بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر وب بر سلامت روان مثبت و پریشانی روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی

مقدمه: سرطان بیماری مزمنی است و در دهه های اخیر درصد زیادی از مرگ و میر را در جوامع مختلف به خود اختصاص داده است. سرطان پستان به عنوان شایعترین سرطان شناخته شده، بالاترین میزان مرگ ناشی از سرطان را در زنان دارا است. سرطان پستان علاوه بر ایجاد آسیب های روانشناختی، موجب ایجاد آسیب به فرآیند های شناختی مثل انعطاف پذیری روانشناختی در زنان مبتلا می گرددو. همچنین موجب بروز پریشانی روانشناختی در بیماران مبتلا نیز می شود. بنابراین سرطان یک رخداد فراهنجاری بوده و در مسیر زندگی، پروژه ها و برنامه های فرد در کوتاه مدت، میان مدت و حتی زمان طولانی تداخل ایجاد می کند

روش: این پژوهش، یک مطالعه ای نیمه تجربی، با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل خواهد بود. 80 نفر بیماران مبتلا به سرطان پستان به شیوه در دسترس انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت. ابزار گردآوری داده ها شامل فرم اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه سلامت روان مثبت لوکت و پرسشنامه پریشانی روانشناختی کسلر خواهد بود. آموزش به مدت 20 روز از طریق یک وب سایت طراحی شده توسط پژوهشگر برگزار خواهد شد و یک ماه پس از مداخله پس آزمون گرفته خواهد شد. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در نرم افزار   انجام خواهد شد.spss 27

Introduction: Cancer is a chronic disease and has accounted for a large percentage of deaths in different societies in recent decades. Breast cancer is known as the most common cancer and has the highest death rate from cancer in women. In addition to causing psychological damage, breast cancer causes damage to cognitive processes such as psychological flexibility in affected women. It also causes psychological distress in affected patients. Therefore, cancer is a non-normative event and interferes with one's life path, projects and plans in the short, medium and even long term.
Method: This research will be a semi-experimental study with a pre-test-post-test design and a control group. 80 patients with breast cancer will be selected in an accessible way and then will be randomly divided into two intervention and control groups. The data collection tool will include the demographic information form, Lockett's Positive Mental Health Questionnaire and Kessler's Psychological Distress Questionnaire. The training will be held for 20 days through a website designed by the researcher and a post-test will be taken one month after the intervention. Data analysis will be done using descriptive and inferential statistics in the software. spss 27

سرطان بیماری مزمنی است و در دهه های اخیر درصد زیادی از مرگ و میر را در جوامع مختلف به خود اختصاص داده است(1). سرطان با تغییر شکل دادن غیرطبیعی در سلول ها و با تمایز سلولی مشخص شده موجب می گردد سلول ها به شکل نا به هنجار تکثیر یافته و عامل اصلی مرگ در بیماران مبتلا به سرطان شود(2). سرطان پستان به عنوان شایعترین سرطان شناخته شده، بالاترین میزان مرگ ناشی از سرطان را در زنان دارا است (3). بر مبنای آمار بهداشت جهانی تا سال 2030، به تقریب 13/4 % از موارد مرگ در ایران به علت سرطان خواهد بود و این بیماری به عنوان یک حادثه تنش زا، جنبه های مختلفی از سلامتی فرد را به خطر می اندازد(4). و اوج سن شیوع این بیماری در زنان ایرانی به دهه چهار و پنجم زندگی مربوط می شود که یک دهه پایین تر از سن شیوع جهانی آن است (5)

تشخیص سرطان پستان ودرمان های مربوط به آن به عنوان یک تجربه عاطفی آسیب زا برای زنان محسوب می شود(6). همچنین تشخیص و درمان آن، رویدادی استرس زا می باشد که چالش ها و آشفتگی های بسیاری را برای زنان و همسران آنها به دنبال دارد و سرطان پستان نیز مانند سایر سرطان ها جنبه های گوناگون سلامت روان را به خطر می اندازد و همانند سایر بیماری های مزمن، سبب کاهش بهزیستی روانشناختی می گردد(7). Lerch & Thrane در مطالعه خود بیان کردند که سیر مزمن و مشکلات جانبی سرطان پستان موجب کاهش شدید سطح کلی کیفیت زندگی این بیماران می شود (8). به علاوه مطالعات دیگر نیز نشان داده اند که این بیماری از ابتدای تشخیص می تواند موجب ایجاد ترس، ناامیدی و آسیب های روانی شده و همه ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و عاطفی زندگی فرد را به چالش بکشاند (9). بنابراین سرطان یک رخداد فراهنجاری بوده و در مسیر زندگی، پروژه ها و برنامه های فرد در کوتاه مدت، میان مدت و حتی زمان طولانی تداخل ایجاد می کند (10)

سرطان پستان علاوه بر ایجاد آسیب های روانشناختی، موجب ایجاد آسیب به فرآیند های شناختی مثل انعطاف پذیری روانشناختی در زنان مبتلا می گردد(11). همچنین موجب بروز پریشانی روانشناختی در بیماران مبتلا نیز می شود (12). پریشانی روانشناختی، حالت هیجانی است که توسط افراد به طور موقت و یا دائمی در پاسخ به تنیدگی های خاص و در خواست های آسیب زا اتفاق می افتد(13). و یک حالت ذهنی ناخوشایند افسردگی و اضطراب است که هر دو علائم هیجانی و فیزیولوژیکی را دارد (14) و ممکن است عملکرد اجتماعی و زندگی روزمره افراد را تحت تاثیر قرار دهد (15)

یکی از مسائل مهم در حوزه سلامت روان، سلامت روانی مثبت است که  می تواند به بهبود کیفیت زندگی و افزایش شادی و رضایت افراد شده و در سالهای اخیر مطرح گشته است. این مفهوم شامل فرآیند های روان شناختی مثبتی همچون امید، خودکارآمدی، اراده، شادی و رضایت است که بهبود آن ها موجب بهبود سلامت روانی مثبت می شود(16). سلامت روان مثبت با ارتقاء مهارت های شخصی همراه است و شامل یک حالت پویا از احساسات، افکار و رفتارهای مثبت و منفی است که بیانگر خصوصیات فردی می باشد. با پذیرش این احساسات، فرد می تواند با به حداکثر رساندن دیدگاه خوش بینانه و انعطاف پذیری، به سلامت روان مثبت دست یابد (17). بنابراین، سلامت روانی مثبت وسیله ای تلقی می شود که از طریق آن افراد از ابتلا به اختلالات روانی محافظت می شوند(18). مفهوم سلامت روان مثبت شامل 6 عامل؛ رضایت، نگرش اجتماعی مثبت،  خودکنترلی،  خود مختاری، حل مسئله و مهارت های روابط بین فردی می باشد(19).

آموزش مبتنی بر وب یکی از شیوه های نسبتا نوین و فعال آموزشی است که فناوری های نوین ارتباطی به ویژه اینترنت را مورد تاکید قرار می دهند، و در دهه های اخیر روند رو به تکاملی را طی کرده است(20). khan آموزش مبتنی بر وب را یکی از مصادیق یادگیری الکترونیکی و یک ابداع آموزشی می داند که برای آموزش از اینترانت (شبکه محلی) و اینترنت (شبکه های گسترده جهانی) استفاده می کند (21) و ایـن تکنولـوژی منجـر بـه دسترسـی زودهنگام افـراد بـه خدمـات مشـاوره سـلامت، کاهـش هزینـه هـا و دسـتیابی آنـان بـه مناسـب تریـن مهـارت هـای تخصصـی و همچنین افزایـش همه جانبـه کیفیـت زندگـی مـی گـردد. به علاوه سـبب مـی شـود تـا افـراد بـه جـای حضـور فیزیکـی و صـرف وقـت بـرای طـی کـردن مسـافت هـای طولانـی، حضـور مجـازی داشـته و حجـم گسترده ای از اطلاعـات را در زمانـی اندک و از راه دور دریافـت کنند(22). حال با توجه به نرخ شیوع سرطان پستان و مشکلات متعدد روانشناختی زنان مبتلا به این بیماری باید تلاش شود تا راهکار های متنوعی برا بهبود وضعیت این بیماران ارائه شود. با توجه به اینکه اغلب مطالعات انجام شده روی این گروه از بیماران به صورت حضوری بوده و نظر به کارایی های بسیار آموزش از راه دور  و نیز عدم انجام پژوهشی در ارتباط با آموزش مبتنی بر وب در حوزه سلامت روان مثبت و پریشانی روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان پستان، بر آن شدیم تا پژوهش حاضر را با هدف بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر وب بر سلامت روان مثبت و پریشانی روانشناختی بیمارن مبتلا به سرطان پستان مورد بررسی قرار دهیم.

مرور متون:

• تمنایی و همکاران (1403) پژوهشی تحت عنوان نقش میانجی تاب آوری و خودکارآمدی در رابطه بین راهبرد های تنظیم شناختی هیجان با پریشانی روانشناختی در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام دادند. این پژوهشبه صورت توصیفی بر روی 250 نفر از زنان مبتلا به سرطان پستان در شهر تهران انجام شد. یافته های حاصل از این پژوهش نشان داد که راهبرد های تنظیم شناختی هیجان به طور مستقیم با پریشانی روانشناختی رابطه دارد(23).

• فلاح و همکاران (1402)، مطالعه ای با عنوان سازگاری روانی با سرطان و تاثیر آن بر کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان انجام دادند. این مطالعه توصیفی بر روی 240 زن مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به مرکز رادیوتراپی شهید رمضان زاده شهر یزد انجام شد. نتایج این مطالعه نشان داد که راهبرد های روانی مقابله با سرطان در مجموع 59 درصد از تغییرات کیفیت زندگی را در بیماران مبتلا به سرطان پستان پیش بینی می کند و به منظور ارتقاء کیفیت زندگی بیماران لازم است راهبردهای سازگار مقابله با سرطان مانند روحیه مبارزه طلبی و اجتناب شناختی به آن ها آموزش داده شود (24)

• دهکردی و همکاران (1398)، پژوهشی تحت عنوان اثر بخشی درمان مبتنی بر شفقت بر استرس درک شده و پریشانی روانشناختی زنان مبتلا به سرطان پستان انجام دادند. این مطالعه از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و طرح 45 روزه بود. نمونه های پژوهش شامل 26 زن مبتلا به سرطان پستان بودند که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان داد که در کنار درمان های پزشکی، از درمان های مبتنی بر شفقت به عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش استرس ادراک شده و پریشانی روانشناختی در زنان مبتلا به سرطان پستان بهره برد (25).

• سروش و همکاران (1393)، مطالعه ای تحت عنوان ویژگی های روان شناختی و امید به آینده در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام دادند. این پژوهش کیفی به روش نمونه گیری نظری 20 زن مبتلا به سرطان پستان در شهر تهران را مورد بررسی قرار داد. بیماران به صورت انفرادی مورد مصاحبه نیمه ساختار یافته قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که اکثر زنان مبتلا به سرطان به آینده امیدوار نیستند، تفکر عامل در آنان ضعیف بوده و انگیزه ای برای هدف گذاری و شناخت مسیرهای دست یابی به اهداف ندارند (26).

Kugbey و همکاران (2019)، مطالعه ای تحت عنوان بررسی افسردگی، اضطراب و کیفیت زندگی در میان زنان مبتلا به سرطان پستان در غنا انجام دادند. در این مطالعه 205 زن مبتلا به سرطان پستان به شکل هدفمند انتخاب شدند. یافته های این پژوهش نشان داد که افسردگی این بیماران اثر مستقیم و منفی بر کیفیت زندگی دارد و ین یافته‌ها نشان می‌دهد که نیاز به بررسی سلامت روان زنان مبتلا به سرطان پستان به عنوان بخشی از مراقبت‌های بهداشتی روتین وجود دارد و پیوندهای حمایت اجتماعی برای بهبود کیفیت زندگی آنها باید تقویت شود (27).

لی و همکاران (2019)، پژوهشی تحت عنوان اثرات مضر دوسوگرایی در بیان عاطفی بر رفاه در میان بیماران مبتلا به سرطان پستان چین: نقش میانجی حمایت اجتماعی درک شده انجام دادند. در این مطالعه 327 زن مبتلا به سرطان پستان مورد بررسی قرار گرفتند و نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها بیان کرد که مداخلات روانی اجتماعی که افشای عاطفی را بدون آسیب رساندن به هماهنگی اجتماعی تسهیل می‌کند، ممکن است برای بیماران مبتلا به سرطان پستان مؤثر باشد (28).

Rao و همکاران (2019)، در مطالعه ای تحت عنوان پریشانی روانشناختی در بیماران مبتلا به سرطان پرداختند. این مطالعه به صورت مقطعی بزرگ در چین انجام شد و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای 21101 بیمار در گروه سنی 18-79 سال مورد بررسی قرار گرفتند و نتایج نشان داد که میزان پریشانی روان‌شناختی بالایی در بیماران مبتلا به سرطان وجود دارد. و این نشان دهنده نیاز به مدیریت روانشناختی بهتر در بیماران سرطانی برای کمک به کاهش ناراحتی آنها است(12)

• پریشانی روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان پستان بعد از مداخله در دو گروه مداخله و کنترل متفاوت است.
• سلامت روان مثبت بیماران مبتلا به سرطان پستان بعد از مداخله در دو گروه مداخله و کنترل متفاوت است.

تعیین تاثیر آموزش مبتنی بر وب بر سلامت روان مثبت و پریشانی روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی

مقایسه میانگین نمره پریشانی روانشناختی قبل و بعد از آموزش مبتنی بر وب در دو گروه مداخله و کنترل

مقایسه میانگین نمره سلامت روان مثبت قبل و بعد از آموزش مبتنی بر وب در دو گروه مداخله و کنترل

بخش های هماتولوژی و مراکز سلامت روان

ارتقا سلامت روان مثبت بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی

کاهش پریشانی روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی

آموزش مبتنی بر وب

تعریف نظری: هرگونه فرآیند آموزشی از طریق شبکه اینترنت را شامل می شود (29).

تعریف عملی: در این مطالعه منظور آموزشی است که بیمار از طریق وب سایت در طی 20 روز از طریق وب سایت طراحی شده توسط پژوهشگر  از طریق گوشی همراه دریافت خواهند کرد.

سلامت روانی مثبت

تعریف نظری: بعد مثبت سلامت روانی که در تعریف سلامت سازمان بهداشت جهانی به آن  تاکید می شود،  عبارت است از:' سلامتی، حالت کامل بهزیستی جسمی، ذهنی و اجتماعی است و نه صرفا غیاب بیماری و معلولیت' (30).

تعریف عملی: منظور از سلامت روانی مثبت در این پژوهش نمره ای است که آزمودنی از پرسشنامه 9 سوالی لوکت و همکاران (2016) کسب خواهد کرد. و دامنه نمره ای بین 9 تا36 خواهد داشت.

پریشانی روانشناختی

*تعریف نظری: پریشانی روانشناختی یک واژه کلی و ناراحتی روانشناختی است که برای توصیف احساسات و هیجانات ناخوشایندی مورد استفاده قرار می گیرد که بر سطح عملکرد فرد تاثیر منفی می گذارد(31).

*تعریف عملی: منظور از پریشانی روانشناختی نمره ای است که بیمار مبتلا به سرطان از 10 سوال مربوط به مقیاس پریشانی روانشناختی کسلر بدست می آورند و دامنه نمره ای بین 0 تا 40 خواهد داشت. نمره بالاتر نشان از پریشانی روانشناختی بیشتر است.

مطالعه نیمه تجربی دو گروهه با طرح پیش آزمون - پس آزمون

کلیه بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی که به مراکز درمانی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1403مراجعه خواهند کرد، جامعه پژوهش این مطالعه را تشکیل خواهند داد.

معیار های ورود بیمار

• عدم دریافت برنامه آموزشی و مشاوره ای به طور همزمان

• توانایی استفاده از گوشی هوشمند

• تحصیلات بالاتر از سیکل

• عدم ابتلا به بیماری شناخته شده اعصاب و روان  

• از جلسه دوم شیمی درمانی

• ابتلا به سرطان پستان  بدون متاستاز

• دارا بودن سن حداقل 20 سال

معیار های خروج بیمار

• عدم شرکت در بیش از یک جلسه آموزشی

• وقوع حادثه ناگوار و بحران در طی زمان اجرای مطالعه

• فوت بیمار

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره بار مراقبتی در مطالعه دهکردی و همکاران (1398) و با حدود اطمینان 95 % و بر اساس فر مول زیر در هر گروه اندکی بر آورد گردید (25). حجم نمونه تعداد 40 نفر در هر گروه و در مجموع 80 نفر تعیین شد.

n ₌ ( Z_1-α/2 + Z_{1- β}) ² (S₁ ² + S₂ ²) ₌ 80

                      ( µ_{1 -} µ₂)

Z_{1-α/2 =} 1.96 S₁₌ 56.14 µ_{1 =} 83.89

Z_{1-β =} 1.64 S_{2 =} 66.17 µ_{2 =} 37.91

ابتدا از بین بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی مراجعه کننده مراکز درمانی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نمونه ها به شیوه در دسترس انتخاب و سپس به روش تصادفی سازی از نوع محدود تحت عنوان " قــانون تخصــیص تصــادفی ( Random allocation rule)" در دو گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت.

جهت جمع آوری اطلاعات در این مطالعه از فرم اطلاعات فردی و دو پرسشنامه سلامت روانی مثبت و پریشانی روانشناختی استفاده خواهد شد که به روش خودگزارش دهی توسط بیمار تکمیل خواهد شد.

فرم اطلاعات فردی بیمار شامل: سن، جنس، تحصیلات، وضعیت تاهل، شغل، محل سکونت، مدت بیماری، تعداد فرزند و وضعیت اقتصادی بیمار خواهد گردید.

پرسشنامه سلامت روانی مثبت(Positive Mental Health-Scale): لوکت و همکاران در سال 2016  این پرسشنامه با تعداد 9 سوال جهت ارزیابی سلامت روانی مثبت طراحی کردند. نمره گذاری این مقیاس با استفاده از طیف لیکرت 4 درجه ای است. به این صورت که به پاسخ نادرست نمره 1، تقریبا نادرست نمره 2، تقریبا درست نمره 3 و درست نمره 4 تعلق می گیرد. کمترین نمره 9 و بیشترین نمره 36 است. در این مقیاس هرچه نمره بالاتر، سلامت روانی مثبت بیشتر است.

در پژوهش لوکت و همکاران در سال 2016 پایایی این مقیاس با همبستگی پیرسون بین اجراهای اول و دوم مقیاس سلامت روانی مثبت، (با فاصله یک هفته)، در بازآزمایی نمونه های 1 و 2، برآورد شد و مشاهده شد که پایایی بازآزمایی آزمون مقیاس PMH در نمونه 1 برابر با 81/0 و در بازآزمایی نمونه 2 برابر 77/0 بود.

پایایی بازآزمایی برای نمونه 3 برابر با 74/0 به دست آمد. آلفای کرونباخ فقط برای نمونه اول برآورد شدند و در بین گروه های مختلف بین 82/0 تا 93/0 بوده است. در پژوهش آنها روایی مقیاس سلامت روانی مثبت با رضایت از زندگی (SWSL) همبستگی مثبت دارد(r=0/75)، زیرا نمرات در swsl حاکی از رضایت بیشتر هستند (32). روایی و پایایی این ابزار در ایران توسط حشمتی و همکاران در سال 1396 مورد بررسی قرار گرفت. پایایی این مقیاس با استفاده از روش بازآزمایی، ضریب همبستگی بین آزمون و آزمون مجددr=0/829 به دست آمده است. در پژوهش آنها بررسی روایی همگرا، ضریب همبستگی پیرسون بین مقیاس سلامت روانی مثبت و پرسشنامه شادکامی آکسفورد، برابر با r=0/766 به دست آمد.  که مثبت بودن این عدد، نشانگر روایی همگرا می باشد. به منظور روایی واگرا، ضریب همبستگی پیرسون بین مقیاس سلامت روانی مثبت و پرسشنامه افسردگی بک، محاسبه گردیده که مقدار آن برابر با r=0/632  بدست آمد. همچنین ضریب همبستگی پیرسون بین مقیاس سلامت روانی مثبت و مقیاس افسردگی و اضطراب و استرس، r=0/644 به دست آمده است. در هر دو مورد، همبستگی منفی معنادار، وجود داشته است که دلالت بر وجود روایی واگرا دارد (33). در این مطالعه نیز پایایی ابزار  پس از تایید پرپوزال، به شیوه ی همسانی درونی  به کمک آلفای کرونباخ محاسبه خواهد شد.

*مقیاس پریشانی روانشناختی کسلر Kessler Psychological Distress Scale (K-10)  در سال 1992 توسط کسلر و همکاران برای غربالگیری جمعیت عمومی ساخته شد. در مطالعات بعدی مشخص گردید که فرم 10 سوالی آن نسبت به فرم 6 سوالی، برای شناسایی اختلالات خلقی و اختلالات اضطرابی نسبت به سایر ابزارها از کارآیی بالاتری برخوردار است.همچنین این ابزار برای کنترل و سنجش تاثیر مداحله ها و درمان های روانشناختی هم مناسب است. این ابزار 10 سوال دارد که وضعیت روانی فرد را در طی هفته های گذشته مورد بررسی قرار می دهد سوالات این فرم به صورت لیکرتی از " هیچ وقت" تا " همیشه " است و از 0 تا 4 نمره گذاری می شود لذا حداقل نمره کل 0 تا حداکثر 40 می باشد.  نمره بالاتر نشان دهنده پریشانی روانشناختی بالاتر است. این ابزار اختلال روانشناختی خاصی را هدف قرار نمیدهد، اما در مجموع سطح اضطراب و علایم افسردگی را که فرد طی چند هفته اخیر تجربه کرده، مشخص مینماید(34) . روایی و پایایی این ابزار در ایران توسط یعقوبی در سال 2016 بررسی و مورد تایید قرار گرفت. نتیجه تحلیل عاملی وی تایید کننده تک عاملی بودن پرسشنامه بود و با نمره ابزار سلامت عمومی رابطه مثبت و معناداری داشت. بهترین نقطه برش آن 8 بدست آمد. ضریب آلفای کرونباخ مقیاس 93/0 و ضریب تصنیف آن 91/0 بدست آمد (35)در این مطالعه نیز پایایی ابزار  پس از تایید پرپوزال، به شیوه ی همسانی درونی  به کمک آلفای کرونباخ محاسبه خواهد شد.

پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق و معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه به بیمارستان علی ابن ابیطالب دانشگاه علوم پزشکی زاهدان مراجعه خواهد شد و با مسئولین مربوطه برای همکاری در اجرای مطالعه هماهنگی لازم بعمل خواهد آمد. ابتدا به شیوه نمونه گیری در دسترس، بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی، شناسایی می شوند، و در صورت دارا بودن معیار های ورود و داشتن رضایت، مختصری درباره پژوهش توضیح داده می شود و بعد رضایت آگاهانه کتبی برای شرکت در مطالعه اخذ خواهد شد. سپس شرکت کنندگان در مطالعه به روش تصادفی سازی از نوع محدود تحت عنوان " قانون تخصیص تصادفی (Random allocation rule)  در دو گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت. به این صورت که ابتدا به تعداد کل بیماران مورد مطالعه، کارت رنگی مشخص کننده گروه های مطالعه ( کارت صورتی مداخله و کارت سفید کنترل) تهیه می شود. به ترتیب بر اساس خارج شدن کارت های رنگی، لیستی از   شرکت کننده که نشان دهنده عضویت گروهی هر یک است، تهیه می گردد. از هر دو گروه پیش آزمون از طریق تکمیل پرسشنامه های سلامت روانی مثبت و پریشانی روانشناختی بعمل خواهدآمد. برای گروه مداخله وب سایت رایگان تحت عنوان positive در اختیارشان قرار خواهد گرفت، که شامل یک برنامه 20 روزه بر مبنای آموزش عناصر سرمایه های روانشناختی (36)خواهد بود. محقق تاریخ شروع مداخله را طبق توافق با بیماران تعیین خواهد کرد. این برنامه با هدف کمک به توانمندسازی بیماران مبتلا به سرطان، از طریق ارائه فعالیت هایی با هدف کاهش پیامدهای جسمی و روانی بیماری انجام می شود. همچنین این روش روند دریافت آموزش به بیماران را تسهیل می کند بیماران در طی 20 روز آموزش ها را از طریق وب سایت در یافت می کنند. پس از ثبت نام فرد در سایت پروفایل شخصی او ساخته می شود. لینک وب سایت در اختیار بیمار قرار خواهد گرفت و هر بیمار باید رمز عبوری که قبلا توسط پژوهشگر به وی ارائه شده است را وارد نماید تا بتواند وارد فضای وب سایت شود. پس از ورود مراقب به وب سایت و دریافت پیام خوش آمدگویی، هر روز پیام: "سلام. صبح بخیر" روی صفحه ظاهر می شود و سپس در مورد وضعیت عاطفی مراقب پرسیده می شود که "امروز چه احساسی دارید؟" و در پایان فعالیت روزانه نیز پرسیده می شود که " آیا فعالیت امروز برای شما مفید بوده است؟". محتوای جلسات تهیه و برای افزایش اعتبار علمی از نظر تخصصی اعضای هیئت علمی مرتبط استفاده خواهد شد.
همچنین در بخش آموزشی این وب سایت اطلاعاتی در مورد بیماری سرطان ودرمان های آن در اختیار بیماران قرار خواهد گرفت و امکان پیام و ارتباط با ادمین نیز برای مراقبین فراهم خواهد بود. یک ماه پس از پایان مداخله با هماهنگی قبلی که با مراقبین به عمل خواهد آمد، پس آزمون انجام خواهد شد.

داده ها توسط نرم افزار Spss نسخه 26 مورد تجزیه وتحلیل قرار خواهند گرفت. به منظور توصیف مشخصات واحد های پژوهش از آمار توصیفی شامل توزیع فراوانی مطلق و نسبی ( برای متغیر های کیفی)، میانگین و انحراف معیار (برای متغیر های کمی ) استفاده می شود. به علاوه جهت بررسی نرمال بودن توزیع متغیر های کمی از آزمون های آماری شاپیرو ویلک استفاده می شود. برای بررسی همگنی دو گروه از نظر متغیر های کمی نرمال از آزمون تی مستقل و متغیر های کمی غیر نرمال آزمون من ویتنی و در مورد متغیرهای کیفی از آزمون مجذور کای دو استفاده می گردد. در بخش اهداف پژوهش جهت مقایسه های قبل و بعد درون گروهی از آزمون آماری تی زوجی و زمانی که متغیر مورد نظر از توزیع نرمال برخوردار نبود، از آزمون غیر پارامتریک ویلکاکسون استفاده می شود. جهت مقایسه های بین گروهی قبل و بعد از انجام آموزش از آزمون آماری تی مستقل و زمانی که متغیری از توزیع نرمال برخوردار نبود، از آزمون غیرپارامتریک من ویتنی استفاده می گردد. همچنین به منظور تعیین میزان تاثیر متغیر های مداخله گر بر متغیر های وابسته از روش های آماری نظیر کوواریانس استفاده می شود. در تمام آزمون ها ضریب اطمینان 95% در نظر گرفته می شود. سطح معنا داری 05/0 مد نظر قرار گرفته می شود؛ لذا در مواردی که p<0/05 باشد، اختلاف آماری معنی دار گزارش می شود.

-'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392'

در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

از محدودیت های این مطالعه میتوان به زمان محدود مداخله اشاره کرد که از دلایل آن می توان به محدودیت زمانی و مالی پژوهشگر اشاره کرد.

آموزش مبتنی بر وب، سلامت روان مثبت، پریشانی روانشناختی، سرطان پستان، شیمی درمان. Web-based training, positive mental health,

psychological distress, breast cancer, chemotherapy

1. Fitzmaurice C. Global, regional, and national cancer incidence, mortality, years of life lost, years lived with disability, and disability adjusted life-years for 32 cancer groups, 1990 to 2015: A systematic analysis for the global burden of disease study. JAMA Oncology. 2017; 3(4):524-48.
2. Ganesh K, Massagué J. Targeting metastatic cancer. Nature Medicine. 2021 Jan;27(1):34-44https://doi.org/10.1038/s41591-020-01195-4
3. Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2018; 68(6):394-424. https://doi.org/10.3322/caac.21492 . Epub 2018 Sep 12. Erratum in: CA Cancer J Clin. 2020; 70(4):313. PMID: 30207593.
4. Roshandel G, Ferlay J, Ghanbari-Motlagh A, Partovipour E, Salavati F, Aryan K, Mohammadi G, Khoshaabi M, Sadjadi A, Davanlou M, Asgari F. Cancer in Iran 2008 to 2025: Recent incidence trends and short-term predictions of the future burden. International journal of cancer. 2021 Aug 1;149(3):594-605.
5. Akbari ME, Sayad S, Sayad S, Khayamzadeh M, Shojaee L, Shormeji Z, & Amiri M. Breast Cancer Status in Iran: Statistical Analysis of 3010 Cases between 1998 and 2014. International Journal of Breast Cancer. 2017; 10: https://doi.org/10.1155/2017/2481021

1. Silva S, Bettencourt D, Moreira H, & Canavarro MC. Quality of life of women with breast cancer at different phases of the disease: the role of sociodemographic, clinical variables and coping strategies as factors of risk/protection. Revista de Saúde Pública. 2011; 29 (1): 64–76.
2. Khalatbari J, Hemmati Sabet V, Mohammadi H. Effect of Compassion -Focused Therapy on Body Image and Marital Satisfaction in Women with Breast Cancer. Iranian Quarterly Journal of Breast Disease 2018; 11(3): 7 -20.
3. Lerch MF, Thrane SE. Adolescents with Chronic Illness and The Transition to Self-Management: A Systematic Review. Journal of Adolescence 2019; 72: 152 -61 .

4. A A, M N, P D, S S. The relationship between social support and hope in cancer patients.    

   jmsthums 2022; 9 (3) :80-88 http://jms.thums.ac.ir/article-1-948-en.html

5. Muzzatti B, Bomben F, Flaiban C, Mella S, Annunziata MA. Distress in cancer patients: from recognition to management. In: Elia C, Simonelli AG, Compare A, Cattafi F, editors. Psychological distress: risk factors, patterns and coping strategies. New York: Nova Publisher; 2016. p. 43–58. https://doi.org/10.1186/s12885-020-07272-8
6. González-Fernández S, Fernández-Rodríguez C, Mota-Alonso MJ, García-Teijido P, Pedrosa I, Pérez-Álvarez M. Emotional state and psychological flexibility in breast cancer survivors. Eur J Oncol Nurs. 2017 Oct;30:75-83. https://doi.org/10.1016/j.ejon.2017.08.006
7. Rao WW, Yang MJ, Cao BN, You YY, Zhang YY, Liu YY, Kou C, Yu Y, Cassidy RM, Yu Q, Zhang XY. Psychological distress in cancer patients in a large Chinese cross-sectional study. J Affect Disord. 2019 Feb 15;245:950-956. https://doi.org/10.1016/j.jad.2018.11.089
8. Choi NG, Sullivan JE, DiNitto DM, Kunik ME. Associations between psychological distress and health-related behaviors among adults with chronic kidney disease. Prev Med. 2019 Sep;126:105749. https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2019.06.007
9. Mirowsky J, Ross CE. Measurement for a human science. Journal of health and social behavior. 2002:152-70.
10. Wheaton B. The twain meet: distress, disorder and the continuing conundrum of categories (comment on Horwitz). Health:. 2007;11(3):303-19.
11. Seligman ME, Steen TA, Park N, Peterson C. Positive psychology progress: empirical validation of interventions. Am Psychol. 2005 Jul-Aug;60(5):410-21. doi: 10.1037/0003-066X.60.5.410. PMID: 16045394.
12. Lluch M.T. Evaluación empiríca de un modelo conceptual de salud mental positive. Salud Ment. 2002;25:42–55.
13. Loureiro A. Literacia e Saúde Mental Positiva: Tradução e Validação de um Instrumento de Avaliação em Literacia de Saúde mental. Master’s Thesis, Nursing School of Porto, Porto, Portugal, 2018.
14. Falissard, B. (2016). Positive Mental Health—What Is It, How Is It Recognized, and Can It Be Achieved? Positive Mental Health, Fighting Stigma and Promoting Resiliency for Children and Adolescents.
15. Pusmaz A, Ozdemir AS. The effect of web-based professional development study to mathematics teachers’ problem solving strategies. Journal of Social and Behavioral Sciences. 2012;46(1):1380-1384.
16. Khan BH. Managing E-Learning: Design, Delivery, Implementation, and Evaluation [Internet]. 2005 [cited 2005 Jan 1]. Available from: http://BooksToRead.com/elearning.
17. Baab S, Azarbarzin M, Moghimian M. Evaluation of the Effectiveness of Distance Self-Care Training on Self-efficacy and Quality of Life of Patients With Intestinal Ostomy. IJN 2022;35 (135) :2-15.
18. Mohammadreza Tamannaeifar , Zahra Suleimanian, (2024). The Mediating Role of Resilience and Self-Efficacy in Relationship between Cognitive Emotion Regulation Strategies and Psychological Distress in Women with Breast Cancer, Quarterly Journal of Psychological Studies, 20(1), 55-70. magiran.com/p2730192
19. Bahare Fallah, Fatemeh Fathi, Ahmadreza Fallahfaragheh, Khadijeh Nasiriani, Akram Mehrabbeik, (2024). Mental Adjustment to Cancer and its Effect on the Quality of Life of Women with Breast Cancer, Journal of Shaeed Sdoughi University of Medical Sciences Yazd, 31(12), 7351-7362. magiran.com/p2689513
20. Razieh Poorhosseini Dehkordi, Ilnaz Sajjadian , Mohammad Raza Sharbafchi, The Effectiveness of Compassion-Focused Therapy on Perceived Stress and Psychological Distress in the Women Suffering from Breast Cancer, Journal of Health Psychology, 2019; 8(31): 37-52. magiran.com/p2068122
21. Soroush M, Hejazi E, Shoakazemi M, Gheranpayeh L. Body Image Psychological Characteristics and Hope in Women with Breast Cancer. ijbd 2014; 7 (4) :52-63 .URL: http://ijbd.ir/article-1-384-fa.html
22. Kugbey N, Oppong Asante K, Meyer-Weitz A. Depression, anxiety and quality of life among women living with breast cancer in Ghana: mediating roles of social support and religiosity. Support Care Cancer. 2020 Jun;28(6):2581-2588. https://doi.org/10.1007/s00520-019-05027-1
23. Ji LL, Tsai W, Sun XL, Lu Q, Wang HD, Wang LJ, Lu GH. The detrimental effects of ambivalence over emotional expression on well-being among Mainland Chinese breast cancer patients: Mediating role of perceived social support. Psychooncology. 2019 May;28(5):1142-1148. https://doi.org/10.1002/pon.5069
24. Devedzic V. Semantic Web and Education. New York City: Springer; 2006.
25. Orpana H, Vachon J, Dykxhoorn J, McRae L, Jayaraman G. (2016). Monitoring positive mental health and its determinants in Canada: the development of the Positive Mental Health Surveillance Indicator Framework. Chronic Diseases and Injuries in Canada, 36(1).
26. Ridner SH. Psychological distress: concept analysis. J ournal of Adv Nurs. 2004; 30.45(5): 536-545.
27. Lukat J, Margraf J, Lutz R, van der Veld WM, Becker ES. Psychometric properties of the Positive Mental Health Scale (PMH-scale). BMC Psychol. 2016 Feb 10;4:8. doi: 10.1186/s40359-016-0111-x. PMID: 26865173; PMCID: PMC4748628.
28. Hashemti Moulai N, Darafshi P, Fathi Ashhtiani A. Psychometric properties of the Positive Mental Health Scale in Iranian cultural context and sample. 2017.
29. Kessler, R.C., Andrews, G., Colpe, .et al (2002) Short screening scales to monitor population prevalences and trends in non-specific psychological distress. Psychological Medicine, 32, 959-956.

1. Yaghubi H. Psychometric Properties of the 10 Questions Version of the Kessler

Psychological Distress Scale (K-10). Applied Psychological Research Quarterly 2016,6(4),45-57.

1. Avey JB, Luthans F, Smith RM, Palmer NF. Impact of positive psychological capital on employee well-being over time. J Occup Health Psychol. 2010 Jan;15(1):17-28. https://doi.org/10.1037/a0016998

در این پژوهش با استفاده از وب سایت و دریافت آموزش از راه دور با هدف ارتقاء سلامت روان مثبت و بهبود پریشانی روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان پستان تلاش شده است.

ندارد.

ارتقاء سطح سلامت روان مثبت بیماران و کاهش پریشانی روانشناختی 

ندارد.

این پژوهش هیچگونه خطری برای شما ندارد با این حال پژوهشگر کنار شما بوده و پاسخگوی تمام سوالات شما خواهد بود.

چنانچه در طرح تحقیقاتی اقدام تشخیصی یا درمانی انجام شود، هزینه بر عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

ندارد

نتایج آزمایشها و روش های به کار رفته به اطلاع بیمار و خانواده خواهد رسید و این نتایج به صورت کاملا محرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوبقانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

در تمام روند پژوهش امکان تماس و پرسش و پاسخ با پژوهشگر در بستر وب سایت امکان پذیر می باشد. همچنین شماره تماس و ایمیل پژوهشگرنیز در اختیار واحد های پژوهش قرار خواهد گرفت.

شرکت من در مطالعه کاملا اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده و یا هر زمان که مایل بودم از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را برای شرکت در این مطالعه اعلام می کنم و یک نسخه از این فرم به من داده شده و  فرصت خواندن آن را داشته ام.

پرسشنامه روانشناختی کسلر