بررسی رفتار غذایی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال تحصیلی 1402-1403

این مطالعه با هدف بررسی رفتارهای غذایی دانشجویان دانشگاهعلوم پزشکی زاهدان طراحی شده است.

در بخش بیان مسئله توضیح داده شده است.

رفتار غذایی یک تعامل پیچیده از عوامل فیزیولوژیکی، روانی، اجتماعی و ژنتیکی است که بر مدت زمان غذا خوردن، مقدار غذای دریافتی و ترجیح غذایی تاثیر می گذارد(1). بر اساس پرسشنامه رفتار غذایی بزرگسالان، ابعادی چون گرسنگی (Hunger)، پاسخگویی به غذا (Food responsiveness)، پرخوری احساسی (Emotional overeating)، لذت بردن از غذا (Enjoyment/pleasure of food)، پاسخ به سیری (Satiety responsiveness)، کم خوری احساسی (Emotional under eating)، آشفتگی غذا (Food fussiness) و کندی در غذا خوردن (Slowness in eating) را می توان جنبه هایی از رفتار غذایی در نظر گرفت (2) . پرسشنامه استاندارد رفتار غذایی بزرگسالان، برای ارزیابی متغیر رفتار غذایی بزرگسالان، استفاده می شود؛ مقیاس اندازه گیری گویه های این پرسشنامه بر اساس مقیاس 5 گزینه ای لیکرت بوده که از هرگز تا همیشه، طبقه بندی شده است(2). بر اساس مطالعه ای که در سال 2021 توسط رمضانی و همکاران در کرمانشاه انجام شد، روایی و پایایی نسخه ترجمه شده این پرسشنامه به زبان فارسی، در جامعه ایرانی تایید شد(3).اصلاح شیوه زندگی، الگو و رفتارهای غذایی، می تواند منجر به کاهش ریسک فاکتورهای ابتلا به بیماری ها و اختلالات عدیده ای گردد و از این رو،اهمیت آن ها در پاره ای از مطالعات، نشان داده شده است؛ مطالعه اسماعیلی و همکاران نشان داد که اطلاعات ماخوذه از پرسشنامه را می توان جهت یافتن و اصلاح رفتارهای غذایی مورد استفاده قرار داد(4).

بر مبنای مطالعه ای که در سال 2022 توسط دوبوئیس و همکاران انجام شد،بیان گردیده که رفتار غذایی می تواند در دراز مدت به تغییرات وزنی و تغییرات رژیم غذایی دریافتی فرد منجر گردد و نشان داده شد که نمایه توده بدنی با جنبه هایی از رفتار غذایی همچون پرخوری احساسی، لذت بردن از غذا و پاسخگویی به غذا رابطه مستقیم و با ابعاد دیگری از آن همچون پاسخ به سیری، کم خوری احساسی و کندی در غذا خوردن و گرسنگی رابطه عکس دارد. یک الگوی رژیمی سالم رابطه مستقیم با فاکتور لذت بردن از غذا و گرسنگی، و رابطه معکوس با پارامتر آشفتگی غذا دارد(5).همچنین در پژوهشی دیگر توسط حنان و همکاران در سال 2019، تاثیر متغیرهای مختلفی همچون سن و جنس بر روی رفتار غذایی مورد مطالعه قرار گرفته است(6).مطالعه هیلگر و همکاران در سال 2017، نشان داده است که رژیم های غذایی سالم می تواند نقش بسیار مهمی در کنترل و پیشگیری چاقی و دیگر بیماری های غیر واگیر مانند دیابت تیپII داشته باشد. این امر برای تمامی گروه های سنی، صادق است. همچنین این مطالعه نشان داده که الگوهای رفتاری غیر سالم در بین بالغین جوان، به خصوص دانشجویان، بیشتر دیده می شود. در این مطالعه فعالیت های فیزیکی و الگوهای تغذیه ای از طریق یک مطالعه مقطعی آنلاین مورد مطالعه قرار گرفته است(7).

ضرورت انجام کار:

اصلاح شیوه زندگی، الگو و رفتارهای غذایی، می تواند منجر به کاهش ریسک فاکتورهای ابتلا به بیماری ها و اختلالات عدیده ای گردد و از این رو،اهمیت آن ها در پاره ای از مطالعات، نشان داده شده است.با توجه به نکات فوق در این تحقیق در نظر است رفتارهای غذایی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان مورد مطالعه قرار گیرد.

1. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس مناسب،نامناسب و بسیار نامناسب بودن درجمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
2. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس سن در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
3. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس جنس در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
4. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس شاخص توده بدن در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
5. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس رشته تحصیلی در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
6. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس مقطع تحصیلی در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
7. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس استعمال دخانیات در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
8. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس محل سکونت در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
9. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس وضعیت تاهل در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟
10. فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس مدت زمان خواب در جمعیت مورد مطالعه چگونه است؟

تعیین رفتار غذایی دانشجویان علوم پزشکی زاهدان در سال تحصیلی 1403-1404

-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس مناسب،نامناسب و بسیار نامناسب بودن درجمعیت مورد مطالعه

2-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس سن در جمعیت مورد مطالعه

3-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس جنس در جمعیت مورد مطالعه

4-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس شاخص توده بدن در جمعیت مورد مطالعه

5-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس رشته تحصیلی در جمعیت مورد مطالعه

6-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس مقطع تحصیلی در جمعیت مورد مطالعه

7-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس استعمال دخانیات در جمعیت مورد مطالعه

8-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس محل سکونت در جمعیت مورد مطالعه

9-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس وضعیت تاهل در جمعیت مورد مطالعه

10-تعیین فراوانی الگوی رفتار غذایی براساس مدت زمان خواب در جمعیت مورد مطالعه

-

نتایج احتمالی طرح می تواند در تعیین دید مدیران دانشگاه و مراکز بهداشتی برای تعیین خط مشی مناسب برای اصلاح الگوی رفتار غذایی دانشجویان مورد بهره برداری قرار گیرد.

رفتار غذایی: رفتار غذایی یک تعامل پیچیده از عوامل فیزیولوژیکی، روانی، اجتماعی و ژنتیکی است که بر مدت زمان غذا خوردن، مقدار غذای دریافتی و ترجیح غذایی تاثیر می گذارد(1).

مطالعه توصیفی مقطعی 

دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال تحصیلی 1402-1403

بر اساس وجود بیماری های زمینه ای که منجر به تغییر الگوهای رفتار غذایی می شوند، این گروه از دانشجویان از مطالعه حذف می شوند.

برای محاسبه ماکزییم حجم نمونه، با درنظر گرفتن اینکه پیش بینی می شود درصد افراد با رفتار نامناسب کمتر از 25% نباشد و  با درنظر گرفتن 50% رفتار نامناسب وخطای برآورد 5% می توان به ماکزییم حجم نمونه یعنی 385 مورد برای برآورد درصد افراد با رفتار نامناسب دست پیدا کرد.

پس از تایید طرح، ابتدا تعداد دانشجویان در هر دانشکده را از آموزش دانشگاه اخذ می کنیم و بعد تعداد نمونه (385)را به نسبت تعداد دانشجویان هر دانشکده تقسیم می کنیم(تعداد نمونه×نسبت دانشجویان هر دانشکده به کل دانشجویان دانشگاه). سپس در هر دانشکده می توان به همین صورت تعداد دانشجویانی از نمونه را که باید از رشته های مختلف باشند را انتخاب کرد(تعداد نمونه اختصاص یافته به هر دانشکده×نسبت دانشجویان هر رشته در آن دانشکده به تعداد کل دانشجویان آن دانشکده). پس از تعیین تعداد دانشجویان هر رشته، می توان بطور تصادفی از ورودی های مختلف آن رشته تحصیلی بطور تصادفی دانشجویان را انتخاب کرد.

مشخصات دموگرافیک و ویژگی های فردی(پیوست1)،  پرسشنامه AEBQ (پیوست2)

بر اساس اهداف تحقیق،به دانشجویان انتخابی در جامعه مورد مطالعه، مراجعه نموده و پرسشنامه AEBQ را به ایشان ارائه کرده تا نسبت به تکمیل آن،اقدام نمایند. ضمنا مشخصات دموگرافیک و ویژگی های فردی مطابق اهداف تحقیق بر اساس پرسشنامه تنظیم شده، تکمیل می گردد. داده های موجود در پرسشنامه به شکل سر جمع و محرمانه،استخراج و آنالیز می گردد.

پیش از تکمیل سوالات مطرح شده در پرسشنامه، در فرمی که به شرکت کنندگان در مطالعه داده شده، درج اطلاعات دموگرافیکی همچون رشته تحصیلی، سن، جنس، مقطغ تحصیلی، محل سکونت، وضعیت تاهل، وضعیت سیگار کشیدن و مدت زمان خواب در شبانه روز و نیز اطلاعات آنتروپومتریک، وزن و قد شرکت کنندگان، از هر نمونه انتخابی ثبت میگردد. بر مبنای اطلاعات به دست آمده از وزن و قد شرکت کنندگان، BMI ایشان محاسبه گردیده و بر این اساس در سه گروه کم وزن(BMI:<18.5kg/m²)،طبیعی(BMI:[18.5-24.9]kg/m²) و دارای اضافه وزن/چاق(BMI: ≥25kg/m²) قرار گرفته اند (8).

مطابق با گویه های مندرج در این پرسشنامه، دانشجویان از نظر رفتار غذایی  مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت. امتیاز هر سوال در این پرسشنامه مطابق با مقیاس 5 گزینه ای لیکرت بوده که به ترتیب در قالب موارد 'همیشه'، 'اغلب اوقات'، 'برخی اوقات'، 'به ندرت' و 'هرگز' طبقه بندی شده است. گزینه 'همیشه' امتیاز 5، گزینه 'اغلب اوقات' امتیاز 4، گزینه 'برخی اوقات' امتیاز 3، گزینه 'به ندرت' امتیاز 2 و گزینه 'هرگز' امتیاز 1 را به خود اختصاص می دهند. البته گویه های 29، 30، 31 و 35 به صورت معکوس امتیازدهی می شوند. متغیر های مورد بررسی در این پرسشنامه شامل ابعاد هشت گانه دخیل در رفتار غذایی هستند. به نحوی که گویه های 1-5 پرسشنامه به گرسنگی(Hunger)، گویه های 6-9 به پاسخگویی به غذا(Food responsiveness)، گویه های 10-14 به پرخوری احساسی(Emotional over eating)، گویه های 15-17 به لذت بردن از غذا(Enjoyment of food)، گویه های 18-21 به پاسخ به سیری(Satiety responsiveness)، گویه های 22-26  به کم خوردن احساسی(Emotional under eating)، گویه های 27-31 به آشفتگی غذا(Food fussiness) و گویه های 32-35 به کندی در غذا خوردن(Slowness in eating) تعلق دارد. نمره گذاری این پرسشنامه بر اساس امتیازی است که از پاسخ به سوالات آن به دست می آید. در این راستا پاسخ دهنده، به سوالات امتیازی از 1 تا 5 می دهد. امتیاز نهایی به دست آمده بین 35 تا 175 می باشد.امتیاز کمتر از 70 به معنی رفتار غذایی مناسب بزرگسالان، امتیاز بین 70 تا 140 به معنی رفتار غذایی نامناسب بزرگسالان و امتیاز بیشتر از 141 به معنی رفتار غذایی بسیار نامناسب بزرگسالان می باشد.(پیوست های 1و2) (2).

ب: مداخلات داروئی: 

با استفاده از نرم افزار SPSS 16.0 و آمار توصیفی شامل فراوانی، درصد فراوانی، میانگین، مقادیر بیشینه و کمینه و انحراف معیار،داده های موجود تجزیه و تحلیل گردیده و بر اساس p value<0.05، نتایج گزارش می گردد.(برای آنالیز داده ها از آزمون کای-اسکوئر استفاده می شود.)

لازم به ذکراست شرکت در مطالعه اختیاری بوده وضمن توجیه افراد شرکت کننده درتحقیق واخذ رضایت ازانان نسبت به تکمیل مشخصات دموگرافیک و ویژگی های فردی و پرسشنامه، براساس اهداف تحقیق اقدام خواهد شد. در ضمن فرم رضایت آگاهانه شرکت در طرح تحقیقاتی پیوست میباشد  (پیوست3) .

ضمنا بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای ازمودنی انسانی در جمهوری اسلامی کد های زیر رعایت میگردد:

1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22-23-24-25-26-27-28-29-30-31-

1-هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهار ت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

3- پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهش های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره ی خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهده ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش کننده ی پژوهش از جمله کمیته ی اخلاق در پژوهش است.

4- مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه ی پایینتر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5- قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی ها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

6- در کارآزمایی های بالینی دوسوکور که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخله ای که برای وی تجویز شده بی اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.

7- اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی ها بیش از فواید بالقوه ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

8- طراحی و اجرای پژوهش هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

9- در پژوهش های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.

10- هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه ی دیگر، مشوق های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت نامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت نامه باید تدوین و به طرح نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11- کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

12- انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ) ها و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان هایی که انتظار می رود مطالعه در بر داشته باشد. هم چنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره ی خطرات و زیان های بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت نامه ی آگاهانه منعکس شود.

16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهش هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی ها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

18- در پژوهش هایی که از مواد بدنی (شامل بافت ها و مایعات بدن انسان) یا داده هایی استفاده میشود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع آوری، تحلیل، ذخیره سازی و یا استفاده ی مجدد از  / از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه دار کند، میتوان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته ی اخلاق ، از داده ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

19- عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

20- در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنبه ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

21- برخی از افراد یا گروه هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان که ممکن است به عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمیتوانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه ها آسیب پذیر دانسته میشوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.

22- از گروههای آسیب پذیر هیچگاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه ها یا جوامع آسیب پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

23- در پژوهش بر روی گروه های آسیب پذیر، وظیفه ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمیشود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

24- اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

26- هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه ی تحقق این امر ترجیحاً به صورت پوشش بیمه ای نامشروط باشد.

27- در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش هایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

29- نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی ها و مؤسسه ی حمایت کننده ی پژوهش باشد.

30- گزارش ها و مقالات حاصل از پژوهش هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31- روش پژوهش نباید با ارزش های احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد

با توجه به نوع مطالعه، احتمال وجود محدودیت های اجرایی جدی وجود ندارد. تعدادی پرسشنامه اضافه توزیع خواهد شد تا در صورت وجود هر گونه اشکال در پرسشنامه های جمع آوری شده پرسشنامه جدیدی جایگزین شود. شرکت دانشجویان در مطالعه اختیاری بوده و اجباری نیست

رفتار غذایی(Eating behavior) - دانشجو(Student) -آگاهی (knowledge)

1-Grimm ER, Steinle NI. Genetics of eating behavior: established and emerging concepts. Nutr Rev. 2011 Jan;69(1):52-60.

2- Hunot, C., Fildes, A., Croker, H., Llewellyn, C. H., Wardle, J., & Beeken, R. J. Appetitive traits and relationships with BMI in adults: Development of the Adult Eating Behaviour Questionnaire. Appetite. 2016. 105, 356-363.

3- Ramazani Y, Moradinazar M, Rezaeian S, Najafi F, Salimi Y, Evaluating the Validity and Reliability of the Persian Version of the Adult Eating Behavior Questionnaire in a Sample of the Iranian Population, Research Square, June 2023.

4- Esmaeili N, Alizadeh M, Tarighat Esfanjani A, Gholipour K. Designing and determining validity and reliability of a questionnaire to identify factors affecting nutritional behavior among patients with metabolic syndrome. Yafteh. 2017;19(1): 77-86.

 5- Dubois L, Bédard B, Goulet D, Prud'homme D, Tremblay RE, Boivin M. Eating behaviors, dietary patterns and weight status in emerging adulthood and longitudinal associations with eating behaviors in early childhood. Int J Behav Nutr Phys Act. 2022 Nov 16;19(1):139.

6- Abdella HM, El Farssi HO, Broom DR, Hadden DA, Dalton CF. Eating Behaviours and Food Cravings; Influence of Age, Sex, BMI and FTO Genotype. Nutrients. 2019 Feb 12;11(2):377.

7- Hilger J, Loerbroks A, Diehl K. Eating behaviour of university students in Germany: Dietary intake, barriers to healthy eating and changes in eating behaviour since the time of matriculation. Appetite. 2017 Feb 1;109:100-107.

8- Janice L. Raymond K M, Krause and Mahans Food and the Nutrition Care Process. Translated by Yari Z.  Khosravi Pub. 2022. Vol.(1):109.

پیوست (1)

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

پروژه تحقیقاتی بررسی رفتار غذایی دانشجویان علوم پزشکی زاهدان در رشته ها و مقاطع تحصیلی مختلف در سال تحصیلی 1402-1403 مطابق با پرسشنامه رفتار غذایی بزرگسالان(AEBQ)

دانشجوی محترم پرسشنامه فوق در جهت تعیین رفتارهای غذایی شما دانشجویان بر اساس پرسشنامهAEBQ تنظیم شده است. خواهشمند است نسبت به پاسخ سوالات لطفا مساعدت نمایید.

کد:                        رشته تحصیلی:

1-سن (تاریخ تولد):

2- - جنسیت:      مرد          زن

3- قد(سانتی متر):

4- وزن(کیلوگرم):

5--مقطع تحصیلی: لیسانس          فوق لیسانس           دکتری حرفه ای 

6--محل سکونت: خوابگاه دانشجویی         بومی           خانه اجاره ای

7-وضعیت تاهل:     مجرد          متاهل

8-وضعیت مصرف سیگار:       آری            خیر

9- مدت زمان خواب در یک شبانه روز: کمتر از 4ساعت       4-6 ساعت        6-8 ساعت        بیشتر از 8 ساعت 

10-آیا از داروی خاصی جهت اختلالات خواب استفاده می کنید؟

پیوست (2)

پرسشنامه استاندارد رفتار غذایی بزرگسالان

نام پرسشگر:                                          تاریخ:

رفتار غذایی یک تعامل پیچیده از عوامل فیزیولوژیکی، روانی، اجتماعی و ژنتیکی است که بر مدت زمان غذا خوردن، مقدار غذای دریافتی و ترجیح غذایی تاثیر می گذارد؛ در این مطالعه بر آن شدیم تا جنبه ها و ابعاد دخیل در رفتار غذایی را در دانشجویان علوم پزشکی زاهدان در سال تحصیلی  1403-1404مطابق با پرسشنامه رفتار غذایی بزرگسالان مورد بررسی قرار دهیم.

ندارد

اصلاح شیوه زندگی، الگو و رفتارهای غذایی، می تواند منجر به کاهش ریسک فاکتورهای ابتلا به بیماری ها و اختلالات عدیده ای گردد.

ندارد

ندارد

از محل پژوهش معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه تامین می گردد.

ندارد

پرسش نامه ها به شکل کددار و سرجمع جمع آوری،استخراج و آنالیز می شود.

با اخذ رضایت و توجیه نمونه های مورد مطالعه پاسخ افراد اخذ می گردد.

شرکت در مطالعه اختیاری بوده و با اخذ رضایت افراد توام است واجباری نیست.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می شود یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته است