بررسی تاثیر آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ برکیفیت زندگی وعزت نفس زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال 1403

یکی از بیماری های مزمن  در  زنان که شیوع آن روند روبه رشدی دارد سرطان پستان است  این بیماری ودرمان رایج آن یعنی ماستکتومی وعوارض ناشی از خود بیماری سبب می شود عزت نفس وبه تبع آن کیفیت زندگی زنان دستخوش تغییرات منفی فراوانی شود. حال به نظر می رسد با اموزش خود مراقبتی به روش تله نرسینگ که روشی نوین بوده ومحدودیت های اموزش های حضوری را ندارد می توان کیفیت زندگی وعزت نفس این بیماران را افزایش داد بدین منظور این پژوهش به صورت نیمه تجربی بر 60 بیمار مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان درسال 1403انجام خواهد گرفت .نمونه گیری به صورت دردسترس است ودر گروه مداخله 6جلسه ی آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ انجام خواهد گرفت وداده ها با استفاده از پرسشنامه کیفیت زندگی(EORTCQLQ-23) وعزت نفس روزنبرگ جمع آوری خواهد شد.

One of the chronic diseases in women whose prevalence is growing is breast cancer. This disease and its common treatment, which is mastectomy, and the complications caused by the disease itself cause the self-esteem and consequently the quality of life of women to undergo many negative changes. Now, it seems that the quality of life and self-esteem of these patients can be increased with self-care training using the telenursing method, which is a new method and does not have the limitations of face-to-face training..For this purpose, this semi-experimental research will be conducted on 60 patients with breast cancer who underwent mastectomy at Ali Ibn Abi Talib Hospital in Zahedan in 1403. Sampling is available and in the intervention group, 6 sessions of self-care training will be conducted using the telenursing method. It will be collected using Rosenberg's quality of life questionnaire (EORTCQLQ-23) and self-esteem.

سرطان پستان حاصل رشد غیر طبیعی و بدخیم تومورهای سلول های اپیتلیال مجاری یا لوبول های بافت سینه در زنان است(1) ایــن نــوع از ســرطان یــک بیمــاری ناهمگــون اسـت کـه از تأثیـر متقابـل عوامـل خطرسـاز وراثتـی، فردی و محیطـی، هورمونـی و ژنتیکـی مسـتعد کننـده ناشی می شود (2)تعــداد مبتلایــان بــه ایــن نــوع از ســرطان در جهــان رونــد رو بــه رشــدی دارد به طوری که ســالانه بیـش از 1/6 میلیـون مـورد جدیـد در میـان زنـان شناســایی مــی شــود(3). این بیماری در ایــران دومیــن ســرطان شــایع بعــد از سـرطان ریـه می باشد (4)و بـروز سالانه آن در ایـران بطــور کلــی 2/33 مــورد در هــر صدهــزار نفــر زن است که پیـش بینـی مـی شـود تـا سـال 2025 میـزان بـروز آن 34 درصـد افزایــش یابــد(5)درمان سرطان طیفی از روش ها را شامل میشود ازدرمان های غیراختصاصی مانند جراحی، رادیوتراپی ، شیمی درمانی تا درمان های پزشکی اختصاصی و هدفدار(6)که یکی از آن ها برای درمان سرطان پستان جراحی ماستکتومی است در این روش کل بافت پستان وگاهی بافت های کناری نیز برداشته میشود (7)زنان مبتلا به سرطان پستان بعد از عمل ماستکتومی تغییرات فیزیکی مختلفی را تجربه می کنند که ادراک ،افکار ،نگرش ها، احساسات وباور هایی که درباره ی بدن خود دارند را به سمت منفی سوق می دهد که این امر موجب ایجاد مشکلاتی از جمله کاهش کیفیت زندگی وعزت نفس این بیماران می شود (8) طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت کیفیت زندگی به عنوان درک، تفسیر و رضایت هر فرد از جنبه های مختلف زندگی تعریف میشود(9)و مشکلات ایجاد شده پس از درمان جراحی در سرطان پستان ازجمله ورم لنفاوی  ،ضعف  ،درد ،محدودیت در حرکت مفصل شانه و احساس سنگینی در دست  و اختلالات روانی-اجتماعی موجب کاهش چشمگیر کیفیت زندگی مددجویان می شود(10) یکی از راه های ارتقاء کیفیت زندگی این افراد آموزش خود مراقبتی است ،خود مراقبتی عملکردی آگاهانه و آموختنی است که به افراد به عنوان عامل اصلی مراقبت از خود تاکید می کند تــا از ایــن طریــق ســلامتی خــود را حفــظ و ارتقــاء دهنــد(11) آموزش خودمراقبتی موجب افزایش دانش و دسترسی زنان به اطلاعات بهداشتی شده که  به سبب آن می توانند مراقبت از خود را مدیریت کنند (12)علاوه بر این افزایش ظرفیت مراقبت از خود در مرحله درمان و عملکرد منجر به بهبود بیماری و بالابردن کیفیت زندگی می شود (13)در این راستا مهین فر وهمکاران (2021)در مطالعه ی خود نشان دادند که آموزش خود مراقبتی موجب بهبود کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده می شود (14) یکی دیگر از شایع ترین مشکلات زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده کاهش میزان عزت نفس این افراد به دلیل تغییرات ناشی از جراحی و مشکلات مربوط به تصویر تن (body image)می باشد  (15)عزت نفس ارزشی است که فرد به خود نسبت می دهد و با تصویر تن وشیوه سازگاری فرد ارتباط نزدیکی دارد بدین صورت که تصویر مثبت از بدن خویشتن باعث ایجاد حس ارزشمندی وتصویر مغشوش شده فرد نسبت به بدن خود باعث ایجاد تغییرات منفی در عزت نفس می شود .برای بسیاری از زنان عزت نفس تنها بر مبنای تصویر ذهنی شان از بدن شکل می گیرد ، بنابراین با مشغوش شدن تصویر تن ، عملکرد اجتماعی وروابط بین فردی که متاثر از عزت نفس می باشند تحت تاثیر قرار می گیرند(16) عزت نفس هم چنین با متغیر هایی نظیر افسردگی ، اضطراب ،اضطراب اجتماعی ، روابط بین فردی وتنهایی در زنان ماستکتومی شده ارتباط دارد (17) یکی از راه های افزایش عزت نفس این بیماران استفاده ازفرایند های مقابله ای است  که از مهم ترین ان ها خود مراقبتی می باشد چرا که خود مراقبتی راهبردی است برای تطابق با رویداد ها وتنش های زندگی که باعث ارتقاء سلامت ، عدم وابستگی وتخفیف علائم بیماری می شود (18, 19)در این راستا ذکریایی وهمکاران(2022) در مطالعه ی خود نشان دادند که آموزش خود مراقبتی سبب بهبود عزت نفس بیماران مبتلا به سرطان می شود (20) براساس مطالعات یکی از روش های موثر برای آموزش خودمراقبتی پرستاری از راه دور (Telenursing) می باشد(21)در مراقبت پرستاری از راه دور، ارائه مراقبت با استفاده از وسایل ارتباطی نظیر فیلم های ویدیویی، اینترنت و تلفن میسر میشود(22)از بین وسایل ارتباطی از راه دور، تلفن به عنوان وسیله ای که در دسترس بیشتر افراد است به صورت روزافزونی مورداستفاده قرار می گیرد بسیاری از مطالعات انجام شده در سایر کشورها نیز خدمات تلفنی را مؤثرترین و اقتصادی ترین روش پیگیری در بیماری های مزمن معرفی کرده اند؛زیرا آموزش تلفنی میتواند کاهش نیاز بیماران به ویزیت های غیرضروری را به دنبال داشته باشد و در صورت نیاز، بیماران ارزیابی و به مرکز مناسب ارائه دهنده مراقبت ارجاع داده شوند(23)مشکلات جسمانی، روانی و اجتماعی ناشی از ابتلا به سرطان در کنار مسائلی مانند دشواری دسترسی به خدمات حضوری به علت بعد مسافت و شرایط نامطلوب اقتصادی سبب مراجعات نامنظم و بعضا عدم مراجعه این بیماران جهت پیگیری درمان گردیده اما با این روش بیماران می توانند بدون مراجعه به مراکز درمانی از مشاوره های پزشکی بهره مند شوند وبه این ترتیب هم هزینه های مراقبت بهداشتی کاهش می یابد وهم در وقت بیماران صرفه جویی می شود (24, 25) در هین راستا Barbosa وهمکاران در مطالعه ای نشان دادند که پیگیری تلفنی و آموزش از راه دور توسط پرستار منجر به ارتقای خود مراقبتی در بیماران می شود(26) حال با توجه به افزایش تعداد مبتلایان به سرطان پستان وتاثیرات مخرب وعمیقی که این بیماری بر جسم ،روان وزندگی اجتماعی زنان مبتلا دارد واز آن جایی که ماستکتومی به عنوان درمان رایج این بیماری خود با عوارضی نظیر تغییرات جسمی قابل توجه ،درد وناراحتی ،اضطراب وافسرگی ،کاهش کیفیت زندگی و عزت نفس این بیماران همراه است باید سعی نمود مجموعه ای از رفتار ها وفعالیت هایی که بیماران می توانند  به طور مستقل برای سلامت جسمانی و روانی خود انجام دهند(خودمراقبتی ) را آموزش داد تا با  عوارض بیماری وعوارض جانبی درمان کنار بیایند ،اضطراب واسترس خود را مدیریت کنند،بهبودی خود را تسریع بخشند و زندگی با کیفیت تری را تجربه کنند ولی بیماری سرطان نظیر دیگر بیماری های مزمن نیاز به پیگیری های منظم ودوره ای وارائه خدمات دارد که اغلب افراد به دلیل مسائل اقتصادی یا محدودیت های جغرافیایی به این خدمات بهداشتی دسترسی ندارند  تله نرسینگ یکی از روش های نوین ارائه خدمات درمانی ومراقبتی از راه دور است که به افراد این امکان را می دهد از طریق تلفن وبدون نیاز به مراجعه حضوری به این خدمات دسترسی داشته باشند حال با توجه به اهمیت آموزش خود مراقبتی در این بیماران واستفاده از روش های نوین نظیر تله نرسینگ  این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش خود مراقبتی به روش تله نرسینگ بر کیفیت زندگی و عزت نفس بیماران مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده بستری در بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان انجام خواهد شد.

مرور متون

مطالعه ای به صورت نیمه تجربی  در سال (1401)و با عنوان تاثیر برنامه آموزش خود مراقبتی بر عزت نفس بیماران مبتلا به سرطان توسط روشنی وهمکاران انجام گرفت این مطالعه بر 162 بیمار مراجعه کننده به بیمارستان توحید سنندج انجام شدوگروه مداخله تحت 4 جلسه آموزش خود مراقبتی قرار گرفتند دراین مطالعه از پرسشنامه استاندارد عزت نفس روزنبرگ استفاده شد ونتایج نشان داد که اموزش خود مراقبتی سبب ارتقاء عزت نفس این بیماران می شود (20)

.مطالعه ای به صورت کارازمایی بالینی در سال (1400) وبا عنوان تاثیر برنامه خودمراقبتی بر کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده توسط مهین فر وهمکاران انجام گرفت.این مطالعه بر 60 بیمار مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی تهران انجام شد وگروه مداخله تحت 6جلسه ی آموزشی خود مراقبتی قرار گرفتند در این مطالعه از پرسشنامه کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان (EORTC QLQ-23) استفاده شد نتایج مطالعه نشان داد که برنامه خود مراقبتی موجب بهبود کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده می شود(14)

مطالعه ای توسط Xi Chen وهمکاران درسال 2024 تحت عنوان بررسی تاثیر یک برنامه پشتیبانی تلفنی برای زنان مبتلا به سرطان سینه که تحت درمان قرار دارند انجام گرفت .دراین مطالعه برای 20 بیمار 4 جلسه ی آموزشی در بستر تلفن همراه هوشمند برگزار شد و از پرسشنامه خود مراقبتی ریگل وهمکاران وپرسشنامه کیفیت زندگی QLQ-C30استفاده شد نتایج مطالعات نشان داد که خود مراقبتی وکیفیت زندگی این بیماران بهبود  یافته است (27)

مطالعه ای به صورت کارازمایی بالینی در سال (2019)وبا عنوان تاثیر آموزش خود مراقبتی بر عوارض جانبی وکیفیت زندگی مرتبط با سلامت روان بیماران مبتلا به سرطان پستان توسطZhaoxia Wangوهمکاران انجام شد.این مطالعه بر 85 بیمار مبتلا بر سرطان پستان انجام شد گروه مداخله تحت 12 جلسه آموزش خود مراقبتی قرار گرفتند و از پرسشنامه QLQ-C30وچک لیست علائم روتردام وپرسشنامه اضطراب استفاده شد نتایج نشان داد که میزان بروز عوارض پس از اقدامات خود مراقبتی کاهش وکیفیت زندگی این بیماران افزایش یافته است(28)

.مطالعه  ای توسط  Eun Hye Ha وهمکاران در سال 2014 و با عنوان بررسی نقش واسطه ای عزت نفس بر کیفیت زندگی وعلائم افسرگی بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت درمان انجام گرفت در این مطالعه 384 بیمار وارد شدند واز پرسشنامه کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان وپرسشنامه عزت نفس روزنبرگ وپرسشنامه افسردگی NIMHاستفاده شد یافته ها نشان داد که کیفیت زندگی وعلائم افسردگی بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت تاثیر عزت نفس می باشد (29)

نقد مرور متون

به‌رغم اینکه مطالعات زیادی در زمینه‌ی انجام مداخلات آموزشی با روش‌های متفاوت بر زنان مبتلا به سرطان پستان انجام‌شده است اما طبق بررسی‌های انجام‌ شده توسط محقق مطالعه‌ای یافت نشد که به‌صورت هم‌زمان تأثیر آموزش به روش تله نرسینگ را که روشی نوین در آموزش سلامت می باشد وبسیاری از محدودیت ها را ندارد  بر کیفیت زندگی وعزت نفس این بیماران بررسی نماید. لذا با توجه به این نکته که این دو متغیر بعد از عمل ماستکتومی دستخوش تغییرات فراوانی می شود ومیتوان آن هارا از طریق آموزش خودمراقبتی ارتقاءدادو از یک سو باتوجه به مطالعاتی که تاثیر مطلوب آموزش به روش تله نرسینگ رابر بیماری های مزمن دیگر نشان می دهد به منظور پر کردن این خلا پژوهشی، مطالعه‌ی پژوهشی حاضر باهدف تعیین تأثیر آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ بر کیفیت زندگی وعزت نفس زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده بستری در بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان  انجام خواهد شد.

کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده دردو گروه مداخله وکنترل بعد ازآموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ متفاوت است.

عزت نفس بیماران مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده در دو گروه مداخله وکنترل بعد از آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ متفاوت است.

تعیین تاثیر آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ برکیفیت زندگی وعزت نفس زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال 1403

تعیین و مقایسه میانگین نمره ی کل کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده در دو گروه مداخله وکنترل قبل وبعد از اموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ

تعیین ومقایسه میانگین نمره ی کل عزت نفس بیماران مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده در دوگروه مداخله وکنترل قبل وبعد از اموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ

دانشگاه‌های علوم پزشکی ،دانشجویان پرستاری ،پرستاران ،مدیران مراکز بهداشتی درمانی ،بیماران و خانواده‌های آنان می‌توانند از نتایج این تحقیق استفاده نمایند .

بررسی تاثیر آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ بر کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده

ارزیابی تاثیر آموزش خود مراقبتی به روش تله نرسینگ برکاهش نیاز به مراجعات بیمار به مراکز درمانی و بیمارستان ها

بررسی اثربخشی آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ بر بهبود نتایج سلامتی زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده

ارزیابی تاثیر آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ بر بهبود عزت نفس زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده

تله نرسینگ

تعریف نظری: به معنای مراقبت پرستاری از راه دورمی باشد بدین صورت که  ارائه مراقبت با استفاده از وسایل ارتباطی نظیر فیلم های ویدیویی، اینترنت و تلفن میسر میشود.(22)

تعریف عملی : دراین مطالعه منظور آموزشی است که بیماران به صورت مجازی در بستر نرم افزار اسکایپ دریافت می کنند.

کیفیت زندگی

تعریف نظری : طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت کیفیت زندگی به عنوان درک، تفسیر و رضایت هر فرد از جنبه های مختلف زندگی تعریف میشود(9)

تعریف عملی:نمره ای که فرد از پرسشنامه 23 سوالی پرسشنامه کیفیت زندگی در مبتلایان به سرطان پستان کسب می کند و دامنه نمرات 23-92 خواهد داشت ونمره بالاتر نشاندهنده ی کیفیت زندگی بالاتر می باشد.

عزت نفس

تعریف نظری : از دید روزنبرگ عزت نفس عبارت است از پذیرفتن خود و احساس اساسی خود ارزشمندی، و احترام به خود .به عبارتی عزت نفس میزان ارزشی است که فرد نسبت به خود پنداره خوداحساس می کند (33)

تعریف عملی : نمره ای که فرد از پرسشنامه 10سوالی  عزت نفس دریافت می کند ودامنه نمرات بین10تا10- می باشد.کسب نمره بالاتر ونزدیک به 10 نشاندهنده ی عزت نفس بالا می باشد.

مطالعه‌ی حاضر  یک مطالعه‌ی نیمه تجربی، با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل می‌باشد که آموزش خود مراقبتی به روش تله نرسینگ را بر زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده انجام خواهد داد.

 جامعه‌ی موردپژوهش در این مطالعه را کلیه زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال 1403 تشکیل خواهد داد. این بیماران در صورت تمایل و برحسب معیارهای ورود به مطالعه به‌صورت در دسترس نمونه‌گیری  خواهند شد و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار می‌گیرند. از هر دو گروه خواسته می‌شود،پرسشنامه‌های کیفیت زندگی وعزت نفس را قبل و بعد از اجرای برنامه‌ی آموزشی به روش تله نرسینگ تکمیل نمایند . برای کاهش سوگیری یا تورش های مربوط به مداخله و ارزیابی پیامدها به‌صورت عینی، جهت گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای صورت نمی‌گیرد و صرفاً پرسشنامه‌های فوق‌الذکر  را  در پیش‌آزمون و هشت هفته بعد از اتمام مداخله تکمیل خواهند نمود و در پایان، نتایج بین این دو گروه با استفاده از نرم‌افزار آماری spss مورد تجزیه‌وتحلیل قرار خواهد گرفت

معیارهای ورود به مطالعه عبارت‌اند از  :

بیماران زن مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده

توانایی درک وتکلم زبان فارسی

نداشتن بیماری روحی وروانی شناخته شده

داشتن حداقل سواد خواندن ونوشتن

توانایی انجام فعالیت های روزمره وامور خود مراقبتی

سن بالای 18سال

دسترسی به تلفن همراه هوشمند در منزل

عدم شرکت همزمان در کار پژوهشی با مداخله مشابه

عدم دریافت آموزش رسمی مراقبت از خود قبل از ورود به مطالعه

معیار خروج:

غیبت ویا عدم شرکت در بیش از یک جلسه آموزشی

فوت بیمار

وقوع هرگونه وضعیت اورژانسی برای بیمار

عدم تمایل به ادامه حضور در پژوهش

حجم نمونه در این مطالعه براساس میانگین وانحراف معیار نمره ی کل کیفیت زندگی بعد از مداخله در گروه مداخله وکنترل  در مطالعه حسینی وهمکاران (1401) وباحدود اطمینان 95درصد وتوان اماری 80درصد وبراساس فرمول زیر تعیین گردید .حسینی وهمکاران در مطالعه ی خود تأثیرآموزش مراقبت های تسکینی بر کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده را به صورت یک مطالعه کارازمایی بالینی تصادفی شده مورد بررسی قرار دادند (30)براساس فرمول حجم نمونه در هر گروه 18 بیمار ودرمجموع 36 بیمار براورد گردید به منظور افزایش اعتبار مطالعه و.با درنظر گرفتن ریزش احتمالی نمونه ها  در هرگروه 40بیمار ودرمجموع 80بیمار حجم نمونه تعیین شد.

n = =

  = 1/96 =1/02 = 15/62

  = 1/64 =0/67 = 14/59

نمونه‌گیری در ابتدا به‌صورت  نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انجام خواهد شد.سپس بیماران به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت به این صورت که  به تعداد حجم نمونه کارت رنگی قرمز وآبی تهیه و سپس کارت‌ها به‌صورت تصادفی مرتب خواهند شد.به ترتیب به هر بیمار کاندید مطالعه از روی کارت‌ها یک کارت تعلق وبر اساس رنگ کارت ،در گروه مداخله یا کنترل قرار خواهند گرفت(کارت قرمزگروه مداخله و کارت آبی گروه کنترل ).

ابزار های مورد استفاده در این مطالعه شامل سه بخش می باشد

1.فرم اطلاعات دموگرافیک 2.پرسشنامه کیفیت زندگی در مبتلایان به سرطان پستان (EORTC QLQ-C23)3.پرسشنامه عزت نفس روزنبرگ(RSES)

.فرم اطلاعات دموگرافیک : شامل سن ، وضعیت تاهل ،وضعیت اشتغال ،سطح تحصیلات ،داشتن بیمه درمانی ،سابقه قبلی جراحی پستان ،تناسب درآمد با هزینه های درمان وبستری ،مدت ابتلا ،سابقه ی خانوادگی سرطان پستان

پرسشنامه کیفیت زندگی در مبتلایان به سرطان پستان (EORTC QLQ-C23): این پرسشنامه توسط سازمان تحقیقات ودرمان سرطان اروپا ارائه شده است که دارای 23 گویه می باشد و4 حیطــه عملکــردی از نظــر عملکــرد جنســی(سوالات 21و22)،لذت جنسی (سوال 23)وتصویر بدنی (سوالات 12،11،10،9) ودورنمای سلامت خود درآینده (سوال13)و حیطه علائم شامل ناراحتی از ریزش مو(سوال 5،4) وعلائم عوارض جانبی درمان(سوالات ،8،7،6،3،2،1) وعلائم جسمانی در بازو شامل درد ،تورم ،اشکال در حرکت (سوالات 16،15،14) وعلائم جسمانی در پستان شامل درد ،حساسیت وضایعات پوستی (سوالات 20،19،18،17) را اندازه گیری می کند . بــرای نمــره دهــی پرسشــنامه از طیــف لیکرتــی 4 رتبــه ای بــه صــورت بـه هیـچ وجـه (1)تا  خیلــی زیــاد (4) اسـتفاده شـده اسـت.در مـورد حیطـه هـای عملکـردی و نمـره کلـی کیفیـت زندگـی، امتیـاز بالاتـر نشـانگر وضعیــت بهتــر فــرد در مــورد آن حیطــه خــاص را نمایــان مــی کنـد . امـا در حیطـه علائـم امتیـاز بیشـتر نمایـان کننـده بیشـتر بـودن علائـم و مشـکلات بیمـاری در فـرد اسـت این پرسشنامه در مطالعه منتظری وهمکاران (1379) در ایران اعتبار یابی شده است که پایایی این پرسشنامه با آلفا کرونباخ برای تمام ابعاد بین63/0تا95/0گزارش شده است.(31).

پرسشنامه عزت نفس روزنبرگ(RSES): این پرسشنامه در سال 1965 توسط روزنبرگ ساخته شد. و متشکل از ده ماده است که احساسات مثبت و منفی فرد درباره خودش را می‌سنجد این پرسشنامه به صورت دوگزینه ای (موافقم ومخالفم )نمره گذاری می شود بدین صورت که به سوالات 1تا5به هرپاسخ موافق نمره1+ وبه هر پاسخ مخالف نمره 1- داده می شود وبه سوالات 6تا10 به هر پاسخ موافق نمره 1- وبه هر پاسخ مخالف پاسخ نمره 1+ تعلق می گیرد پس از به دست آوردن نمرات هر ماده حاصل آن‌ها را با هم جمع کرده و به 10 تقسیم خواهیم کرد ونمره بدست آمده اگر 10 باشد نشاندهنده ی عزت نفس خیلی بالا ،بین 0تا10 عزت نفس بالا ،بین 0تا10- عزت نفس پایین و10- عزت نفس خیلی پایین است پایایی این پرسشنامه در پژوهش محمدی (1384) بر روی یک نمونه از دانشجویان دانشگاه شیراز با استفاده از آلفای کرونباخ 69/0 گزارش شد همچنین ضرایب بازآزمایی این مقیاس به فاصله یک هفته 77/0، دو هفته 73/0 و سه هفته برابر 78/0 گزارش شد(32).

روش تکمیل فرم اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه درک از بیماری وتبعیت از درمان به روش خود گزارش دهی می باشد

در این مطالعه پایایی تمامی  ابزارهای مورداستفاده  پس از تأیید پروپوزال به شیوه همسانی درونی به کمک آلفای کرونباخ محاسبه خواهد شد.

پژوهشــگر پــس از کســب مجــوز کمیتــه اخــلاق و معرفــی نامــه هــای مربوطــه بــا حضــور در محیــط پژوهــش ومعرفــی خــود بــه مســئولین محیــط پژوهــش، اهــداف مطالعــه و روش اجــرای آن را بــه صــورت کامــل توضیــح خواهد داد. ســپس . بیمارانی که واجد شرایط ورود به مطالعه هستند ،با کسب رضایت آگاهانه از خود بیمار به صورت تصادفی وارد گروه مداخله یا کنترل خواهند شدقبل از مداخله پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک ،پرسشنامه کیفیت زندگی وپرسشنامه عزت نفس به صورت خودگزارش دهی توسط هر دوگروه تکمیل خواهد شد .گروه کنترل مراقبت‌های روتین بخش را دریافت خواهند نمود وبرای گروه مداخله جلسات اموزش خودمراقبتی بــه شــکل مجازی از طریـق اسـکایپ برگزارخواهد شـد. جلسات  6 جلسه در طی 6 هفته (هر هفته یک جلسه) خواهد بود .پنج جلسه ی اول مربوط به آموزش مطالب خودمراقبتی سرطان پستان وجلسه ی ششم به مرور مطالب و پاسخ به سوالات شرکت کنندگان اختصاص داده خواهد شد جلسات به صورت گروهی و با تقسیم بندی افراد در سه گروه 10 نفره و  طی مدت زمان 45تا60 دقیقه خواهد بود و حین جلسات  محتوای آموزشی واجرای برنامه خودمراقبتی به صورت اسلاید های رنگی وساده به نمایش گذاشته خواهد شد . . قبـل از هـر جلسـه با شـرکت کنندگان هماهنگـی بـه عمـل خواهدآمـد. همچنیـن برنامـه خـود مراقبتـی بـا مطالعـه کتـب و مقـالات و بـا توجه بـه نیازهای آموزشـی و سـطح سـواد بیمـاران بـرای گـروه مداخلـه تهیـه خواهد شـد در جلسـات آموزشـی تـا حـد امـکان آمـوزش هـا در سـطح درک و فهـم بیمـاران خواهد بـودو از کاربـرد اصطلاحـات پزشـکی و سـخت حین آموزش برای بیمار خودداری خواهد شد همچنین در طی مداخله یک گروه پشتیبان در نرم افزار ایتا جهت حفظ ارتباط با شرکت کنندگان و ارسال مطالب متناسب با نیاز های گروه ایجادخواهد شد و به سوالات آنان پاسخ داده خواهد شدسپس بعد از گذشت دوماه از اتمام مداخله پس آزمون برای هر دوگروه اجرا خواهد شد .به این صورت که باهر دوگروه تماس گرفته خواهد شد و از آن ها جهت جهت حضور وتکمیل مجدد پرسشنامه های فوق االذکر دعوت به عمل خواهد آمد .در صورت عدم تمایل بیماران برای حضور در بیمارستان و تکمیل پرسشنامه به درب منزل آن ها مراجعه وپرسشنامه مجددا در اختیار آنان قرار خواهد گرفت.

لازم بـه ذکـر اسـت کـه پـس از اتمـام کار بـه منظـور رعایـت اصـول اخلاقـی اعضای گروه کنترل نیز در گروه ایتا توسط پژوهشگر عضو خواهند شد و مطالب و کلیپ های آموزشی دراختیار انان نیز قرار خواهد گرفت.

محتوای جلسات آموزشی به شرح ذیل است:

داده‌ها توسط نرم‌افزار Spss نسخه 26 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار خواهند گرفت. به‌منظور توصیف مشخصات واحدهای پژوهش از آمار توصیفی شامل توزیع فراوانی مطلق و نسبی ( برای متغیرهای کیفی)، میانگین و انحراف معیار (برای متغیرهای کمی ) استفاده می شود . به‌علاوه جهت بررسی نرمال بودن توزیع متغیرهای کمی از آزمون‌های آماری شاپیرو ویلک استفاده می‌شود.

همچنین، به‌منظور بررسی شرط دوم شرایط پارامتریک، یعنی شرط برابری واریانس‌ها از تست leven استفاده خواهد شد. در بخش اهداف پژوهش جهت مقایسه‌های قبل و بعد درون‌گروهی از آزمون آماری تی زوجی و زمانی که متغیر موردنظر از توزیع نرمال برخوردار نبود، از آزمون غیر پارامتریک ویلکاکسون استفاده  خواهد شد. جهت مقایسه‌های بین گروهی قبل و بعد از انجام آموزش از آزمون آماری تی مستقل و زمانی که متغیری از توزیع نرمال برخوردار نبود، از آزمون غیر پارامتریک من ویتنی استفاده می‌گردد. همچنین به‌منظور تعیین میزان تأثیر متغیرهای مداخله‌گر بر متغیرهای وابسته از روش‌های آماری نظیر کوواریانس استفاده می‌شود. در تمام آزمون‌ها ضریب اطمینان 95% در نظر گرفته می‌شود. سطح معناداری 05/0 مدنظر قرارگرفته می‌شود؛ لذا در مواردی که باشد، اختلاف آماری معنی‌دار گزارش می‌شود.

مقایسه ی میانگین وانحراف معیار کیفیت زندگی دردو گروه مداخله وکنترل

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای ازمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران 1392

2.در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد آزمودنی‎ در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است

13.کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیرممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

19. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود

25..پژوهشگر مسئول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست‌آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد

28.پژوهشگران موظف‌اند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ‌گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشاریافته‌هایی که ازنظر حمایت‌کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

محدودیت ها:

قابل کنترل :امکان تبادل اطلاعات بین دوگروه مداخله وکنترل درطول انجام مطالعه است که بدین منظور دراولین جلسه آموزش تلفنی برای بیماران گروه مداخله راهنمایی ها وتوضیحات لازم دراین خصوص ارائه خواهد شد

محدودیت های غیر قابل کنترل:

محدودیت های خارج از کنترل پژوهشگر :میزان دقت و صداقت واحدهای پژوهش در پاسخگویی به سوالات پرسشنامه احتمالا یکسان نخواهد بود.

سرطان سینه ( breast cancer)ماستکتومی(mastectomy) کیفیت زندگی (quality of life)عزت نفس (self esteem)خود مراقبتی ( self care)

1.            Hosseini SM, Musavi M, Rafiey H. The Effect of Social Capital on Quality of Life in Women with Breast Cancer. Social Welfare Quarterly. 2015;14(55):243-69.

2.            Zhai J, Newton J, Copnell B. Posttraumatic growth experiences and its contextual factors in women with breast cancer: An integrative review. Health Care for Women International. 2019;40(5):554-80.

3.            Salehiniya H, Haghighat S, Parsaeian M, Majdzadeh R, Mansournia M, Nedjat S. Iranian breast cancer risk assessment study (IRBCRAS): a case control study protocol. WCRJ. 2018;5:1-5.

4.            Latifi M, Karami NA, Beiraghdar M, Maraki F, Farsani LA. Impact of health information prescription on self-care of women with breast cancer. Advanced biomedical research. 2018;7(1):139.

5.            Abachizadeh K, Moradi-Kouchi A, Ghanbari-Motlagh A, Kousha A, Shekarriz-Foumani R, Erfani A. Breast cancer in Iran: Levels, variations and correlates. Community Health (Salamat ijtimai). 2018;5(1):11-21.

6.            Wayteck L, Breckpot K, Demeester J, De Smedt SC, Raemdonck K. A personalized view on cancer immunotherapy. Cancer letters. 2014;352(1):113-25.

7.            CO C. Facts & Figures 2014-2016. 2014.

8.            Brunet J, Sabiston CM, Burke S. Surviving breast cancer: women's experiences with their changed bodies. Body image. 2013;10(3):344-51.

9.            Louis DN, Perry A, Reifenberger G, Von Deimling A, Figarella-Branger D, Cavenee WK, et al. The 2016 World Health Organization classification of tumors of the central nervous system: a summary. Acta neuropathologica. 2016;131:803-20.

10.         Kilbreath S, Refshauge K, Beith J, Lee M. Resistance and stretching shoulder exercises early following axillary surgery for breast cancer. Rehabilitation Oncology. 2006;24(2):9.

11.         Shahsavari H, Matory P, Zare Z, Taleghani F, Kaji MA. Effect of self-care education on the quality of life in patients with breast cancer. Journal of education and health promotion. 2015;4(1):70.

12.         Al Darweesh H, Hadi MA, Al Madani R, Al Mahsen Z. Reviving Nurses’ Role as Health Educators; Breast Cancer in a Developing Country.

13.         Azizi M, Arsalani N, Mohammadi Shahboulaghi F, Hosseinzadeh S, Rajab A. The effect of self-care education on the control of diabetes complications, medications and HbA1C in adolescents with type 1 diabetes. Hayat. 2017;22(4):350-61.

14.         Mahinfar K, Sadooghiasl A, Kazemnejad A. The effect of self-care program on quality of life of women with Breast Cancer having mastectomy. Iranian Journal of Nursing Research. 2021;16(2):11-22.

15.         Salsali M, Silverstone PH. Low self-esteem and psychiatric patients: Part II–The relationship between self-esteem and demographic factors and psychosocial stressors in psychiatric patients. Annals of general hospital psychiatry. 2003;2:1-8.

16.         Izadi-Ajirlo A, Bahmani B, Ghanbari-Motlagh A. Effectiveness of cognitive behavioral group intervention on body image improving and increasing self-esteem in women with breast cancer after mastectomy. Archives of Rehabilitation. 2013;13(4):72-83.

17.         Berterö CM. Affected self‐respect and self‐value: the impact of breast cancer treatment on self‐esteem and QoL. Psycho‐Oncology: Journal of the Psychological, Social and Behavioral Dimensions of Cancer. 2002;11(4):356-64.

18.         Barandeh M, Mehdizadeh Toorzani Z, Babaei M, Sharifian R. EFFECT OF SELF-CARE ON QUALITY OF LIFE IN WOMEN WITH BREAST CANCER UNDERGOING CHEMOTHERAPY+. Nursing And Midwifery Journal. 2017;15(3):199-207.

19.         Dehvan F, Nasif FQ, Dalvand S, Ausili D, Dehkordi AH, Gheshlagh RG. Self-care in Iranian patients with diabetes: A systematic review and meta-analysis. Primary care diabetes. 2021;15(1):80-7.

20.         Dehvan F, Roshani D. The effect of Self-Care Training Program on Self-Esteem of cancer patients referring to Tohid Hospital in Sanandaj, 2020. Scientific Journal of Nursing, Midwifery and Paramedical Faculty. 2022;7(4):26-34.

21.         Imani E, Khodami A, Jamhiry R, HoseiniTeshnizi S. Comparison the effect of self-care training program in two methods of multi-media education and tele-nursing on social isolation in patients with COVID-19 in Bandar Abbas. Medical Journal of Tabriz University of Medical Sciences. 2023;45(4):337-52.

22.         Jamehbozorgi L, Farmahini Farahani M, Poorsaadat L, Moslemi A. The effect of education and telephone follow-up (tele-nursing) on self-care and quality of life of patients with multiple sclerosis: A clinical trial study. Iranian Journal of Rehabilitation Research in Nursing. 2023;9(3):47-54.

23.         Seraj B, Alaee Alaee-Karahroudi F, Ashktorab T, Moradian M. The effect of telenursing on adherence to treatment in adolescents undergoing cardiac surgery. Iranian Journal of Cardiovascular Nursing. 2020;9(1):100-10.

24.         Yang S, Jiang Q, Li H. The role of telenursing in the management of diabetes: a systematic review and meta‐analysis. Public Health Nursing. 2019;36(4):575-86.

25.         Ahmadi babadi s, Sadeghmoghadam L, Delshad Noghabi A. Comparing the effectiveness of telenursing with in-person follow up on the feeling of loneliness among the elderly in community health centers in Ahvaz in 2017. Journal of Gerontology. 2017;2(3):58-65.

26.         de Almeida Barbosa I, da Conceição Dias da Silva K, Araújo da Silva V, Paes da Silva MJ. The communication process in Telenursing: integrative review. Revista Brasileira De Enfermagem. 2016;69(4).

27.         Chen X, Chaimongkol N, Hengudomsub P. Effects of a phone-based support program for women with breast cancer undergoing chemotherapy: a pilot study. SAGE Open Nursing. 2024;10:23779608241231176.

28.         Wang Z, Yin G, Jia R. Impacts of self-care education on adverse events and mental health related quality of life in breast cancer patients under chemotherapy. Complementary therapies in Medicine. 2019;43:165-9.

29.         Ha EH, Cho YK. The mediating effects of self-esteem and optimism on the relationship between quality of life and depressive symptoms of breast cancer patients. Psychiatry investigation. 2014;11(4):437.

30.         Hosseini h, loripoor m, roeintan F. The effect of palliative-care education on quality of life of women with breast cancer. Iranian Journal of Cancer Care. 2022;1(2):31-8.

31.         Montazeri A, Harirchi I, Vahdani M, Khaleghi F, Jarvandi S, Ebrahimi M, Haji-Mahmoodi M. The EORTC breast cancer-specific quality of life questionnaire (EORTC QLQ-BR23): translation and validation study of the Iranian version. Quality of Life Research. 2000;9:177-84.

32.         Mohammadi N. The preliminary study of validity and reliability of Rosenberg’s self-esteem scale. 2005.

33.         Jeong InChul JI, Yoon JinHa YJ, Roh JaeHoon RJ, Rhie JeongBae RJ, Won JongUk WJ. Association between the return-to-work hierarchy and self-rated health, self-esteem, and self-efficacy. 2019.

مطالعه حاضر شامل آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ بر کیفیت زندگی وعزت نفس زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان می باشد پرسشنامه های کیفیت زندگی وعزت نفس توسط شرکت کنندگان تکمیل شده وسپس برای گروه مداخله 6جلسه آموزشی به صورت مجازی در بستر اسکایپ اجرا خواهد شد وبعد از گذشت دوماه پرسشنامه ها مجددا تکمیل خواهد شد.

ندارد

از آن جایی که سرطان پستان جزء بیماری های مزمن می باشد وافراد بعد از جراحی ماستکتومی نیاز به آموزش یکسری رفتار های خودمراقبتی وویزیت های منظم ودوره ای جهت کاهش عوارض ناشی از بیماری ودرمان آن دارند می توان با اجرای برنامه آموزش خودمراقبتی به روش تله نرسینگ محدودیت های ناشی از آموزش حضوری از جمله محدودیت جغرافیایی ، هزینه ی رفت وآمد و.....را برطرف نمود و بر یادگیری بیماران تاثیر قوی تر وطولانی تری گذاشت.

این پژوهش هیچگونه خطری برای شما ندارد.

این پژوهش هیچ‎گونه خطری برای شما ندارد، با این وجود پژوهشگر در کنار شما بوده و پاسخگوی همه سوالات شما خواهد بود.

در این پژوهش هزینه‌ی مداخلات به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هیچ هزینه‌ی اضافی پرداخت نخواهد کرد

.

نتایج مطالعه به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند

شماره تماس پژوهشگر در اختیار شرکت کنندگان قرار خواهد گرفت

شرکت من /بیمار من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلام می‌نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته‌ام.

اطلاعات دموگرافیک

گروه مورد پژوهش:                  گروه مداخله                       گروه کنترل

سن(برحسب سال):

وضعیت تاهل:         متاهل     مجرد       همسرفوت شده       مطلقه

وضعیت اشتغال:  خانه دار             شاغل

سطح تحصیلات:      زیردیپلم           دیپلم         دانشگاهی

داشتن بیمه درمانی:         بله            خیر

سابقه قبلی جراحی پستان:          بله                  خیر

تناسب وضعیت اقتصادی باهزینه های درمانی وبستری:          بله          خیر

مدت ابتلا:    کمتر از یکسال                یکسال          بیشتر ازیکسال

سابقه فامیلی یا خانوادگی سرطان پستان:           بله               خیر

پرسشنامه کیفیت زندگی

پرسشنامه عزت نفس