تاثیر آموزش شیردهی مبتنی بر وب بر خودکارآمدی شیردهی انحصاری مادران نخست زا مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهر زاهدان در سال 1403

مقدمه: تغذیه انحصاری با شیر مادر یکی از مهم ترین و موثرترین روش ها برای تامین نیازهای تغذیه ای نوزادان در ماه های اولیه زندگی است. با این حال بسیای از مادران نخست زا به دلیل عدم آگاهی کافی از فواید شیردهی و چالش های مرتبط با آن، ممکن است در این زمینه دچار تردید و نگرانی شوند. در این راستا اپلیکیشن های آموزش شیردهی به عنوان ابزاری نوین و کارامد می توانند نقش بسزایی در ارتقا خودکارامدی شیردهی مادران نسبت به شیردهی ایفا کنند.

روش کار: این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی با شرکت 70 نفر از زنان نخست زا مراجعه کننده به مراکز جامع خدمات سلامت شهر زاهدان در سال 1403 انجام خواهدگرفت. نمونه ها با استفاده از روش چند مرحله ای در دو گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت. گروه مداخله به مدت 30 روز از وبسایت  ساخته شده توسط پژوهشگر استفاده خواهند کرد. این وبسایت شامل اطلاعات و مشاوره های تخصصی در مورد شیردهی و تکنیک های صحیح شیردهی است. در این وبسایت یک شبکه اجتماعی که در آن  مادران بتوانند تجربیات خود را به اشتراک بگذارند و سوالات خود را مطرح کنند طراحی شده است. ابزار جمع آوری داده در این پژوهش پرسشنامه است که در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون (3 ماه بعد از مداخله) تکمیل خواهدشد. و داده های جمع آوری شده توسط نرم افزار SPSS  نسخه 27 تجزیه و تحلیل خواهدشد.

Introduction: Exclusive feeding with breast milk is one of the most important and best ways to meet the nutritional needs of babies in the first months of life. With so many primiparous mothers, due to the lack of sufficient awareness of the benefits of breastfeeding and the challenges associated with it, they may be worried and worried in this regard. In this application, breastfeeding education as a new and effective tool can play a significant role in improving the breastfeeding self-efficacy of mothers

Methodology: This research will be a semi-experimental study with the participation of 70 primiparous women referring to the comprehensive health service centers of Zahedan city in 2024 .The samples will be divided into intervention and control groups using a multi-step method

The intervention group used the software developed by the researcher for 30 days. This software contains information and expert advice about breastfeeding and correct breastfeeding techniques. In this software, a social network has been designed where mothers can share their experiences and raise their questions. The data collection tool in this research is a questionnaire that will be completed in two stages: pre-test and post-test (3 months after the intervention). And the collected data will be analyzed by SPSS software version 27

امروزه شیر دهی به عنوان یک راهبرد اساسی در تامین رشد و بقاء کودک مورد توجه یونیسف (UNISEF)و سازمان جهانی بهداشت ([1]WHO)است (1). تغذیه انحصاری با شیر مادر به معنی تغذیه شیرخوار فقط با شیر مادر بدون دریافت مایع و مواد غذایی جامد به جز ویتامین، مواد معدنی و دارو در ۶ ماه اول است(2) . تغذیه انحصاری با شیر مادرموجب کاهش فشار خون در دوران بلوغ، کاهش در شاخص توده بدنی، بهبود دانسیته استخوان ،رشد ذهنی، کاهش عفونت‌های دوران کودکی و جلوگیری از مشکلات ناشی از در دوران بلوغ خواهد شد (3-5).متاسفانه آمارهای موجود در مورد شیردهی انحصاری مادران در ایران بسیار نگران کننده است(6)  به طوری که براساس آمار ارائه شده در سال1396، میزان تغذیۀ انحصاری تا شش ماهگی از45درصد کمتر بوده است(7) ازجمله عوامل مؤثر بر افزایش تغذیه با شیر مادر میتوان به میزان خودکارآمدی مادر در شیردهی اشاره کرد(8). خوددکارآمدی،احساس اطمینان و باور افراد درمورد توانایی انجام یک کار و یا یک رفتار است(9). خودکارآمدی شیردهی نیز توانایی درک شده مادر برای شیردهی کودک است و چهارچوب با ارزشی است که رفتار شیردهی مادر راپیش بینی کرده، اعتماد به نفس مادری و درجه توانایی او را در انجام شیردهی نشان می دهدو نتایج مطالعات نشان می دهد که خودکارآمدی در شیردهی برای تدوام شیردهی حیاتی است (10, 11). در مطالعه حسن پور و همکاران(2010)نیز میزان خودکارآمدی شیردهی در ماه آخربارداری مورد بررسی قرار گرفت، فقط5/2درصد از زنان باردار نمره خودکارآمدی بالا داشتند (12).از طرفی خودکارآمدی متغیری قابل تعدیل و اصلاح پذیر است که با برنامۀ آموزشی صحیح می توان آن را افزایش داد(11). آموزش مبتنی بر وب می تواند کمک شایانی در این زمینه باشد. در همین راستا مطالعهHuang و همکاران(2007) نشان داد که برنامه آموزش تغذیه با شیر مادر مبتنی بر وب می تواند در ترویج تغذیه با شیر مادر به موفقیت دست یابد و مداخله مبتنی بر شواهد را در اختیار متخصصان سلامت قرار دهد(13). مزایای زیاد برای آموزش مبتنی بر وب معرفی شده است: از جمله انعطاف پذیری،حذف ترددهای بی مورد و پرهزینه، استفاده از برنامه در زمان نیاز، افزایش سرعت فراگیر،ی جذابیت بیشتر برای مخاطبین، به روز بودن محتوا و موضوعات، تجربه‌های منحصر به فرد، اجرای آموزش خصوصی، نداشتن مرز و محدوده،عدم وجود مشکلات متعدد در رابطه با حضور متخصصین است(14-16). همچنین آموزش مبتنی بر وب انعطاف‌پذیری زیادی را برای مادران فراهم می‌کند و به آن‌ها اجازه می‌دهد اطلاعات مربوط به تغذیه با شیر مادر را که برای نیازهای آموزشی شان اهمیت ویژه‌ای دارد، پیدا کنند(17) . لذا با توجه به کاهش میزان تغذیه انحصاری با شیر مادر در سال‌های اخیر، و باتوجه‌به اینکه خودکارآمدی عامل انگیزشی بسیار مهم برای تداوم تغذیه با شیرمادر است و علی رغم فواید آموزش مبتنی بر وب، تا به حال پژوهشی به بررسی تاثیر آموزش شیردهی مبتنی بر وب برخودکارآمدی شیردهی انحصاری مادران نخست زا نپرداخته است که در این پژوهش تلاش می شود این خلأپژوهشی نیز تکمیل شود.

مرور متون

متون داخلی

1-آقا بابایی و همکاران(2020)مطالعه ای کارآزمایی بالینی با هدف بررسی تأثیر مشاوره شیردهی بر خودکار آمدی شیردهی مادران نخست‌زای مراجعه ‌کننده به بیمارستان‌های زنان شهر ملایر انجام دادند. خودکار آمدی شیردهی مادران قبل از مشاوره و ۴ هفته پس از زایمان در هر دو گروه توسط پرسش‌ نامه خودکار آمدی شیردهی فکس و دنیس ارزیابی کردند. در نهایت نتایج مطالعه انان نشان داد ارائۀ مشاوره و آموزش‌ها در افزایش میزان خودکارآمدی شیردهی مادران و عملکرد آنان بسیار مؤثر بوده است و می‌تواند عملکرد زنان در رابطه با تغذیه با شیر مادر را ارتقا بخشد(8).

2-قدسی زاده و همکاران(2023)مطالعه ای مقطعی از نوع توصیفی- تحلیلی با هدف تعیین خودکارآمدی شیردهی و سواد سلامت در مادران شیرده شهر سیرجان در سال ۱۳۹۹ انجام دادند. اطلاعات بر اساس فرم کوتاه پرسشنامه خودکارآمدی شیردهی (BSES-SF) و پرسشنامه سنجش سواد سلامت بزرگ‌سالان ساکن شهرهای ایران، جمع‌آوری کردند و نتایج آنان نشان داد که خودکارآمدی شیردهی و سواد سلامت زنان شهر سیرجان نیاز به ارتقا دارد، لذا انجام مداخلات به جهت ارتقای وضعیت موجود ضروری است، بعلاوه در این مسیر ویژگی‌های جمعیت شناختی نیز باید موردتوجه قرار گیرند(18).

متون خارجی

1-Abuidhail و همکاران (2019)مطالعه ای با هدف بررسی اثرات آموزش تغذیه با شیر مادر قبل از تولد تحت وب برای مادران باردار در سه ماهه سوم بارداری انجام دادند. ابزار گردآوری آنها پیرامون داده ها دانش و نگرش تغذیه شیرخوار (IIFAS) و مقیاس خودکارآمدی شیردهی (BSES) برای سنجش خودکارآمدی، آگاهی و نگرش در مورد تغذیه با شیر مادر بود. نتایج مطالعه آنان نشان داد که علیرغم اینکه تفاوتی بین گروه مداخله و کنترل وجود نداشت، برنامه آموزش تغذیه با شیر مادر مبتنی بر وب ممکن است در بهبود خودکارآمدی شیردهی کمک کند(19).

2-Huang و همکاران(2007) مطالعه ای با هدف ارزیابی اثرات یک برنامه آموزش تغذیه با شیر مادر بر پایه وب قبل از تولد در تایوان انجام دادند. جامعه هدف آنان زنان در هفته 29 تا 36 بارداری بودند که به طور منظم از اینترنت استفاده می کردندو نتایج آنان مشخص کرد که برنامه آموزش تغذیه با شیر مادر مبتنی بر وب می تواند در ترویج تغذیه با شیر مادر به موفقیت دست یابد و مداخله مبتنی بر شواهد را در اختیار متخصصان سلامت قرار دهد.(13)

در مطالعات داخلی روش های آموزشی متعددی جهت تاثیر بر شیردهی انحصاری مادران نخست زا انجام شده است اما علی رغم فواید آموزش مبتنی بر وب پژوهشگران مطالعه ای مبنی بر آن بر خودکارآمدی شیردهی انحصاری مادران نخست زا پیدا نکردند. در مطالعات خارجی نیز استفاده از آموزش مبتنی بر وب بر مادران نخست زا ، افزایش چشمگیری داشته است؛ اما نتایج مطالعات گزاره های ضد و نقیضی را ارائه کرده اند. لذا این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش شیردهی مبتنی بر وب بر خودکارآمدی شیردهی انحصاری مادران نخست زا انجام خواهد شد.

 خودکارامدی مادران نخست زا در تغذیه انحصاری با شیر مادریک و سه ماه بعد از مداخله آموزشی مبتنی بر وب در دو گروه کنترل و مداخله متفاوت است. 

تعیین تاثیر آموزش مبتنی بر وب بر خودکارامدی در تغذیه انحصاری با شیر مادر در مادران نخست زا مراجعه کننده به  مراکز خدمات جامع خدمات سلامت شهر زاهدان در سال 1403

مقایسه میانگین نمره خودکارامدی تغذیه انحصاری با شیر مادردر مادران نخست زاقبل از مداخله ، یک و سه ماه بعد از مداخله  آموزشی مبتنی بر وب  در دو گروه کنترل  ومداخله

مادران نخست زا 

این مطالعه می تواند به بهبود دانش، نگرش و رفتار مادران در زمینه تغذیه انحصاری با شیر مادر کمک کند و در نتیجه نرخ موفقیت در این نوع تغذیه را افزایش دهد. این هدف می تواند به توسعه برنامه های آموزشی موثر و بهبود سیاست های بهداشتی در زمینه تغذیه نوزادان کمک کند. 

• آموزش مبتنی بر وب: 

تعریف نظری: آموزش مبتنی بر وب انعطاف‌پذیری زیادی را برای مادران فراهم می‌کند و به آن‌ها اجازه می‌دهد اطلاعات مربوط به تغذیه با شیر مادر را که برای نیازهای آموزشی شان اهمیت ویژه‌ای دارد، پیدا کنند(17) .

تعریف عملی: منظور یک ماه استفاده از وبسایت ساخته شده توسط پژوهشگر است. این وبسایت شامل اطلاعات و مشاوره های تخصصی در مورد شیردهی و تکنیک های صحیح شیردهی است. در این وبسایت یک شبکه اجتماعی که در آن  مادران بتوانند تجربیات خود را به اشتراک بگذارند و سوالات خود را مطرح کنند طراحی شده است. 

• خودکارامدی شیردهی 

تعریف نظری: خودکارآمدی شیردهی نیز توانایی درک شده مادر برای شیردهی کودک است و چهارچوب با ارزشی است که رفتار شیردهی مادر راپیش بینی کرده، اعتماد به نفس مادری و درجه توانایی او را در انجام شیردهی نشان می دهدو نتایج مطالعات نشان می دهد که خودکارآمدی در شیردهی برای تدوام شیردهی حیاتی است (10, 11).

تعریف عملی: منظور نمره ای است که مادر از پرسشنامه خودکارامدی شیردهی دنیس BSES-SF کسب می کند. این پرسشنامه دارای 13  سوال در طیف لیکرت پنج گزینه ای می باشد. نمرات این پرسشنامه بین  13-65 است و نمره بالاتر نشان دهنده خودکارامدی بیشتر است. 

مطالعه نیمه تجربی دو گروهه با طرح پیش آزمون - پس آزمون 

جامعه مورد مطالعه تمام مادران نخست زا مراجعه کننده به مراکز جامع خدمات سلامت شهر زاهدان در سال 1403 

معیار ورود مادر: 

• تمایل به شرکت در مطالعه 
• داشتن گوشی تلفن هوشمند 
• حداقل سواد خواندن و نوشتن داشته باشد. 
• توانایی کار با گوشی تلفن همراه هوشمند را داشته باشد. 
• عدم ابتلا به بیماری جسمی یا روانی شدید 
• یک روز از زایمان مادر گذشته باشد. 

معیار ورود نوزاد: 

• نوزاد ترم  با وزن نرمال باشد.
• تک قلو باشد. 
• آپکار بالای 7 داشته باشند. 
• سابقه ی بستری در بیمارستان نداشته باشد. 

معیار خروج: 

• فوت یا بدحال شدن مادر یا نوزاد 
• ابتلا به بیماری منتقل شونده از راه شیر یا موارد موانع شیردهی 

در این پژوهش با در نظر گرفتن توان 80 درصد و سطح اطمینان 95 درصد و با توجه به مطالعه محمدی همکاران (20)حجم نمونه 22 نفر در هر گروه محاسبه شد. با در نظر گرفتن احتمال ریزش احتمالی نمونه ها35 نفر در هر گروه و در مجموع 70نفر وارد مطالعه خواهند شد. 

n ₌  ( Z_1-α/2 + Z_{1- β}) ² (S₁ ² + S₂ ²)                                                                                                                                                                  

             ² ( µ_{1 -} µ₂)

        µ₁=   53/31       S₁=    5/14 µ₂=   59/93  S₂=     7/03      Z_1-a/2=1/96           Z_1-B=1/64

در این مطالعه ازروش نمونه گیری چند مرحله ایی استفاده خواهد شد. به این صورت که ابتدافهرست تمام مراکز و پایگاه های سلامت سطح شهر زاهدان اخذ و سپس بر اساس موقیت جغرافیائی شهر ( شمال ، جنوب ، مغرب ومشرق ) از هر منطقه به شکل تصادفی دو مرکز انتخاب  و در مرحله بعد به شکل قرعه کشی 4 مرکز به عنوان گروه مداخله و4مرکز به عنوان گروه کنترل انتخاب ومتناسب با تعداد مادران تحت پوشش وواجد شرایط هر مرکز ، از آن مراکز سهمی از حجم نمونه کل به شیوه دردسترس ، وارد پژوهش خواهند شد.

فرم اطلاعات دموگرافیک که  شامل سن، تحصیلات، قومیت، وضعیت اقتصادی، وضعیت شغلی و نوع زایمان 

پرسشنامه خودکارامدی شیردهی دنیس BSES-SF: پرسشنامه کوتاه خودکارآمدی شیردهی دنیس (2003) شامل 13 سوال می باشد. تمامی سوالات با پیشوند 'من میتوانم همواره' شروع شده که در مقیاس 5 طبقه‌ای لیکرت و بر طبق پیشنهاد بندورا در تئوری خودکارآمدی، به صورت جملات مثبت طراحی شده اند. بدین ترتیب که دامنه نمرات بین 1 نشاندهنده 'هرگز یا اصلا مطمئن نیستم' تا 5 که نشاندهنده 'همواره یا کاملا مطمئنم ' برای هر پاسخ در نظر گرفته می شود، که دامنه امتیازات خودکارآمدی شیردهی، بترتیب بین 13 تا 65 می باشد. به طوری که بالاترین نمره نشان دهنده بالاترین خودکارآمدی در شیردهی تلقی می شود و بالعکس.

نتایج پژوهش عربان و همکاران (1394) نشان داد پرسشنامه از نظر محتوایی و صوری از اعتبار علمی برخوردار است. تحلیل عاملی اکتشافی نیز بیانگر روایی ساختاری پرسشنامه با یک عامل بود. ضمن اینکه در پژوهش آنها نتایج بررسی روایی افتراقی نشان داد که پرسشنامه مورد نظر از همبستگی معناداری با مقیاس خودکارآمدی عمومی و استرس ادراک شده برخوردار است. در نهایت پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مقدار 0.91 بدست آمد (21 , 22). 

پژوهشگر پس از اخذ معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به مراکز جامع خدمات سلامت شهر زاهدان مراجعه و روش کار و اهداف را به مسئولین مراکز توضیح خواهد داد. در این مطالعه ازروش نمونه گیری چند مرحله ایی استفاده خواهد شد. به این صورت که ابتدافهرست تمام مراکز و پایگاه های سلامت سطح شهر زاهدان اخذ و سپس بر اساس موقیت جغرافیائی شهر ( شمال ، جنوب ، مغرب ومشرق ) از هر منطقه به شکل تصادفی دو مرکز انتخاب  و در مرحله بعد به شکل قرعه کشی 4 مرکز به عنوان گروه مداخله و4مرکز به عنوان گروه کنترل انتخاب ومتناسب با تعداد مادران تحت پوشش وواجد شرایط هر مرکز ، از آن مراکز سهمی از حجم نمونه کل به شیوه دردسترس ، وارد پژوهش خواهند شد. در ابتدا با مادر مصاحبه خواهد شد و در صورت رضایت مادر و داشتن شرایط ورود، اهداف مطالعه و روش پژوهش را با تاکید بر محرمانه بودن اطلاعات توضیح داده و سپس فرم رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش را به مادران داده خواهد شد تا آن را مطالعه و در صورت موافقت برای پژوهش امضا نمایند. ابتدا پرسشنامه خودکارامدی شیردهی دنیس برای هر دو گروه مداخله وکنترل تکمیل خواهد شدو در همان جلسه اول توضیحات لازم در مورد روش اجرای طرح به مادران گروه مداخله داده  خواهد شد. سپس لینک استفاده از وبسایت آموزش شیردهی برای مادران گروه مداخله ارسال  خواهدگردید و از آن ها خواسته خواهد شد به مدت یک ماه و هرروز نیم ساعت از این وبسایت استفاده کنند. این وبسایت شامل اطلاعات و مشاوره های تخصصی در مورد شیردهی و تکنیک های صحیح شیردهی است که با استناد بر کتابچه آموزش شیردهی وزارت بهداشت آماده شده است. در این وبسایت یک شبکه اجتماعی که در آن  مادران بتوانند تجربیات خود را به اشتراک بگذارند و سوالات خود را مطرح کنند طراحی شده است. این سوالات توسط پژوهشگر پاسخ داده میشود. به منظور اطمینان از استفاده از مادران بر روی وبسایت زمان استفاده هر کاربر از نرم افزار ضبط می شود و مادرانی که بیش تر از سه روز کمتر از زمان خواسته شده از وبسایت استفاده می کردند از مطالعه حذف خواهند شد.  یک ماه بعد از پایان مداخله پرسشنامه خودکارامدی به روش مصاحبه با مادران در هر دو گروه مداخله وکنترل تکمیل خواهد شد. به منظور رعایت اخلاق در پژوهش، پس از پایان پژوهش لینک وبسایت در اختیار شرکت کنندگان گروه کنترل نیز قرار خواهد گرفت. برای جلوگیری از اینکه گروه کنترل در طی مطالعه از اپلیکیشن استفاده نکنند، برای هر یک از مادران یک حساب کاربری با رمز اختصاصی تعریف خواهد شد. سه ماه بعد از پایان مداخله، مجددا پس آزمون به روش مصاحبه با مادران  تکمیل خواهد شد. 

تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از21 SPSS انجام خواهد یافت.تجزیه و تحلیل پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ انجام خواهد شد. جهت داده های توصیفی از آمار توصیفی شامل فراوانی، میانگین، انحراف معیار استفاده خواهد شد. هم چنین داده ها از نظر نرمال بودن با استفاده از آزمون آماری کولموگروف- اسمیرنف بررسی خواهند شد و در صورت نرمال بودن داده ها از آزمون های پارامتریک مانند تی مستقل، تی زوجی، کای دو، فیشر و در صورت عدم نرمالیتی از معادل های ناپارامتریک آنها در سطح معنی داری کمتر از 0/05 استفاده خواهد شد.با توجه به طرح پیش آزمون- پس آزمون از آنالیزکوواریانس استفاده خواهد شد.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی 

دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران 1392

1.هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

4.مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.

11.کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

12.انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14.اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

19.عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

24.اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 

25.پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

27.در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

28.پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29.نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

30.گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31.روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

این مطالعه تنها بر روی مادران نخست زا تمرکز دارد و نتایج آن ممکن است به سایر گروه های مادران قابل تعمیم نباشد. هم چنین بعضی از مادران به دلیل عدم دسترسی به گوشی تلفن هوشمند و اینترنت ممکن نتوانند از آموزش های وبسایت استفاده کنند بهتر است در مطالعات آتی نرم افزارهایی با آموزش و  استفاده آفلاین نیز پیشبینی شود. 

آموزش شیردهی مبتنی بر وب، خودکارامدی، تغذیه، شیر مادر

1.            Organization WH. Global nutrition monitoring framework: operational guidance for tracking progress in meeting targets for 2025. 2017.

2.            Jafari Asl M, Chehrzed M, 3Shafipour S, Ghanbari A. Quality of educational services from viewpoint's of nursing and midwifery students of Guilan University based on Servqual model. Research in medical education. 2014;6(1):50-8.

3.            MacNamara MM, Taylor LE, Taylor JS. State-wide support for physician-mothers who are breastfeeding. Rhode Island Medical Journal. 2012;95(1):9.

4.            Vafa M, Moslehi N, Afshari S, Hossini A, Eshraghian M. Relationship between breastfeeding and obesity in childhood. Journal of health, population, and nutrition. 2012;30(3):303.

5.            Tarrant A, Schooling C, Leung S, Mak K, Ho L, Leung G. Impact of breastfeeding on infectious disease hospitalisation: the children of 1997 cohort. Hong Kong medical journal. 2014.

6.            Bayati Z, Jamshidimanesh M, Hasani M, Afshar B. Effects of home visit on perceived social support of mothers and the continuation of exclusive breastfeeding: A randomized clinical trial study. koomesh. 2020.

7.            Amoo TB, Popoola T, Lucas R. Promoting the practice of exclusive breastfeeding: a philosophic scoping review. BMC Pregnancy and Childbirth. 2022;22(1):380.

8.            Aghababaei S, Khodakarami B, Farhadian M, Kamali M. Effectivness of Counseling on Mother's Breastfeeding Self-Efficacy. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care. 2020;28(4):84-91.

9.            Farmer H, Xu H, Dupre ME. Self-efficacy.  Encyclopedia of Gerontology and Population Aging: Springer; 2022. p. 4410-3.

10.         Aderibigbe T, Walsh S, Henderson WA, Lucas RF. Psychometric testing of the breastfeeding self-efficacy scale to measure exclusive breastfeeding in African American women: a cross-sectional study. Frontiers in Public Health. 2023;11:1196510.

11.         Yang Y, Guo L, Shen Z. Psychometric properties of the modified breastfeeding self-efficacy scale–short form (BSES-SF) among Chinese mothers of preterm infants. Midwifery. 2020;91:102834.

12.         Hasanpoor S, Bani S, Ansari S, Ebrahimi H. Measuring breastfeeding self–efficacy among pregnant women referred to health centers of ahvaz. 2010.

13.         Monteiro JCdS, Guimarães CMdS, Melo LCdO, Bonelli MCP. Breastfeeding self-efficacy in adult women and its relationship with exclusive maternal breastfeeding. Revista Latino-Americana de Enfermagem. 2020;28:e3364.

14.         Huang MZ, Kuo SC, Avery MD, Chen W, Lin KC, Gau ML. Evaluating effects of a prenatal web‐based breastfeeding education programme in Taiwan. Journal of clinical nursing. 2007;16(8):1571-9.

15.         ADIB HM, Adib ME, Jaddi AS. The effect of web-based education on learning in medical sciences students: a review study. 2017.

16.         Shahbeigi F, Nazari S. Virtual education: Benefits and limitations. The Journal of Medical Education and Development. 2012;6(1):47-54.

17.         Khoshsima S, Salari M, Tadrisi S, Daneshmandi M, Mahdizade S. Comparison of nurses learning level by multimedia and web-based methods in teaching nursing care of chemical accidents. Education Strategies in Medical Sciences. 2013;6(3):129-34.

18.         Ghodsizadeh F, Sabzevari S, Imani-Goghary Z. INVESTIGATING BREASTFEEDING SELF-EFFICACY AND HEALTH LITERACY IN BREASTFEEDING MOTHERS IN SIRJAN. Nursing and Midwifery Journal. 2023;21(2):130-40.

19.         Abuidhail J, Mrayan L, Jaradat D. Evaluating effects of prenatal web-based breastfeeding education for pregnant mothers in their third trimester of pregnancy: Prospective randomized control trial. Midwifery. 2019;69:143-9.

این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر وب بر خودکارامدی مادران نخست زا در تغذیه انحصاری با شیر مادر مراجعه کننده به بیمارستان ها و مراکز بهداشت شهر زاهدان در سال 1403 انجام خواهد گرفت. لینک وبسایت آموزش شیردهی در اختیار مادران نخست زا قرار خواهد گرفت و مادران به مدت 30 روز و هرروز از این وبسایت استفاده خواهند کرد. 

خون گیری ندارد. 

از مزایای این پژهش می توان به استفاده از وبسایت آموزش شیردهی و در نتیجه بهبود خودکارامدی مادران نخست زا اشاره کرد. 

این پژوهش هیچگونه خطری برای شما ندارد.

این پژوهش هیچ‎گونه خطری برای شما ندارد، با این وجود پژوهشگر در کنار شما بوده و پاسخگوی همه سوالات شما خواهد بود.

در این پژوهش هزینه‌ی مداخلات به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هیچ هزینه‌ی اضافی پرداخت نخواهد کرد.

در صورت عدم شرکت در مطالعه مادران می توانند از آموزش های روتین بخش و مرکز بهداشت همانند قبل استفاده کنند. 

نتایج مطالعه به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

شماره تماس پژوهشگر در اختیار شرکت کنندگان قرار خواهد گرفت تا در صورت هر گونه سوال یا مشکل با پژوهشگر در ارتباط باشند. 

شرکت من /مادر در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلام می‌نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته‌ام.

اطلاعات دموگرافیک مادر: 

سن .... سال 

تحصیلات: زیردیپلم 0     دیپلم 0    دانشگاهی 0 

قومیت: فارس 0    بلوچ 0    سایر 0   

وضعیت اقتصادی: ضعیف 0    متوسط 0    خوب 0    عالی 0 

وضعیت شغلی: شاغل 0   خانه دار 0 

نوع زایمان: سزارین 0 طبیعی 0 

جنسیت نوزاد: دختر 0    پسر 0  

وزن نوزاد: .... گرم 

سن نوزاد: ..... روز