درک پرستاران مراقبت دهنده به مددجویان مبتلا به اختلالات روانی از هویت حرفه ای: مطالعه کیفی

Nurses' perception of professional identity in caring for patients with mental illness: A qualitative study


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان:

کلمات کلیدی: اختلالات روانی، هویت حرفه ای، مطالعه کیفی

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 12028
عنوان فارسی طرح درک پرستاران مراقبت دهنده به مددجویان مبتلا به اختلالات روانی از هویت حرفه ای: مطالعه کیفی
عنوان لاتین طرح Nurses' perception of professional identity in caring for patients with mental illness: A qualitative study
نوع طرح بنیادی-کاربردی
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی سایر
دانشکده/مرکز دانشکده پرستاری ومامایی زاهدان
زمان اجرا -روز 300

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
نسرین رضائیمجری اولتدوین طرحدکترای تخصصی nasrin_rezaee2005@yahoo.com
مرجان مردانی حمولهمجری دوممتودولوژیستدکترای تخصصی mardanimarjan@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی

پرستاران شاغل در بخش های روانپزشکی ممکن است در طول یکسال چندین بار و به طور مکرر با پدیده عود اختلالات روانی در بیماران مواجه شوند که به معنای رویارویی مکرر با درد و رنج روان‌شناختی آنان خواهد بود و تداوم این رویارویی می تواند سبب تهدید سلامت روانی این گروه از پرستاران و افزایش بار کاری آنان گردد. بار کاری پرستاران شاغل در بخش های روانپزشکی به دلیل نیاز به ارائه خدمات سلامت روانی به بیماران افزایش می یابد و از سوی دیگر، این پرستاران دامنه وسیعی از مهارت ها دارند که در مراقبت برای ارتقای سلامت روانی مددجویان به کار می گیرند. در این میان مفهومی در مراقبت های پرستاری وجود دارد که در حرفه پرستاری موجب ارتقای شناخت از حرفه، پذیرش نقشهای حرفه ای و خود-آگاهی در مراقبت از بیمار می گردد که به آن هویت حرفه ای می گویند.با توجه با این که تاکنون در بافت فرهنگی و اجتماعی ایران، مطالعه ای کیفی در زمینه واکاوی درک پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی از هویت حرفه ای انجام نشده است، محققان بر آن شدند مطالعه ای در این زمینه با رویکرد کیفی انجام دهند. در این رابطه استفاده از روش تحقیق کیفی که به واکاوی دیدگاه های پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی و عوامل دخیل در این زمینه با استناد به بیانات خود آن ها در یک عرصه طبیعی و واقعی بپردازد، قابل توجه می باشد. به عبارت دیگر، استفاده از روش تحقیق کیفی به پژوهشگر یاری می رساند تا با وارد شدن به دنیای درون ذهن این گروه از پرستاران و دریافت نقطه نظرات آن‌ها به شناسایی دیدگاه های ایشان از مفهوم تحت مطالعه اقدام نماید. لذا این مطالعه، با هدف واکاوی درک پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی از هویت حرفه ای انجام خواهد شد.

خلاصه طرح به لاتین

Nurses working in psychiatric wards may encounter the phenomenon of recurrence of mental disorders in patients several times and repeatedly during a year, which means repeated confrontation with their psychological pain and suffering, and the continuation of this confrontation can threaten the mental health of this group of nurses and increase their workload. The workload of nurses working in psychiatric wards increases due to the need to provide mental health services to patients, and on the other hand, these nurses have a wide range of skills that they use in care to promote the mental health of clients. In the meantime, there is a concept in nursing care that promotes recognition of the profession, acceptance of professional roles, and self-awareness in patient care in the nursing profession, which is called professional identity. Given that no qualitative study has been conducted in the cultural and social context of Iran to date to explore the understanding of professional identity among nurses working in psychiatric wards, the researchers decided to conduct a study in this field with a qualitative approach. In this regard, the use of a qualitative research method that explores the perspectives of nurses working in psychiatric wards and the factors involved in this field, based on their own statements in a natural and real environment, is noteworthy. In other words, the use of a qualitative research method helps the researcher to enter the inner world of this group of nurses and receive their points of view to identify their perspectives on the concept under study. Therefore, this study will be conducted with the aim of exploring the perceptions of nurses working in psychiatric wards of professional identity.

بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش

به طور تخمینی 900 میلیون نفر در جهان از اختلالات روانی رنج می برند(1). در ایران، شیوع اختلالات روانی در حدود 31-25 درصد گزارش شده است(2). این اختلالات یکی از پنج علت ناتوانی‌ها در جهان هستند که همه‌ جوانب زندگی فرد را در برمی‌گیرند، تأثیرات اساسی در زندگی فرد، خانواده و نظام اجتماعی می­گذارند و فرد را از یک زندگی عادی محروم می­کنند (3). اغلب اختلالات روانی از جمله اختلال افسردگی اساسی، اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی در زمره‌ اختلالات روانی مزمن قرار می­گیرند و عودهای مکرری را به همراه دارند (4). از طرفی ورود به بخش روانپزشکی و ارائه مراقبت به مددجویان مبتلا به اختلالات روانی برای پرستاران، توام با استرس است و آنان نیازمند ارتقای دانش و مهارت خود در زمینه مداخلات لازم برای بیماران مبتلا به اختلالات روانی هستند. به علاوه، پرستاران شاغل در بخش های روانپزشکی ممکن است در طول یکسال چندین بار و به طور مکرر با پدیده عود اختلالات روانی در بیماران مواجه شوند که به معنای رویارویی مکرر با درد و رنج روان‌شناختی آنان خواهد بود و تداوم این رویارویی می تواند سبب تهدید سلامت روانی این گروه از پرستاران و افزایش بار کاری آنان گردد (5). بار کاری پرستاران شاغل در بخش های روانپزشکی به دلیل نیاز به ارائه خدمات سلامت روانی به بیماران افزایش می یابد و از سوی دیگر، این پرستاران دامنه وسیعی از مهارت ها دارند که در مراقبت برای ارتقای سلامت روانی مددجویان به کار می گیرند(6).

در این میان مفهومی در مراقبت های پرستاری وجود دارد که در حرفه پرستاری موجب ارتقای شناخت از حرفه، پذیرش نقشهای حرفه ای و خود-آگاهی در مراقبت از بیمار می گردد که به آن هویت حرفه ای می گویند(7). هویت حرفه‌ای شکلی از هویت اجتماعی است که به عنوان یک پیامد مهم در پرستاری مورد توجه قرار گرفته است(8). شکل‌گیری هویت حرفه‌ای فرایند تکاملی بلوغ و پختگی می‌باشد که از قبل از تحصیل در رشته پرستاری شروع و تا بعد از آن توسعه می‌یابد(9). هویت حرفه ای شامل ارزشها و عقاید یک پرستار می باشد که راهنمای تفکر، عمل و تعامل وی با بیماران است(10). امروزه افزایش آگاهی مردم همراه با پیشرفت های تکنولوژیکی سبب افزایش تقاضای عمومی به مراقبت با کیفیت شده و به تبع آن نیاز به وجود پرستاران فعال و حرفه ای که نسبت به هویت حرفه ای خود متعهد باشند شدیداً احساس می شود(11، 12). هویت حرفه ای، فرآیند مهمی در ایجاد و گسترش حرفه پرستاری است که در طی زمان ایجاد می شود و شامل کسب بینش نسبت به عملکرد حرفه ای و ایجاد آرمان ها و ارزش های حرفه است(13).

نتایج یک مرور سیستماتیک نشان داد که هویت حرفه ای برای پرستاران سلامت روانی، مفهومی پیچیده است و به سختی توصیف می گردد و ضمن اینکه، آنان را نسبت به نقش هایشان متعهد می کند، سازنده منحصر به فرد بودن پرستاری سلامت روانی نیز است(14). با این همه شرایطی پیش می آید که هویت حرفه ای پرستاران به طور کلی و به طور اختصاصی هویت حرفه ای پرستاران شاغل در بخش های روانپزشکی مورد تهدید قرار می گیرد. به عنوان نمونه، دیسترس اخلاقی در محیط بالین می تواند هویت حرفه ای پرستاران را تهدید کند(15). همچنین، هویت حرفه ای پرستاران در بخشهای روانپزشکی می تواند با کمبود مهارتها، کم تجربگی و عدم اطمینان کاری، تهدید شود(16، 17). در این میان باید گفت که پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی هم توسط همکاران و هم توسط جامعه، استیگماتیزه شده اند(18) و نگرش منفی نسبت به بیماری روانی وجود دارد که هویت حرفه ای روانپرستاری را برای این گروه از شاغلین درمانی و مراقبتی تهدید می کند(19، 20). از طرفی، هر چند که پرستاران سلامت روانی به عنوان هماهنگ کننده مراقبت در یک تیم چندرشته ای هویت حرفه ای پیدا می کنند اما در عین حال در چنین شرایطی بیم آن می رود که دچار تعارض نقش شوند(21، 22).

با توجه با این که تاکنون در بافت فرهنگی و اجتماعی ایران، مطالعه ای کیفی در زمینه واکاوی درک پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی از هویت حرفه ای انجام نشده است، محققان بر آن شدند مطالعه ای در این زمینه با رویکرد کیفی انجام دهند. در این رابطه استفاده از روش تحقیق کیفی که به واکاوی دیدگاه های پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی و عوامل دخیل در این زمینه با استناد به بیانات خود آن ها در یک عرصه طبیعی و واقعی بپردازد، قابل توجه می باشد. به عبارت دیگر، استفاده از روش تحقیق کیفی به پژوهشگر یاری می رساند تا با وارد شدن به دنیای درون ذهن این گروه از پرستاران و دریافت نقطه نظرات آن‌ها به شناسایی دیدگاه های ایشان از مفهوم تحت مطالعه اقدام نماید. لذا این مطالعه، با هدف واکاوی درک پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی از هویت حرفه ای انجام خواهد شد.

سابقه طرح و بررسی متون

به منظور بررسی دانش موجود درباره موضوع مورد مطالعه، جستجو در پایگاه­های اطلاعاتی Ovid, CINAHL, Scopus, PubMed ، Science ,Direct SID و Magiran با استفاده از کلید واژه های پرستار، مراقبت پرستاری، سلامت روانی، اختلالات روانی و هویت حرفه ای و معادل انگلیسی ،psychiatric disorder ، mental health professional identity, nursing care,nurse به صورت جداگانه و ترکیبی انجام شد. خلاصه ای از برخی مقالات در زیر گزارش می شوند:

ولی زاده و همکاران (2016) مطالعه ای با هدف بررسی عوامل مرتبط با شکل گیری هویت حرفه ای پرستاران و چالشهای موجود در این زمینه با رویکرد مروری انجام دادند. این مطالعه با جستجوی بانکهای اطلاعاتی از قبیل Pub med, Iranmedex SID, Ovid, Google Scholar, Elsevier و با استفاده از کلمات کلیدی هویت حرفه ای، حرفه ای شدن، هویت در پرستاری و معادل انگلیسی آنها انجام شد. در نتیجه جستجو 88 مقاله یافت شد و پس از مطالعه چکیده آنها، 41 مقاله برای مرور انتخاب شد. طبق نتایج، مشخص شد که هویت حرفه ای مثبت سبب تکامل شخصی، اجتماعی و حرفه ای و همچنین ماندگارشدن پرستاران در حرفه می شود. سازگاری بین دوره های آموزشی تئوری و بالینی، ارائه تصویر شفاف و قابل قبول از حرفه، ارزشهای اخلاقی محیط کار، استقلال در فعالیتهای بالینی، قدرت رهبری و مدیریت در سیستم بهداشتی از عوامل موثر در ایجاد هویت حرفه ای مثبت می باشند. محققان چنین نتیجه گرفتند که پرستاران برای دستیابی به هویت حرفه ای مثبت نیاز به بهبود تصویر عمومی و کسب موقعیت قوی تر در سازمانهای مراقبت بهداشتی از طریق افزایش حضور خود در مجامع علمی دارند. برنامه های پرستاری با تمرکز بر قدرتمند کردن هویت حرفه ای، مدیران پرستاری با فراهم کردن جوی مملو از احترام در محیط کار و مدرسان پرستاری با ایجاد تصویر مثبت از حرفه در دانشجویان پرستاری، نقش کلیدی در شکل گیری هویت حرفه ای دارند(23).

مطالعه ای با رویکرد مرور سیستماتیک توسط گیلوری و همکاران(2023) با هدف تعیین چالش های شکل گیری هویت حرفه ای در دانشجویان پرستاری انجام شد. در این مطالعه که به روش مروری نظام مند انجام شد، جستجوی مقالات با استفاده از کلیدواژه های Professional Identity, Challenges, Nursing Students, Nursing, و معادل فارسی آن هویت حرفه ای، چالش ها، دانشجویان پرستاری و پرستاری انجام شد. جست و جوی مقالات فارسی و انگلیسی در پایگاه های اطلاعاتی داخلی SID و IRANDOC و خارجی PubMed، ProQuest و Science Direct انجام گرفت. تعداد 21 مطالعه بر اساس معیارهای ورود و خروج، جهت استخراج داده ها ارزیابی و تحلیل شد. طبق یافته ها مشخص شد که چالش های مربوط به شکل گیری هویت حرفه ای در پرستاری را، در 4 طبقه شامل چالش های مرتبط با دانشجویان پرستاری، چالش های مرتبط با نظام آموزشی، چالش های مرتبط با پرستاران و چالش های مرتبط با محیط و فرهنگ اجتماعی می توان طبقه بندی کرد. محققان چنین نیجه گیری نمودند که چالش های مربوط به شکل گیری هویت حرفه ای در پرستاری شامل چالش های مرتبط با دانشجویان پرستاری، نظام آموزشی، پرستاران و محیط و فرهنگ اجتماعی می باشد. پیشنهاد می گردد مدیران پرستاری و مربیان عرصه های بالینی پرستاری خود به عنوان الگوی کاملی برای آینده داران پرستاری عمل کنند، برنامه های پرستاری در جهت کاهش فاصله آموزش نظری و بالینی باشد. همچنین محققان بیان داشتند که حمایت اصحاب رسانه از حرفه پرستاری و اهتمام پرستاران در جهت نشان دادن توانمندی های حرفه ای در رسانه های اجتماعی پیشنهاد می گردد(24).

نیشابوری و همکاران(2018) در ایران مطالعه ای با عنوان کسب هویت حرفه‌ای در دانشجویان پرستاری: یک مطالعه کیفی انجام دادند. این مطالعه با هدف تبیین موانع شکل‌گیری هویت حرفه‌ای در دانشجویان کارشناسی پرستاری انجام شد.
مطالعه مذکور با رویکرد تحلیل محتوای کیفی قراردادی انجام شد و در آن 32 دانشجوی پرستاری در مقطع کارشناسی به صورت نمونه‌گیری هدفمند از سه دانشکده پرستاری دانشگاه‌های علوم پزشکی واقع در شهر تهران مشارکت داشتند. از مصاحبه‌های بدون ساختار عمیق برای جمع آوری اطلاعات استفاده شد. داده‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی و به صورت مقایسه‌ای مداوم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. طی تجزیه و تحلیل داده‌ها، برزخ تحصیلی به عنوان درون مایه اصلی از پنج درونمایه فرعی استخراج شد. درونمایه‌های فرعی شامل انتخاب و ادامه اجباری رشته پرستاری، احساس ناکامی در تحصیل، تقابل انتظار با واقعیت، تصویر کلیشه‌ای از پرستاران و شأن اجتماعی پایین حرفه‌ای بودند که موانع شکل‌گیری هویت حرفه‌ای در دانشجویان پرستاری را تشکیل می‌دادند. یافته‌ها بیانگر استیصال و بی رغبتی دانشجویان در تحصیل رشته پرستاری بود به طوری که تحصیل در این رشته برای آنها تبدیل به یک برزخ شده بود. محققان بیان داشتند که نتایج این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان آموزشی کمک کند تا راهبردهایی برای رفع موانع شکل‌گیری هویت حرفه‌ای در دانشجویان پرستاری و به دنبال آن تسریع کسب هویت حرفه‌ای در آنها به کار گیرند(25).

در برزیل Reis و همکاران(2023)، هویت حرفه ای پرستاران شاغل در بخش های روانپزشکی را با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری واکاوی نمودند. در این مطالعه، 16 پرستاری تحت مصاحبه های فردی و نیم هساختارمند به مدت سه ماه قرار گرفتند. داده ها با استفاده از تحلیل مضمونی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. مضمون اصلی در یافته ها "از روانپزشکی تا مراقبت روانی- اجتماعی" بود. تجارب پرستاران برگرفته از مراقبت آنان برای مددجویان مبتلا به اختلالات روانی با یک رویکرد بین رشته ای بود که هویت حرفه ای آنان را رشد داده بود و کیفیت عملکرد حرفه ای آنان را تقویت می نمود(26).

در کانادا، Chachula و همکاران (2023) طی انجام یک مطالعه گراندد تئوری که با رویکرد چارمزی انجام شد، فرایند گذار در پرستارانی که برای اولین بار به بخش روانپزشکی ورود یافتند را مورد واکاوی قرار دادند. در این مطالعه 13 پرستار تازه فارغ التحصیل تحت 38 مصاحبه و چندین بحث گروهی قرار گرفتند. داده ها با بهره گیری از رویکرد مقایسه مداوم تجزیه و تحلیل شدند. پر اساس نتایح، پرستاران در طول فرایند گذار به بخش روانپزشکی، یک فرایند پایه روانی اجتماعی مشتمل بر رشد شخصی و رشد حرفه ای داشتند. همچنین طبق نتایج، پرستاران گزارش دادند که با ورود به بخش روانپزشکی و بودن در آن بخش، انطباق با محیط و پرورش خود و دیگران را تجربه کرده اند(27).

مرور متون نشان می دهد که هویت حرفه ای در پرستاری از دوران دانشجویی شروع به شکل گیری می کند و در طول اشتغال به خدمت دوام می یابد. همچنین در طول خدمت پرستاران با فراز و نشیب هایی مواجه می گردد که می تواند برای آنان چالش برانگیز باشد با این حال نیاز است که این مفهوم در ادوار مختلف برای پرستاران مورد واکاوی قرار گیرد. با توجه به این که در ایران تاکنون مطالعه ای که به تبیین درک پرستاران شاغل در بخش های روانپزشکی از مفهوم هویت حرفه ای اقدام نموده باشد یافت نشد، محققان تصمیم گرفتند با یک رویکرد کیفی به واکاوی ادراکات پرستاران در این خصوص بپردازند.

مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق
پیشنهاد اول نحوه کاربرد
چارچوب و فلسفه پژوهش و پارادایم
روش های موجود کدامها هستند؟
منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
سوالات و / یا فرضیات پژوهش

درک پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی از هویت حرفه ای شان چگونه است؟

هدف کلی طرح

واکاوی درک پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی از هویت حرفه ای

محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق
پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
اهداف اختصاصی

ندارد مطالعه کیفی است

چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح

دانشگاه علوم پزشکی

محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
اهداف كاربردی

درک درک پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی از هویت حرفه ای به مدیران پرستاری کمک می نماید تا در جهت شناسایی هویت حرفه ای پرستاران شاغل در این بخش ها به منظور ارتقای کیفیت مراقبت های ارائه شده به مددجویان مبتلا به اختلالات روانی گام بردارند.

پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
تعریف واژه های تخصصی

-

برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
نوع مطالعه

طرح حاضر، یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوای قراردادی است که این روش درسالهای اخیر بطور گسترده در علوم بهداشتی مورد استفاده قرارگرفته است. این شیوه به منظور ایجاد استنتاج معتبر و قابل تکرار از داده ها، شناسایی، تحلیل و تفسیر الگوهای معنایی داده‌های کیفی با هدف ارائه دانش و بینش جدید، فهم پدیده مورد مطالعه و راهنمایی عملی برای فعالیت انجام می شود. تحلیل محتوا برای مطالعاتی که تئوریها یا مقالات پژوهشی درباره توصیف یک پدیده محدود باشد مناسب است. در تحلیل محتوای قراردادی کدگذاری بطور مستقیم بر روی داده های خام انجام می شودو قالب از قبل تعیین شده ای وجود ندارد. لذا یک روش مطمئن برای درک مفاهیم از زندگی و جایگاه طبیعی افراد است. برای تفسیر ذهنی داده های متنی از طریق فرایند کدگذاری، طبقه بندی و تعیین مضامین یا الگوهای پنهان از رویکرد قیاسی یا استقرایی استفاده می شودکه ضمن آنکه به محققان اجازه مـی دهـد اصـالت و حقیقت داده ها را به گونه ذهنی ولی با روش علمی تفسیر کننـد، عینیـت نتـایج نیز تضمین می شود. تحلیل محتـوای کیفـی تم ها یا الگوهای آشکار و پنهـان را ورای محتوای عینی کلمات، نمایان می سازد(28).

محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)

در این طرح نیز مشارکت کنندگان شامل پرستاران با مقاطع تحصیلی و سابقه کار متفاوت از طرحی تا مسئول شیفت و سرپرستاران بخشهایی از بیمارستان بهاران هستند که به نحوی در مراقبت از مددجویان مبتلا به اختلالات روانی دخیل هستند و شرایط ورود به مطالعه را دارند. سعی می شود با دعوت از رده های سنی و جنسی متفاوت و همچنین بخش های مختلف بیمارستان ، حداکثر تنوع در نمونه گیری رعایت شود.

حجم نمونه و روش محاسبه آن

مطالعه کیفی است

روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)

روش نمونه گیری به صورت مبتنی برهدف است که پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی بیمارستان بهاران مورد مصاحبه قرار می گیرند. در این مطالعه انتخاب مشارکت کنندگان به صورت هدفمند انجام خواهد شدو نمونه گیری تا اشباع داده ها ادامه می یابد به گونه ای که اطلاعات جدیدی در حین تحلیل و کدگذاری داده ها حاصل نشود. ملاک انتخاب مشارکت کنندگان، تجربه مراقبت از مددجویان مبتلا به اختلالات روانی، تمایل و توانایی انتقال تجارب خود، می باشد. در واقع، یکی از ویژگی های نمونه گیری در تحقیقات کیفی، نمونه گیری با حداکثر تنوع است یعنی افرادی انتخاب می شوند که دارای دیدگاه های متفاوتی درباره موضوع باشند و زمینه و سوابق مختلفی داشته باشند تا خصوصیات و نظرات کاملا متفاوتی داشته باشند که روش انتخابی در مطالعات کیفی است.

روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)

. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختارمند و فردی انجام خواهد شد. این نوع مصاحبه به دلیل انعطاف پذیری و عمیق بودن مناسب تحقیقات کیفی است.

روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)

پژوهشگر پس از اخذ مجوز کمیته اخلاق و انجام مراحل اداری، با ارائه معرفی نامه به واحدهای مورد پژوهش و کسب اجازه از مسئولین، در محیط پژوهش با مشارکت کنندگان ملاقات نموده و توضیحاتی در مورد موضوع و اهداف مطالعه به آنها ارائه خواهد نمود و زمان و مکان مصاحبه را با توافق آنها تعیین می کند و در فرم رضایت آگاهانه کتبی امضاء آنها را اخذ خواهد کرد. سپس مصاحبه ها بصورت انفرادی انجام خواهد شد.جریان مصاحبه با رضایت شرکت کنندگان ضبط خواهد شد. همچنین از مشاهده و یادداشت در عرصه نیز جهت جمع آوری داده ها استفاده می شود. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختارمند و فردی انجام خواهد شد. این نوع مصاحبه به دلیل انعطاف پذیری و عمیق بودن مناسب تحقیقات کیفی است. سئوالات راهنمای مصاحبه شامل "شما به عنوان کسی که به بیمار مبتلا به اختلالات روانی مراقبت ارائه می دهید، هویت حرفه ای را چگونه توصیف می کنید؟" "فکر می کنید چه عواملی منجر به حفظ و ارتقای هویت حرفه ای می شود؟" و "فکر می کنید چه عواملی منجر به تهدید آن می شوند؟"، هستند. به علاوه از سئوالات و عبارات پیگیری کننده مانند این که لطفا در این رابطه بیشتر توضیح دهید، منظورتان از ....چیست؟ و لطفا در این رابطه مثالی بیاورید.

روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)

برای تجزیه تحلیل داده های حاصل از مصاحبه از روش تحلیل محتوای قراردادی استفاده خواهدشد(28). تحلیل محتوی قراردادی به معنی استخراج محتوی عینی، بیش از آن چیزی است که در داده های متنی وجود دارد. استخراج کدها براساس تحلیل محتوای قراردادی انجام خواهد شد.

گام اول: ابتدا به هر شرکت کننده یک شماره داده می شود و مصاحبه ها که بصورت فایل صوتی ضبط شده بودند در محیط نرم افزار پردازش کلمات بصورت نوشتاری برگردان می شوند. در سرصفحه متن تایپ شده، اطلاعات فرد مصاحبه شده شامل سن، جنس، مدرک تحصیلی و سابقه خدمت، مدت و مکان مصاحبه ثبت خواهد شد.

گام دوم: توصیف واحد تحلیل: با توجه به اینکه در این پژوهش واحد تحلیل، پاراگراف، جمله، یا عبارت معنادار متون مصاحبه در نظر گرفته می شود با بازخوانی مکرر جملات مشخص می شود کدام جمله یا عبارت معنای اصلی را در بر دارد سپس این جملات با استفاده از امکانات موجود در محیط نرم افزار مشخص خواهد شد.

گام سوم: توسعه زیرطبقات و طبقات و طرح کدگذاری: در این مرحله کدهای مفهومی بطور مستقیم از داده های اصلی و براساس بینش و دانش مرتبط با موضوع استخراج و کدگذاری به شیوه استقرایی انجام خواهد شد.

گام چهارم: آزمودن طرح کدگذاری: نمونه کدگذاری انجام شده توسط محقق، به همکاران ارائه خواهد شد و طی جلساتی در مورد صحت کدگذاری تبادل نظر خواهد شد و فرایند کدگذاری جهت اطمینان از صحت چندین بار بازنگری می شود.

گام پنجم: کدگذاری تمام متن: متن مصاحبه ها مجدد خوانده می شود و کدهای نهایی مربوط به هر قسمت از متن کنار آن ثبت می شود با در نظر گرفتن زمینه ( لحن مشارکت کننده و حالات وی). سپس کلیه کدهای مفهومی مشترک مشخص شده و مفاهیم مرتبط دسته بندی گردیده و مجددا برچسب گذاری می شوند. مفاهیم توسط مشارکت کنندگان مرور شده و مواردی که همپوشانی دارند یا عمومیت ندارند حذف خواهند شد.

گام ششم: ارزیابی ثبات و پایایی کدگذاری: ابتدا بخشی از متن مصاحبه ها و تعداد محدودی از کل مصاحبه های مکتوب همراه با کدها و طبقات استخراج شده جهت تایید روند تولید مفهوم یا موارد کدگذاری بررسی خواهند شد و در مواردی که توافق بین پژوهشگران وجودندارد مجدد کدگذاری می شوند و طی چند مرحله تکرار می شوند تا توافق حاصل گردد.

گام هفتم: ترسیم نتایج حاصل از داده های کدگذاری شده: داده ها چندین بار توسط پژوهشگران بازخوانی می شوند و خصوصیات زیرطبقات و طبقات اصلی کشف خواهند شد.

گام هشتم: گزارش روشها و یافته ها: پژوهشگران سعی می کنند با بیان تمام مراحل انجام پژوهش و اقدامات انجام شده، نتایج حاصل از مطالعه را به تفصیل گزارش نمایند.

ملاحظات اخلاقی

کدهای اخلاقی

طبق راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران 1392

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند

محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها

جلب اعتماد پرستاران درباره محرمانگی داده ها ممکن است دشوار باشد و جلب همکاری آنان برای حضور در جلسات مصاحبه با توجه به زمان گیر بودن دشواری هایی دارد. بر این اساس، پژوهشگر با ذکر اهداف پژوهش و تاکید بر محرمانگی اطلاعات اخذ شده از پرستاران تلاش می نماید تا بر این محدودیت غلبه نماید.

کلمات کلیدی

اختلالات روانی، هویت حرفه ای، مطالعه کیفی

professional identity,mental illness, qualitative study

فهرست منابع و مراجع

1.Moureau L, Verhofstadt M, Liégeois A. Mapping the ethical aspects in end-of-life care for persons with a severe and persistent mental illness: A scoping review of the literature. Front Psychiatry. 2023:14:1094038. doi: 10.3389/fpsyt.2023.1094038.

2. Noroozi M, Alibeigi N, Armoon B, Rezaei O, Sayadnasiri M, Nejati S, et al. Patterns of relapse risks and related factors among patients with schizophrenia in razi hospital, iran: A latent class analysis. Polish Psychological Bulletin. 2018;49(3). doi:10.24425/119502.

3. den Boer K, de Veer AJE, Schoonmade LJ, Verhaegh KJ, van Meijel B, Francke AL. A systematic review of palliative care tools and interventions for people with severe mental illness. BMC Psychiatry. 2019; 19(1):106. doi: 10.1186/s12888-019-2078-7.

4. Mötteli S, Schori D, Schmidt H, Seifritz E, Jäger M. Utilization and Effectiveness of Home Treatment for People With Acute Severe Mental Illness: A Propensity-Score Matching Analysis of 19 Months of Observation. Front Psychiatry. 2018; 9:495. doi: 10.3389/fpsyt.2018.00495.

5.Leach MJ, Jones M, Bressington D, Nolan F, Jones A, Muyambi K, Gillam M, Gray R. The association between mental health nursing and hospital admissions for people with serious mental illness: a protocol for a systematic review. Syst Rev. 2018;7(1):2. doi: 10.1186/s13643-017-0658-5.

6.Hurley J, Lakeman R, Linsley P, Ramsay M, Mckenna-Lawson S. Utilizing the mental health nursing workforce: A scoping review of mental health nursing clinical roles and identities. Int J Ment Health Nurs. 2022;31(4):796-822. doi: 10.1111/inm.12983.

7.Jahromi MK, Momennasab M, Yektatalab S, Pasyar N, Rivaz M. Live experience of nursing students with internship program: A phenomenological study. J Educ Health Promot. 2023:12:124. doi: 10.4103/jehp.jehp_677_22

8.García-Sastre MM, Castro-Molina FJ, Cabanillas RC, Corrales CS, Golmar LJ, Román JC, et al. Psychotherapeutic nursing as Advanced Clinical Practice for the promotion of mental health in Spain. Int Nurs Rev. 2024;71(2):244-249. doi: 10.1111/inr.12935.

9.Sorour MS, El-Gamal SMA, El-Ayari OSM, Aboushady RMN, Mohamed SAE, Ibrahim SME, et al. How NGDLES affect nursing students' empowering outcomes and professional identity: a cross-sectional study. BMC Nurs. 2025; 24(1):1174. doi: 10.1186/s12912-025-03654-0.

10.Al-Amer RM, Weldat KA, Ali A, Darwish M, Bashtawy MA, Mosleh SM, Randall S. Arab nursing students' perception of the emotional experience of patient care: A phenomenological study. Nurs Forum. 2022;57(6):1176-1183.doi: 10.1111/nuf.12818.

11.Maguire T, Ryan J, Levett-Jones T, Olasoji M, Garvey L. Modifying the clinical reasoning cycle to enhance forensic mental health nursing utility. Int J Ment Health Nurs. 2024;33(3):636-648. doi: 10.1111/inm.13265.

12.Maguire T, Garvey L, Ryan J, Levett-Jones T, Olasoji M, Willetts G. Exploring adaptations to the clinical reasoning cycle for forensic mental health nursing: A qualitative enquiry. Int J Ment Health Nurs. 2023;32(2):544-555. doi: 10.1111/inm.13096.

13.Tsubonouchi C, Kinoshita Y, Nomura N. The patient-authored medical record: A narrative path to a new tool in psychiatric nursing. Arch Psychiatr Nurs. 2022:39:46-53. doi: 10.1016/j.apnu.2022.03.009.

14.O'Brien D, Kelly JR, Kelly P. A Systematic Review of Mental Health Nurses' Perceptions of Their Professional Identity. Int J Ment Health Nurs. 2025;34(5):e70137. doi: 10.1111/inm.70137.

15.Kovanci MS, Azize Atli Özbaş. Newly graduated nurses' experiences of moral distress during transition process: a convergent mixed methods study. BMC Nurs. 2025;24(1):246. doi: 10.1186/s12912-025-02863-x.

16.Matoba K, Yayama S, Teshima T, Miki A. Nursing managers' perspectives on factors contributing to abuse in psychiatric hospitals: A reflective thematic analysis. Int J Nurs Stud Adv. 2025:9:100388. doi: 10.1016/j.ijnsa.2025.100388.

17.Pearson M. The Potential of Poetry in Mental Health Nurse Pre-registration Education. Int J Ment Health Nurs. 2025;34(1):e13509. doi: 10.1111/inm.13509.

18.Colas É, Henin P, Jean F, Stockmann JF. Stigmatization of psychiatric nurses. Soins. 2022;67(868):25-27. doi: 10.1016/j.soin.2022.09.023.

19.Zhang X, Wu Y, Sheng Q, Shen Q, Sun D, Wang X, et al. The clinical practice experience in psychiatric clinic of nursing students and career intention in China: A qualitative study. J Prof Nurs. 2021;37(5):916-922. doi: 10.1016/j.profnurs.2021.07.013.

20.Buescher T, McGugan S. Standing out on the Margins: Using Dialogical Narrative Analysis to Explore Mental Health Student Nurse Identity Construction and Core Modules. Issues Ment Health Nurs. 2022;43(8):737-747. doi: 10.1080/01612840.2022.2037174.

21.Dada OD, Amankwaa I, Brownie S. Perspectives of community mental health nurses as care coordinators within a multidisciplinary team: A systematic review. J Interprof Care. 2025;39(3):499-509. doi: 10.1080/13561820.2025.2487032.

22.Foster K, Jacob S, Schapiro S, Gupta M, Hale T, Newell J, Boardman JM. Transitioning Into Mental Health Nursing: A Scoping Review. Int J Ment Health Nurs. 2025;34(5):e70144. doi: 10.1111/inm.70144.

23.Valizadeh L, Ghorbani F. Nurses’ professional identity and Related Factors in formation it: A review article. IJNR 2016; 10 (4) :88-97.

24.Gilvari T, Arsalani N, Zabolypour S, Rafiee-Vardanjani L, Fallahi-Khoshknab M. Challenges of Professional Identity Formation in Nursing Students: A Systematic Review. JHPM 2023; 12 (6) :65-79

25.Neishabouri M, Ahmadi F, Kazemnejad A. Educational Purgatory; a Qualitative Study into the Main Barriers to the Formation of Professional Identity among Nursing Students. IJN 2018; 31 (112) :20-31

26.Reis HFT, Terra MG, Dos-Santos EM, Nasi C, Júnior WMR, de Almeida Brito LG, et al. Professional identity of mental health nurses: a phenomenological study in Merleau-Ponty. Rev Gaucha Enferm. 2023:43:e20220140. doi: 10.1590/1983-1447.2022.20220140.en.

27.Chachula K, Dusome D, Smith N. New registered nurse and registered psychiatric nurse graduates' transition-to-practice amid the pandemic: An art-based grounded theory study. Nurse Educ Today. 2023:130:105946. doi: 10.1016/j.nedt.2023.105946.

28.Elo, Satu, & Kyngäs, Helvi. The qualitative content analysis process. Journal of advanced nursing, 2008;62(1), 107-115.

29.Lincoln, YS, & Guba, EG. Naturalistic inquiry.,(Sage Publications: California). 1985.

حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.

مشارکت کننده در هر زمان می تواند از مطالعه خارج شود.

رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم

مشارکت کننده با رضایت آگاهانه در پژوهش شرکت خواهد کرد

معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.

پرستاران دامنه وسیعی از مهارت ها دارند که در مراقبت برای ارتقای سلامت روانی مددجویان به کار می گیرند. در این میان مفهومی در مراقبت های پرستاری وجود دارد که در حرفه پرستاری موجب ارتقای شناخت از حرفه، پذیرش نقشهای حرفه ای و خود-آگاهی در مراقبت از بیمار می گردد که به آن هویت حرفه ای می گویند.با توجه با این که تاکنون در بافت فرهنگی و اجتماعی ایران، مطالعه ای کیفی در زمینه واکاوی درک پرستاران شاغل در بخشهای روانپزشکی از هویت حرفه ای انجام نشده است، محققان بر آن شدند مطالعه ای در این زمینه با رویکرد کیفی انجام دهند.

خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)

ندارد

نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)

ضمن آشنایی باهویت حرفه ای امکان مراقبت بهینه برای بیماران فراهم خواهد شد.

عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)

ندارد

جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.

ندارد

هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )

به عهده پژوهشگر می باشد

روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد

ندارد

محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.

مصاحبه ها محرمانه خواهد بود و در تحلیل داده ها از کد استفاده می شود

پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود

توسط پژوهشگر به سوالات مشارکت کنندگان پاسخ داده خواهد شد.

تخصص
عنوان پیام پژوهشی ( حداکثر 20 کلمه)
پیام کلیدی (حداکثر 80 کلمه)
متن پیام پژوهشی ( حداکثر240 کلمه)
اهمیت موضوع(50 کلمه)
مهمترین نتایج طرح به زبان غیر تخصصی(70 کلمه)
موارد کاربرد نتایج طرح (80 کلمه)
تأثیرات و کاربردها
محدودیت‌های شواهد چه بودند؟
آیا این خبر می‌تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته‌باشد؟
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود
منابع و مراجع : حداکثر چهار مرجع اصلی استفاده شده در طرح تحقیقاتی مورد نظر را ذکر نمایید
پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی

سئوالات راهنمای مصاحبه شامل

"شما به عنوان کسی که به بیمار مبتلا به اختلالات روانی مراقبت ارائه می دهید، هویت حرفه ای را چگونه توصیف می کنید؟"

"فکر می کنید چه عواملی منجر به حفظ و ارتقای هویت حرفه ای می شود؟"

"فکر می کنید چه عواملی منجر به تهدید آن می شوند؟"،

به علاوه از سئوالات و عبارات پیگیری کننده مانند این که لطفا در این رابطه بیشتر توضیح دهید، منظورتان از ....چیست؟ و لطفا در این رابطه مثالی بیاورید.


پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود