مقایسه تاثیر سه نوع تحریکات الکتریکی عصبی از طریق پوست بر میزان شدت درد در صدمات عضلانی - اسکلتی در بیماران بستری در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان 1404

تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS) یک روش غیردارویی در تسکین درد بعد از عمل است. پژوهش فوق نیز با هدف مقایسه تأثیر انواع تحریکات الکتریکی عصبی از طریق پوست بر شدت درد بیماران ارتوپدی بستری در بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان انجام خواهد گردید.
پژوهش حاضر بصورت کارآزمایی بالینی چهار گروهه با طرح پیش آزمون و پس آزمون روی چهار گروه ازبیماران بستری در بخش در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا شهر زاهدان که شرایط ورود به مطالعه را داشتند انجام می پذیرد. نمونه‌ها به چهار گروه 40 نفره شاهد و سه گروه مداخله (گروه HIGH TENS با فرکانس -100 هرتز و شدت 10-30 میلی آمپر، گروه LOW TENS با فرکانس 10 هرتزو شدت 20-50 میلی آمپر و گروه  BURST با 1-2 دسته پالس الکتریکی با فرکانس 100 هرتز و جریان کم) تقسیم شدند. سپس بلافاصله بعد از اتمام مداخله از طریق مقیاس مقایسه‌ای بصری (VAS) درد آنها کنترل می‌گردد و با درد قبل از مداخله مقایسه می‌شود. پس از جمع‌آوری اطلاعات، داده‌ها با نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند.

Transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS), is a non-pharmacological method to relieving postoperative pain. The purpose of this study was to evaluate the effects of various types of nervous electrical stimulation on the severity of postoperative pain in orthopedic patients admitted to Khatam-al-Anbia Hospital in Zahedan

The present study is a Clinical trial study with four groups with a pre-test and post-test design on four groups of patients admitted to the orthopedic ward of Khatam-al-Anbia hospital in Zahedan. Samples were divided into four groups of 40 control and three intervention groups (HIGH TENS group with frequency of -100 Hz with frequency of 10-30 mA, LOW TENS group with frequency of 10 Hz with frequency of 20-50 mA and BURST group with 1-2 pulse bands). The electrodes were divided with a frequency of 100 Hz and low current). Then pain was monitored immediately after the intervention through VAS (visual analogue scale) and compared with pre-intervention pain. After data collection, data were analyzed by SPSS software

درد، در تعریف به عنوان یک تجربه حسی-روانی ناخوشایند که به صورت بالقوه یا آسیب‌های بافتی واقعی ایجاد می‌شود (1). تجربه درد پیچیده و چند عاملی بوده و به صورت یک حس نا خوشایند خود را نشان می‌دهد (2). درد می‌تواند حاد یا مزمن باشد. درد حاد دردی است که به طور مستقیم با آسیب بافتی بوده و مدت زمان آن کمتر از سه الی شش ماه است، معمولاً شروع ناگهانی دارد، این درد به عنوان یک مکانیسم محفاظت کننده عمل می‌کند. درد حاد به تدریج در طی فرایند بهبود کاهش می‌یابد. درد مزمن دردی است که مدت زمان آن بیشتر از سه الی شش ماه به طول انجامد. درد مزمن به عنوان درد بد شناخته می‌شود. این نوع درد برای طولانی مدت ادامه داشته و به داروهای رایج کاهش دهنده درد مقاوم است (3). بر طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO) ، 20% از جمعیت جهان به دلایل ناشناخته‌ای از درد رنج می‌برند و 33% از آن‌ها دچار دردی هستند که در عملکرد روزانه زندگی اختلال ایجاد کرده و قادر به زندگی کردن به طور مستقل نیستند. هزینه‌های ناشی از کنترل درد در ایالت متحده آمریکا 79 میلیارد دلار در سال می‌باشد (4). در بررسی کاپلز که بر روی 53 میلیون عمل جراحی در ایالت متحده انجام شد، مشخص گردید 30 درصد بیماران از درد خفیف، 20 درصد از درد متوسط و 40 درصد از درد شدید بعداز عمل جراحی رنج می‌برند و بیش از 25 درصد بیماران، عوارض جانبی را به دنبال مصرف داروهای ضد درد تجربه کرده‌اند (5). کنترل نامطلوب و ناکافی درد بعد از عمل جراحی موجب افزایش ریسک درد مزمن می‌گردد (6). تسکین کافی درد بعد از عمل باعث تسهیل دوره بهبودی، کاهش هزینه‌های مراقبتی و بهبود کیفیت زندگی می‌شود. تسکین ناکافی باعث افزایش شیوع عوارض بعد از عمل، روزهای بستری، ناخوشی‌ها، مرگ و میر و هزینه‌های درمانی و کاهش کیفیت زندگی فرد می‌شود (7). کنترل کافی درد بعد از عمل جراحی به علت بررسی ناکافی، ارتباط ضعیف، تغییرات روحی و روانی بیماران و نحوه بیان و نشان دادن درد، مشکل است. بیماران با توجه به عوارض داروهای مخدر به طور معمول بعد از عمل جراحی، داروهای ضددرد کمتری نسبت به آنچه که لازم دارند دریافت می‌کنند (8). شکایت اصلی بیماران ارتوپدی در همه سنین و تحت هرشرایطی درد می‌باشد (9). کنترل درد بعد از عمل جراحی ارتوپدی، یکی از نگرانی‌های مهم مراقبان بهداشتی و بیماران می‌باشد (10). درد شدید پس از عمل جراحی ارتوپدی به دلیل ماهیت پروسیجر این نوع جراحی که بازسازی و اصلاح بافت‌های اسکلتی و عضلانی مهمی را در بر می‌گیرد، خیلی رایج است. عواملی مثل طولانی بودن پروسیجر جراحی، بی حرکتی بیماران در طول این زمان و به ویژه روزهای ابتدایی پس از عمل، مواد استفاده شده در دوره بعد از عمل مانند بانداژهای ضخیم، پانسمان، گچ، درن، تراکشن و تجربه ترس قبل از عمل، سبب افزایش درد در این بیماران می‌شود. همچنین مشکلاتی از قبیل عفونت یا نفخ در دوره بعد از عمل و تجربه قبلی درد نیز ممکن است سبب افزایش درد بعد از عمل شود (11).
شکایت اصلی بیماران ارتوپدی در همه سنین و تحت هرشرایطی درد می‌باشد (9). کنترل درد بعد از عمل جراحی ارتوپدی، یکی از نگرانی‌های مهم مراقبان بهداشتی و بیماران می‌باشد (10). درد شدید پس از عمل جراحی ارتوپدی به دلیل ماهیت پروسیجر این نوع جراحی که بازسازی و اصلاح بافت‌های اسکلتی و عضلانی مهمی را در بر می‌گیرد، خیلی رایج است. عواملی مثل طولانی بودن پروسیجر جراحی، بی حرکتی بیماران در طول این زمان و به ویژه روزهای ابتدایی پس از عمل، مواد استفاده شده در دوره بعد از عمل مانند بانداژهای ضخیم، پانسمان، گچ، درن، تراکشن و تجربه ترس قبل از عمل، سبب افزایش درد در این بیماران می‌شود. همچنین مشکلاتی از قبیل عفونت یا نفخ در دوره بعد از عمل و تجربه قبلی درد نیز ممکن است سبب افزایش درد بعد از عمل شود (11). کنترل درد، در بیماران ارتوپدی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا جهت که کنترل نامطلوب درد در این افراد می‌تواند منجربه تأخیر در حرکت و محدودیت حرکات مفصلی همراه باشد (12).
شایع‌ترین عامل ایجاد کننده مشکلات ارتوپدی تصادفات جاده‌ای می‌باشد (13). در ایران در سال 2014 تصادفات جاده‌ای 2571364 نفر در سال بوده است (14). بنابراین نیاز به عمل جراحی ارتوپدی به میزان قابل توجهی افزایش یافته است (15). که به نوبه خود یکی از دردناک‌ترین اعمال جراحی می‌باشد (16). اگر نیروی وارد بر استخوان بیشتر از میزان تحملش باشد، شکستگی ایجاد می‌شود (17). در پژوهشی که در سال 2014 توسط دکتر سلیمان‌ها و همکاران در گیلان صورت گرفته، از 2582 بیمار بستری در بیمارستان پورسینا رشت به علت تصادف، 5/66% از آن علت بستری آن‌ها شکستگی بوده است (15). در تحقیقی مشابه تحت عنوان اپیدمیولوژی شکستگی‌های ارتوپدی و سایر آسیب‌های ناشی از حوادث ترافیکی تایوان، در سال 2014 از 653386 نفرکه به علت تصادف بستری بوده‌اند، 6/29% آن‌ها شکستگی علت بستری ذکر شده است (18). پرستار به عنوان رکن اساسی برای ارزیابی درد و برطرف کردن آن به عنوان نیاز بیمار باید مهارت‌های لازم را دارا باشد (17). درد یک پدیده چند بعدی است و می‌تواند تمام ابعاد انسان را تحت تأثیر قرار دهد، اندازه گیری شدت درد نمی‌تواند تصویردرستی از درد تجربه شده توسط بیمار را نشان دهد. از طرف دیگر مشاهده کاهش شدت درد از طرف پرستار ممکن است فقط بیان کننده این باشد که بیمار درد کمتری را تجربه می‌کند، در حالی که ممکن است از دیدگاه بیمار به طور معنی داری کاهش پیدا نکرده باشد. گزارش خود بیمار معیار و استاندارد اساسی برای ارزیابی وجود و شدت درد می‌باشد (19). تسکین درد بر روی یک طیف در نظر گرفته می‌شود که هدف اصلی آن تجویز یک ضد درد مؤثر و بی خطر می‌باشد (17).
هنگامی که درد کاهش پیدا نکند می‌تواند روی سیستم قلبی _ عروقی، ریه، دستگاه گوارش، غدد درون ریز، سیستم ایمنی اختلال ایجاد کند، بنابراین تسکین درد برای رفاه حال بیمار ضروری می‌باشد (20). غالباً درد به دلیل نگرانی در مورد عوارض جانبی و وابستگی به مخدر و عدم مهارت مراقبان بهداشتی برای ارزیابی درد و درمان مناسب، باقی می‌ماند (21). روش‌های مختلفی اعم از دارویی و غیر دارویی برای کنترل و مهار درد وجود دارد (22). در، درمان دارویی بیشتر از داروهای مخدر استفاده می‌شود، که عوارضی چون تهوع، استفراغ، دپرسیون تنفسی و کاهش فشار خون دارد. داروهای ضد التهاب (NSAIDS)  و داروهای ضد افسردگی و هم چنین داروهای استروئیدی از جمله داروهایی هستند که برای کنترل درد به کار می رودکه هر کدام عوارض خاص خود را دارند (23). برای جلوگیری از عوارض دارویی و آسیب‌های ناشی از آن‌ها می‌توان از روش‌های تسکین درد غیر دارویی مثل ماساژ درمانی، سرما یا گرما درمانی، انحراف فکر یا غیره استفاده کرد (24).
تحریک عصب از راه پوست (TENS)  یک روش غیر دارویی می‌باشد که همواره در توان بخشی و کاهش درد کاربرد دارد (25). در بین روش‌های الکتریکی که برای تسکین درد استفاده می‌شود، تحریک الکتریکی عصب از راه پوست وسیع‌ترین کاربرد الکتریسیته را در تسکین درد دارد (26). تحریک عصب از راه پوست در واقع یک روش تغییر یافته از طب سوزنی می‌باشد (27). مکانیسم تحریک عصب از راه پوست در کنترل درد بر اساس تئوری کنترل دریچه‌ای وال و ملکزاک می‌باشد (28). همچنین تحریک عصب از راه پوست باعث فعال شدن سیستم‌های مخدرهای درونی و آزاد شدن آن‌ها می‌گردد (29). در تحریک عصب از راه پوست معمولاً جریان الکتریکی با شدت جریان کم از طریق الکترودهایی که روی سطح پوست قرار گرفته‌اند، به بدن منتقل می‌گردد (30).
امروزه سه نوع تحریک عصب از راه پوست به عنوان روش درمانی استاندارد معرفی شده‌اند (31) که شامل موارد زیر می‌باشند:
1) تحریک عصب از راه پوست معمول یا مرسوم: به این روش تحریک عصب از راه پوست با فرکانس بالا (HIGH TENS) نیز می گویند که با فرکانس تحریکات بالا (150-40) هرتز و شدت کم (30-10) میلی آمپر استفاده می‌شود (32).
2) نوع تحریک عصب از راه پوست آکوپانچر: به این نوع روش تحریک عصب از راه پوست با فرکانس پایین (LOW TENS) نیز می گویند. با فرکانس تحریکات پایین حدود (10-1) هرتز وبا شدت (50-20) میلی آمپر تا حد آستانه تحمل بیمار استفاده می‌شود (33).
3) تحریک عصب از راه پوست نوع BURST: به این روش، نوع PULSED نیز می گویند. در این روش 2-1 دسته پالس الکتریکی در ثانیه با فرکانس در حدود 100 هرتز و شدت جریان کم به اطراف نواحی درد ناک فرستاده می‌شود. معتقدند که این نوع تحریک عصب از راه پوست از ایجاد تطابق در سیستم عصبی در هنگام استفاده از تحریک عصب از راه پوست جلوگیری نموده و سبب موثرتر شدن اثر ضد دردی آن می‌شود (34).
در ارتباط با مزایای تحریک عصب از راه پوست بایستی گفت روش غیر تهاجمی، آسان، مطمئن، ایمن، نسبتاً کم عارضه و ارزان برای کنترل درد می‌باشد (35). یکی از کاربردهای تحریک الکتریکی عصب از راه پوست در انواع اختلالات اسکلتی_ عضلانی می‌باشد. در این روش پالس‌های الکتریکی از طریق الکترودهای سطحی با شدت، فرکانس و مدت زمان مختلف به سطح پوست ارسال می‌کند و با افزایش مخدرهای درون زا، گامابوتیریک اسید (GABA) ، استیل کولین، نورادرنالین، درد را کنترل می‌کند. دامنه شدت پالس دستگاه بین (60-0) میلی آمپر، مدت زمان پالس (400-50) میکروثانیه و فرکانس آن (200-1) هرتز می‌باشد. تفاوت تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست در تکنیک‌های مختلفی است که با توجه به این سه پارامتر از آن استفاده می‌شود (36). مطالعات زیادی روی اثر گذاری تحریک الکتریکی عصب از راه پوست صورت گرفته است اما هنوز به نتیجه قطعی در ارتباط با آن نرسیده‌اند. کلایدون و همکاران (2011) با بررسی 43 پژوهش در زمینه تأثیر تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست بر درد تجربی به این نتیجه رسیده‌اند که اثرات ضد دردی تحریک الکتریکی عصب از راه پوست با پارامترهای زمینه مختلف از جمله فرکانس، شدت و دامنه الکتریکی مرتبط است و نیاز به بررسی بیشتر در این زمینه وجود دارد (37) ؛علاوه بر آن در مطالعه محمد سیاوشی و همکاران در سال 2015 نیز به تاثیر به کارگیری TENS به همراه مورفین در کاهش درد بیماران سوختگی حین تعویض پانسمان پرداختند(50).در مطالعه Johnson و همکاران نیز در سال 2022، تمامی انواع TENS به‌طور معناداری شدت درد را کاهش می‌دهند، اما گروهی که از TENS با فرکانس بالا استفاده کردند، کاهش بیشتری در شدت درد را نسبت به دو گروه دیگر نشان دادند. همچنین، بیماران گزارش کردند که کیفیت زندگی و توانایی فعالیت‌های روزمره‌شان بهبود یافته است.در این مطالعه 120 بیمار در طول یک دوره 4 هفته‌ای تحت درمان قرار گرفتند و شدت درد آنها با استفاده از مقیاس‌های استاندارد (VAS) قبل و بعد از درمان اندازه‌گیری شد(51).

ضرورت انجام این مطالعه به وضوح از اهمیت کنترل درد در بیماران مبتلا به صدمات عضلانی-اسکلتی ناشی می‌شود. این نوع صدمات، که به‌طور گسترده‌ای در بخش‌های ارتوپدی مشاهده می‌شوند، نه تنها کیفیت زندگی بیماران را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهند بلکه می‌توانند روند بهبودی آن‌ها را نیز به تأخیر بیندازند. با توجه به شیوع بالای این صدمات و نیاز به روش‌های مؤثر برای مدیریت درد، بررسی و مقایسه تأثیر سه نوع تحریکات الکتریکی عصبی از طریق پوست، به‌عنوان یک روش غیر دارویی و غیر تهاجمی، می‌تواند راهگشای جدیدی در بهبود پروتکل‌های درمانی باشد. این مطالعه با هدف تعیین مقایسه تاثیر سه نوع تحریکات الکتریکی عصبی از طریق پوست بر میزان شدت درد در صدمات عضلانی - اسکلتی در بیماران بستری در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان 1404 خواهد پرداخت.

مروری بر متون

1-    سیاوشی  و همکاران (2015) تأثیر تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست  بر شدت درد حین تعویض پانسمان سوختگی را مورد بررسی قرار دادند. میانگین درد در روز دوم پس از مراجعه در گروه کنترل 52/0±45/5، در گروه آزمون 48/0±00/5 و در گروه پلاسبو 56/0±00/7 بود. درد در بین سه گروه دارای اختلاف معنیداری بود (001/0>p). نتایج این تحقیق نشان داد که به‌کارگیری تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست به همراه مورفین در کاهش درد بیماران سوختگی حین تعویض پانسمان مؤثر است(38).
2-    مطالعه هاشمی  و همکاران (2016) با هدف بررسی تأثیر دستگاه پمپ بی دردیدر کنترل درد پس از عمل و رضایتمندی بیماران از دستگاه پمپ بی دردی انجام شد. میزان رضایتمندی بیماران از بهبود درد با 9/94% دستگاه پمپ بی دردیبود. در این بیماران میزان بهبود درد روز سوم پس از عمل، درخواست بی دردی به‌طور معنی‌داری کمتر بود (001/0>p). رضایت بیماران از تأثیر پمپ در کنترل درد و خدمات ارائه شده به‌طور معنی‌داری بیشتر بود (001/0>p) (39).
3-    نادری نبی  و همکاران (2016) به ارزیابی پره گابالین با گاباپنتین در پیشگیری از درد حاد پس از جراحی ارتوپدی الکتیو فیکساسیون ساق پا پرداختند. ارتباط آماری معنی‌داری بین بروز عوارض جانبی درد- تهوع- استفراغ- سرگیجه در دو گروه وجود نداشت. همچنین، نشان داده شد سیر تغییر شدت درد در مقاطع زمانی مختلف در هر دو گروه سیر کاهنده داشته است اما سیر تغییر شدت درد در برش‌های زمانی مختلف، در دو گروه بیماران دریافت کننده پره گابالین و گاباپنتین خوراکی با یکدیگر تفاوت آماری معنی‌دار نشان نداد. تجویز تک دوز 150 میلی‌گرم پره گابالین خوراکی یا 300 میلی‌گرم گاباپنتین یک ساعت پیش از جراحی ارتوپدی با بی‌حسی نخاعی به‌طور مشابه سبب کاهش درد پس از جراحی و در نتیجه کاهش نیاز به داروی مخدر می‌شود و پیرو آن عوارضی مانند تهوع و استفراغ نیز کمتر می‌شود(40).
4-    فرزین آر ا و همکاران (2018) به مقایسه تأثیر ذکر الله و تنفس ریتمیک بر درد بعد از عمل در بیماران تحت جراحی ارتوپدی پرداختند. 12 نفــر (70%) شرکت‌کنندگان مــرد و 23 نفــر (6/76%) متأهل بودند و میانگین سنی 6/13±4/36 سال بود. بین متوسط شدت درد در مراحل بعد از عمل ارتباط معنی‌داری وجود داشت (009/0=p) و بیماران در گروه ذکر الله و بعد از آن در گروه تنفس ریتمیک درد کمتری را تجربه کردند(41).
5-    پاینده  و همکاران (2019) به مقایسه تأثیر تحریک الکتریکی عصب از راه پوست با ترکیب دارویی هیوسین-پرومتازین بر طول مرحله دوم زایمان پرداختند. طول مدت مرحله دوم در دو گروه مورد مطالعه قرار گرفت. دو گروه از نظر میانگین طول انقباضات در مرحله اول زایمان تفاوت آماری معنی‌داری نداشتند (86/0=p). همچنین دو گروه از نظر میانگین تعداد انقباضات تفاوت آماری معنی‌داری نداشتند (23/0=p). طول مدت مرحله دوم زایمان در گروه تحریک الکتریکی عصب از راه پوست 96/1± 1/26 دقیقه و در گروه هیوسین-پرومتازین 54/1± 7/30 بود که تفاوت معنی‌داری بین دو گروه مشاهده نشد (232/0=p) (42).

6-Michal Elboim-Gabyzon و همکاران سال 2019 مطالعه ای تحت عنوان تأثیرات تحریک الکتریکی عصبی از طریق پوست (TENS) بر شدت درد حاد پس از عمل جراحی و تحرک بعد از شکستگی لگن: یک مطالعه دو سوکور و تصادفی انجام دادند.این مطالعه به بررسی تأثیر تحریک الکتریکی عصبی از طریق پوست (TENS) بر شدت درد و تحرک بیماران پس از عمل جراحی شکستگی لگن می‌پردازد. در این تحقیق، یک مطالعه دو سوکور و تصادفی انجام شده است که در آن بیماران به دو گروه تقسیم می‌شوند: یک گروه دریافت کننده TENS و گروه دیگر پلاسبو (دارونما). هدف اصلی این تحقیق ارزیابی اثرات TENS بر کاهش شدت درد حاد و بهبود تحرک بیماران در دوره بعد از جراحی است.نتایج این مطالعه می‌تواند به درک بهتر اثرات TENS بر درد پس از جراحی و بهبود تحرک کمک کند و پزشکان را در انتخاب روش‌های مؤثرتر برای مدیریت درد حاد پس از عمل جراحی راهنمایی کند. این تحقیق ممکن است به عنوان یک روش غیر دارویی برای بهبود کیفیت زندگی بیماران پس از عمل جراحی شکستگی لگن مورد استفاده قرار گیرد(52).

7-Justine Binnyو همکاران سال 2019 مطالعه ای مروری تحت عنوان تحریک الکتریکی عصبی از طریق پوست (TENS) برای درد حاد کمر پایین: مرور سیستماتیک انجام دادند.این مرور سیستماتیک به بررسی تأثیر تحریک الکتریکی عصبی از طریق پوست (TENS) بر درد حاد کمر پایین می‌پردازد. در این تحقیق، محققان به جمع‌آوری و تحلیل داده‌های مطالعات مختلفی که از TENS برای درمان درد کمر پایین استفاده کرده بودند، اقدام کردند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل مقیاس‌های اندازه‌گیری شدت درد و ابزارهای ارزیابی کیفیت زندگی بیماران بود. نتایج این مرور نشان داد که TENS می‌تواند به‌طور معناداری شدت درد را در بیماران مبتلا به درد حاد کمر پایین کاهش دهد و همچنین تأثیر مثبتی بر بهبود عملکرد روزانه آنها داشته باشد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که TENS می‌تواند به‌عنوان یک روش غیر دارویی و مؤثر در مدیریت درد حاد کمر پایین مورد استفاده قرار گیرد و به پزشکان در انتخاب استراتژی‌های درمانی مناسب کمک کند(53).

نقد متون گذشته در زمینه “مقایسه تأثیر سه نوع تحریکات الکتریکی عصبی از طریق پوست بر میزان شدت درد در صدمات عضلانی - اسکلتی در بیماران بستری در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان 1404” نشان می‌دهد که این تحقیقات دارای نقاط قوت و ضعفی هستند. از یک سو، تنوع رویکردها و استناد به شواهد علمی معتبر در بسیاری از مطالعات، به درک بهتر تأثیرات تحریکات الکتریکی بر درد کمک کرده است. اما از سوی دیگر، کمبود تنوع در نمونه‌های مورد مطالعه و عدم بررسی جامع عوارض جانبی، به عدم تعمیم‌پذیری نتایج منجر شده است. همچنین، بیشتر مطالعات به بررسی اثر یک نوع تحریک الکتریکی پرداخته‌اند و مقایسه مستقیم بین انواع مختلف نادیده مانده است. در این راستا، تحقیق جدید می‌تواند با پرکردن این خلاها و ارائه مقایسه‌ای جامع بین سه نوع تحریک الکتریکی، به بهبود روش‌های درمانی و مدیریت درد در بیماران ارتوپدی کمک شایانی کند.

[1]. World Health Organization

[2]. Nonsteroidal anti-inflammatory drug

[3]. Transcutaneous electrical nerve stimulation

[4]. Gamma Aminobutyric Acid

میزان  شدت درد اولیه با پاسخ به مداخله در بیماران  بستری در بخش ارتوپدی پس از شکستگی قبل و بعد از مداخله متفاوت است.

میانگین شدت درد در بیماران گروه‌هایHIGH TENS، LOW TENS، BURST و کنترل پس از مداخله با یکدیگر متفاوت هستند

تعیین مقایسه انواع تحریکات الکتریکی عصبی از طریق پوست بر میزان شدت درد پس از صدمه شکستگی در صدمات عضلانی - اسکلتی در بیماران بستری در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان 1404

تعیین بررسی رابطه شدت درد اولیه با پاسخ به مداخله در بیماران پس از صدمه شکستگی بستری در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان 1404

تعیین و مقایسه میانگین شدت درد اولیه با پاسخ به مداخله در بیماران  بستری در بخش ارتوپدی پس از شکستگی قبل و بعد از مداخله

تعیین و مقایسه میانگین شدت درد بیماران در گروه‌های HIGH TENS، LOW TENS، BURST و کنترل قبل و بعد از مداخله

بیمارستان خاتم الانبیا شهر زاهدان

-

- تحریک الکتریکی عصب از راه پوست
تعریف نظری: تحریک عصب از راه پوست یک تکنیک غیرتهاجمی جایگزین می‌باشد که شامل تحریک الکتریکی الیاف با قطرهای بزرگ است که به مهار انتقال تکانه‌های درد ناک بیش از قطرهای کوچک باعث کنترل درد می‌شود. دستگاه تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست از یک واحد باطری قابل حمل و سیم‌ها وپد الکترود پوستی که در ناحیه دردناک قرار می‌گیرد تشکیل شده است. تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست در کاهش درد پس از عمل جراحی و بهبود تحرک، مؤثر گزارش شده است و از آن به عنوان یک مکمل برای کنترل درد استفاده می‌کنند که ممکن است به صورت متناوب یا به صورت دوره‌ای استفاده شود. اکثر مردم این روش تحریک الکتریکی از راه پوست را تحمل می‌کنند (43).
تعریف عملی: با استفاده از دستگاه تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست دو کاناله مدل K615، ساخت ایران در این مطالعه استفاده شده است این دستگاه با تنظیم پارامترها روی دستگاه (شدت، فرکانس، دامنه) تحریکاتی با پارامترهای متفاوت از طریق پدها که به الکترودهای دستگاه متصل است به سطح پوست بیمار ارسال شد. مدت زمان مداخله در هر گروه 30 دقیقه بود.
- درد
تعریف نظری:درد عبارت است از یک فرآیند پیچیده و تجربه حسی ناخوشایند که معمولاً به علت تحریک پایانه‌های عصبی آزاد ایجاد می‌گردد و این تحریک ناشی از عوامل آسیب رسانی است که موجود زنده را وادار می‌سازد تا از آن عوامل دوری کند. طبق تعریف رسمی انجمن بین المللی مطالعات علمی، درد یک درک و تجربه ناخوشایند است، که بر اثر یک صدمه دیدگی بوجود آمده و یا به بروز آسیبی منجر خواهد شد، یا اینکه به این صورت احساس می‌شود. بنابراین درد آن حس ناخوشایندی است که بیماران ابراز می‌کنند (44-46).
تعریف عملی: با استفاده از مقیاس دیداری درد، یا همان VAS   مقدار درد را مشخص کردیم و نمره‌ای که از آزمودنی از مقیاس VAS کسب می‌کند و دامنه آن بین حداقل 0 تا حداکثر 10 می‌باشد.

[1]. Pain

[2]. Visual Analogue Scale

[3]. Orthopedic Surgery

این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی چهار گروهه با طرح پیش آزمون و پس آزمون می باشد.

کلیه بیماران بستری در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان جامعه این مطالعه را تشکیل می دادند

معیارهای ورود
افراد بالای 18 سال، نداشتن پیس میکر، نداشتن سابقه آریتمی های خطرناک، نداشتن سابقه دیابت و تشنج، عدم اعتیاد، عدم دریافت داروی مخدر 6 ساعت قبل مداخله، وجود درد در بیمار با توجه به معیار VAS، عدم ابتلا به اگزمای پوستی، عدم ابتلا به بیماری‌های واگیردار از راه پوست، نداشتن حساسیت به پدهای الکترود، عدم حاملگی، نداشتن بیماری زمینه‌ای، بیمار فقط مشکل ارتوپدی داشته باشد، گذشت 24 ساعت از عمل جراحی.
معیار خروج
عدم تحمل دستگاه حین مداخله، بروز مشکلات حاد در حین مطالعه

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار شدت درد در بیماران پس از شکستگی در مطالعه گابیزون و همکاران (2019)و با حدود اطمینان 95 درصد وتوان آزمون آماری 95 درصد و بر اساس فرمول زیر در هر گروه 6 نفر برآورد گردید (47).  برای اطمینان از حجم نمونه، در نظر داشتن ریزش احتمالی و امکان انجام آزمون های آماری، حجم نمونه در هر گروه38 نفر و در مجموع 152 نفر تعیین گردید.

Z_{1-(/2=1.96, S1=0.39, S2=0.47}

ابتدا به صورت در دسترس از بین بیماران جراحی ارتوپدی واجد شرایط ورود به مطالعه افراد انتخاب شده به صورت تصادفی ساده به گروه‌های چهار گانه اختصاص خواهند یافت

ابزار جمع آوری داده‌ها در این مطالعه فرم مشخصات فردی و اطلاعات بیماری برای گرفتن اطلاعات بیمار و مقیاس دیداری درد (VAS) ابزار سنجش و ارزیابی درد می‌باشد.
3-8-1 فرم مشخصات فردی
شامل اطلاعات دموگرافیک (سن، جنس، تأهل، قومیت) است. اطلاعات بیماری (طول مدت بستری، نوع عمل جراحی، مدت زمان مداخله)
3-8-2 ابزار سنجش و ارزیابی درد
ابزار مورد استفاده در بررسی درد در بیمار، مقیاس دیداری درد (VAS) می‌باشد این مقیاس به ده قسمت تقسیم می‌شود و از 0 تا 10 شماره گذاری شده است که 0 یک طرف است که نشان دهنده نداشتن درد است و طرف دیگر عدد 10 می‌باشد که نشان دهنده شدیدترین درد می‌باشد. ما در این مطالعه بیمارانی را انتخاب می‌کنیم که درد داشته باشند یعنی با توجه به معیار VAS عدد (10-1) را اذعان کنند.
3-8-3 روایی و پایایی ابزار
با رایزنی استاد آمار با توجه به اینکه ابزار VAS بعد فرهنگی واجتماعی ندارد و بارها در مطالعات خارجی و ایرانی روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفته ودر ایران نیز استاندار شده است. بررسی پایایی مجدد پایایی و روایی ابزار توجیه منطقی ندارد (48 و 49).

این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی و به روش نمونه گیری آسان ( در دسترس )و تخصیص تصادفی ساده به گروه‌ها می باشد. پس از تعیین حجم نمونه و با مجوز کتبی از کمیته اخلاق پژوهشگرو کسب اجازه از رییس بخش و سرپرستار در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا حضور می‌یابد. بیمارانی که تحت اعمال جراحی ارتوپدی (فیکساسیون، پین گذاری، تعویض فصل) قرار گرفته‌اند که درد در ناحیه عمل را گزارش کنند و حداقل 24 ساعت از عمل جراحی آنان گذشته باشد و درد دارند که توسط مقیاس VAS قبل از مداخله کنترل می‌گردد. کسانی که واجد شرایط هستند یعنی کسانی که ابراز درد می‌کنند صرف نظر از مقداروشدت درد (1-10) وارد مطالعه خواهند شد. در چهارگروه 38 نفره به صورت تصادفی جای خواهند گرفت. بدین صورت که 152 عدد کارت رنگی در چهار رنگ (زرد، سبز، قرمز، آبی) که هر رنگ معرف یک گروه بود، داخل پاکت‌های یک شکل قرار داده می شود. قرار گیری پاکت‌ها به صورت تصادفی خواهد بود. اگر رنگ کارت رنگی خارج شده از پاکت قرمز بود  بیمار در گروه HIGH TENS قرار می گیرد و جریان الکتریکی دستگاه روی فرکانس -100 هرتز و شدت 10-30 میلی آمپر تنظیم می‌ گردد. اگر رنگ آبی توسط بیمار انتخاب می شود، او در گروه  LOW TENS با فرکانس 10 هرتزو شدت 20-50 میلی آمپر قرار می گیرد. رنگ سبز نیز بیانگر گروه  BURST بود که در این نوع 1-2 دسته پالس الکتریکی با فرکانس 100 هرتز و جریان کم به ناحیه دردناک ارسال می‌شود. اگر رنگ زرد توسط بیمار انتخاب گردد او  در  گروه کنترل قرار خواهد گرفت ومداخله ای روی آن‌ها صورت نمی گیرد و تحت مراقبت کنترل بخش قرار  خواهد داشت. برای اعمال جریان الکتریکی سه گروه مداخله 10 سانتی متر دو طرف ضایعه ابتدا با پنبه والکل تمیز گردید و پدهای الکترود روی ناحیه قرار گرفت و در هر سه گروه به مدت 30 دقیقه تحت تأثیر جریان الکتریکی قرار می گیرند که این مدت زمانی در تمامی گروه های مداخله یکسان بوده است. برای هر فرد فقط از یک روش تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست استفاده خواهد شد . با توجه به  اینکه نمونه گیری در دسترس بوده است ومحدودیتی شبانه روزی برای ورود به مطالعه وجود ندارد.  بلافاصله بعد از اتمام مداخله مجدد  از طریق مقیاس VAS درد بیماران کنترل خواهد شد و با درد قبل از مداخله مقایسه خواهد گردید.همسان سازی بین گروه ها از نظر متغییر های مداخله گر و دموگرافیک اجرا خواهد گردیدهم چنین هیچ فرد بیماری در روند اجرا طرح ، از درمان روتین محروم نخواهد شد و به بیماران و همراهیان آنها توضیح داده خواهد شد.

در این مطالعه از روش تخصیص تصادفی بلوک‌بندی‌شده (Blocked Randomization) با کورسازی دو سوکور (Double-Blind) استفاده خواهد گردید. ابتدا بیماران واجد شرایط به صورت بلوک‌های ۴ تایی (با توجه به ۴ گروه مداخله) بر اساس شدت اولیه درد (VAS) و نوع جراحی طبقه‌بندی شده، سپس در هر بلوک به‌صورت تصادفی (با استفاده از نرم‌افزارهای تولید اعداد تصادفی مانند Random Allocation Software) به گروه‌ها اختصاص می‌یابند. برای کورسازی، دستگاه‌های TENS با ظاهر و صدای یکسان (اما تنظیمات متفاوت) توسط یک همکار مستقل (داروساز ) کدگذاری شده و کدها در پاکت‌های مهر و موم‌شده نگهداری می‌شوند. بیماران، ارزیاب‌کنندگان درد (ثبت‌کنندگان VAS)، و تحلیلگران داده از نوع مداخله بی‌اطلاع می‌مانند. تنها در موارد اضطراری (مانند عوارض جانبی) کدها توسط سرپرست مطالعه باز می‌شوند.

داده پس از جمع آوری و کد گذاری توسط نرم افزار SPSS-21 مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفته است. ابتدا فراوانی، در صد، میانگین، انحراف معیار، حداقل وحداکثر به کمک آمار توصیفی تعیین شد. در ادامه برای مقایسه میانگین‌های قبل و بعد در هر گروه از آزمون‌های T زوجی استفاده شد. فراوانی متغیرهای کیفی چهار گانه از آزمون کای دو، استفاده خواهد شد. در صورت عدم برقراری شرط نرمالیتی داده‌ها از آزمون معادل یعنی کروسکال والیس استفاده خواهد شد. سطح معنی داری این مطالعه کمتر از  05 /0 مد نظر قرار گرفت.

در این مطالعه ملاحظات اخلاقی بر اساس راهنمایی اخلاقی کارآزمایی بالینی در جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1392 رعایت گردید و به اختصار بندهای آن به قرار زیر می‌باشد:
3 – 11 – 1 ارزیابی سود و زیان
1) کارآزمایی های بالینی باید کاملاً در چارچوب یک طرح نامه و دستورالعمل مکتوب طراحی و اجرا شوند. طرح نامه و دستورالعمل کارآزمایی بالینی باید دربردارنده بخش ملاحظات اخلاقی، همچنین اطلاعات مربوط به بودجه پژوهش، حامیان پژوهش، وابستگی حرفه‌ای، بیان هرگونه تعارض منافع احتمالی و تمهیدات موردنظر برای ترغیب مشارکت افراد در مطالعه باشد.
2) پژوهشگر موظف است که در طول اجرای پژوهش هرگونه حادثه یا عارضه نامطلوب جدی قابل انتساب به پژوهش را در اولین زمان ممکن به کمیته اخلاق در پژوهش و سایر مراجع قانونی ذی‌ربط گزارش دهد.
3) کمیته اخلاق مسئولیت دائمی نظارت بر اجرای اخلاقی پژوهشی را بر عهده دارد لذا پژوهشگر ارشد باید این کمیته را در مورد تمامی تغییرات دستورالعمل مطالعه و یا هر حادثه نامناسب جدی در طول مطالعه آگاه سازد، همچنین اطلاعات جدیدی که ممکن است امنیت آزمودنی یا اجرای مطالعه را تحت تأثیر قرار دهد را باید به اطلاع این کمیته برساند.
4) شروع اجرای کارآزمایی منوط به بررسی و تأثیر طرح نامه و دستورالعمل آن توسط کمیته‌ای اخلاق در پژوهش است. کمیته‌ای اخلاق در پژوهش حق پایش کارآزمایی های در حال اجرا را دارد، پژوهشگر موظف است که اطلاعات مورد نیاز برای پایش را در اختیار کمیته قرار دهد.
5) کارازمایی بالینی باید حتماً توسط افراد دارای مجوز حرفه‌ای و مرتبط و ذی‌صلاح از نظر علمی انجام گیرد.
6) انجام کارآزمایی بالینی زمانی قابل توجیه است که جامعه‌ای که افراد به آن تعلق دارند بتوانند از نتایج آن پژوهش سود ببرند.
7) تمامی اقدامات احتیاطی لازم جهت حفظ حریم خصوصی آزمودنی‌ها، محرمانه ماندن اطلاعات مربوط به ایشان و همچنین کاهش تأثیر نامطلوب مطالعه بر سلامت جسمی و روانی آزمودنی‌ها باید به عمل آید.
8) اگر در حین یا بعد از انجام پژوهش، وجود بیماری یا وضعیت مرتبط با سلامت خاصی در آزمودنی تشخیص داده شد، پژوهشگر یا موسسه حامی باید در صورت آزمودنی، وی را از این موضوع آگاه کنند..
9) پژوهشگر موظف است که در صورت رضایت آزمودنی، شرکت او در کارآزمایی را به اطلاع پزشک خانواده وی برساند.
10) کلیه اطلاعات کارآزمایی بالینی باید به گونه‌ای ثبت، به‌کارگیری و ذخیره شود که امکان شناسایی، گزارش و تفسیر دقیق آن‌ها فراهم باشد.
3 – 11 – 2 اخذ رضایت آگاهانه
1) برای کار آزمایی بالینی باید همواره به‌صورت کتبی باشد. فرم رضایت‌نامه باید دربردارنده تمامی اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری فرد جهت شرکت یا عدم شرکت در پژوهش، شامل اطلاعاتی که در بندهای بعدی این راهنما ذکر شده‌اند باشد.
2) فرم رضایت آگاهانه باید توسط پژوهشگر ارشد یا عضو دیگری از تیم پژوهش که آگاهی و توانایی لازم را دارد به‌عنوان نماینده پژوهشگر ارشد، آزمودنی یا نماینده قانونی او امضا شود، این فرم باید حداقل در دو نسخه تهیه شود که یک نسخه آن به آزمودنی و نسخه دوم باید توسط پژوهشگر نگه‌داری شود.
3) در مواردی که فرد به هر دلیلی قادر به خواندن فرم رضایت‌نامه مکتوب نمی‌باشد باید فرد ثالثی که دارای تعارض منافع نباشد، مندرجات فرم را به زبان قابل فهم برای آزمودنی توضیح داده، به پرسش‌های او پاسخ دهد. در این حالت، فرد باید علاوه بر امضای پژوهشگر و امضا یا اثر انگشت آزمودنی، واجد امضای فرد ثالث پیش گفته نیز باشد.
4) هنگام ارسال طرح نامه برای برسی توسط کمیته اخلاق، فرم رضایت‌نامه‌ای که قرار است به آزمودنی‌ها ارائه شود، باید به طرح نامه پیوست باشد، بررسی اخلاقی طرح نامه کارآزمایی بالینی بدون بررسی و ارزیابی فرم رضایت‌نامه آگاهانه آن معتبر نخواهد بود.
5) برای اخذ رضایت آگاهانه اطلاعات باید به زبانی ارائه شود که برای آزمودنی قابل فهم باشد. آزمودنی یا نماینده قانونی او باید فرصت کافی برای پرس‌وجو در مورد جزییات کارآزمایی را داشته باشند. باید به‌طور مشخص اعلام شود که کارآزمایی یک فرآیند پژوهشی است که مشارکت در آن داوطلبانه است و عدم شرکت یا خارج شدن از کارآزمایی در هر زمانی، مراقبت از نمونه، حقوق و سلامت وی را تحت تأثیر قرار نخواهد داد.
6) اخذ رضایت آگاهانه فرایندی است که از آغاز تا پایان ارتباط پژوهشگر-آزمودنی تداوم دارد. هر زمانی که اطلاعات جدیدی به دست آید که امکان داشته باشد که در تصمیم‌گیری آزمودنی‌ها جهت قبول یا تداوم شرکت در پژوهش تأثیرگذار باشد، این اطلاعات باید به‌صورت مکتوب در اختیار آزمودنی‌ها قرار بگیرد.
7) در زمان اخذ رضایت، باید احتیاط شود که آزمودنی‌ها رضایت خود را تحت محذوریت و به علت وابستگی درمانی، اداری و... نداده باشند. در مواردی که این احتمال وجود دارد، رضایت آگاهانه باید توسط فرد دیگری که اطلاع کافی از مطالعه را دارد و در عین حال چنین رابطه‌ای را با آزمودنی ندارد، کسب شود.
8) شروع و تداوم شرکت آزمودنی در پژوهش باید آزادانه باشد از همین رو، هیچ‌یک از اعضای تیم پژوهش نباید آزمودنی‌ها را برای ادامه مشارکت در مطالعه مورد اجبار، تطمیع، اغوا، تهدید، و یا تحت محذوریت قرار دهد.

پژوهش حاضر از نظر مکانی در بخش خاصی از ایران صورت می پذیرد از این رو بدیهی است که میزان کاهش درد در اثر متغیرهای این تحقیق در زاهدان نمی‌تواند نماینده کاملی از فراوانی در کل ایران باشد و این مساله تعمیم مکانی پژوهش را با محدودیت مواجه می‌کند.همچنین برای اجرا این طرح از یک فرد فیزیوتراپیست کمک گرفته خواهد گردید.
درد پدیده ذهنی بوده ومعیار عینی برای اندازه گیری ان وجود ندارد.
راه حل:
برای مشخص کردن درد متکی به جواب بیمار هستیم.

حریکات الکتریکی عصبی از طریق پوست،شدت درد،Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation(TENS)،Pain Intensity

1.    Coutaux A. Non-pharmacological treatments for pain relief: TENS and acupuncture. Joint Bone Spine. 2017 Dec 1;84(6):657-61.
2.    Ögren C, Varkey E, Wolf A, Larsson C, Ringdal M, Andréll P. High‐frequency, high‐intensity TENS compared to standard treatment with opioids for postoperative pain relief after laparoscopic cholecystectomy: A multicentre randomized controlled trial. European Journal of Pain. 2024 Nov;28(10):1772-84.
3.    Jha MS, Ahluwalia R, Chugh T, Gupta AR. Effectiveness of TENS and Acetaminophen for Pain Control During Orthodontic Treatment: A Comparative Study. Journal of Pharmacy and Bioallied Sciences. 2024 Jul 1;16(Suppl 3):S2916-8.
4.    Navarro MP, Esquenazi B. Use of transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) for pain management during intrauterine device insertion: a case series. Cureus. 2024 Sep 13;16(9):e69324.
5.    Amaral AR, Araújo RC, Amorim DA, Valença AA, Pitangui AC. High and low frequency TENS in young people with primary dysmenorrhea: Clinical trial protocol. Manual Therapy, Posturology & Rehabilitation Journal= Revista Manual Therapy. 2024;22:1-0.
6.    Vishnevetsky A, Romanow G, Levy M. A transcutaneous electrical nerve stimulation device for the relief of neuropathic pain in NMOSD: A randomized, double-blind, sham-controlled trial. Multiple Sclerosis Journal–Experimental, Translational and Clinical. 2024 Oct;10(4):20552173241301018.
7.    Naz S, Ilahi N, Younis MS, Mahyuddin AG, Fatima S, Mehmood K, Rafiq M. Comparison of Effects of Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation and Core Stability Exercises on Pain and Disability in Disc Herniation: A Randomized Clinical Trial: TENS vs. Core Stability for Disc Herniation. Journal of Health and Rehabilitation Research. 2024 Sep 12;4(3).
8.    Joseph SE, Thomas A, Mhaskar R, Michael J. Effect of Transcutaneous Electrical Stimulation (TENS) on labor pain and the duration of first stage of labor(2024).
9.    Arik MI, Kiloatar H, Aslan B, Icelli M. The effect of tens for pain relief in women with primary dysmenorrhea: A systematic review and meta-analysis. Explore. 2022 Jan 1;18(1):108-13.
10.    Johnson MI, Paley CA, Wittkopf PG, Mulvey MR, Jones G. Characterising the features of 381 clinical studies evaluating transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) for pain relief: a secondary analysis of the meta-TENS study to improve future research. Medicina. 2022 Jun 14;58(6):803.
11.    Chen CD, Kim SK, HwangBo G. Effect of Acute Phase Pain Control Using TENS on Pain Relief in Knee Osteoarthritis in a Rat Model. Journal of the Korean Society of Physical Medicine. 2021;16(3):15-20.
12.    Piasecki A, Ögren C, Thörn SE, Olausson A, Svensson CJ, Platon B, Wolf A, Andréll P. High-frequency, high-intensity transcutaneous electrical nerve stimulation compared with opioids for pain relief after gynecological surgery: a systematic review and meta-analysis. Scandinavian Journal of Pain. 2024 Jan 26;24(1):20230068.
13.    Chen W, Liu C, Yang Y, Tian L. The effect of transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) on pain control and phenylethanolamine-N-methyltransferase (PNMT) gene expression after cesarean section. Cellular and Molecular Biology. 2021 Nov 25;67(3):153-7.
14.    Dias NT, Santos PR, Cândido TA, Pinto RD, Resende AP, Pereira-Baldon VS. Effects of the addition of transcutaneous electrical stimulation to non-pharmacological measures in labor pain: study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 2022 Jan 17;23(1):44.
15.    Soleymanha M, Mobayen M, Asadi K, Adeli A, Haghparast-Ghadim-Limudahi Z. Survey of 2582 cases of acute orthopedic trauma. Trauma monthly. 2014;19(4).
16.    Funda Büyükyılmaz B. Non-Pharmacological Intervention in Orthopedic Pain: A Systematic. 2014.
17.    Workman ML. Medical-surgical nursing: Critical thinking for collaborative care: Saunders; 2002.
18.    Pan R-H, Chang N-T, Chu D, Hsu K-F, Hsu Y-N, Hsu J-C, et al. Epidemiology of orthopedic fractures and other injuries among inpatients admitted due to traffic accidents: a 10-year nationwide survey in Taiwan. The Scientific World Journal. 2014;2014.
19.    Forouzanfar T, Weber WE, Kemler M, van Kleef M. What is a meaningful pain reduction in patients with complex regional pain syndrome type 1? The Clinical journal of pain. 2003;19(5):281-5.
20.    Barbosa MH, Araújo NFd, Silva JAJd, Corrêa TB, Moreira TM, Andrade ÉV. Pain assessment intensity and pain relief in patients post-operative orthopedic surgery. Escola Anna Nery. 2014;18(1):143-7.
21.    Vincent J-L, Abraham E, Kochanek P, Moore FA, Fink MP. Textbook of Critical Care E-Book: Expert Consult Premium Edition–Enhanced Online Features and Print: Elsevier Health Sciences; 2011.
22.    McCauley M, Stewart C, Kebede B. A survey of healthcare providers’ knowledge and attitudes regarding pain relief in labor for women in Ethiopia. BMC pregnancy and childbirth. 2017;17(1):56.
23.    Misiołek H, Cettler M, Woroń J, Wordliczek J, Dobrogowski J, Mayzner-Zawadzka E. The 2014 guidelines for post-operative pain management. Anaesthesiology intensive therapy. 2014;46(4):221-44.
24.    Smith MT. Opioid-induced hyperalgesia, opioid rotation and opioid combinations. 2008.
25.    Sluka KA, Bjordal JM, Marchand S, Rakel BA. What makes transcutaneous electrical nerve stimulation work? Making sense of the mixed results in the clinical literature. Physical therapy. 2013;93(10):1397-402.
26.    Nesionpour S. Pain. 1st. Tehran Teimourzadeh Company. 2004:319-20.
27.    Ignatavicius DD, Bayne MV. Medical-surgical nursing: A nursing process approach: WB Saunders company; 1991.
28.    Wright A, Sluka KA. Nonpharmacological treatments for musculoskeletal pain. The Clinical journal of pain. 2001;17(1):33-46.
29.    Salansky N, Fedotchev A. Endogenous opioid peptide level changes under electrostimulation and their assessment by the EEG. International journal of neuroscience. 1994;78(3-4):193-205.
30.    Carroll D, Bowsher D. Pain: management and nursing care: Butterworth-Heinemann Medical; 1993.
31.    Walsh D, Noble G, Baxter G, Allen J. A Preliminary Study on the Effects of Various Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (Tens) Parameters Upon the Rill Nociceptive and H-Reflexes in Humans. IRISH JOURNAL OF MEDICAL SCIENCE. 1997;166:179-.
32.    Lander J, Fowler-Kerry S, Oberle S. Children's venipuncture pain: influence of technical factors. Journal of pain and symptom management. 1992;7(6):343-9.
33.    Resende MA, Sabino GG, Cândido CR, Pereira LS, Francischi JN. Local transcutaneous electrical stimulation (TENS) effects in experimental inflammatory edema and pain. European Journal of Pharmacology. 2004;504(3):217-22.
34.    Hamza MA, White PF, Ahmed HE, El-sayed AG. Effect of the frequency of transcutaneous electrical nerve stimulation on the postoperative opioid analgesic requirement and recovery profile. Anesthesiology: The Journal of the American Society of Anesthesiologists. 1999;91(5):1232-.
35.    Cordoni A, Cordoni LE. Eutectic mixture of local anesthetics reduces pain during intravenous catheter insertion in the pediatric patient. The Clinical journal of pain. 2001;17(2):115-8.
36.    Jung J-K, Byun J-S, Choi J-K. Basic Understanding of Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation. Journal of Oral Medicine and Pain. 2016;41(4):145-54.
37.    Claydon LS, Chesterton LS, Barlas P, Sim J. Dose-specific effects of transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) on experimental pain: a systematic review. The Clinical journal of pain. 2011;27(7):635-47.
38.    Ortiz ER, Martínez E, Martín J, Maiza L, Medina J. Spinal anesthesia in a patient with Charcot–Marie–Tooth disease undergoing orthopedic surgery: case report. Colombian Journal of Anesthesiology. 2019;47(3):180-3.
39.    Cohen M, Quintner J, van Rysewyk S. Reconsidering the International Association for the Study of Pain definition of pain. Pain reports. 2018;3(2).
40.    Chen C-L, Broom DC, Liu Y, de Nooij JC, Li Z, Cen C, et al. Runx1 determines nociceptive sensory neuron phenotype and is required for thermal and neuropathic pain. Neuron. 2006;49(3):365-77.
41.    Lynn B. Cutaneous nociceptors in Holden, AV & Winlow, W. The neurobiology of pain. Manchester, UK: Manchester University Press; 1984.
42.    Woolf CJ, Mannion RJ. Neuropathic pain: aetiology, symptoms, mechanisms, and management. The lancet. 1999;353(9168):1959-64.
43.    Johnson MI, Claydon LS, Herbison GP, Jones G, Paley CA. Transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) for fibromyalgia in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017(10).
44.    Yarwood J, Berrill A. Nerve blocks of the anterior abdominal wall. Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain. 2010;10(6):182-6.
45.    Rahimzadeh P, Faiz SHR. Ultrasound a new paradigm in regional anesthesia and pain management. Anesthesiology and pain medicine. 2013;3(2):228.
46.    Daniels S, Melson T, Hamilton DA, Lang E, Carr DB. Analgesic efficacy and safety of a novel injectable formulation of diclofenac compared with intravenous ketorolac and placebo after orthopedic surgery: a multicenter, randomized, double-blinded, multiple-dose trial. The Clinical journal of pain. 2013;29(8):655-63.
47.    Elboim-Gabyzon M, Andrawus Najjar S, Shtarker H. Effects of transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) on acute postoperative pain intensity and mobility after hip fracture: A double-blinded, randomized trial. Clin Interv Aging. 2019 Oct 29;14:1841-1850. doi: 10.2147/CIA.S203658. PMID: 31754300; PMCID: PMC6825510.
48.    Turk DC, Dworkin RH. What should be the core outcomes in chronic pain clinical trials? Arthritis Res Ther. 2004;6(4):151.
49.    Breivik H, Borchgrevink P, Allen S, Rosseland L, Romundstad L, Breivik Hals E, et al. Assessment of pain. BJA: British Journal of Anaesthesia. 2008;101(1):17-24.
50.Siavoshi M, Tadayonfar M, Khajeh M, Saffari SE. The Effect of using TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) in pain controlling while washing and dressing burn injuries. Journal of Sabzevar University of Medical Sciences. 2015 Sep 23;22(4):660-7.

51-Beltran-Alacreu H, Serrano-Muñoz D, Martin-Caro Alvarez D, Fernández-Pérez JJ, Gómez-Soriano J, Avendaño-Coy J. Percutaneous versus transcutaneous electrical nerve stimulation for the treatment of musculoskeletal pain. A systematic review and meta-analysis. Pain Medicine. 2022 Aug 1;23(8):1387-400.

52-Elboim-Gabyzon, M., Andrawus Najjar, S., & Shtarker, H. (2019). Effects of transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) on acute postoperative pain intensity and mobility after hip fracture: A double-blinded, randomized trial. Clinical Interventions in Aging, 14, 1841–1850. https://doi.org/10.2147/CIA.S203658

53-Binny J, Joshua Wong N, Garga S, Lin C, Maher C, McLachlan A, Traeger A, Machado G, Shaheed C. Transcutaneous electric nerve stimulation (TENS) for acute low back pain: systematic review. Scandinavian Journal of Pain. 2019;19(2): 225-233. https://doi.org/10.1515/sjpain-2018-0124

مقایسه تاثیر انواع تحریکات الکتریکی عصبی از طریق پوست بر میزان شدت درد در صدمات عضلانی - اسکلتی در بیماران بستری در بخش ارتوپدی بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان 1403

ندارد.

تاثیر بخشی تحریک عصب از راه پوست(TENS) بر شدت درد بیماران بعد از اعمال جراحی ارتوپدی

با حذف افرادی که در حین مداخله احساس ناراحتی کردند از عوارض پیشگیری می شود

چنانچه در طرح تحقیقاتی اقدام تشخیصی یا درمانی انجام شود، هزینه به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

ندارد.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

1. فرم جمع آوری اطلاعات (مشخصات فردی و اطلاعات بیماری)

کد فرم اطلاعاتی:.....

نوع مداخله:...............

جنس: زن ○ مرد○

سن:.........سال

وضعیت تآهل: مجرد ○ متاهل○

سطح تحصیلات:

زیر دیپلم ○ دیپلم ○ بالای دیپلم○ لیسانس○ بالاتر از لیسانس○

قومیت: بلوچ ○ فارس ○

بیماری زمینه ای: دارد○ ندارد○

طول مدت بستری:.......روز

مناطق شکستگی:

لگن ○ فمور ○ مچ دست ○ اولنار ○ رادیوس ○ تیبیا ○ فیبولا ○ زانو ○ شانه ○ ترقوه ○ بازو ○ آرنج ○ ران○ اینتروکانتر○

)ابزار سنجش درد - مقیاس آنالوگ دیداریVAS(:

(قبل و بعد از مداخله توسط بیمار علامت گذاری شود)

بدترین درد بدون درد

                                                                                                                                                                                     0

NO PAIN                                                                                                 pain as bad as it

“If used as graphic rating scale,a 10cm baseline is recommended could possibly be

“A 10 cm baseline is recommended for VAS scales