاسخگوی همه سوالات شما خواهد بود. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | در این پژوهش هزینه ی مداخلات به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هیچ هزینه اضافی پرداخت نخواهد کرد. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | آموزش حضوری | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | نتایج مطالعه به اطلاع بیمار خواهد رسیدو این نتایج به صورت کاملا محرمانه وصرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت وهویت شرکت کنندگان در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | پاسخگویی به سوالات هم در گروه تشکیل شده و هم به صورت خصوصی در اپلیکیشن ایتا صورت خواهد گرفت. همچنین پژوهشگر هفته ای یک نوبت تماس تلفنی با شرکت کنندگان جهت پیگیری خواهد داشت. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | شرکت من / بیمار من در مطالعه کاملا اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم از پژوهش خارج شوم. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | با توجه به اطلاعات موجود در این فرم وتوضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلام می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده وفرصت خواندن آن را داشته ام. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| تخصص | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| عنوان پیام پژوهشی ( حداکثر 20 کلمه) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پیام کلیدی (حداکثر 80 کلمه) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| متن پیام پژوهشی ( حداکثر240 کلمه) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اهمیت موضوع(50 کلمه) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مهمترین نتایج طرح به زبان غیر تخصصی(70 کلمه) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| موارد کاربرد نتایج طرح (80 کلمه) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| تأثیرات و کاربردها | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محدودیتهای شواهد چه بودند؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| آیا این خبر میتواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشتهباشد؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| منابع و مراجع : حداکثر چهار مرجع اصلی استفاده شده در طرح تحقیقاتی مورد نظر را ذکر نمایید | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی | فایل سه پرسشنامه شامل پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه شدت علائم یائسگی و پرسشنامه کیفیت زندگی زنان یائسه ضمیمه گردید. |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|
=52/82
